zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) to przewlekła choroba zapalna z grupy spondyloartropatii, charakteryzująca się zajęciem stawów krzyżowo-biodrowych, kręgosłupa oraz stawów obwodowych. Choroba prowadzi do postępującego ograniczenia ruchomości kręgosłupa, a w zaawansowanych przypadkach do całkowitego zesztywnienia. ZZSK dotyka głównie młodych mężczyzn, z początkiem objawów najczęściej między 15. a 40. rokiem życia, przy czym stosunek mężczyzn do kobiet wynosi około 3:1.

Etiopatogeneza ZZSK jest wieloczynnikowa, z istotną rolą czynników genetycznych, w tym silnym związkiem z antygenem HLA-B27, który występuje u 90-95% pacjentów rasy kaukaskiej. Choroba charakteryzuje się zapaleniem przyczepów ścięgnistych (enthesitis), głównie w kręgosłupie, prowadzącym do erozji kostnych, a następnie do procesu naprawczego z tworzeniem nowej tkanki kostnej i ostatecznie do ankylozy (zesztywnienia).

Klinicznie ZZSK objawia się przewlekłym bólem kręgosłupa o charakterze zapalnym (ból nocny, sztywność poranna ustępująca po aktywności fizycznej), ograniczeniem ruchomości kręgosłupa w trzech płaszczyznach oraz zmniejszeniem ruchomości klatki piersiowej. Choroba może również manifestować się objawami pozastawowymi, takimi jak zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej oka, zmiany zapalne jelit oraz zajęcie układu sercowo-naczyniowego.

Diagnostyka ZZSK opiera się na kryteriach ASAS (Assessment of SpondyloArthritis International Society), obejmujących objawy kliniczne, badania obrazowe (radiogramy, rezonans magnetyczny) oraz obecność HLA-B27. Współczesne leczenie obejmuje niesteroidowe leki przeciwzapalne jako terapię pierwszego rzutu, fizjoterapię, a w przypadkach opornych na leczenie – leki biologiczne, głównie inhibitory TNF-α oraz IL-17, które wykazują wysoką skuteczność w hamowaniu procesu zapalnego i mogą opóźniać progresję strukturalną choroby.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl