wirusowe zapalenie wątroby typu C
Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) to choroba zakaźna wywoływana przez wirus HCV (Hepatitis C Virus), który atakuje komórki wątroby, powodując ich stan zapalny i uszkodzenie. Zakażenie może mieć charakter ostry, jednak w około 75-85% przypadków przechodzi w formę przewlekłą, która nieleczona prowadzi do włóknienia, marskości wątroby i raka wątrobowokomórkowego.
Do zakażenia dochodzi głównie drogą krwiopochodną – poprzez przetaczanie zakażonej krwi, używanie niesterylnych narzędzi medycznych lub przedmiotów osobistego użytku (igły, strzykawki, przybory kosmetyczne), rzadziej drogą wertykalną (z matki na dziecko) czy seksualną. Okres inkubacji wynosi średnio 6-8 tygodni, a objawy są często niespecyficzne lub nieobecne, co skutkuje późnym rozpoznaniem choroby.
Diagnostyka opiera się na badaniach serologicznych wykrywających przeciwciała anty-HCV oraz badaniach molekularnych określających obecność i poziom wiremii (HCV RNA). Współczesne leczenie wykorzystuje leki przeciwwirusowe o bezpośrednim działaniu (DAA), które charakteryzują się wysoką skutecznością (>95% wyleczeń) i dobrą tolerancją. Terapia trwa zwykle 8-12 tygodni i prowadzi do całkowitej eliminacji wirusa z organizmu u większości pacjentów.
Obecnie nie istnieje szczepionka przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu C, dlatego kluczowe znaczenie ma profilaktyka polegająca na unikaniu sytuacji ryzykownych oraz wczesne wykrywanie zakażeń, szczególnie w grupach zwiększonego ryzyka. Regularne monitorowanie stanu wątroby u pacjentów z przewlekłym WZW C pozwala na wczesne wykrycie powikłań i wdrożenie odpowiedniego postępowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Atorvastatin Medical Valley 40 mg
Atorvastatin Medical Valley jest wskazany do leczenia pierwotnej hipercholesterolemii, złożonej hiperlipidemii oraz heterozygotycznej i homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej. Standardowa dawka początkowa wynosi 10 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji co 4 tygodnie, w zależności od poziomu LDL-C, celu terapeutycznego i odpowiedzi pacjenta. Maksymalna dawka to 80 mg/dobę. Efekt terapeutyczny obserwuje się po 2 tygodniach, a maksymalny po 4 tygodniach terapii. U dzieci i młodzieży powyżej 10 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka początkowa również wynosi 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 80 mg/dobę. Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i jest przeciwwskazany przy aktywnej chorobie wątroby. Nie wymaga modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek.
afereza LDL, atorwastatyna, cholesterol LDL, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dieta ubogocholesterolowa, elbaswir z grazoprewirem, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hiperlipidemia pediatryczna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, lek przeciwwirusowy, leki wiążące kwasy żółciowe, letermowir, mieszana hiperlipidemia, pierwotna hipercholesterolemia, prewencja chorób sercowo-naczyniowych, terapia hipolipemizująca, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie wirusem cytomegalii, złożona hiperlipidemia - Leksykon substancji czynnych
Cyproteron octan – Przeciwwskazania stosowania
Cyproteron octan w preparacie Diane-35 (0,035 mg etynyloestradiolu) posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki, jednoczesne stosowanie innych środków antykoncepcyjnych oraz terapię specyficznymi lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu WZW typu C (np. ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem, dazabuwir, glekaprewir z pibrentaswirem, sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem). Preparat jest przeciwwskazany u pacjentek z aktualnymi lub przebytymi epizodami zakrzepowo-zatorowymi (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu), a także u osób z poważnymi czynnikami ryzyka zakrzepicy, takimi jak cukrzyca z uszkodzeniem naczyń, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciężka dyslipoproteinemia oraz dziedziczne lub nabyte trombofilie (np. oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i S, hiperhomocysteinemia, obecność przeciwciał antyfosfolipidowych). Migreny z aurą neurologiczną również stanowią przeciwwskazanie ze względu na zwiększone ryzyko incydentów naczyniowo-mózgowych.
antykoagulant toczniowy, choroba wątroby, cukrzyca, cyproteron octan, Diane-35, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, glekaprewir, hiperhomocysteinemia, krwawienie z dróg rodnych, migrena, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór hormonozależny, nowotwór narządów płciowych, nowotwór wątroby, ombitaswir, oponiak, oporność na aktywowane białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, sofosbuwir, środek antykoncepcyjny, udar mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva, dostępny w dawkach 5 mg + 10 mg, 10 mg + 10 mg oraz 20 mg + 10 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na rozuwastatynę, ezetymib lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (243,89 mg, 238,39 mg, 228,29 mg odpowiednio w poszczególnych dawkach). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby, niewyjaśnione trwałe podwyższenie aminotransferaz lub ich ponad 3-krotne przekroczenie normy, co zwiększa ryzyko hepatotoksyczności. Preparat nie powinien być stosowany w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko teratogenności i ekspozycji płodu. Ponadto, przeciwwskazaniem są ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) oraz istniejąca miopatia, ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia uszkodzenia mięśni.
choroba autoimmunologiczna, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, działanie teratogenne, ezetymib, farmakokinetyka, hepatotoksyczność, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, lek immunosupresyjny, miopatia, nadwrażliwość na substancje czynne, nietolerancja disacharydów, preparat hipolipemizujący, rabdomioliza, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, uszkodzenie mięśni, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kastel 10 mg + 10 mg
Lek Kastel, zawierający rozuwastatynę i ramipryl, posiada liczne przeciwwskazania wynikające z właściwości obu substancji czynnych oraz ich połączenia. Rozuwastatyna jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję, aktywną chorobą wątroby (zwłaszcza przy trwałym, ponad 3-krotnym wzroście aminotransferaz), ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatią, a także u osób stosujących jednocześnie sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir lub cyklosporynę. Ponadto, lek jest przeciwwskazany w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Ramipryl, jako inhibitor ACE, nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na inhibitory ACE, obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, w trakcie terapii sakubitrylem/walsartanem, przy znacznym zwężeniu tętnic nerkowych, niedociśnieniu, niestabilności hemodynamicznej oraz w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Dodatkowo, przeciwwskazane jest łączenie ramiprylu z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² oraz stosowanie podczas procedur pozaustrojowych z kontaktami krwi z powierzchniami o ujemnym ładunku elektrycznym.
aliskiren, aminotransferazy, antagonista receptora angiotensyny II, cukrzyca, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, GFR, inhibitor ACE, klirens kreatyniny, lek immunosupresyjny, miopatia, nadwrażliwość na rozuwastatynę, niedociśnienie, niestabilność hemodynamiczna, obrzęk naczynioruchowy, rozuwastatyna i ramipryl, sakubitryl walsartan, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, substancja pomocnicza, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia czynności nerek, zwężenie tętnic nerkowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Amlator 10 mg + 10 mg
Preparat Amlator to lek złożony zawierający atorwastatynę (10 mg lub 20 mg) oraz amlodypinę (5 mg lub 10 mg), stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego i hiperlipidemii. Dostępny jest w czterech wariantach dawkowania: 10 mg + 5 mg, 10 mg + 10 mg, 20 mg + 5 mg oraz 20 mg + 10 mg. Lek nie jest przeznaczony do inicjacji terapii, a jedynie do kontynuacji po ustaleniu indywidualnych dawek obu składników w monoterapii. Zalecana dawka to jedna tabletka dziennie, maksymalnie 20 mg atorwastatyny i 10 mg amlodypiny. U pacjentów stosujących jednocześnie leki przeciwwirusowe (elbaswir z grazoprewirem lub letermowir) dawka atorwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę, a w przypadku koadministracji letermowiru z cyklosporyną stosowanie atorwastatyny jest przeciwwskazane. U osób powyżej 70. roku życia należy zachować ostrożność przy zwiększaniu dawki amlodypiny ze względu na wolniejszy metabolizm leku.
