zapalenie dróg żółciowych
Zapalenie dróg żółciowych (cholangitis) to poważna infekcja występująca w obrębie przewodów żółciowych, które transportują żółć z wątroby do dwunastnicy. Stan ten najczęściej rozwija się w wyniku niedrożności dróg żółciowych spowodowanej kamicą, zwężeniami lub guzami, co prowadzi do zastoju żółci i wtórnego zakażenia bakteryjnego.
Najczęstszymi patogenami odpowiedzialnymi za zapalenie dróg żółciowych są bakterie jelitowe, w tym Escherichia coli, Klebsiella, Enterobacter i Enterococcus. Klasyczna triada objawów, znana jako triada Charcota, obejmuje gorączkę z dreszczami, żółtaczkę i ból w prawym górnym kwadrancie brzucha. W cięższych przypadkach może wystąpić pentada Reynoldsa, gdzie dodatkowo pojawia się niedociśnienie i zaburzenia świadomości.
Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych (podwyższone parametry zapalne, bilirubina, enzymy wątrobowe) oraz obrazowych (USG, MRCP, ERCP). Leczenie wymaga pilnej interwencji i obejmuje antybiotykoterapię dożylną o szerokim spektrum oraz przywrócenie drożności dróg żółciowych, najczęściej poprzez ERCP z papillotomią, usunięcie kamieni lub założenie stentu.
Ostre zapalenie dróg żółciowych stanowi stan zagrożenia życia wymagający szybkiej diagnostyki i leczenia. Nieleczone może prowadzić do sepsy, wstrząsu septycznego, niewydolności wielonarządowej i zgonu. Śmiertelność w ciężkich przypadkach, mimo właściwego leczenia, może sięgać 10-30%.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Somatuline Autogel 120 mg/dawkę
Somatuline Autogel (lanreotyd) stosowany w terapii akromegalii oraz guzów neuroendokrynnych układu pokarmowego (GEP-NET) charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa obejmującym głównie zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka (w tym tłuszczowa), ból brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, wzdęcia oraz dyskomfort. Często obserwuje się również kamicę żółciową (zwykle bezobjawową), poszerzenie przewodów żółciowych, zapalenie pęcherzyka i dróg żółciowych. Reakcje w miejscu podania (ból, zgrubienie, stwardnienie, guzek, świąd) są powszechne, a w rzadkich przypadkach może wystąpić ropień. Zaburzenia metaboliczne obejmują hipoglikemię, hiperglikemię, cukrzycę oraz zmniejszenie apetytu, co wynika z wpływu lanreotydu na wydzielanie hormonów trzustkowych i regulację gospodarki węglowodanowej. Dodatkowo, mogą pojawić się bradykardia zatokowa, bóle głowy, zawroty głowy, ospałość, łysienie, hipotrychoza oraz reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost aktywności enzymów wątrobowych (ALAT, AspAT, fosfataza zasadowa), wzrost bilirubiny, glukozy i hemoglobiny glikozylowanej, zmniejszenie aktywności enzymów trzustkowych, spadek sodu oraz redukcję masy ciała.
akromegalia, AlAT, anafilaksja, AspAT, bezsenność, biegunka, biegunka tłuszczowa, bilirubina we krwi, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, bradykardia zatokowa, cukrzyca, enzym trzustkowy, enzym wątrobowy, fosfataza zasadowa, glukoza we krwi, hemoglobina glikozylowana, hiperglikemia, hipoglikemia, hipotrychoza, kamica żółciowa, lanreotyd, łysienie, nadwrażliwość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ospałość, poszerzenie przewodów żółciowych, reakcja alergiczna, reakcja w miejscu podania, Somatuline Autogel, stężenie sodu we krwi, uderzenia gorąca, wymioty, wzdęcia, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia wątroby i dróg żółciowych, zaburzenia żołądka i jelit, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zmniejszenie apetytu - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła stwardniająca cholangitis – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Przewlekła stwardniająca cholangitis (PSC) to przewlekła, postępująca choroba wątroby charakteryzująca się zapaleniem i włóknieniem dróg żółciowych, prowadzącym do ich zwężenia, cholestazy, marskości oraz powikłań takich jak nadciśnienie wrotne, niedobory witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K), osteoporoza oraz zwiększone ryzyko nowotworów dróg żółciowych i jelita grubego. PSC najczęściej dotyka mężczyzn w wieku 30-50 lat i jest silnie powiązana z chorobami zapalnymi jelit, zwłaszcza wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (współwystępuje u 60-80% pacjentów). Diagnostyka i monitorowanie obejmują regularne badania funkcji wątroby co 3-6 miesięcy, obrazowanie MRCP lub ERCP, pomiar markerów nowotworowych CA 19-9 co 6-12 miesięcy, USG jamy brzusznej, densytometrię kości co 1-2 lata oraz coroczne kolonoskopie u pacjentów z IBD. Leczenie jest objawowe i profilaktyczne, obejmujące m.in. stosowanie cholestyraminy, leków przeciwhistaminowych, rifampicyny, antybiotyków, kwasu ursodeoksycholowego oraz suplementację witamin A, D, E, K i wapnia.
antagonista opioidowy, antybiotyk, badanie densytometryczne, badanie fizykalne, badanie funkcji wątroby, biegunka tłuszczowa, celiakia, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, cholestaza, cholestyramina, choroba autoimmunologiczna, choroba zapalna jelit, encefalopatia, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, implantacja stentu, infekcja dróg żółciowych, kolonoskopia, kwas ursodeoksycholowy, lek immunomodulujący, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwświądowy, marker nowotworowy, marskość wątroby, mikrobiom jelitowy, nadciśnienie wrotne, niedobór witamin, niewydolność trzustki, niewydolność wątroby, nudności, osteoporoza, przeszczepienie wątroby, przewlekła stwardniająca cholangitis, przewlekłe zmęczenie, przezskórny drenaż dróg żółciowych, rak dróg żółciowych, rak jelita grubego, rifampicyna, steatorea, świąd skóry, terapia przeciwwłóknieniowa, uszkodzenie wątroby, wankomycyna, włóknienie dróg żółciowych, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie dróg żółciowych, zapalenie dróg żółciowych, zastój żółci, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Gentamycin KRKA 40 mg/ml
Gentamycin Krka to aminoglikozydowy antybiotyk dostępny w roztworze do wstrzykiwań i infuzji o stężeniu 40 mg/ml, stosowany w leczeniu ciężkich infekcji wywołanych przez tlenowe bakterie Gram-ujemne wrażliwe na gentamycynę. Preparat dostępny jest w ampułkach zawierających 40 mg gentamycyny w 1 ml roztworu oraz 80 mg w 2 ml roztworu (siarczan gentamycyny). Wskazania obejmują posocznicę, złożone zakażenia jamy brzusznej (w terapii skojarzonej z metronidazolem lub klindamycyną), powikłane infekcje układu moczowego, ciężkie zakażenia dolnych dróg oddechowych oraz wtórne zakażenia ran, a także ciężkie zakażenia u noworodków. Terapia powinna być prowadzona zgodnie z lokalnymi wytycznymi i opierać się na wynikach posiewów mikrobiologicznych z oznaczeniem wrażliwości drobnoustrojów.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotykoterapia, bakterie beztlenowe, bakterie Gram-ujemne, infekcja dolnych dróg oddechowych, klindamycyna, lek przeciwbakteryjny, metronidazol, nefrotoksyczność, ototoksyczność, pałeczki Gram-ujemne, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, posiew mikrobiologiczny, posocznica noworodkowa, rana pooperacyjna, ropień wewnątrzbrzuszny, sepsa, siarczan gentamycyny, sodu pirosiarczyn, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie ogólnoustrojowe, zakażenie rany, zakażenie układu moczowego, zakażenie układu oddechowego, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie otrzewnej - Leksykon substancji czynnych
Albendazol – Wskazania do stosowania
Albendazol, substancja czynna preparatu Zentel, jest lekiem o szerokim spektrum działania przeciwpasożytniczego, stosowanym w terapii zakażeń wywołanych przez różne gatunki robaków jelitowych, takich jak Enterobius vermicularis, Ancylostoma duodenale, Necator americanus, Strongyloides stercoralis, Ascaris lumbricoides, Trichuris trichiura oraz tasiemce z rodzaju Taenia. Preparat dostępny jest w formie tabletek do rozgryzania i żucia (400 mg albendazolu) oraz zawiesiny doustnej (400 mg/20 ml), co umożliwia dostosowanie formy podania do potrzeb pacjenta, w tym dzieci i osób z trudnościami w połykaniu. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się potwierdzenie obecności pasożytów w badaniach diagnostycznych, takich jak badanie kału, test celofanowy czy badania serologiczne. Albendazol wykazuje wysoką skuteczność w eliminacji pasożytów, często po jednorazowym podaniu, oraz dobrą tolerancję, co czyni go lekiem z wyboru w leczeniu inwazji pasożytniczych.