Amlator, atorwastatyna i amlodypina, bezylan amlodypiny, choroba wątroby, cyklosporyna, elbaswir z grazoprewirem, farmakokinetyka, hiperlipidemia, interakcja lekowa, L-lizyna, lek przeciwwirusowy, letermowir, modyfikacja dawki, nadciśnienie tętnicze, preparat jednoskładnikowy, stężenie w osoczu, wirus cytomegalii, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zaranta 10 mg
Rozuwastatyna (Zaranta) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub laktozę jednowodną (obecna w dawkach od 43,5 mg do 348,0 mg), aktywną chorobą wątroby (aminotransferazy >3x GGN), ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatią, a także w ciąży, laktacji i u kobiet nie stosujących skutecznej antykoncepcji. Ponadto, lek nie powinien być łączony z sofosbuwirem/welpataswirem/woksylaprewirem, cyklosporyną oraz fibratami ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami nerek (klirens <60 ml/min), niedoczynnością tarczycy, genetycznymi chorobami mięśni, wcześniejszym uszkodzeniem mięśni po statynach lub fibratach, nadużywających alkoholu oraz u osób pochodzenia azjatyckiego, u których obserwuje się wyższe stężenia leku w osoczu.
aminotransferazy, choroba mięśni, choroba wątroby, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, fibrat, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, lek immunosupresyjny, miopatia, nadwrażliwość na substancję czynną, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, pochodzenie azjatyckie, rabdomioliza, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, statyna, terapia hipolipemizująca, uszkodzenie mięśni, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Bluefish AB
Atorvastatin Bluefish AB wymaga regularnego monitorowania czynności wątroby, zwłaszcza aktywności aminotransferaz, które przy przekroczeniu 3-krotnej wartości górnej granicy normy (GGN) wskazują na konieczność redukcji dawki lub odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią chorób wątroby, spożywających alkohol oraz u osób po udarze mózgu lub TIA, zwłaszcza przy dawce 80 mg, ze względu na zwiększone ryzyko udarów krwotocznych. Ryzyko miopatii, zapalenia mięśni i rabdomiolizy (aktywność kinazy kreatynowej >10x GGN, mioglobinuria) wymaga monitorowania CK, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami predysponującymi (np. niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśni, wiek >70 lat). W przypadku podwyższonej aktywności CK (>5x GGN) lub objawów mięśniowych należy rozważyć przerwanie terapii.
aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, badanie SPARCL, brak laktazy, cyklosporyna, erytromycyna, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, IMNM, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kwas fusydowy, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, mioglobinemia, mioglobinuria, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, pochodna kwasu fibrynowego, pozakonazol, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, telitromycyna, udar krwotoczny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Prothromplex Total NF
Prothromplex Total NF to koncentrat ludzkich czynników krzepnięcia II, VII, IX, X oraz białka C, stosowany głównie w nagłych przypadkach korekcji niedoboru czynników zależnych od witaminy K, np. u pacjentów leczonych antagonistami witaminy K z ciężkim krwawieniem lub wymagających pilnego zabiegu chirurgicznego. Produkt zawiera 600 j.m. czynnika IX, 500 j.m. czynnika VII, 450-850 j.m. czynnika II, 600 j.m. czynnika X oraz ≥400 j.m. białka C na fiolkę, a także heparynę (maks. 0,5 j.m./j.m. czynnika IX) i 81,7 mg sodu na fiolkę. Ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych, zakrzepicy oraz rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), konieczny jest ścisły monitoring pacjentów, zwłaszcza tych z chorobą wieńcową, chorobami wątroby, w okresie okołooperacyjnym, noworodków oraz osób z podwyższonym ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych. Zaleca się stosowanie produktu pod nadzorem specjalisty oraz dokładną dokumentację podawanego preparatu (nazwa, numer serii) dla pełnej identyfikowalności.
antagonista witaminy K, białko C, choroba wątroby, choroba wieńcowa, czynniki krzepnięcia, dysfagia, hemostaza, incydent mózgowo-naczyniowy, incydent zakrzepowo-zatorowy, niedobór czynnika VII, niedobór czynników krzepnięcia, niedokrwistość hemolityczna, parwowirus B19, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, wirus bezotoczkowy, wirus otoczkowy, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wrodzony niedobór, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepica, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół protrombiny - Leksykon substancji czynnych
Albumina – Interakcje
Albumina, jako główne białko osocza, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, szczególnie z preparatami zawierającymi immunoglobuliny (np. Biseko, Rhophylac). Podanie tych preparatów może osłabić skuteczność szczepionek zawierających żywe atenuowane wirusy (odra, różyczka, świnka, ospa wietrzna) przez okres od 6 tygodni do 3 miesięcy, a w przypadku odry nawet do 1 roku. Zaleca się odroczenie szczepień o co najmniej 3 miesiące po podaniu albuminy z immunoglobulinami oraz monitorowanie miana przeciwciał przeciwko odrze. Ponadto, albumina i immunoglobuliny mogą powodować fałszywie dodatnie wyniki testów serologicznych (ELISA) w kierunku HIV1, WZW C i HTLV1, co wymaga potwierdzenia testem Western Blot. W diagnostyce serologicznej, szczególnie testach antyglobulinowych Coombs’a, obecność biernie przeniesionych przeciwciał anty-erytrocytarnych może zakłócać interpretację wyników, zwłaszcza u noworodków Rh(D) dodatnich po profilaktyce immunoglobulinowej.
albumina, albumina nanokoloidalna, badanie serologiczne, białko osocza, diagnostyka obrazowa, farmakokinetyka, HIV-1, HTLV-1, immunizacja czynna, immunoglobulina, immunoglobulina anty-D, interakcje lekowe, koncentrat erytrocytów, limfoangiografia, metoda ELISA, odra, ospa wietrzna, półpasiec, przeciwciało IgM, różyczka, scyntygrafia układu limfatycznego, środek kontrastowy jodowy, świnka, szczepionka mRNA przeciw COVID-19, szczepionka przeciw pneumokokom, szczepionka przeciw półpaścowi, szczepionka z żywym atenuowanym wirusem, technet, test Coombsa, transfuzjologia, Western blot, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wynik fałszywie dodatni - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Torvalipin 40 mg
Lek Torvalipin (atorwastatyna w postaci soli wapniowej) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, a także u osób z czynną chorobą wątroby, w tym ostrym lub przewlekłym aktywnym zapaleniem wątroby oraz przy utrzymującej się aktywności aminotransferaz przekraczającej 3-krotnie górną granicę normy. Przeciwwskazania obejmują również kobiety w ciąży, karmiące piersią oraz kobiety w wieku rozrodczym nie stosujące skutecznej antykoncepcji, ze względu na ryzyko teratogenne i negatywny wpływ na rozwój płodu lub dziecka. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykluczenie ciąży oraz zapewnienie skutecznej antykoncepcji u pacjentek w wieku rozrodczym, a także dokładny wywiad dotyczący nadwrażliwości i chorób współistniejących.
aminotransferazy, antykoncepcja, atorwastatyna, czynna choroba wątroby, enzymy wątrobowe, glekaprewir z pibrentaswirem, HCV, hepatotoksyczność statyn, miopatia, nadwrażliwość, ostre wirusowe zapalenie wątroby, próby wątrobowe, przewlekłe aktywne zapalenie wątroby, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, ryzyko teratogenne, statyna, terapia hipolipemizująca, Torvalipin, uszkodzenie hepatocytów, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia lipidowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Entecavir Synoptis
Entekawir Synoptis wymaga szczególnej uwagi klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie konieczna jest modyfikacja dawkowania oraz ścisłe monitorowanie odpowiedzi wirusologicznej. W przebiegu przewlekłego WZW B obserwuje się zaostrzenia z przejściowym wzrostem aktywności AlAT, które u pacjentów z wyrównaną czynnością wątroby nie prowadzą do dekompensacji, natomiast u chorych z marskością ryzyko to jest znacznie wyższe. Po zakończeniu terapii zaleca się kontrolę stanu klinicznego i badań laboratoryjnych przez minimum 6 miesięcy ze względu na ryzyko zaostrzeń, szczególnie u pacjentów z ujemnym HBeAg. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby (CTP C) obserwuje się zwiększone ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym kwasicy mleczanowej i zespołu wątrobowo-nerkowego, co wymaga intensywnego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych.
aktywność AlAT, analog nukleozydu, antygen HBeAg, dekompensacja wątroby, DNA HBV, entekawir, hepatomegalia, koinfekcja HIV i HBV, kwasica mleczanowa, marskość wątroby, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oporność na lamiwudynę, skala Child-Turcotte-Pugh, stężenie bilirubiny, stłuszczenie wątroby, terapia HAART, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wirusowe zapalenie wątroby typu D, wyrównana czynność wątroby, zaawansowana choroba wątroby, zakażenie HIV, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół wątrobowo-nerkowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Triveram 40 mg + 10 mg + 10 mg
Triveram jest preparatem złożonym zawierającym atorwastatynę (10-40 mg), peryndopryl (5-10 mg, w formie argininy) oraz amlodypinę (5-10 mg) w różnych konfiguracjach dawek, stosowanym w terapii nadciśnienia tętniczego i dyslipidemii. Standardowa dawka to jedna tabletka raz na dobę, podawana doustnie rano przed posiłkiem. Lek nie jest wskazany do inicjowania terapii; dawkowanie poszczególnych składników należy indywidualnie dostosować, a następnie, po stabilizacji stanu pacjenta, można przejść na preparat złożony. Triveram jest przeciwwskazany u pacjentów z klirensem kreatyniny < 60 ml/min oraz u osób z czynną chorobą wątroby. U pacjentów geriatrycznych konieczna jest ocena funkcji nerek przed rozpoczęciem leczenia. Nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży z powodu braku danych klinicznych.
amlodypina, atorwastatyna, biodostępność, czynna choroba wątroby, działanie niepożądane, elbaswir z grazoprewirem, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, lek przeciwwirusowy, letermowir, letermowir z cyklosporyną, pacjent geriatryczny, peryndopryl, preparat złożony, wirusowe zapalenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie cytomegalowirusem - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Sortis 10 10 mg
Atorwastatyna (SORTIS) dostępna jest w tabletkach do rozgryzania i żucia w dawkach 10 mg i 20 mg, stosowana w leczeniu pierwotnej hipercholesterolemii, mieszanej hiperlipidemii oraz heterozygotycznej i homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej. Standardowa dawka początkowa u dorosłych wynosi 10 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji co 4 tygodnie, maksymalnie do 80 mg/dobę. Efekt terapeutyczny obserwuje się po 2 tygodniach, a maksymalną odpowiedź po 4 tygodniach terapii. U pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawkę można zwiększać do 40 mg, a następnie do 80 mg lub stosować terapię skojarzoną z lekami wiążącymi kwasy żółciowe. W przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej dawka wynosi 10-80 mg/dobę i stosuje się ją jako leczenie wspomagające inne metody, np. aferezę LDL-C. U dzieci powyżej 10 lat dawka początkowa to 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 80 mg, natomiast u dzieci poniżej 10 lat atorwastatyna nie jest wskazana.
afereza LDL-C, atorwastatyna, cholesterol LDL, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dieta ubogocholesterolowa, elbaswir z grazoprewirem, farmakoterapia, hipercholesterolemia pierwotna, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, hiperlipidemia mieszana, LDL-C, lek przeciwwirusowy, leki wiążące kwasy żółciowe, letermowir, odpowiedź na leczenie, profilaktyka pierwotna chorób sercowo-naczyniowych, profilaktyka zakażeń wirusem cytomegalii, terapia hipolipemizująca, terapia skojarzona, upośledzenie czynności nerek, upośledzenie czynności wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon chorób i schorzeń
Chłoniak waldenströma – Zapobieganie i profilaktyka
Chłoniak Waldenströma (WM) to rzadki nowotwór układu chłonnego, którego czynniki ryzyka, takie jak podeszły wiek czy MGUS, są niemodyfikowalne, co wyklucza skuteczną prewencję pierwotną. Zwiększone ryzyko WM obserwuje się u pacjentów z wirusowym zapaleniem wątroby typu C, dlatego zaleca się unikanie czynników ryzyka zakażenia WZW C. WM prowadzi do immunosupresji, nasilanej przez terapię, co wymaga rygorystycznej profilaktyki zakażeń: higieny rąk, unikania kontaktu z chorymi oraz szczepień ochronnych zarówno pacjenta, jak i jego otoczenia. W trakcie leczenia wskazane jest stosowanie profilaktyki zakażeń oportunistycznych, w tym szczepienia przeciw półpaścowi oraz ewentualne podawanie leków przeciwwirusowych (acyklowir, walacyklowir). Profilaktyka PJP może być konieczna przy niektórych schematach terapeutycznych. Monitorowanie immunoglobulin IgA, IgG oraz IgM (szczególnie przy stężeniach IgM > 4000 mg/dl) jest kluczowe dla oceny ryzyka zakażeń i decyzji terapeutycznych, np. dotyczących stosowania rytuksymabu ze względu na ryzyko zjawiska flare.