albendazol, ankylostomatoza, badanie endoskopowe, badanie kału, badanie serologiczne, choroba pasożytnicza, dysfagia, działanie przeciwpasożytnicze, glista ludzka, glistnica, leczenie masowe, nekatorioza, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niedrożność jelit, owsica, owsik ludzki, robaki jelitowe, strongyloidoza, tasiemczyca, tasiemiec, tęgoryjec amerykański, tęgoryjec dwunastniczy, test celofanowy, trichuroza, węgorek jelitowy, włosogłówka ludzka, zapalenie dróg żółciowych - Leksykon leków
Przeciwwskazania – MINGAST –
Lek MINGAST, zawierający 99,87 g/100 g parafiny ciekłej w postaci płynu doustnego, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które muszą być ściśle przestrzegane. Przeciwwskazany jest u pacjentów z nadwrażliwością na parafinę lub substancje pomocnicze, u dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na ryzyko zachłyśnięcia i lipidowego zapalenia płuc, a także u osób z przepukliną rozworu przełykowego i zaawansowaną chorobą refluksową przełyku. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z kamicą przewodową, zwężeniem lub zapaleniem dróg żółciowych oraz ciężkim uszkodzeniem wątroby, w tym marskością w stadium dekompensacji, ze względu na ryzyko pogorszenia funkcji wątroby i nasilenia zastoju żółciowego.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, kamica przewodowa, marskość wątroby, nadwrażliwość na substancję czynną, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność wątroby, odpływ żółci, parafina ciekła, przepuklina rozworu przełykowego, uszkodzenie wątroby, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie wchłaniania witamin, zachłyśnięcie parafiną, zapalenie dróg żółciowych, zastój żółci, zespół jelita drażliwego, zwężenie dróg żółciowych - Leksykon chorób i schorzeń
Askarioza – Objawy
Askarioza, wywołana przez nicienia Ascaris lumbricoides, przebiega najczęściej bezobjawowo u ponad 85% zakażonych, zwłaszcza przy niskim obciążeniu pasożytami. Faza wczesna (10-14 dni po zakażeniu) charakteryzuje się migracją larw przez układ oddechowy, manifestującą się objawami takimi jak uporczywy kaszel, świszczący oddech, duszność, gorączka, rzadko krwioplucie i pokrzywka, co odpowiada zespołowi Löfflera – eozynofilowemu zapaleniu płuc z eozynofilią i naciekami w RTG. Po 6-8 tygodniach, w fazie jelitowej, pojawiają się objawy żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, biegunka, utrata masy ciała), nasilające się wraz z liczbą pasożytów. Ciężka inwazja może prowadzić do powikłań takich jak niedrożność jelitowa, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie trzustki, perforacja jelita oraz zaburzenia wzrostu i rozwoju u dzieci. Całkowity czas trwania infekcji bez leczenia wynosi 1-2 lata, odpowiadając długości życia pasożyta w jelicie.
albendazol, appendektomia, askarioza, badanie kału, choroba pasożytnicza, ECPW, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, glista ludzka, glistnica, iwermektyna, krwioplucie, larwa pasożyta, lek przeciwpasożytniczy, mebendazol, niedożywienie, niedrożność jelitowa, perforacja jelita, powikłanie oddechowe, reakcja immunologiczna, ropień wątroby, świszczący oddech, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie trzustki, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół Löfflera - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dnor 100 mg
Allopurynol w dawce 100 mg (produkt leczniczy Dnor) może wywoływać różnorodne działania niepożądane, których częstość występowania jest trudna do precyzyjnego określenia z powodu braku współczesnej dokumentacji klinicznej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby, u których ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, małopłytkowość czy ciężkie reakcje nadwrażliwości (w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), jest zwiększone. Reakcje skórne, w tym wysypka, świąd, zmiany grudkowo-plamiste i łuskowate, są najczęstszymi objawami niepożądanymi i mogą pojawić się w dowolnym momencie terapii. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku, a w razie podejrzenia SJS/TEN – trwałe wykluczenie ponownego podawania allopurynolu. Nudności i wymioty, obserwowane zwłaszcza na początku leczenia, można ograniczyć przez przyjmowanie leku po posiłku.
agranulocytoza, allopurynol, aplazja czerwonokrwinkowa, azotemia, biegunka tłuszczowa, bradykardia, choroba nerek i wątroby, dławica piersiowa, eozynofilia, ginekomastia, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kamica moczowa, krwiomocz, leukocytoza, leukopenia, limfadenopatia angioimmunoblastyczna, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niepłodność męska, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, toksyczne martwicze oddzielenie naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie erekcji, zaćma, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, ziarniniakowe zapalenie wątroby, zmiany plamki żółtej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sandostatin
Oktreotyd (Sandostatin) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko progresji guzów przysadki, zwłaszcza u pacjentów z hormonem wzrostu wydzielającymi nowotworami, co może prowadzić do ubytków w polu widzenia. U kobiet w wieku rozrodczym leczenie może przywracać płodność, dlatego konieczne jest stosowanie antykoncepcji. Należy regularnie kontrolować funkcję tarczycy i wątroby, a także monitorować czynność serca, zwłaszcza przy dożylnym podawaniu leku, gdzie dawka nie powinna przekraczać 50 mikrogramów/godzinę ze względu na ryzyko bloków przedsionkowo-komorowych. Częstym działaniem niepożądanym jest kamica żółciowa, dlatego zaleca się USG pęcherzyka żółciowego co 6-12 miesięcy. W trakcie terapii mogą wystąpić nagłe zaniki skuteczności leku i szybki nawrót objawów choroby po przerwaniu leczenia.
antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora beta-adrenergicznego, biegunka tłuszczowa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, cukrzyca insulinozależna, cukrzyca typu I, cukrzyca typu II, czynność tarczycy, czynność wątroby, guz neuroendokrynny przewodu pokarmowego, guz przysadki wydzielający hormon wzrostu, hipoglikemia, hormon wzrostu, hormonalnie czynny guz GEP, insulinoma, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, kamica żółciowa, krwawienie z żylaków przełyku, poszerzenie dróg żółciowych, przetrwała hiperglikemia, test Schillinga, ultrasonografia pęcherzyka żółciowego, wchłanianie tłuszczów, witamina B12, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki - Leksykon substancji czynnych
Kamfen – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kamfen, jako składnik preparatów Rowachol i Rowatinex, wymaga szczególnej ostrożności w praktyce klinicznej. W przypadku Rowacholu, stosowanego w leczeniu kamicy przewodu żółciowego wspólnego, istnieje ryzyko powikłań takich jak żółtaczka zaporowa, wstępujące zapalenie dróg żółciowych oraz zapalenie trzustki. Konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby i dróg żółciowych, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, którzy są bardziej narażeni na działania niepożądane. Lekarz powinien poinformować pacjenta o potencjalnych zagrożeniach i objawach wymagających natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Preparat należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci, co jest standardowym środkiem ostrożności.
- Leksykon substancji czynnych
Fenofibrat – Działania niepożądane
Fenofibrat, stosowany w terapii zaburzeń lipidowych, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych o różnej częstości występowania, potwierdzonych w badaniach klinicznych oraz obserwacjach po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej zgłaszane są zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka i wzdęcia, występujące u 1-10% pacjentów. Istotne jest zwiększone ryzyko zapalenia trzustki (0,8% vs 0,5%; p=0,031) oraz powikłań zakrzepowo-zatorowych, w tym zatorowości płucnej (1,1% vs 0,7%; p=0,022) i zakrzepicy żył głębokich (1,4% vs 1,0%; p=0,074). Fenofibrat powoduje także wzrost aktywności aminotransferaz, kamicę żółciową, zapalenie wątroby i żółtaczkę, a także zaburzenia mięśniowe, od mialgii po rabdomiolizę, oraz reakcje skórne, w tym rzadkie, ale ciężkie zespoły Stevensa-Johnsona i toksyczną nekrolizę naskórka.
aminotransferazy, badanie kliniczne, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca typu 2, działanie niepożądane, fenofibrat, hemoglobina, homocysteina, kamica żółciowa, kolka żółciowa, kreatynina, leukocyty, mocznik, nadwrażliwość, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenie lipidowe, zaburzenie trawienne, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła stwardniająca cholangitis – Objawy
Przewlekła stwardniająca cholangitis (PSC) to przewlekła, postępująca choroba wątroby charakteryzująca się zapaleniem i włóknieniem dróg żółciowych, prowadzącym do ich zwężenia i zaburzenia odpływu żółci. W początkowym okresie choroba często przebiega bezobjawowo u około 50% pacjentów, a diagnoza bywa przypadkowa, oparta na podwyższonej aktywności fosfatazy alkalicznej i innych nieprawidłowościach biochemicznych. Objawy kliniczne, takie jak zmęczenie, świąd skóry, ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, żółtaczka, gorączka czy powiększenie wątroby i śledziony, pojawiają się wraz z progresją choroby. W zaawansowanym stadium mogą wystąpić powikłania takie jak wodobrzusze, encefalopatia wątrobowa, krwawienia z przewodu pokarmowego oraz niedobory witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Średni czas przeżycia od diagnozy do śmierci lub przeszczepu wynosi około 21 lat, a po przeszczepie odsetek przeżycia wynosi 94% po 1 roku, 86% po 5 latach i 70% po 10 latach, choć u 15-20% pacjentów może dojść do nawrotu choroby.
bilirubina, cholangiocarcinoma, cholangitis, czas protrombinowy, encefalopatia wątrobowa, ERCP, fosfataza alkaliczna, hepatosplenomegalia, krwawienie z przewodu pokarmowego, marskość wątroby, MRCP, nadciśnienie wrotne, niewydolność wątroby, osteoporoza, pruritus, przewlekła stwardniająca cholangitis, uszkodzenie komórek wątrobowych, włóknienie dróg żółciowych, wodobrzusze, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie wchłaniania tłuszczów, zapalenie dróg żółciowych, żółtaczka, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cynacholin 4,88 g/5 ml
Przy ordynowaniu leku Cynacholin, zawierającego wyciąg gęsty z ziela karczocha (Cynarae herbae extractum spissum), kluczowe jest uwzględnienie przeciwwskazań, które wykluczają jego stosowanie. Preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, zwłaszcza u osób uczulonych na karczochy oraz rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), takich jak arnika, rumianek czy jeżówka, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z chorobami dróg żółciowych, w tym zapaleniem dróg żółciowych, kamicą żółciową oraz innymi dysfunkcjami pęcherzyka żółciowego i przewodów żółciowych, a także u osób z ostrym lub przewlekłym zapaleniem wątroby (hepatitis).
arnika, choroba alkoholowa, ciąża, dysfunkcja pęcherzyka żółciowego, ekstrakt z ziela karczocha, etiologia, interakcja z alkoholem, jeżówka, kamica żółciowa, karmienie piersią, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność dróg żółciowych, padaczka, reakcja krzyżowa, rodzina astrowatych, rumianek, wyciąg z ziela karczocha, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie wątroby, zwężenie dróg żółciowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sorafenib Stada 200 mg
Sorafenib Stada wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują zarówno często występujące objawy, takie jak biegunka, zmęczenie, łysienie, zespół ręka-stopa oraz wysypka, jak i poważne powikłania zagrażające życiu, w tym zawał mięśnia sercowego, perforację przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, krwotoki oraz nadciśnienie tętnicze i przełom nadciśnieniowy. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania, z kategoriami od bardzo często (≥1/10) do częstości nieznanej. W badaniach klinicznych u pacjentów leczonych sorafenibem zaobserwowano m.in. limfopenię i neutropenię (często), hipofosfatemia (bardzo często, do 45% pacjentów), hipokalcemia (często, do 35,7%), a także wzrost aktywności lipazy i amylazy, co wymaga regularnego monitorowania parametrów laboratoryjnych i funkcji narządów. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko kardiologiczne, w tym zastoinową niewydolność serca, która wystąpiła u 1,9% pacjentów w badaniach klinicznych.
białkomocz, choroba refluksowa, dysfagia, encefalopatia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, ginekomastia, hiperbilirubinemia, hipofosfatemia, hipoglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, leukoencefalopatia, leukoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, limfopenia, lipaza i amylaza, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadmierne rogowacenie, neuropatia czuciowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, rak nerkowokomórkowy, rak płaskonabłonkowy skóry, rak wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rogowiak kolczystokomórkowy, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie erekcji, zapalenie błony śluzowej, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zróżnicowany rak tarczycy - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła stwardniająca cholangitis – Leczenie
Przewlekła stwardniająca cholangitis (PSC) to przewlekła, postępująca choroba dróg żółciowych o nieznanej etiologii, prowadząca do włóknienia i zwężenia dróg żółciowych średniego i dużego kalibru, co skutkuje marskością i niewydolnością wątroby. Obecnie brak jest skutecznej terapii modyfikującej przebieg choroby; leczenie koncentruje się na łagodzeniu objawów (np. świądu za pomocą cholestyraminy 4-16 g/dzień, ryfampicyny, naltreksonu), kontroli powikłań (antybiotyki w zakażeniach dróg żółciowych) oraz monitorowaniu niedoborów witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K) i osteoporozy. Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) stosowany w dawkach 13-15 mg/kg/dzień jest rekomendowany przez EASL jako terapia pierwszego rzutu, choć jego wpływ na przeżycie i progresję choroby pozostaje niepotwierdzony, a wysokie dawki (28-30 mg/kg/dzień) wiążą się z poważnymi zdarzeniami niepożądanymi. Kortykosteroidy i immunosupresja nie wykazały istotnej skuteczności poza przypadkami zespołu nakładania z autoimmunologicznym zapaleniem wątroby.