acyklowir, chłoniak Waldenströma, gammapatia monoklonalna, hematolog, immunoglobulina M, lek przeciwwirusowy, makroglobulinemia Waldenströma, odpowiedź immunologiczna, onkolog, osłabienie układu odpornościowego, parametr immunologiczny, PJP, Pneumocystis jirovecii, profilaktyka półpaśca, profilaktyka zakażeń, przeciwciało IgA, przeciwciało IgG, przeszczepienie komórek macierzystych, rytuksymab, szczepienie ochronne, walacyklowir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, WZW C, zaburzenie immunologiczne, zapalenie płuc - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Atorvastatin Genoptim 20 mg
Atorvastatin Genoptim jest dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg oraz 80 mg atorwastatyny wapniowej, stosowany doustnie w leczeniu pierwotnej hipercholesterolemii, mieszanej hiperlipidemii oraz w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych. Początkowa dawka u dorosłych wynosi zwykle 10 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji co 4 tygodnie w zależności od stężenia LDL-C, odpowiedzi na leczenie oraz celu terapeutycznego, przy maksymalnej dawce 80 mg/dobę. U pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawkę można zwiększać do 40 mg/dobę, a następnie do 80 mg/dobę lub stosować 40 mg w połączeniu z lekami wiążącymi kwasy żółciowe. W przypadku homozygotycznej postaci choroby dawki wahają się od 10 mg do 80 mg/dobę, jednak dane kliniczne są ograniczone, a leczenie powinno być wspomagane innymi metodami, np. aferezą LDL-C.
afereza LDL, atorwastatyna wapniowa, cholesterol LDL, dawka początkowa, dieta ubogocholesterolowa, farmakoterapia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, leczenie hipolipemizujące, lek przeciwwirusowy, lek wiążący kwasy żółciowe, mieszana hiperlipidemia, niewydolność wątroby, pierwotna hipercholesterolemia, profilaktyka pierwotna chorób sercowo-naczyniowych, tabletka powlekana, terapia wspomagająca, upośledzenie czynności nerek, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie lipidowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Atorvagen 10 mg
Atorvagen, lek z grupy statyn, wymaga wprowadzenia i kontynuacji diety hipolipemizującej przed i w trakcie terapii. Dawkowanie jest indywidualizowane na podstawie wyjściowego stężenia LDL-C, celu terapeutycznego oraz odpowiedzi pacjenta, z modyfikacją co minimum 4 tygodnie. Standardowa dawka początkowa wynosi 10 mg/dobę, a maksymalna do 80 mg/dobę. W pierwotnej hipercholesterolemii i hiperlipidemii mieszanej zwykle stosuje się 10 mg/dobę, z efektem terapeutycznym widocznym po 2 tygodniach i maksymalnym po 4 tygodniach. W heterozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej dawkę początkową 10 mg/dobę zwiększa się do 40 mg/dobę, a w razie potrzeby do 80 mg/dobę lub 40 mg w połączeniu z lekami wiążącymi kwasy żółciowe. W homozygotycznej postaci dawki wahają się od 10 do 80 mg/dobę, stosując atorwastatynę jako terapię wspomagającą inne metody, np. aferezę LDL. W prewencji pierwotnej chorób sercowo-naczyniowych dawka początkowa to 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia w celu osiągnięcia docelowego LDL-C.
afereza LDL, atorwastatyna, cholesterol LDL, choroba wątroby, dawkowanie atorwastatyny, dieta obniżająca cholesterol, działanie niepożądane, elbaswir z grazoprewirem, hipercholesterolemia pierwotna, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, hiperlipidemia mieszana, hiperlipidemia pediatryczna, leczenie hipolipemizujące, lek hipolipemizujący, lek przeciwwirusowy, lek wiążący kwasy żółciowe, letermowir, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, prewencja pierwotna, profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych, statyny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakażenie wirusem cytomegalii - Leksykon chorób i schorzeń
Małopłytkowość – Patofizjologia i mechanizm
Małopłytkowość definiowana jest jako liczba płytek krwi poniżej 150 x 10^9/L i może wynikać z czterech głównych mechanizmów: zmniejszonego wytwarzania płytek w szpiku, zwiększonego ich niszczenia w krążeniu, nieprawidłowej sekwestracji (np. w śledzionie) oraz rozcieńczenia krwi. Immunologiczna małopłytkowość (ITP) to autoimmunologiczne zaburzenie, w którym dochodzi do produkcji autoprzeciwciał przeciwko glikoproteinom płytek (głównie GPIIb/IIIa i GPIb-IX-V), prowadzących do ich fagocytozy w śledzionie i wątrobie oraz aktywacji dopełniacza. Oprócz mechanizmów zależnych od receptorów Fc, przeciwciała anty-GPIb indukują desialilację i apoptozę płytek, co wiąże się z opornością na standardowe terapie, takie jak dożylne immunoglobuliny (IVIG). Ponadto, cytotoksyczne limfocyty T CD8+ niszczą płytki i megakariocyty, a upośledzona produkcja płytek jest związana z autoprzeciwciałami i nieprawidłowym poziomem trombopoetyny (TPO), który u około 66% pacjentów z ITP jest prawidłowy lub obniżony. Śledziona pełni kluczową rolę w patogenezie ITP, co potwierdza skuteczność splenektomii.
agonista receptora trombopoetyny, choroba Gravesa-Basedowa, cytotoksyczność zależna od dopełniacza, czynnik płytkowy 4, czynnik von Willebranda, eltrombopag, fosfatydyloseryna, glikoproteiny błonowe, Helicobacter pylori, immunoglobuliny dożylne, immunologiczna małopłytkowość, komórki plazmatyczne, kwas sialowy, limfocyty B, limfocyty T CD8+, limfocyty T pomocnicze, limfocyty T regulatorowe, małopłytkowość, małopłytkowość immunologiczna, małopłytkowość indukowana heparyną, małopłytkowość polekowa, nadciśnienie wrotne, płytki krwi, przeciwciała przeciwpłytkowe, receptor Fc, rytuksymab, sarkoidoza, sialidaza, szpik kostny, toczeń rumieniowaty układowy, tolerancja immunologiczna, trombopoetyną, układ siateczkowo-śródbłonkowy, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół antyfosfolipidowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Rytonawir – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Rytonawir jest inhibitorem proteazy stosowanym w terapii zakażenia HIV-1, pełniącym rolę zarówno leku przeciwretrowirusowego, jak i wzmacniacza farmakokinetycznego innych inhibitorów proteazy. Nie powoduje wyleczenia HIV ani AIDS, a u pacjentów mogą występować zakażenia oportunistyczne. Lek jest przeciwwskazany u osób z ciężkim lub niewyrównanym zaburzeniem czynności wątroby, a u pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C istnieje zwiększone ryzyko ciężkich reakcji hepatotoksycznych. W trakcie terapii należy monitorować czynność wątroby, zwłaszcza że już po 7 dniach leczenia obserwowano wzrost aktywności aminotransferaz i bilirubiny. Klirens nerkowy rytonawiru jest nieistotny, jednak u pacjentów leczonych jednocześnie fumaranu dizoproksylu tenofowiru odnotowano przypadki niewydolności nerek i zespołu Fanconiego, co wymaga monitorowania funkcji nerek. U pacjentów z hemofilią typu A i B obserwowano zwiększone krwawienia, a także przypadki zapalenia trzustki, szczególnie przy hipertriglicerydemii, co wymaga uwagi klinicznej i ewentualnego przerwania terapii.