antagoniści opioidów, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, bezafibrat, cholangiocarcinoma, cholestyramina, encefalopatia wątrobowa, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, kwas obeticholowy, kwas ursodeoksycholowy, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, naltrekson, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność wątroby, osteoporoza, przeszczep mikrobioty kałowej, przeszczepienie wątroby, przewlekła stwardniająca cholangitis, rak dróg żółciowych, rozszerzanie balonowe, ryfampicyna, sekwestranty kwasów żółciowych, stent dróg żółciowych, wodobrzusze, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zanik mięśni, zapalenie dróg żółciowych, zdekompensowana marskość, zespół nakładania, zwężenie dróg żółciowych, żylaki przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fibralipid 200 mg
Fenofibrat, substancja czynna leku Fibralipid, wykazuje specyficzny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych, w tym w dużym, randomizowanym badaniu FIELD obejmującym 9795 pacjentów z cukrzycą typu 2. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego, jednak istotne klinicznie są również powikłania zakrzepowo-zatorowe, takie jak zatorowość płucna (1,1% vs 0,7% placebo, p=0,022) oraz zakrzepica żył głębokich (1,4% vs 1,0% placebo, p=0,074), a także zapalenie trzustki (0,8% vs 0,5% placebo, p=0,031). Fenofibrat powoduje także przemijające zwiększenie stężenia homocysteiny o średnio 6,5 μmol/L, co może przyczyniać się do ryzyka zdarzeń zakrzepowo-zatorowych. Monitorowanie parametrów biochemicznych, w tym enzymów wątrobowych i markerów zakrzepowych, jest wskazane podczas terapii.
badanie FIELD, ból brzucha, ból głowy, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca typu 2, fenofibrat, homocysteina, kamica żółciowa, kolka żółciowa, nadwrażliwość na światło, nadwrażliwość skóry, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Olejek miętowy – Przeciwwskazania stosowania
Olejek miętowy (Menthae piperitae aetheroleum) jest składnikiem aktywnym w wielu preparatach leczniczych, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na olejek miętowy, mentol lub składniki pomocnicze. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby i dróg żółciowych, takimi jak zapalenie dróg żółciowych, kamica żółciowa, achlorhydria oraz inne schorzenia tego układu. Preparaty Oleomint, Olejek miętowy NO-SPA oraz Krople miętowe zawierające nalewkę miętową są przeciwwskazane w tych stanach. Dodatkowo, preparat Salviasept wymaga wykluczenia pacjentów z astmą oskrzelową ze względu na ryzyko skurczu tchawicy i oskrzeli. W przypadku Olejku miętowego NO-SPA istnieją ograniczenia wiekowe i wagowe: nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12 lat oraz u pacjentów o masie ciała poniżej 40 kg.
achlorhydria, anetol, astma oskrzelowa, astrowate, balsam peruwiański, charakterystyka produktu leczniczego, choroba dróg żółciowych, choroba wątroby, jasnotowate, kamica żółciowa, Menthae piperitae aetheroleum, mentol, nadwrażliwość, nalewka miętowa, olejek miętowy, oparzenie, ostry stan zapalny skóry, otwarta rana, schorzenia wątroby i dróg żółciowych, selerowate, skurcz tchawicy i oskrzeli, stan zanikowy błony śluzowej, zapalenie dróg żółciowych - Leksykon substancji czynnych
Kmin – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kminek (Carum carvi L., fructus) jest składnikiem preparatu Melis-Tonic, w którym stanowi 1 część w proporcji 8:7:2:2:1 wyciągu płynnego złożonego (1:5). Preparat zawiera 30-35% (V/V) etanolu, co przekłada się na około 1,4 g etanolu w pojedynczej dawce 5 ml, równoważnej spożyciu 35 ml piwa lub 15 ml wina. Ze względu na właściwości kminku, stosowanie Melis-Tonic jest przeciwwskazane u pacjentów z chorobami wątroby, zapaleniem dróg żółciowych, kamicą żółciową oraz bezkwaśnością. Preparatu nie należy podawać dzieciom poniżej 12 roku życia. Zawartość etanolu wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w ciąży, karmiących, pacjentów z chorobami wątroby, padaczką oraz osób z chorobą alkoholową.
arcydzięgiel lekarski, bezkwaśność, choroba alkoholowa, choroba wątroby, ciąża, ekstrahent, furokumaryna, głóg, kamica żółciowa, karcynogen, karmienie piersią, kminek zwyczajny, Melis-Tonic, melisa lekarska, padaczka, promieniowanie UV, rumianek pospolity, układ pokarmowy, układ żółciowy, zaburzenia dróg żółciowych, zapalenie dróg żółciowych - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Oleomint 182 mg
Lek Oleomint, zawierający 182 mg olejku miętowego (Mentha x piperita L., aetheroleum) w postaci kapsułek dojelitowych miękkich, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne, w tym olejek miętowy i mentol, oraz na substancje pomocnicze preparatu. Ze względu na metabolizm i mechanizm działania, stosowanie Oleomintu jest niewskazane u osób z ostrymi i przewlekłymi chorobami wątroby, zapaleniem dróg żółciowych (cholangitis), kamicą żółciową oraz innymi schorzeniami dróg żółciowych, w tym dysfunkcjami pęcherzyka żółciowego i zaburzeniami odpływu żółci. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z achlorhydrią, która może wynikać z przewlekłego zanikowego zapalenia błony śluzowej żołądka, długotrwałego stosowania inhibitorów wydzielania kwasu solnego, zabiegów chirurgicznych żołądka lub chorób autoimmunologicznych.
achlorhydria, cholangitis, choroba wątroby, dysfunkcja pęcherzyka żółciowego, kamica żółciowa, kapsułka dojelitowa, lek hamujący wydzielanie kwasu żołądkowego, mentol, nadwrażliwość na składniki aktywne, olejek miętowy, olejek z mięty pieprzowej, zaburzenie odpływu żółci, zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie dróg żółciowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Myrelez
Lanreotyd, substancja czynna leku Myrelez, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko powikłań żółciowych, takich jak kamica żółciowa, zapalenie pęcherzyka żółciowego, dróg żółciowych oraz trzustki, które mogą wymagać interwencji chirurgicznej, w tym cholecystektomii. Ponadto, lanreotyd hamuje wydzielanie insuliny i glukagonu, co może prowadzić do zaburzeń gospodarki węglowodanowej manifestujących się hipoglikemią lub hiperglikemią. Zaleca się kontrolę stężenia glukozy we krwi szczególnie na początku terapii oraz przy zmianach dawkowania, a u pacjentów z cukrzycą konieczna może być modyfikacja leczenia przeciwcukrzycowego. U pacjentów z akromegalią obserwuje się także rzadkie przypadki klinicznie istotnej niedoczynności tarczycy, co uzasadnia okresową ocenę funkcji tarczycy w wybranych przypadkach.
akromegalia, bradykardia, bradykardia zatokowa, cholecystektomia, funkcja tarczycy, hiperglikemia, hipoglikemia, homeostaza glukozy, kamica żółciowa, lanreotyd, lanreotyd octan, leczenie przeciwcukrzycowe, motoryka pęcherzyka żółciowego, niedoczynność tarczycy, stężenie glukozy we krwi, wydzielanie insuliny, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Normosan
Produkt leczniczy Normosan zawiera 22,02-29,79 mg antrapochodnych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A/1,4 g) pochodzących głównie z kory kruszyny (16,4-23,6 g/100 g) oraz listka senesu (7,9-14,3 g/100 g), które wykazują działanie przeczyszczające. Stosowanie Normosanu powinno być ograniczone do maksymalnie 7 dni ze względu na ryzyko zaburzeń czynności jelit i uzależnienia. Produkt jest przeciwwskazany w przypadku zaklinowania stolca, niezdiagnozowanych ostrych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, nudności, wymioty) oraz u pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym, kamicą żółciową, chorobami wątroby i dróg żółciowych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz u osób przyjmujących leki wpływające na gospodarkę elektrolitową (glikozydy nasercowe, leki antyarytmiczne, moczopędne, adrenokortykosteroidy, produkty zawierające korzeń lukrecji), ze względu na ryzyko poważnych interakcji i zaburzeń elektrolitowych.