AIDS, aminotransferazy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, CYP3A, cytomegalia, hemofilia, hiperbilirubinemia, hipertriglicerydemia, HIV-1, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, klirens nerkowy, kwasica ketonowa, martwica kości, nadciśnienie płucne, niedoczynność kory nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pneumocystoza, rabdomioliza, tenofowir, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia erekcji, zakażenia oportunistyczne, zapalenie trzustki, zespół Cushinga, zespół Fanconiego, zespół rekonstytucji immunologicznej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vasilip 20 mg
Lek Vasilip zawierający symwastatynę w dawkach 10 mg, 20 mg oraz 40 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (odpowiednio 67,92 mg, 135,84 mg i 271,68 mg w zależności od dawki). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby lub niewyjaśnione, utrzymujące się podwyższenie aktywności aminotransferaz, ze względu na ryzyko kumulacji leku i hepatotoksyczności. Ponadto, stosowanie u kobiet w ciąży i karmiących piersią jest zabronione z powodu potencjalnego działania teratogennego i przenikania symwastatyny do mleka matki.
Jednoczesne podawanie Vasilipu z silnymi inhibitorami CYP3A4 (m.in. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, nelfinawir) jest przeciwwskazane ze względu na co najmniej pięciokrotne zwiększenie AUC symwastatyny, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Również interakcje z gemfibrozylem, cyklosporyną i danazolem są przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną stosujących lomitapid dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 40 mg/dobę, aby uniknąć kumulacji i powikłań mięśniowych. Przestrzeganie tych przeciwwskazań jest kluczowe dla minimalizacji ryzyka poważnych działań niepożądanych i zapewnienia bezpieczeństwa terapii.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, choroba wątroby, ciąża, cyklosporyna, danazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, karmienie piersią, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczny, lomitapid, miopatia, nadwrażliwość, rabdomioliza, symwastatyna, Vasilip, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rosuvastatin Medical Valley 20 mg
Rozuwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, jest kluczowym lekiem w terapii hipercholesterolemii, jednak jej stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Lek Rosuvastatin Medical Valley dostępny jest w dawkach 5 mg, 10 mg, 20 mg oraz 40 mg i nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocnicze (w tym laktozę: 101,86 mg w 5 mg, 96,79 mg w 10 mg, 193,57 mg w 20 mg i 174,98 mg w 40 mg), aktywną chorobą wątroby (aminotransferazy >3-krotność GGN), ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 mL/min), miopatią, w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u pacjentek nie stosujących skutecznej antykoncepcji. Szczególnie dawka 40 mg jest przeciwwskazana u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami nerek (klirens <60 mL/min), niedoczynnością tarczycy, genetycznymi chorobami mięśni, wcześniejszymi epizodami uszkodzenia mięśni po statynach lub fibratach, nadużywaniem alkoholu, pochodzeniem azjatyckim oraz przy jednoczesnym stosowaniu fibratów, ze względu na zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
aktywność aminotransferaz, badania laboratoryjne, ciężka niewydolność nerek, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cukrzyca, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, genetycznie uwarunkowane choroby mięśni, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, miopatia, nadużywanie alkoholu, nadwrażliwość na rozuwastatynę, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, rabdomioliza, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, śródmiąższowa choroba płuc, statyny i fibraty, stężenie kreatyniny, TSH, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zwiększona aktywność aminotransferaz - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atoris 30 mg
Lek Atoris zawiera atorwastatynę wapniową w dawkach 30 mg, 60 mg oraz 80 mg w formie tabletek powlekanych, z zawartością laktozy jednowodnej odpowiednio 175 mg, 350 mg i 467 mg. Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, aktywną chorobę wątroby (w tym ostre wirusowe, alkoholowe i autoimmunologiczne zapalenie wątroby), niewyjaśnione podwyższenie aminotransferaz przekraczające 3-krotną górną granicę normy, ciążę, karmienie piersią oraz kobiety w wieku rozrodczym niestosujące skutecznej antykoncepcji. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir i pibrentaswir jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko hepatotoksyczności. Pacjenci z rzadkimi zaburzeniami metabolizmu laktozy powinni być świadomi obecności laktozy w preparacie.
alkoholowe zapalenie wątroby, aminotransferazy, atorwastatyna wapniowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba wątroby, ezetymib, fibrat, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, kwas nikotynowy, laktaza, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na atorwastatynę, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, statyna, terapia hipolipemizująca, wirusowe zapalenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żywica jonowymienna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Apo-Atorva 20 mg
Apo-Atorva (atorwastatyna) jest dostępna w dawkach 10 mg, 20 mg oraz 40 mg w formie tabletek powlekanych i stosowana w leczeniu pierwotnej hipercholesterolemii, mieszanej hiperlipidemii oraz heterozygotycznej i homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej. Standardowa dawka początkowa wynosi 10 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji co 4 tygodnie, aż do maksymalnej dawki 80 mg/dobę. Efekt terapeutyczny obserwuje się zwykle po 2 tygodniach, a maksymalną odpowiedź po 4 tygodniach leczenia. W przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej atorwastatyna stosowana jest jako terapia wspomagająca, a u pacjentów z upośledzeniem czynności nerek nie wymaga modyfikacji dawkowania. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywną chorobą wątroby i wymaga ostrożności u osób z jej upośledzeniem.
afereza LDL-C, atorwastatyna, cholesterol LDL, dieta ubogocholesterolowa, droga doustna, farmakoterapia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, leki wiążące kwasy żółciowe, mieszana hiperlipidemia, pierwotna hipercholesterolemia, prewencja pierwotna, tabletka powlekana, terapia hipolipemizująca, upośledzenie czynności nerek, upośledzenie czynności wątroby, wirus cytomegalii, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Interakcje leku – Atazanavir Zentiva 300 mg
Atazanawir, metabolizowany przez enzym CYP3A4 i jednocześnie będący jego inhibitorem, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie ważne jest monitorowanie terapii skojarzonej z rytonawirem, który silniej hamuje CYP3A4, co może dominować w profilu interakcji. Atazanawir jest przeciwwskazany w połączeniu z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanymi przez CYP3A4, takimi jak kwetiapina, lurazydon, alfuzosyna, astemizol, terfenadyna, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, beprydyl, triazolam, doustny midazolam oraz alkaloidy sporyszu (ergotamina, dihydroergotamina). Ponadto, istotne interakcje występują z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV, w tym grazoprewirem (AUC ↑958%), elbaswirem (AUC ↑376%), woksylaprewirem (AUC ↑331%), sofosbuwirem (AUC ↑40%) oraz welpataswirem (AUC ↑93%), co wymaga przeciwwskazań lub monitorowania działań niepożądanych.