achlorhydria, adrenokortykosteroid, bezkwaśność, choroba wątroby, glikozyd nasercowy, kamica żółciowa, kora kruszyny, korzeń lukrecji, lek antyarytmiczny, lek moczopędny, mięta pieprzowa, niedrożność jelit, nietrzymanie stolca, refluks żołądkowo-przełykowy, uzależnienie, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie równowagi elektrolitów, zaburzenie rytmu serca, zaklinowanie stolca, zapalenie dróg żółciowych, zaparcie, zgaga - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – Epidemiologia
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego (OZP) stanowi istotny problem kliniczny, odpowiadając za 3-10% hospitalizacji z powodu bólu brzucha, z kamicą żółciową jako głównym czynnikiem ryzyka (90-95% przypadków). Zachorowalność na OZP wynosi około 6300/100 000 osób poniżej 50 roku życia oraz 20 900/100 000 powyżej 50 roku życia, z wyższą częstością u kobiet (stosunek kobiet do mężczyzn 2,3:1 w Kolumbii). Epidemiologia wskazuje na wzrost liczby przypadków w różnych regionach świata, m.in. w Japonii i Rosji, a także na wpływ pandemii COVID-19, która spowodowała wzrost przyjęć o 72,8%. Bezkamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego, stanowiące 5-14% przypadków, charakteryzuje się wyższą śmiertelnością (15-40%, a nawet do 90% u pacjentów krytycznie chorych) i występuje częściej u starszych mężczyzn oraz pacjentów na oddziałach intensywnej terapii. Główne czynniki ryzyka to: kamica żółciowa, płeć żeńska, wiek >40 lat, otyłość, ciąża, szybka utrata masy ciała, cukrzyca oraz terapia hormonalna.
bezkamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego, cholecystektomia, hipertriglicerydemia, infekcja wirusowa, kamica przewodowa, kamica żółciowa, kamienie żółciowe, kolka żółciowa, laparoskopowa cholecystektomia, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, perforacja, przewlekła obturacyjna choroba płuc, sepsa, tomografia komputerowa, ultrasonografia, wentylacja mechaniczna, wstrząs, Wytyczne Tokijskie, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie otrzewnej, zatrzymanie krążenia, zgorzel, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas ursodeoksycholowy – Przeciwwskazania stosowania
Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) jest szeroko stosowany w leczeniu chorób dróg żółciowych i wątroby, jednak jego podanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na UDCA lub substancje pomocnicze (np. laktozę jednowodną, azorubin w Ursopolu, kwas benzoesowy i składniki aromatu cytrynowego w Ursofalku), ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, niedrożność przewodu żółciowego wspólnego lub pęcherzykowego, częste epizody kolki żółciowej, obecność zwapniałych kamieni żółciowych (nieprzepuszczalnych dla promieni rentgenowskich), osłabioną kurczliwość pęcherzyka żółciowego oraz u dzieci po nieudanej portoenterostomii lub bez poprawy przepływu żółci w atrezji dróg żółciowych. Ponadto, niewidoczny pęcherzyk żółciowy na zdjęciu rentgenowskim uniemożliwia monitorowanie terapii, co stanowi dodatkowe ograniczenie stosowania UDCA. Dawkowanie u dzieci powinno być dostosowane do masy ciała, zgodnie z tabelą dla preparatu Ursoxyn.
atrezja dróg żółciowych, badanie radiologiczne, cholecystektomia, choroba Leśniowskiego-Crohna, drogi żółciowe, gastroenterolog, hepatolog, kamienie cholesterolowe, kamienie żółciowe, kolka żółciowa, kurczliwość pęcherzyka żółciowego, kwas ursodeoksycholowy, kwasy żółciowe, laktoza jednowodna, marskość wątroby, nadwrażliwość, niedrożność dróg żółciowych, portoenterostomia, przewód pęcherzykowy, przewód żółciowy wspólny, reakcja anafilaktyczna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sorafenib Sandoz 200 mg
Sorafenib Sandoz, stosowany w terapii nowotworowej, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych obejmującym zarówno ciężkie powikłania, jak zawał serca, perforacja przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, krwotoki oraz nadciśnienie tętnicze z możliwością przełomu nadciśnieniowego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to biegunka, zmęczenie, łysienie, zakażenia, zespół ręka-stopa oraz wysypka. Szczególnie u pacjentów z rakiem tarczycy częściej występują zespół ręka-stopa, biegunka, łysienie, nadciśnienie tętnicze, hipokalcemia i rogowiak kolczystokomórkowy. W badaniach klinicznych odnotowano zastoinową niewydolność serca u 1,7-1,9% pacjentów leczonych sorafenibem (w porównaniu do 0,7-1,1% w grupach placebo).
erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, limfopenia, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa czuciowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, obrzęk naczynioruchowy, odwracalna tylna leukoencefalopatia, perforacja przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy skóry, rak nerkowokomórkowy, rak wątrobowokomórkowy, rogowiak kolczystokomórkowy, rozwarstwienie tętnicy, rumień wielopostaciowy, sorafenib, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, wydłużenie odstępu QT, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zespół nerczycowy, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zróżnicowany rak tarczycy - Leksykon substancji czynnych
Ceftazydym – Wskazania do stosowania
Ceftazydym, antybiotyk cefalosporynowy III generacji, dostępny w dawkach 1 g i 2 g (Biotum) oraz 2000 mg (Ceftazidime Kabi), charakteryzuje się szerokim spektrum działania, głównie przeciw tlenowym bakteriom Gram-ujemnym, w tym Pseudomonas aeruginosa. Preparaty zawierają znaczące ilości sodu (60 mg w dawce 1 g, 104-120 mg w dawkach 2 g), co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniem podaży sodu. Ceftazydym jest wskazany w leczeniu poważnych zakażeń, takich jak szpitalne zapalenie płuc, zakażenia dolnych dróg oddechowych u chorych z mukowiscydozą, bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (dzięki dobrej penetracji do PMR), przewlekłe i złośliwe zapalenie ucha, powikłane zakażenia dróg moczowych (w tym profilaktyka okołooperacyjna przy TURP), zakażenia skóry i tkanek miękkich, powikłane zakażenia wewnątrzbrzuszne, zakażenia kości i stawów oraz zapalenie otrzewnej u pacjentów poddawanych CAPD. Ponadto, ceftazydym jest stosowany w leczeniu bakteriemii powiązanej z wymienionymi zakażeniami oraz w terapii neutropenii z gorączką u pacjentów immunosupresyjnych.
Ze względu na ukierunkowane działanie przeciwbakteryjne, ceftazydym powinien być stosowany w terapii skojarzonej z innymi antybiotykami w przypadku podejrzenia lub potwierdzenia zakażeń mieszanych, zwłaszcza z udziałem bakterii Gram-dodatnich i beztlenowców. Wskazane jest przestrzeganie aktualnych wytycznych dotyczących racjonalnej antybiotykoterapii, aby minimalizować ryzyko rozwoju lekooporności. W praktyce klinicznej ceftazydym stanowi cenne narzędzie terapeutyczne w leczeniu ciężkich zakażeń szpitalnych i u pacjentów z obniżoną odpornością, zwłaszcza tam, gdzie dominują patogeny Gram-ujemne, a jego stosowanie wymaga uwzględnienia indywidualnych uwarunkowań pacjenta, w tym kontroli podaży sodu oraz konieczności terapii skojarzonej.