alfuzosyna, alkaloid ergotaminowy, alkaloid sporyszu, astemizol, atazanawir, benzodiazepina, beprydyl, chinidyna, cyzapryd, dihydroergotamina, dysfagia, działanie hepatotoksyczne, elbaswir, enzym CYP3A4, ergotamina, glekaprewir, grazoprewir, hamowanie CYP3A4, hepatotoksyczność, inhibitor enzymu, interakcja lekowa, koinfekcja HIV/HCV, kwetiapina, lek przeciw HCV, lek przeciwwirusowy, lurazydon, midazolam doustny, parametr farmakokinetyczny, pibrentaswir, pimozyd, rytonawir, sofosbuwir, substrat enzymu, terfenadyna, triazolam, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Roxiper 20 mg + 8 mg + 2,5 mg
Lek Roxiper, będący preparatem złożonym zawierającym rozuwastatynę, peryndopryl oraz indapamid, posiada liczne przeciwwskazania wynikające z właściwości poszczególnych składników. Stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na rozuwastatynę, peryndopryl lub indapamid, a także u osób z czynną chorobą wątroby, miopatią, encefalopatią wątrobową, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, hipokaliemią oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Dodatkowo, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, istotnym obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych, ciężkimi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min oraz 30-60 ml/min dla dawek Roxiper 10 mg/8 mg/2,5 mg i 20 mg/8 mg/2,5 mg), a także u osób stosujących określone leki przeciwwirusowe (sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), cyklosporynę, aliskiren (u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m²) oraz sakubitryl z walsartanem (konieczne 36-godzinne odstępy). Przeciwwskazania obejmują również pacjentów poddawanych dializoterapii oraz z nieleczoną, niewyrównaną niewydolnością serca.
W trakcie kwalifikacji do terapii Roxiperem konieczna jest szczegółowa ocena funkcji nerek i wątroby oraz monitorowanie elektrolitów, ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na dobór dawki u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek, gdzie stosowanie wyższych dawek zawierających peryndopryl 8 mg i indapamid 2,5 mg jest przeciwwskazane. Ponadto, ze względu na ryzyko nasilenia miopatii i potencjalnych interakcji farmakologicznych, stosowanie leku wymaga ostrożności u pacjentów z historią chorób mięśni oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków immunosupresyjnych i przeciwwirusowych. Wskazane jest unikanie Roxipera u pacjentów z nadwrażliwością na substancje pomocnicze oraz w przypadku procedur pozaustrojowych kontaktu krwi z powierzchniami o ujemnym ładunku elektrycznym. Kompleksowy wywiad i monitorowanie kliniczne są kluczowe dla bezpiecznego stosowania preparatu.
aminotransferazy, choroba wątroby, cyklosporyna, dializoterapia, encefalopatia wątrobowa, hipokaliemia, indapamid, inhibitor ACE, klirens kreatyniny, lek immunosupresyjny, lek przeciwwirusowy, miopatia, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, peryndopryl, rozuwastatyna, sakubitryl, sofosbuwir, substancja pomocnicza, sulfonamidy, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zwężenie tętnic nerkowych - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Triquilar 30 mcg + 50 mcg (jasnobrązowe), 40 mcg + 75 mcg (białe), 30 mcg + 125 mcg (w kolorze ochry)
Lek Triquilar, będący trójfazowym złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym zawierającym etynyloestradiol (30-40 μg) oraz lewonorgestrel (50-125 μg) w trzech różnych dawkach, jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na składniki preparatu, w tym laktozę jednowodną i sacharozę. Przeciwwskazania obejmują aktywną lub przebytą żylną chorobę zakrzepowo-zatorową (np. zakrzepicę żył głębokich, zatorowość płucną), dziedziczne lub nabyte predyspozycje do zakrzepicy (np. oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i S), a także wysokie ryzyko zakrzepowości związane z rozległymi zabiegami operacyjnymi i wieloma czynnikami ryzyka. Ponadto, lek jest przeciwwskazany przy tętniczych zaburzeniach zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, migrena z aurą oraz przy obecności czynników ryzyka, w tym cukrzycy z powikłaniami naczyniowymi, ciężkiego nadciśnienia tętniczego i ciężkiej dyslipoproteinemii.
antykoagulant toczniowy, ciężka choroba wątroby, ciężkie nadciśnienie tętnicze, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dazabuwir, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, hiperhomocysteinemia, krwawienie z dróg rodnych, laktoza jednowodna, lewonorgestrel, migrena z ogniskowymi objawami neurologicznymi, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, ombitaswir, oporność na aktywowane białko C, parytaprewir, przeciwciała antyfosfolipidowe, przeciwciała antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, rytonawir, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vixpo 3 mg + 0,02 mg
Lek Vixpo, zawierający drospirenon 3 mg oraz etynyloestradiol 0,02 mg, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentek z nadwrażliwością na składniki leku, a także u tych z ryzykiem lub występowaniem żylnej i tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Przeciwwskazania obejmują m.in. aktywną lub przebyłą zakrzepicę żył głębokich, zatorowość płucną, genetyczne defekty krzepnięcia (np. oporność na aktywne białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i S), a także planowane rozległe zabiegi chirurgiczne z długotrwałym unieruchomieniem. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentek z udarem mózgu, migreną z ogniskowymi objawami neurologicznymi, ciężką chorobą wątroby, niewydolnością nerek, nowotworami zależnymi od steroidów płciowych oraz nieustalonym krwawieniem z pochwy. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność laktozy w preparacie (44 mg w tabletce z substancją czynną), co może mieć znaczenie u pacjentek z nietolerancją laktozy.
ciężka choroba wątroby, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, dławica piersiowa, drospirenon z etynylostradiolem, dyslipoproteinemia, glekaprewir z pibrentaswirem, hiperhomocysteinemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, krwawienie z pochwy, migrena z objawami ogniskowymi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, niewydolność nerek, nowotwór wątroby, nowotwór złośliwy, ombitaswir z parytaprewirem, oporność na aktywne białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, sofosbuwir z welpataswirem, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, udar, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakażenie HCV, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ezehron Duo 15 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Ezehron Duo, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, w okresie ciąży, karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez stosowania antykoncepcji. Nie należy go stosować u osób z aktywną chorobą wątroby, w tym z utrzymującym się, niewyjaśnionym wzrostem aminotransferaz przekraczającym 3-krotność górnej granicy normy, a także u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). Dodatkowo, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznaną miopatią oraz u osób przyjmujących sofosbuwir w skojarzeniu z welpataswirem i woksylaprewirem lub cyklosporynę. Zawartość laktozy jednowodnej w tabletkach wynosi od 99,5 mg do 156,1 mg, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
choroba tarczycy, ciężka niewydolność nerek, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, fibrat, genetycznie uwarunkowane choroby mięśni, hepatotoksyczność, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, łagodna do umiarkowanej niewydolność nerek, laktoza jednowodna, leczenie hipolipemizujące, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, rabdomioliza, rozuwastatyna wapniowa i ezetymib, sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem, umiarkowana niewydolność nerek, uszkodzenie mięśni, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Triveram 20 mg + 5 mg + 5 mg
Preparat Triveram, zawierający atorwastatynę (10-40 mg), peryndopryl (5-10 mg) oraz amlodypinę (5-10 mg), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, w tym na laktozę jednowodną (27,46-109,84 mg w zależności od dawki), a także u osób z aktywną chorobą wątroby lub utrzymującym się, ponad 3-krotnym wzrostem aminotransferaz. Lek nie powinien być stosowany w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na teratogenne działanie atorwastatyny i ryzyko uszkodzenia płodu przez inhibitory ACE. Przeciwwskazania obejmują także ciężkie niedociśnienie, wstrząs kardiogenny, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, hemodynamicznie niestabilną niewydolność serca po zawale oraz obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie.
aliskiren, amlodypina, atorwastatyna, atorwastatyna peryndopryl amlodypina, ciężkie niedociśnienie tętnicze, czynna choroba wątroby, ezetymib, glekaprewir z pibrentaswirem, hiperkaliemia, leki beta-adrenolityczne, leki hipolipemizujące, metody pozaustrojowe, miopatia i rabdomioliza, nadwrażliwość na substancje czynne, niestabilna niewydolność serca, nietolerancja laktozy, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostry zawał serca, peryndopryl, podwyższone aminotransferazy, przerostowa kardiomiopatia zawężająca, przeszczep nerki, sakubitryl i walsartan, sartany, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wrodzony obrzęk naczynioruchowy, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Atorvastatin Aurovitas 10 mg
Atorvastatin Aurovitas jest stosowany w leczeniu pierwotnej hipercholesterolemii, mieszanej hiperlipidemii oraz heterozygotycznej i homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej. Zalecana dawka początkowa u dorosłych wynosi 10 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 4 tygodnie do maksymalnej dawki 80 mg/dobę, w zależności od wyjściowego stężenia LDL-C, celu terapeutycznego oraz odpowiedzi pacjenta. U dzieci powyżej 10 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka początkowa również wynosi 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 80 mg/dobę. Efekt terapeutyczny jest widoczny już po 2 tygodniach, a maksymalny po 4 tygodniach leczenia. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki wahają się od 10 do 80 mg/dobę i atorwastatyna powinna być stosowana jako leczenie wspomagające inne metody, np. aferezę LDL-C.
afereza LDL-C, atorwastatyna, cholesterol LDL, czynna choroba wątroby, dieta ubogocholesterolowa, elbaswir z grazoprewirem, hipercholesterolemia pierwotna, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, hiperlipidemia, hiperlipidemia mieszana, lek wiążący kwasy żółciowe, letermowir, letermowir z cyklosporyną, profilaktyka pierwotna, stężenie cholesterolu LDL, terapia hipolipemizująca, upośledzenie czynności nerek, upośledzenie czynności wątroby, wirus cytomegalii, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atorvastatin Bluefish AB 10 mg
Atorvastatin Bluefish AB, zawierający atorwastatynę w postaci trójwodnej soli wapniowej, jest lekiem z grupy statyn stosowanym w terapii hiperlipidemii. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na atorwastatynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, której zawartość w tabletkach wynosi od 53,80 mg (10 mg dawka) do 430,40 mg (80 mg dawka). Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z aktywną chorobą wątroby lub trwale podwyższonymi aminotransferazami powyżej 3-krotnej górnej granicy normy, ze względu na ryzyko dalszego uszkodzenia wątroby. Ponadto, stosowanie atorwastatyny jest przeciwwskazane u pacjentów leczonych glekaprewirem z pibrentaswirem (lekami przeciwwirusowymi na WZW typu C) z powodu ryzyka istotnych interakcji prowadzących do wzrostu stężenia atorwastatyny i zwiększonego ryzyka miopatii.
atorwastatyna, cholesterol, choroba wątroby, działania niepożądane, działanie teratogenne, glekaprewir z pibrentaswirem, interakcje lekowe, laktoza jednowodna, miopatia, nadwrażliwość na substancję czynną, statyny, tabletki powlekane, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie rozwoju płodu, zwiększona aktywność aminotransferaz - Leksykon chorób i schorzeń
Rak wątrobowokomórkowy – Patofizjologia i mechanizm
Rak wątrobowokomórkowy (HCC) stanowi 75-85% pierwotnych nowotworów wątroby i jest trzecią najczęstszą przyczyną zgonów nowotworowych na świecie. Etiologia HCC jest wieloczynnikowa, z dominującą rolą przewlekłych zakażeń HBV (54% przypadków) i HCV (31%), marskości wątroby (80-90% przypadków) oraz czynników takich jak alkohol, aflatoksyna B1, NAFLD i NASH. Patogeneza obejmuje akumulację mutacji somatycznych, m.in. w genie TERT (54-60%), TP53 (18-50%) i CTNNB1 (18-40%), prowadzących do niestabilności genomowej i zaburzeń epigenetycznych (metylacja DNA, modyfikacje histonów, dysregulacja miRNA/lncRNA). Kluczowe szlaki sygnałowe zaangażowane w rozwój HCC to Wnt/β-katenina, PI3K/AKT/mTOR, JAK/STAT oraz TGF-β, które regulują proliferację, apoptozę, inwazyjność i przejście nabłonkowo-mezenchymalne (EMT). HBV indukuje HCC także bez marskości poprzez integrację DNA wirusa i działanie białka HBx, natomiast HCV sprzyja nowotworzeniu głównie w kontekście marskości, poprzez przewlekłe zapalenie i stres oksydacyjny.
aflatoksyna B1, apoptoza, autofagia, czynnik indukowany hipoksją, dysbioza jelitowa, ferroptoza, hepatokarcynogeneza, hipoksja, immunoterapia, inhibitor punktów kontrolnych immunologicznych, komórki gwiaździste wątroby, komórki macierzyste nowotworowe, marskość wątroby, metylacja DNA, mikrobiota jelitowa, modyfikacja histonów, mutacja CTNNB1, mutacja TP53, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, niestabilność genomowa, odwrotna transkryptaza telomerazy, peroksydacja lipidów, programowana śmierć komórki, promotor TERT, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, rak wątrobowokomórkowy, reaktywne formy tlenu, remodelowanie chromatyny, retikulum endoplazmatyczne, stłuszczeniowe zapalenie wątroby, stres oksydacyjny, szlak JAK-STAT, szlak PI3K/AKT/mTOR, szlak TGF-β, szlak Wnt/β-katenina, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zwłóknienie, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sortis 20
Atorwastatyna (Sortis) wymaga szczegółowego monitorowania funkcji wątroby, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności aminotransferaz, której trzykrotne przekroczenie górnej granicy normy (GGN) wskazuje na konieczność zmniejszenia dawki lub odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią chorób wątroby, spożywających duże ilości alkoholu oraz u osób po udarze krwotocznym lub zawałach lakunarnych, zwłaszcza przy dawce 80 mg, ze względu na zwiększone ryzyko udarów krwotocznych. Ponadto, atorwastatyna może indukować miopatię, zapalenie mięśni oraz rabdomiolizę, szczególnie przy aktywności kinazy kreatynowej (CK) przekraczającej 10-krotność GGN, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Wskazane jest badanie CK przed rozpoczęciem leczenia u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe, wcześniejsze uszkodzenia mięśni po statynach lub fibratach, wiek >70 lat oraz interakcje lekowe podnoszące stężenie atorwastatyny.