bakteria beztlenowa, bakteria Gram-dodatnia, bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, cefalosporyna III generacji, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, dializoterapia, gorączka neutropeniczna, infekcyjne zapalenie stawów, lekooporność, mukowiscydoza, neutropenia, patogen Gram-ujemny, płyn mózgowo-rdzeniowy, powikłane zakażenie dróg moczowych, powikłane zakażenie jamy brzusznej, powikłane zakażenie skóry i tkanek miękkich, profilaktyka zakażeń dróg moczowych, przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego, przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, Pseudomonas aeruginosa, ropień wewnątrzbrzuszny, substancja czynna, szpitalne zapalenie płuc, terapia skojarzona, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie kości i stawów, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie kości i szpiku, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Okteva
Stosowanie oktreotydu wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko rozrostu guzów przysadki wydzielających hormon wzrostu, co może prowadzić do ubytków w polu widzenia. Konieczna jest regularna ocena czynności tarczycy i wątroby oraz kontrola parametrów krążeniowych, zwłaszcza w kontekście często występującej bradykardii i konieczności modyfikacji leków beta-adrenolitycznych, antagonistów kanałów wapniowych oraz leków regulujących gospodarkę wodno-elektrolitową. Ze względu na wysokie ryzyko kamicy żółciowej i powikłań takich jak zapalenie pęcherzyka żółciowego czy dróg żółciowych, zaleca się wykonanie USG pęcherzyka żółciowego przed terapią i co 6 miesięcy podczas stosowania oktreotydu o przedłużonym uwalnianiu.
akromegalia, antagonista kanałów wapniowych, antagonista receptorów beta-adrenergicznych, biegunka tłuszczowa, bradykardia, cukrzyca typu I, cukrzyca typu II, czynność tarczycy, guz insulinowy, guz przysadki wydzielający hormon wzrostu, hepatocyty, hiperglikemia, hipoglikemia, hormon wzrostu, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, kamica żółciowa, leczenie przeciwcukrzycowe, neuroendokrynny guz przewodu pokarmowego, poposiłkowa tolerancja glukozy, rozrost guza, stężenie glukozy, test Schillinga, tolerancja glukozy, ultrasonografia pęcherzyka żółciowego, wchłanianie tłuszczów, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba policystyczna nerek o dziedziczeniu autosomalnym recesywnym – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Autosomalnie recesywna wielotorbielowatość nerek (ARPKD) to ciężkie schorzenie fibrocystyczne o podłożu wątrobowo-nerkowym, występujące z częstością około 1:20 000 u dzieci, bez różnic płciowych. Przeżywalność noworodków z ARPKD wzrosła do niemal 80%, a około 90% dzieci, które przeżyją pierwszy miesiąc życia, dożywa co najmniej 5 lat, z ponad 90% przeżywalnością do 20 roku życia. Szacowane ryzyko rozwoju niewydolności nerek do 20 roku życia wynosi 50,1% (95% CI 42,2%–57,0%). Diagnostyka może być postawiona prenatalnie (20% przypadków) lub w różnych okresach dzieciństwa, a wczesne wykrycie małowodzia wiąże się z gorszym rokowaniem. Modele prognostyczne oparte na czynnikach takich jak wiek ciążowy przy wykryciu małowodzia, wiek urodzenia, genotyp funkcjonalny, stężenie kreatyniny w surowicy (mg/dl) oraz obecność nadciśnienia tętniczego w wieku 2 miesięcy pozwalają na ocenę ryzyka wczesnej niewydolności nerek i identyfikację pacjentów wymagających intensywniejszej terapii.
autosomalnie dominująca wielotorbielowatość nerek, autosomalnie recesywna wielotorbielowatość nerek, choroba policystyczna nerek, efekt założyciela, gen PKHD1, kreatynina w surowicy, leczenie nerkozastępcze, małowodzie, marker predykcyjny, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wrotne, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, przeszczep nerki, schyłkowa niewydolność nerek, sekwencjonowanie następnej generacji, stratyfikacja ryzyka, terapia przeciwnadciśnieniowa, tolvaptan, wariant patogenny, zapalenie dróg żółciowych, zastępczy punkt końcowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sandostatin
Sandostatin (oktreotyd) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na jego wpływ na układ endokrynny oraz potencjalne powikłania. U pacjentów z guzami przysadki wydzielającymi hormon wzrostu istnieje ryzyko rozrostu guza, co może prowadzić do ubytków w polu widzenia, dlatego konieczna jest regularna ocena kliniczna. Terapia powoduje obniżenie stężenia GH i normalizację IGF-1, co może przywracać płodność u kobiet w wieku rozrodczym, wskazując na potrzebę stosowania antykoncepcji. Należy monitorować funkcję tarczycy i wątroby, a także zwracać uwagę na bradykardię, szczególnie przy dożylnym podawaniu dużych dawek (maksymalnie 50 µg/godz.), ze względu na ryzyko bloku przedsionkowo-komorowego. Kamica żółciowa jest częstym działaniem niepożądanym, dlatego zaleca się USG pęcherzyka żółciowego co 6-12 miesięcy. U pacjentów z guzami GEP może wystąpić nagły zanik skuteczności leku lub nawrót objawów po przerwaniu terapii.
akromegalia, biegunka tłuszczowa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, cukrzyca insulinozależna, cukrzyca typu I, cukrzyca typu II, guz przysadki wydzielający hormon wzrostu, hipoglikemia, hormon wzrostu, hormonalnie czynny guz GEP, insulinoma, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, kamica żółciowa, niedobór witaminy B12, oktreotyd, przetrwała hiperglikemia, test Schillinga, ubytek w polu widzenia, upośledzona poposiłkowa tolerancja glukozy, wchłanianie tłuszczów, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki, żylaki przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Somatuline Autogel 90 mg/dawkę
Somatuline Autogel (lanreotyd) w dawkach 60 mg, 90 mg i 120 mg wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla analogów somatostatyny, z dominującymi działaniami niepożądanymi ze strony przewodu pokarmowego. Najczęściej obserwuje się przemijającą biegunkę (≥1/10), ból brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, wzdęcia oraz uczucie pełności i dyskomfortu. U pacjentów z guzami neuroendokrynnymi (GEP-NET) może wystąpić specyficzna biegunka tłuszczowa oraz zapalenie trzustki (częstość nieznana). Kamica żółciowa jest częstym, często bezobjawowym działaniem niepożądanym, z możliwymi powikłaniami w postaci zapalenia pęcherzyka i dróg żółciowych. Reakcje w miejscu podania, takie jak ból, zgrubienie, stwardnienie, guzek i świąd, występują często, a rzadko zgłaszano ropień. Lanreotyd może wpływać na metabolizm glukozy, powodując hipoglikemię (często), a także hiperglikemię i cukrzycę (częstość nieznana). W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost aktywności ALAT, AspAT, bilirubiny, glukozy i hemoglobiny glikozylowanej oraz zmniejszenie aktywności enzymów trzustkowych, zwłaszcza u pacjentów z GEP-NET. Często notuje się także zmniejszenie masy ciała.
akromegalia, anafilaksja, bezsenność, biegunka, biegunka tłuszczowa, ból brzucha, ból mięśniowo-szkieletowy, bradykardia zatokowa, cukrzyca, dyspepsja, enzymy trzustkowe, guzy neuroendokrynne, hemoglobina glikozylowana, hiperglikemia, hipoglikemia, hipotrychoza, kamica żółciowa, lanreotyd, łysienie, nadwrażliwość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, poszerzenie przewodów żółciowych, reakcje alergiczne, reakcje w miejscu podania, ropień w miejscu wstrzyknięcia, roztwór do wstrzykiwań, uderzenia gorąca, wymioty, wzdęcia, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia żołądka i jelit, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zmniejszenie apetytu - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – Objawy
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego (cholecystitis acuta) to nagły stan zapalny, najczęściej wywołany zablokowaniem przewodu pęcherzykowego przez kamień żółciowy, objawiający się silnym, ciągłym bólem w prawym górnym kwadrancie brzucha trwającym ponad 6 godzin, nasilającym się przy głębokim wdechu (objaw Murphy’ego). Towarzyszą mu objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka powyżej 38°C (u około 33% pacjentów), nudności i wymioty (około 75%), utrata apetytu (około 70%), tachykardia oraz wzmożona potliwość. W badaniu fizykalnym stwierdza się tkliwość i obronę mięśniową w prawym górnym kwadrancie, powiększony i bolesny pęcherzyk (u 30-40% pacjentów) oraz objaw Murphy’ego. U osób starszych i z cukrzycą objawy mogą być mniej wyraźne, co utrudnia diagnozę. W około 15% przypadków może wystąpić żółtaczka, sugerująca blokadę przewodu żółciowego wspólnego.
bezkamieniowe zapalenie pęcherzyka żółciowego, cholangitis, cholecystektomia, cholecystektomia laparoskopowa, dyspepsja, kamień żółciowy, kolka żółciowa, leukocytoza, objaw Murphy’ego, obrona mięśniowa, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, ostre zapalenie trzustki, pęcherzyk żółciowy, perforacja pęcherzyka żółciowego, przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego, przewód pęcherzykowy, przewód trzustkowy, przewód żółciowy wspólny, ropień okołopęcherzykowy, ropniak pęcherzyka żółciowego, sepsa, tachykardia, wstrząs septyczny, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie otrzewnej, zgorzel pęcherzyka żółciowego, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Alona – Przeciwwskazania stosowania
Alona, główny składnik aktywny leku Boldovera (wyciąg z Aloe ferox Miller), wykazuje silne działanie przeczyszczające dzięki zawartości hydroksyantrachinonów. Stosowanie preparatów z aloną wymaga szczegółowej oceny klinicznej pacjenta, z uwzględnieniem licznych przeciwwskazań, takich jak nadwrażliwość, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność wątroby, ostre stany zapalne dróg żółciowych, nerek i jelit, menstruacja, ciąża oraz laktacja. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na ryzyko zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. Dodatkowo, zawartość sacharozy w dawce 110,15 mg na tabletkę wymaga ostrożności u pacjentów z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, niedoborem sacharazy-izomaltazy oraz cukrzycą.
Aloe ferox Miller, alona, atonia jelit, ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, działanie żółciopędne, glikozyd nasercowy, hemoroidektomia, hydroksyantrachinony, krążenie maciczno-łożyskowe, kurczliwość mięśni gładkich, lek antyarytmiczny, lek moczopędny, lek przeczyszczający, niedobór elektrolitów, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedrożność dróg żółciowych, nietolerancja fruktozy, niewydolność wątroby, pseudomelanosis coli, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zapalenie dróg żółciowych, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka, związki antrachinowe - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pierwotna dróg żółciowych (dawniej nazywana pierwotną marskością dróg żółciowych) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Choroba pierwotna dróg żółciowych (PBC) to przewlekła cholestatyczna choroba autoimmunologiczna wątroby, charakteryzująca się destrukcyjnym zapaleniem małych dróg żółciowych i obecnością przeciwciał przeciwmitochondrialnych. Leczenie kwasem ursodeoksycholowym (UDCA) znacząco poprawia przeżywalność: wskaźniki przeżycia bez przeszczepu dla pacjentów leczonych UDCA wynoszą odpowiednio 90%, 78% i 66% po 5, 10 i 15 latach, podczas gdy u nieleczonych są to 79%, 59% i 32%. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi są wiek w momencie diagnozy, płeć, obecność marskości wątroby, stężenia bilirubiny (np. >2 mg/dl wiąże się ze średnim czasem przeżycia 4,1 roku), albuminy, fosfatazy alkalicznej, obecność żylaków przełyku, rak wątrobowokomórkowy oraz odpowiedź biochemiczna na UDCA. Modele prognostyczne, takie jak skale Mayo, GLOBE i UK-PBC, umożliwiają precyzyjną ocenę ryzyka progresji choroby i potrzeby przeszczepu, a wskaźnik neutrofili do limfocytów (NLR) oraz obecność przeciwciał przeciw gp210 dostarczają dodatkowych informacji prognostycznych.
albumina w surowicy, bilirubina w surowicy, choroba pierwotna dróg żółciowych, czas protrombinowy, fosfataza alkaliczna, kwas ursodeoksycholowy, marskość wątroby, nawrót choroby, niewyrównana marskość wątroby, pierwotna marskość dróg żółciowych, przeciwciała przeciwmitochondrialne, przeszczep wątroby, rak wątrobowokomórkowy, skala Mayo, stosunek neutrofili do limfocytów, zapalenie dróg żółciowych, zespół CREST, żylaki przełyku - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tarfazolin 1 g
Tarfazolin, zawierający 1 g cefazoliny sodowej w fiolce, jest antybiotykiem z grupy cefalosporyn pierwszej generacji, stosowanym pozajelitowo w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na cefazolinę. Lek znajduje zastosowanie w terapii zakażeń dróg oddechowych (np. zapalenie płuc, oskrzeli), dróg moczowych (zarówno powikłanych, jak i niepowikłanych), skóry i tkanek miękkich, kości i stawów oraz dróg żółciowych. Ponadto, Tarfazolin jest wskazany w leczeniu poważnych zakażeń uogólnionych, takich jak posocznica i zapalenie wsierdzia, gdzie szybka i skuteczna interwencja jest kluczowa.
cefalosporyna pierwszej generacji, cefazolina sodowa, cellulitis, cesarskie cięcie, cholecystektomia, endoprotezoplastyka stawu biodrowego, histerektomia, infekcja dolnych dróg oddechowych, oporność bakterii, posocznica, profilaktyka okołooperacyjna, racjonalna antybiotykoterapia, sepsa, septyczne zapalenie stawów, zabieg kardiochirurgiczny, zakażenie dróg moczowych, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie dróg żółciowych, zakażenie implantu, zakażenie kości i stawów, zakażenie miejsca operowanego, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie błony śluzowej macicy, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie kości i szpiku, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie śródpiersia, zapalenie wsierdzia, złamanie otwarte - Leksykon chorób i schorzeń
Żółtaczka – Objawy
Żółtaczka to kliniczny objaw hiperbilirubinemii, manifestujący się żółtym zabarwieniem skóry, błon śluzowych i białkówek oczu, pojawiającym się przy stężeniu bilirubiny całkowitej powyżej 2-3 mg/dl (34-51 μmol/l), a często widocznym dopiero przy poziomach 7-8 mg/dl. U noworodków żółtaczka fizjologiczna rozwija się między 2. a 4. dniem życia, z progresją głowowo-ogonową, osiągając szczyt około 4-5 dnia i ustępując w ciągu 1-2 tygodni. Patologiczne cechy obejmują pojawienie się żółtaczki w pierwszych 24 godzinach życia, szybki wzrost bilirubiny (>8,5 μmol/L/h) lub poziomy całkowite powyżej 331,5 μmol/L (19,5 mg/dL). U dorosłych przebieg żółtaczki zależy od etiologii – ostra żółtaczka może wynikać z wirusowego zapalenia wątroby, alkoholowego zapalenia wątroby lub niedrożności dróg żółciowych, natomiast przewlekła wiąże się z nowotworami, marskością czy przewlekłym zapaleniem dróg żółciowych. Towarzyszące objawy to m.in. ciemny mocz, jasny kał, świąd skóry, ból w prawym górnym kwadrancie, gorączka oraz objawy ogólnoustrojowe jak zmęczenie i utrata masy ciała.