atorwastatyna, brak laktazy, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia de novo, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, udar mózgowy, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zapalenie mięśni, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększona aktywność aminotransferaz - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Apo-Atorva 20 mg
Lek Apo-Atorva, zawierający atorwastatynę wapniową, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z czynną chorobą wątroby lub trwałym, ponad 3-krotnym wzrostem aktywności aminotransferaz w osoczu. Stosowanie u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji jest również bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko teratogenne wynikające z hamowania syntezy cholesterolu. Ponadto, lek nie powinien być stosowany jednocześnie z lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir z pibrentaswirem, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia atorwastatyny i powikłań takich jak miopatia czy rabdomioliza.
aminotransferaza, atorwastatyna wapniowa, choroba wątroby, ciąża, ezetymib, fibrat, glekaprewir z pibrentaswirem, hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor PCSK9, karmienie piersią, lek przeciwwirusowy, miopatia, miopatia i rabdomioliza, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, rabdomioliza, stanol roślinny, statyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie lipidowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atorvastatin Krka 40 mg
Atorvastatin Krka, zawierający atorwastatynę wapniową w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (56,9 mg w tabletce 10 mg, 113,8 mg w 20 mg oraz 227,6 mg w 40 mg). Leku nie należy stosować u osób z czynną chorobą wątroby lub z utrzymującym się, niewyjaśnionym wzrostem aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy. Przeciwwskazania obejmują także kobiety w ciąży, karmiące piersią oraz kobiety w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji, ze względu na ryzyko teratogenności i przenikania leku do mleka matki. Ponadto, stosowanie atorwastatyny jest przeciwwskazane u pacjentów leczonych przeciwwirusowo preparatami zawierającymi glekaprewir z pibrentaswirem, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia atorwastatyny i potencjalnej miopatii, w tym rabdomiolizy.
atorwastatyna, atorwastatyna wapniowa, białko transportowe, czynna choroba wątroby, dziedziczna nietolerancja galaktozy, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, laktoza jednowodna, leczenie hipolipemizujące, miopatia, nadwrażliwość, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, rabdomioliza, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie lipidowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększenie stężenia aminotransferaz - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Krka
Atorvastatin Krka wymaga ścisłego monitorowania czynności wątroby przed i w trakcie terapii, zwłaszcza u pacjentów z historią chorób wątroby lub nadużywających alkoholu. W przypadku wzrostu aminotransferaz powyżej 3-krotności górnej granicy normy (GGN) konieczne jest dostosowanie dawki lub odstawienie leku. Istotne jest także rozważenie ryzyka udaru krwotocznego, szczególnie u pacjentów po udarze krwotocznym lub zatokowym, zwłaszcza przy dawce 80 mg atorwastatyny. Lek może wywoływać miopatię, zapalenie mięśni oraz rabdomiolizę, charakteryzującą się wzrostem kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotności GGN, mioglobinemią i ryzykiem niewydolności nerek. Zaleca się oznaczenie CK przed terapią u pacjentów z czynnikami ryzyka (np. choroby nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat) oraz regularne monitorowanie objawów mięśniowych i aktywności CK podczas leczenia. W przypadku CK >5-krotności GGN lub nasilonych objawów mięśniowych należy rozważyć przerwanie terapii.
aminotransferaza, badanie czynności wątroby, ból mięśniowy, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, miastenia, miastenia oczna, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, udar mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mięśni - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atrox 40
Atorwastatyna (Atrox) wymaga regularnego monitorowania czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z objawami uszkodzenia wątroby lub historią chorób wątroby oraz u osób spożywających znaczne ilości alkoholu. W przypadku wzrostu aktywności aminotransferaz przekraczającej trzykrotnie górną granicę normy (GGN) konieczne jest zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. W badaniu SPARCL odnotowano zwiększone ryzyko udarów krwotocznych u pacjentów leczonych atorwastatyną w dawce 80 mg, szczególnie u osób z wcześniejszym udarem krwotocznym lub zawałem lakunarnym, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem terapii. Ponadto, atorwastatyna może powodować miopatię, zapalenie mięśni i rabdomiolizę, zwłaszcza przy aktywności kinazy kreatynowej (CK) przekraczającej 10 razy GGN, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe, czy interakcje lekowe. Przed terapią zaleca się oznaczenie CK, a w przypadku podwyższenia >5 razy GGN leczenie nie powinno być rozpoczynane lub powinno być przerwane, jeśli objawy mięśniowe się nasilają.
aminotransferaza, ból mięśniowy, brak laktazy, choroba mięśni, choroba niedokrwienna serca, choroba wątroby, HCV, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, IMNM, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, osłabienie mięśni proksymalnych, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, TIA, udar krwotoczny, udar mózgowy, upośledzenie czynności nerek, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zapalenie mięśni, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Wirus hiv (ludzki wirus niedoboru odporności) i aids (zespół nabytego niedoboru odporności) – Epidemiologia
Wirus HIV i zespół AIDS stanowią globalne wyzwanie zdrowia publicznego, wymagające systematycznego nadzoru epidemiologicznego. Na koniec 2023 roku na świecie żyło około 39,9 mln osób zakażonych HIV, w tym 1,4 mln dzieci (0-14 lat) i 38,6 mln dorosłych (15+ lat). W 2023 roku odnotowano 1,3 mln nowych zakażeń HIV, co stanowi spadek o 39% względem 2010 roku (2,1 mln). Liczba zgonów z powodu chorób związanych z HIV wyniosła 630 000, co oznacza spadek o 51% w porównaniu z 2010 rokiem. Wskaźniki opieki nad HIV globalnie wskazują, że 86% osób zakażonych zna swój status, 77% otrzymuje terapię antyretrowirusową, a 72% osiągnęło supresję wirusa. W USA żyje około 1,2 mln osób z HIV, z czego 13% nie jest świadomych zakażenia; w 2022 roku odnotowano 31 800 nowych zakażeń, z dominacją wśród mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami (67%) oraz osób kolorowych, szczególnie Afroamerykanów (41,6/100 000).
AIDS, choroba przenoszona drogą płciową, definicja przypadku, gruźlica, kombinowana terapia antyretrowirusowa, leczenie antyretrowirusowe, liczba CD4, ludzki wirus niedoboru odporności, monitorowanie medyczne, ognisko zakażenia, profilaktyka HIV, przeciwciało przeciwko HIV, seroprewalencja HIV, status serologiczny, supresja wirusa, terapia antyretrowirusowa, test na HIV, transmisja HIV, wiremia, wirus HIV, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakażenie HIV, zakażenie oportunistyczne, zespół nabytego niedoboru odporności