alkoholowe zapalenie wątroby, bilirubina we krwi, ciemny mocz, encefalopatia, encefalopatia bilirubinowa, encefalopatia wątrobowa, fizjologiczna żółtaczka noworodkowa, hemoliza, hiperbilirubinemia, kamień żółciowy, kernicterus, koagulopatia, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, niedokrwistość hemolityczna, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, przewlekłe zapalenie wątroby, przezskórny pomiar bilirubiny, rak trzustki, rozpad czerwonych krwinek, stwardniające zapalenie dróg żółciowych, świąd, świąd skóry, zapalenie dróg żółciowych, żółtaczka obturacyjna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Somatuline Autogel
Lanreotyd w formie Somatuline Autogel wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko powikłań, zwłaszcza dotyczących układu żółciowego. Lek hamuje motorykę pęcherzyka żółciowego, co zwiększa ryzyko kamicy żółciowej i powikłań takich jak zapalenie pęcherzyka, dróg żółciowych oraz trzustki, które mogą wymagać cholecystektomii. Zaleca się wykonanie badania ultrasonograficznego pęcherzyka żółciowego przed rozpoczęciem terapii oraz kontrolę co 6 miesięcy. Ponadto, lanreotyd wpływa na wydzielanie insuliny i glukagonu, co może prowadzić do hipoglikemii lub hiperglikemii; dlatego konieczne jest regularne monitorowanie glikemii, zwłaszcza przy zmianie dawki u pacjentów z cukrzycą. U pacjentów z akromegalią obserwowano także niewielkie obniżenie czynności tarczycy, co wymaga diagnostyki w przypadku podejrzenia zaburzeń funkcji tego gruczołu.
akromegalia, bradykardia, bradykardia zatokowa, cholecystektomia, czynność tarczycy, glukagon, guz neuroendokrynny, guz neuroendokrynny przewodu pokarmowego, guz przysadki mózgowej, hiperglikemia, hipoglikemia, kamica żółciowa, kamienie żółciowe, lanreotyd, leczenie przeciwcukrzycowe, motoryka pęcherzyka żółciowego, niedoczynność tarczycy, Somatuline Autogel, stolce tłuszczowe, wahania glikemii, wydzielanie insuliny, zaburzenia glikemii, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lipanthyl 200M 200 mg
Fenofibrat w dawce 200 mg (Lipanthyl 200M) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka i wzdęcia. Często obserwuje się również wzrost aktywności aminotransferaz, co wymaga monitorowania funkcji wątroby. Istotne są także zaburzenia mięśniowe (mialgie, zapalenie mięśni, skurcze, osłabienie), które mogą poprzedzać ciężkie powikłania, w tym rabdomiolizę. W badaniu FIELD u 9795 pacjentów z cukrzycą typu 2 wykazano istotne statystycznie zwiększenie częstości zapalenia trzustki (0,8% vs 0,5%; p=0,031) oraz zatorowości płucnej (1,1% vs 0,7%; p=0,022) w grupie leczonej fenofibratem. Ponadto, fenofibrat podnosi średnio stężenie homocysteiny o 6,5 µmol/l, co może korelować ze zwiększonym ryzykiem zdarzeń zakrzepowo-zatorowych.
ból brzucha, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca typu 2, fenofibrat mikronizowany, fotodermatoza, hiperhomocysteinemia, hiperkreatynemia, hiperuremia, kamica żółciowa, kolka żółciowa, leukopenia, łysienie, mialgia, miopatia, nadwrażliwość skórna, niedokrwistość, niewydolność nerek, podwyższone aminotransferazy, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia erekcji, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia przewodu pokarmowego, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – DROTAMAX 80 mg
Drotamax, zawierający chlorowodorek drotaweryny w dawce 80 mg, jest lekiem o działaniu spazmolitycznym, wskazanym do leczenia stanów skurczowych mięśni gładkich w różnych jednostkach chorobowych. Jego zastosowanie obejmuje schorzenia dróg żółciowych (kamica pęcherzyka i dróg żółciowych, zapalenia pęcherzyka, okołopęcherzykowe, dróg żółciowych oraz brodawki Vatera), układu moczowego (kamica nerkowa i moczowodowa, zapalenie miedniczek nerkowych i pęcherza moczowego, bolesne parcie na mocz) oraz przewodu pokarmowego (choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, zapalenie żołądka, stany skurczowe wpustu i odźwiernika, zapalenia jelit i okrężnicy, zespół jelita drażliwego z zaparciami lub wzdęciami). Ponadto, lek jest stosowany w ginekologii, zwłaszcza w leczeniu bolesnego miesiączkowania (dysmenorrhea). Mechanizm działania opiera się na rozluźnieniu mięśni gładkich, co prowadzi do złagodzenia bólu i innych objawów skurczowych.
bolesne miesiączkowanie, chlorowodorek drotaweryny, choroba wrzodowa, drogi żółciowe, dysmenorrhea, infekcja układu moczowego, kamica dróg żółciowych, kamica moczowodowa, kamica nerkowa, kamica pęcherzyka żółciowego, kolka nerkowa, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, parcie na mocz, przewód pokarmowy, skurcz mięśni gładkich, skurcz odźwiernika żołądka, układ moczowy, właściwości spazmolityczne, zapalenie brodawki Vatera, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie jelit, zapalenie miedniczek nerkowych, zapalenie okołopęcherzykowe, zapalenie okrężnicy, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie żołądka, zespół jelita drażliwego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złogi - Leksykon substancji czynnych
Liście mięty pieprzowej – Przeciwwskazania stosowania
Liście mięty pieprzowej (Menthae piperita L.) w postaci nalewki, stosowane m.in. w Kroplach żołądkowych Amara, mają liczne właściwości lecznicze, jednak ich użycie jest przeciwwskazane w określonych stanach klinicznych. Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na mentol, chorobę wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, zapalenie i niedrożność dróg żółciowych oraz wiek poniżej 18 lat. Preparaty te zawierają etanol w stężeniu 65-72% (V/V), co dodatkowo wyklucza ich stosowanie u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, padaczką oraz schorzeniami ośrodkowego układu nerwowego. Wskazane jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego oraz ocena ryzyka interakcji farmakologicznych przed zaleceniem terapii.
cholestaza, choroba ośrodkowego układu nerwowego, choroba wątroby, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, dolny zwieracz przełyku, działanie wazoaktywne, kamica żółciowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas żołądkowy, lek anestetyczny, liść mięty pieprzowej, mentol, nadwrażliwość, nalewka z liści mięty pieprzowej, padaczka, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, schorzenie dróg żółciowych, uzależnienie od alkoholu, wywiad alergologiczny, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zapalenie dróg żółciowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Grofibrat S 215 mg
Fenofibrat mikronizowany (215 mg, preparat Grofibrat S) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych zarówno w badaniach klinicznych (n=2344), jak i w okresie postmarketingowym. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia). Często występują także podwyższenie aktywności aminotransferaz, co wskazuje na potencjalne uszkodzenie hepatocytów, oraz zaburzenia mięśniowe (mialgie, zapalenie mięśni, skurcze, osłabienie). Rzadziej notowano zapalenie trzustki (0,8% vs 0,5% placebo, p=0,031), kamicę żółciową, zapalenie wątroby, a także poważne reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka. W badaniu FIELD odnotowano istotne statystycznie zwiększenie ryzyka zatorowości płucnej (1,1% vs 0,7%, p=0,022) oraz tendencję do wzrostu zakrzepicy żył głębokich (1,4% vs 1,0%, p=0,074), co może być związane ze wzrostem stężenia homocysteiny o średnio 6,5 μmol/l.
aminotransferazy, biegunka, ból brzucha, ból mięśniowy, choroba zakrzepowo-zatorowa, fenofibrat mikronizowany, hemoglobina, hepatotoksyczność, homocysteina, kamica żółciowa, kolka żółciowa, krwinki białe, mialgia, nadwrażliwość na światło, nadwrażliwość skóry, nudności, osłabienie mięśni, ostra niewydolność nerek, powikłania kamicy żółciowej, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, wymioty, wzdęcia, zaburzenia funkcji seksualnych, zaburzenie trawienne, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka