dławica piersiowa
Dławica piersiowa (angina pectoris) to zespół objawów klinicznych charakteryzujący się nawracającym bólem lub dyskomfortem w klatce piersiowej, spowodowany niedokrwieniem mięśnia sercowego. Najczęstszą przyczyną jest miażdżyca tętnic wieńcowych, która powoduje zwężenie światła naczyń i ograniczenie przepływu krwi do mięśnia sercowego, szczególnie w sytuacjach zwiększonego zapotrzebowania na tlen.
Objawy dławicy obejmują uciskający lub piekący ból zamostkowy, który może promieniować do lewego ramienia, szyi, żuchwy lub pleców. Dolegliwości zwykle trwają kilka minut i ustępują po odpoczynku lub przyjęciu nitrogliceryny. Wyróżniamy dławicę stabilną (występującą przy określonym wysiłku) oraz niestabilną (o zwiększającej się częstości, intensywności lub pojawiającą się w spoczynku), która stanowi stan zagrożenia życia.
Diagnostyka dławicy piersiowej obejmuje EKG, próbę wysiłkową, echokardiografię, koronarografię oraz badania laboratoryjne. W leczeniu stosuje się modyfikację czynników ryzyka, farmakoterapię (beta-blokery, antagoniści wapnia, nitraty, leki przeciwpłytkowe, statyny) oraz w wybranych przypadkach metody inwazyjne – przezskórną interwencję wieńcową (PCI) lub pomostowanie aortalno-wieńcowe (CABG).
Postępowanie z pacjentem z dławicą wymaga kompleksowego podejścia i indywidualizacji terapii. Kluczowe znaczenie ma edukacja pacjenta w zakresie rozpoznawania objawów, przyjmowania leków oraz modyfikacji stylu życia, co może znacząco wpłynąć na jakość życia i rokowanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Minovivax 5%
Minovivax 5% (minoksydyl) jest wskazany wyłącznie do leczenia łysienia androgenowego typu męskiego i żeńskiego, z aplikacją na zdrową, nieuszkodzoną skórę głowy. Stosowanie na skórę podrażnioną lub zapalną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia objawów i zwiększonego wchłaniania ogólnoustrojowego. Produkt nie powinien być łączony z innymi preparatami miejscowymi na skórę głowy. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami serca (np. choroba niedokrwienna, zaburzenia rytmu, zastoinowa niewydolność serca), gdyż minoksydyl może wywołać działania niepożądane takie jak tachykardia, niedociśnienie tętnicze, retencja płynów i obrzęki. W przypadku wystąpienia objawów ogólnoustrojowych lub ciężkich reakcji skórnych konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i konsultacja lekarska.
choroba niedokrwienna serca, choroba zastawkowa serca, ciężka reakcja skórna, dławica piersiowa, duszność, działanie niepożądane, glikol propylenowy, kortykosteroid, lek przeciwnadciśnieniowy, łysienie androgenowe, łysienie plackowate, minoksydyl, niedociśnienie tętnicze, obrzęk twarzy, proces zapalny, retencja płynów, retencja sodu, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlessa 4 mg + 10 mg
Lek Amlessa, zawierający peryndopryl z tert-butyloaminą oraz amlodypinę w formie bezylanu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania obejmują obrzęk, senność, zawroty głowy, ból głowy, zaburzenia smaku, parestezje, zaburzenia widzenia, szum uszny, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy i szyi, niedociśnienie tętnicze, duszność, kaszel oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, wymioty, niestrawność, biegunka, zaparcia). Działania te sklasyfikowano według klasyfikacji MedDRA i częstości występowania, gdzie bardzo często (≥1/10) występują m.in. senność i obrzęk, często (≥1/100 do <1/10) – zawroty głowy, ból głowy, zaburzenia widzenia, a niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – m.in. leukopenia, hipoglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia, zaburzenia rytmu serca oraz reakcje skórne. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane, takie jak niedociśnienie tętnicze prowadzące do incydentów naczyniowo-mózgowych, zawał mięśnia sercowego, agranulocytoza, obrzęk naczynioruchowy (obrzęk Quincke'go), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona), a także zaburzenia elektrolitowe (hiperkaliemia, hiponatremia) i metaboliczne (hipoglikemia, hiperglikemia).
agranulocytoza, amlodypina, astenia, bezsenność, ból głowy, diplopia, dławica piersiowa, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, duszność, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, klasyfikacja MedDRA, kołatanie serca, kurcze mięśni, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, objaw Raynauda, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezje, peryndopryl, reakcje skórne, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szum uszny, udar mózgu, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Betaloc ZOK 100 95 mg
Lek Betaloc ZOK zawierający metoprololu bursztynian w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (dawki 25 mg, 50 mg, 100 mg, odpowiednio 23,75 mg, 47,5 mg i 95 mg metoprololu bursztynianu) jest wskazany w leczeniu nadciśnienia tętniczego u dorosłych oraz dzieci i młodzieży od 6 do 18 lat, dławicy piersiowej, przewlekłej niewydolności serca (łagodnej do ciężkiej), profilaktyce wtórnej po zawale mięśnia sercowego oraz w kontroli zaburzeń rytmu serca, takich jak częstoskurcz nadkomorowy, skurcze dodatkowe komorowe i migotanie przedsionków. Metoprolol zmniejsza śmiertelność sercowo-naczyniową, poprawia funkcję lewej komory, zmniejsza liczbę hospitalizacji i poprawia jakość życia pacjentów z niewydolnością serca. W migotaniu przedsionków lek służy do kontroli częstości rytmu komór, a w zaburzeniach czynnościowych serca redukuje objawy kołatania. Ponadto Betaloc ZOK jest skuteczny w profilaktyce napadów migreny, zmniejszając ich częstość, nasilenie i czas trwania.
arytmia nadkomorowa, beta-adrenolityk, choroba wieńcowa, częstoskurcz nadkomorowy, czynnościowe zaburzenia serca, dławica piersiowa, klasyfikacja NYHA, kołatanie serca, metoprololu bursztynian, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nagły zgon sercowy, profilaktyka napadów migreny, profilaktyka wtórna, przewlekła niewydolność serca, śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tadilecto 20 mg
Przed rozpoczęciem terapii tadalafilem (Tadilecto 20 mg) konieczna jest szczegółowa ocena stanu zdrowia pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem układu sercowo-naczyniowego oraz wywiadu dotyczącego przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na tadalafil lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (3,0 mg/tabletka). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów przyjmujących organiczne azotany, ze względu na ryzyko znacznego spadku ciśnienia tętniczego wynikającego z synergistycznego działania na szlak tlenek azotu/cGMP. Tadalafil jest przeciwwskazany u mężczyzn z chorobami serca, u których aktywność seksualna jest niewskazana, zwłaszcza po przebytym zawale mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 90 dni, z niestabilną dławicą piersiową, niewydolnością serca ≥2 stopnia wg NYHA w ciągu ostatnich 6 miesięcy, niekontrolowanymi arytmiami, niedociśnieniem (<90/50 mm Hg) lub niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz po udarze w ciągu ostatnich 6 miesięcy.
aktywator cyklazy guanylowej, azotany organiczne, choroba serca, dławica piersiowa, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor PDE5, klasyfikacja NYHA, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na substancję czynną, NAION, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niekontrolowana arytmia, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, objawowe niedociśnienie tętnicze, riocyguat, spadek ciśnienia tętniczego, szlak tlenek azotu/cGMP, tadalafil, udar, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Lewotyroksyna – Działania niepożądane
Lewotyroksyna, stosowana w leczeniu niedoczynności tarczycy oraz terapii supresyjnej, charakteryzuje się wąskim indeksem terapeutycznym, a działania niepożądane są ściśle związane z dawkowaniem, najczęściej manifestując się objawami nadczynności tarczycy. Szczególnie istotne są powikłania kardiologiczne, takie jak tachykardia (>100 uderzeń/min), kołatanie serca, zaburzenia rytmu (w tym migotanie przedsionków), dławica piersiowa, niewydolność serca oraz zawał mięśnia sercowego, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia, zwłaszcza u pacjentów z istniejącą chorobą sercowo-naczyniową. U wcześniaków z niską masą urodzeniową możliwa jest zapaść krążeniowa. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują bóle głowy, drżenie, bezsenność, niepokój ruchowy, drgawki oraz rzadkie idiopatyczne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe u dzieci. Długotrwałe stosowanie dawek supresyjnych, zwłaszcza u kobiet po menopauzie, wiąże się z ryzykiem osteoporozy i złamań patologicznych.
ból głowy, dławica piersiowa, dysfagia, hiperkalciuria, idiopatyczne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, kołatanie serca, lewotyroksyna, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na lewotyroksynę, niedoczynność tarczycy, nieregularne miesiączki, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, powikłania zakrzepowo-zatorowe, przedwczesne zarastanie nasad kości, przełom tarczycowy, rzekomy guz mózgu, ścieśnienie czaszki, skurcze dodatkowe, tachykardia, terapia supresyjna, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia rytmu serca, zapaść krążeniowa, zawał mięśnia sercowego, złamanie patologiczne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ranozek 750 mg
Przedawkowanie ranolazyny stanowi poważny stan kliniczny o dawkozależnym charakterze objawów, które obejmują zaburzenia neurologiczne i żołądkowo-jelitowe. Typowe symptomy to zawroty głowy, nudności i wymioty, nasilające się proporcjonalnie do dawki, zarówno po podaniu doustnym, jak i dożylnym. W przypadku dożylnego przedawkowania obserwuje się także poważniejsze objawy, takie jak podwójne widzenie (dyplopia), letarg oraz omdlenia. Zgony po celowym przedawkowaniu, zarówno przy monoterapii ranolazyną, jak i w skojarzeniu z innymi lekami, zostały odnotowane po wprowadzeniu produktu Ranozek do obrotu. Wysoki stopień wiązania ranolazyny z białkami osocza (~62%) ogranicza skuteczność hemodializy w usuwaniu leku, co wymaga intensywnego monitorowania i leczenia podtrzymującego.
dławica piersiowa, dyplopia, hemodializa, interakcja lekowa, interwencja medyczna, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, letarg, nadzór medyczny, niedotlenienie mózgu, nudności, objaw przedawkowania, omdlenie, parametry życiowe, podwójne widzenie, przedawkowanie ranolazyny, przedawkowanie wielolekowe, stan kliniczny, stan neurologiczny, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wymioty, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bixebra 7,5 mg
Lek Bixebra zawiera iwabradynę w dawkach 5 mg i 7,5 mg, stosowaną w leczeniu przewlekłej stabilnej dławicy piersiowej oraz przewlekłej niewydolności serca. Dawkowanie należy indywidualizować na podstawie wieku pacjenta, częstości akcji serca (HR) oraz odpowiedzi na leczenie. U pacjentów poniżej 75 lat dawka początkowa wynosi 5 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 7,5 mg dwa razy na dobę po 3-4 tygodniach, jeśli HR w spoczynku pozostaje >60 uderzeń/min i objawy dławicy utrzymują się. U osób ≥75 lat zaleca się dawkę początkową 2,5 mg dwa razy na dobę. W przewlekłej niewydolności serca dawka początkowa to 5 mg dwa razy na dobę (lub 2,5 mg u osób starszych), z modyfikacją po 2 tygodniach w zależności od HR: zwiększenie dawki jeśli HR >60 uderzeń/min, zmniejszenie jeśli HR <50 uderzeń/min lub występują objawy bradykardii. Leczenie należy przerwać, jeśli HR pozostaje <50 uderzeń/min mimo redukcji dawki lub utrzymują się objawy bradykardii (zawroty głowy, zmęczenie, niedociśnienie).
badanie EKG, bradykardia, częstość akcji serca, dawka początkowa, dawka podtrzymująca, dławica piersiowa, dysfagia, iwabradyna, klirens kreatyniny, narażenie układowe, niedociśnienie, niewydolność serca, niewydolność wątroby, przewlekła niewydolność serca, przewlekła stabilna dławica piersiowa, tabletka powlekana, wchłanianie leku, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zawroty głowy, zmęczenie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zocor 40 40 mg
Symwastatyna, będąca inhibitorem reduktazy HMG-CoA, jest skutecznym lekiem hipolipemizującym, który po podaniu doustnym ulega przekształceniu w aktywną formę hamującą biosyntezę cholesterolu. Terapia symwastatyną prowadzi do istotnego obniżenia stężenia LDL-C (do 47% przy dawce 80 mg/dobę), redukcji apolipoproteiny B, umiarkowanego wzrostu HDL-C (do 16%) oraz zmniejszenia triglicerydów (do 33%). W badaniu HPS (n=20 536) stosowanie 40 mg/dobę przez średnio 5 lat skutkowało zmniejszeniem całkowitej śmiertelności o 1,8% (12,9% vs 14,7%, p=0,0003), redukcją zgonów wieńcowych o 18% oraz istotnym obniżeniem ryzyka poważnych zdarzeń wieńcowych o 27% (p<0,0001). Ponadto, odnotowano 25% redukcję ryzyka udaru mózgu, w tym 30% udaru niedokrwiennego. Korzyści te były niezależne od płci, wieku, nadciśnienia i wyjściowego poziomu LDL-C.
apolipoproteina B, biosynteza cholesterolu, cholesterol HDL, cholesterol LDL, cholesterol VLDL, choroba wieńcowa, dławica piersiowa, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, hiperlipidemia mieszana, inhibitor reduktazy HMG-CoA, miopatia, powikłania naczyniowe, reduktaza HMG-CoA, rewaskularyzacja naczyń obwodowych, symwastatyna, triglicerydy, udar mózgu, udar niedokrwienny, zarostowa choroba tętnic, zawał serca, zdarzenia naczyniowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivastigmine Mylan 3 mg
Rywastygmina, stosowana w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak nudności (38%) i wymioty (23%), szczególnie nasilonymi podczas ustalania dawki. Kobiety są bardziej podatne na te objawy oraz na utratę masy ciała. Wśród działań niepożądanych układu nerwowego często występują zawroty głowy, drżenie, bóle głowy, senność oraz u pacjentów z chorobą Parkinsona dodatkowo dyskineza, hipokineza, spowolnienie ruchowe i objaw koła zębatego. Istotne jest ryzyko nasilenia objawów parkinsonowskich – w badaniu 24-tygodniowym 27,3% pacjentów leczonych rywastygminą doświadczyło zdarzeń niepożądanych wskazujących na pogorszenie stanu, w porównaniu do 15,6% w grupie placebo, z drżeniem (10,2% vs 3,9%) i nasileniem choroby Parkinsona (3,3% vs 1,1%) jako najczęstszymi objawami.
agresja, alergiczne zapalenie skóry, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, depresja, dezorientacja, dławica piersiowa, drgawki, drżenie, dyskineza, dystonia, halucynacje wzrokowe, hipokineza, jadłowstręt, koszmary senne, krwawienie z przewodu pokarmowego, lęk, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, nadmierne wydzielanie śliny, niedociśnienie tętnicze, niepokój ruchowy, nudności i wymioty, objaw koła zębatego, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, otępienie typu alzheimerowskiego, otępienie w chorobie Parkinsona, pęknięcie przełyku, pobudzenie, senność, spowolnienie ruchowe, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Eferox 125 mcg
Przedawkowanie lewotyroksyny sodowej, stosowanej w leku Eferox, prowadzi do objawów nadczynności tarczycy, z dominującym wzrostem stężenia T3, które jest bardziej wiarygodnym markerem niż T4 lub fT4. Klinicznie obserwuje się szerokie spektrum objawów, w tym tachykardię, arytmie, dławicę piersiową, pobudzenie, dezorientację, gorączkę, drżenia mięśniowe, biegunki oraz zaburzenia psychiczne takie jak lęki i bezsenność. U pacjentów z chorobą wieńcową ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych jest znacznie podwyższone, a w ciężkich przypadkach może dojść do przełomu tarczycowego, napadów drgawek, niewydolności serca, a nawet śpiączki. Objawy mogą pojawić się z opóźnieniem do 6 dni, co wynika z powolnej konwersji T4 do aktywnej T3.
arytmia, chloropromazyna, choroba wieńcowa, diazepam, dławica piersiowa, hormon tarczycy, lek przeciwtarczycowy, lewotyrokysna, lewotyrokysna sodowa, nadczynność tarczycy, nagła śmierć sercowa, napad padaczkowy, niewydolność serca, plazmafereza, propranolol, przełom tarczycowy, receptor beta-adrenergiczny, tachykardia, tachypnoe, trijodotyronina, trójjodotyronina, tyroksyna, węgiel leczniczy, wolna tyroksyna, zaburzenia rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Glicerol triazotan – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Glicerolu triazotan (Perlinganit) wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na ryzyko istotnych działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów z niskim ciśnieniem napełniania (np. po zawale mięśnia sercowego, niewydolności lewej komory), niedociśnieniem ortostatycznym, hipowolemią, kardiomiopatią przerostową ze zwężeniem drogi odpływu oraz hipoksemią tętniczą. Wlew powinien być prowadzony za pomocą kroplówki lub pompy infuzyjnej z zestawami wykonanymi z PE, PP lub PTFE, aby uniknąć adsorpcji leku i zmniejszenia jego stężenia. Należy unikać obniżenia ciśnienia skurczowego poniżej 90 mmHg, monitorować ryzyko efektu odbicia bólu wieńcowego podczas przerw w terapii oraz dostosować dawkowanie u pacjentów z niewydolnością wątroby i nerek. Preparat jest przeciwwskazany u osób stosujących inhibitory 5-fosfodiesterazy (syldenafil, wardenafil, tadalafil) ze względu na ryzyko ciężkich interakcji, a także wymaga całkowitego unikania alkoholu, który nasila działanie hipotensyjne.
ból wieńcowy, bradykardia paradoksalna, choroba niedokrwienna serca, ciężka niedokrwistość, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, dławica piersiowa, działanie hipotensyjne, efekt odbicia, glicerolu triazotan, hipoksemia, hipoksemia tętnicza, hipowolemia, inhibitor 5-fosfodiesterazy, kardiomiopatia przerostowa, methemoglobinemia, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór reduktazy methemoglobinowej, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwienie mózgu, niedotlenienie mózgu, niewydolność lewej komory, nitrogliceryna, syldenafil, tadalafil, tolerancja krzyżowa, układ sercowo-naczyniowy, wardenafil, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Concor 10 10 mg
Bisoprolol fumaran, substancja czynna preparatu Concor, jest selektywnym β1-adrenolitykiem stosowanym głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz stabilnej choroby niedokrwiennej serca (dławicy piersiowej). Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 5 mg (Concor 5) i 10 mg (Concor 10), co umożliwia elastyczne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Bisoprolol wykazuje skuteczność zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z innymi lekami hipotensyjnymi lub przeciwdławicowymi, szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym charakteryzującym się zwiększoną aktywnością układu współczulnego, tachykardią lub podwyższonym wskaźnikiem sercowym. W chorobie niedokrwiennej serca bisoprolol zmniejsza zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen poprzez redukcję częstości akcji serca, kurczliwości mięśnia sercowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego, co ogranicza epizody niedokrwienia.
angina pectoris, antagonista wapnia, astma oskrzelowa, azotany, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, dławica piersiowa, lek hipotensyjny, lek przeciwdławicowy, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie, niewydolność serca, profil hemodynamiczny, przewlekła obturacyjna choroba płuc, stabilna dławica piersiowa, tachykardia, układ współczulny, wskaźnik sercowy, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Amlessa 4 mg + 10 mg + 1,25 mg
Preparat Co-Amlessa, zawierający peryndopryl, amlodypinę (w postaci bezylanu) oraz indapamid, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały szczegółowo udokumentowane w badaniach klinicznych oraz po wprowadzeniu leku do obrotu. Peryndopryl, jako inhibitor układu renina-angiotensyna-aldosteron, zmniejsza utratę potasu indukowaną przez indapamid, jednak mimo tego mechanizmu kompensacyjnego obserwuje się hipokaliemię o częstości zależnej od dawki: 2% przy 2 mg peryndoprylu + 0,625 mg indapamidu, 4% przy 4 mg + 1,25 mg oraz 6% przy 8 mg + 2,5 mg (stężenie potasu <3,4 mmol/l). Indapamid w dawce 1,5 mg powodował hipokaliemię (<3,4 mmol/l) u 10% pacjentów, a w dawce 2,5 mg u 25% pacjentów po 4-6 tygodniach leczenia. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zawroty głowy, ból głowy, parestezje, zaburzenia smaku i widzenia (peryndopryl), hipokaliemię i reakcje nadwrażliwości skórne (indapamid), a także senność, kołatanie serca, obrzęki i zaczerwienienie skóry (amlodypina). W tabeli MedDRA sklasyfikowano liczne działania niepożądane o różnej częstości, od bardzo częstych po bardzo rzadkie, dotyczące układów krwiotwórczego, nerwowego, sercowo-naczyniowego, oddechowego, pokarmowego, wątroby, skóry i mięśniowo-szkieletowego.
agranulocytoza, amlodypina, astenia, dławica piersiowa, encefalopatia wątrobowa, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperkalcemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, impotencja, indapamid, jaskra zamkniętego kąta, krótkowzroczność, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, peryndopryl, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, SIADH, skurcz oskrzeli, splątanie, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wysięk naczyniówkowy, zaburzenia erekcji, zaburzenia rytmu serca, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Beto 25 ZK 23,75 mg
Bursztynian metoprololu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Beto ZK) jest wskazany w leczeniu szerokiego spektrum schorzeń kardiologicznych, takich jak nadciśnienie tętnicze (również u dzieci i młodzieży w wieku 6-18 lat), stabilna dławica piersiowa, tachyarytmie (zwłaszcza częstoskurcz nadkomorowy), profilaktyka po zawale mięśnia sercowego, kołatanie serca oraz stabilna objawowa niewydolność serca klasy II-IV wg NYHA z frakcją wyrzutową lewej komory <40%. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w profilaktyce migreny. Dostępne dawki bursztynianu metoprololu wahają się od 23,75 mg do 190 mg (ekwiwalent winianu metoprololu 25-200 mg), co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Tabletki posiadają linie podziału, ułatwiające podział na równe dawki.
antagonista aldosteronu, beta-adrenolityk selektywny, ból głowy migrenowy, bursztynian metoprololu, częstoskurcz nadkomorowy, diuretyk, dławica piersiowa, dławica piersiowa stabilna, dolegliwości stenokardialne, frakcja wyrzutowa lewej komory, inhibitor konwertazy angiotensyny, kołatanie serca, migrena, nadciśnienie tętnicze, napad migreny, nietolerancja cukrów, niewydolność serca, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachyarytmia, terapia skojarzona, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bisocard 5 mg
Bisocard, zawierający bisoprololu fumaranu w dawkach 5 mg i 10 mg, jest selektywnym antagonistą receptorów β1-adrenergicznych, stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego, dławicy piersiowej oraz przewlekłej niewydolności serca z frakcją wyrzutową ≤35%. Mechanizm działania opiera się na zmniejszeniu pojemności minutowej serca oraz obwodowego oporu naczyniowego, co skutkuje obniżeniem ciśnienia tętniczego i zmniejszeniem zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen. W terapii przewlekłej niewydolności serca Bisocard stosuje się w skojarzeniu z inhibitorami ACE, lekami moczopędnymi oraz glikozydami naparstnicy, co pozwala na kompleksowe zmniejszenie obciążenia serca i poprawę jego funkcji skurczowej.
antagonista receptorów beta-adrenergicznych, bisoprololu fumaran, choroby układu sercowo-naczyniowego, czynność skurczowa lewej komory, dławica piersiowa, frakcja wyrzutowa, glikozyd naparstnicy, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, kurczliwość mięśnia sercowego, laktoza jednowodna, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, obciążenie następcze, obciążenie wstępne serca, obwodowy opór naczyniowy, ocena echokardiograficzna, pojemność minutowa serca, przewlekła niewydolność serca, receptory beta-adrenergiczne, remodeling serca, tabletka powlekana, zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Levothyroxine Accord
Stosowanie lewotyroksyny wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami współistniejącymi, takimi jak niewydolność wieńcowa, dławica piersiowa, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze oraz niedoczynność przysadki. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć lub odpowiednio leczyć autonomiczną czynność tarczycy oraz dysfunkcję kory nadnerczy, aby zapobiec powikłaniom, takim jak ostra niewydolność nadnerczy. U pacjentów z chorobami serca konieczne jest unikanie nawet niewielkiej nadczynności tarczycy indukowanej lekiem oraz częste monitorowanie stężeń hormonów tarczycowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z ryzykiem zaburzeń psychotycznych, niemowlęta urodzone przedwcześnie oraz kobiety po menopauzie z ryzykiem osteoporozy, gdzie dawki lewotyroksyny powinny być starannie dostosowane i monitorowane. Lewotyroksyna nie powinna być stosowana w stanach nadczynności tarczycy, z wyjątkiem terapii skojarzonej z lekami przeciwtarczycowymi, ani w celu redukcji masy ciała ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych.
autonomiczna czynność tarczycy, cukrzyca, dławica piersiowa, dysfunkcja kory nadnerczy, eutyreoza, hipertyreoza, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwtarczycowy, lek sympatykomimetyczny, lewotyroksyna, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedoczynność przysadki, niewydolność serca, niewydolność wieńcowa, osteoporoza, ostra niewydolność nadnerczy, tachykardia, wtórna niedoczynność tarczycy, zaburzenia psychotyczne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Systen Sequi 1. Systen 50: 3,2 mg, 2. Systen Conti: 3,2 mg + 11,2 mg
Produkt leczniczy Systen Sequi, składający się z systemów transdermalnych Systen 50 (3,2 mg estradiolu) oraz Systen Conti (3,2 mg estradiolu i 11,2 mg noretysteronu octanu), posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Do najważniejszych należą: nadwrażliwość na składniki preparatu, rozpoznany lub podejrzewany rak piersi i inne nowotwory estrogenozależne (np. rak endometrium), nieleczona atypowa hiperplazja endometrium, niezdiagnozowane krwawienia z dróg rodnych, ciąża i karmienie piersią, ostra choroba wątroby lub choroba wątroby w wywiadzie do czasu normalizacji prób wątrobowych, a także przebyty lub aktualny epizod żylnych i tętniczych chorób zakrzepowo-zatorowych, w tym trombofilie (np. niedobór białka C, S lub antytrombiny). Ponadto, preparat jest przeciwwskazany u pacjentek z porfirią ze względu na ryzyko nasilenia objawów choroby metabolicznej.
atypowa hiperplazja endometrium, choroba zakrzepowo-zatorowa tętnic, ciąża, dławica piersiowa, estradiol, hormonalna terapia zastępcza, incydent naczyniowo-mózgowy, karmienie piersią, krwawienie z dróg rodnych, nadwrażliwość na estradiol, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, noretysteronu octan, nowotwór estrogenozależny, ostra choroba wątroby, porfiria, próby czynnościowe wątroby, rak endometrium, rak piersi, synteza hemu, system transdermalny, Systen Sequi, terapia hormonalna, trombofilia, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levirox 100 mcg
Levirox, zawierający lewotyroksynę sodową w dawkach od 25 do 150 µg, może wywoływać działania niepożądane, szczególnie przy przekroczeniu indywidualnej tolerancji lub szybkim zwiększaniu dawki na początku terapii. Objawy te często naśladują nadczynność tarczycy i obejmują szerokie spektrum manifestacji, w tym zaburzenia rytmu serca (migotanie przedsionków, skurcze dodatkowe), tachykardię, bóle głowy, drżenia, bezsenność, bóle dławicowe oraz osłabienie mięśni. Szczególnie niebezpieczne są powikłania sercowo-naczyniowe u pacjentów z chorobami serca, gdzie może dojść do zawału mięśnia sercowego. Długotrwałe stosowanie lewotyroksyny niesie ryzyko osteopenii i osteoporozy, co zwiększa podatność na złamania, zwłaszcza u osób starszych i kobiet po menopauzie. Reakcje alergiczne, takie jak wysypka, pokrzywka czy obrzęk naczynioruchowy, również mogą wystąpić, choć ich częstość nie jest dokładnie określona.
bezsenność, biegunka, ból głowy, choroba wieńcowa, dławica piersiowa, dolegliwość dławicowa, gorączka, kołatanie serca, kurcz mięśnia, lewotyroksyna sodowa, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, nadmierne pocenie się, niepokój ruchowy, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśni, osteopenia, osteoporoza, pokrzywka, reakcja alergiczna, rzekomy guz mózgu, skurcz dodatkowy, tachykardia, uderzenie gorąca, wymioty, wysypka, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lekap 100 mg
Syldenafil, substancja czynna leku Lekap, jest selektywnym inhibitorem fosfodiesterazy typu 5 (PDE5) stosowanym doustnie w leczeniu zaburzeń erekcji. Mechanizm działania polega na hamowaniu PDE5, co prowadzi do wzrostu stężenia cGMP w ciałach jamistych prącia i nasilenia rozkurczu mięśni gładkich, umożliwiając napływ krwi i erekcję w odpowiedzi na pobudzenie seksualne. Dostępny jest w dawkach 50 mg i 100 mg. Średni czas do osiągnięcia erekcji o sztywności 60% wynosi około 25 minut (zakres 12-37 minut), a efekt utrzymuje się do 4-5 godzin po podaniu. Syldenafil wykazuje wysoką selektywność wobec PDE5, przewyższając inne izoenzymy fosfodiesterazy nawet 4000-krotnie (np. PDE3). W badaniach klinicznych u ponad 8000 pacjentów wykazano skuteczność leku w różnych grupach, w tym u osób starszych, z cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym i chorobą niedokrwienną serca.
choroba niedokrwienna serca, ciała jamiste prącia, cyklaza guanylowa, cykliczny guanozynomonofosforan, cytrynian, dławica piersiowa, fosfodiesteraza typu 5, hiperlipidemia, izoenzym PDE6, jednorazowa dawka, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, perymetr Humphreya, pletyzmografia prącia, przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, radioterapia, radykalna prostatektomia, siatka Amslera, test Farnsworth-Munsell, tlenek azotu, uraz rdzenia kręgowego, zaburzenia erekcji, zwyrodnienie plamki żółtej - Leksykon substancji czynnych
Izosorbid monoazotan – Działania niepożądane
Izosorbidu monoazotan, stosowany w terapii choroby niedokrwiennej serca, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowane są zaburzenia układu nerwowego, takie jak ból głowy (bardzo często, ≥ 1/10), zawroty głowy, senność i splątanie (często, ≥ 1/100 do < 1/10). W zakresie układu sercowo-naczyniowego dominują tachykardia i niedociśnienie ortostatyczne (często, ≥ 1/100 do < 1/10), a także rzadziej występujące nasilenie dławicy piersiowej i zapaść naczyniowa (niezbyt często, ≥ 1/1 000 do < 1/100). Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i wymioty, występują niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), natomiast reakcje skórne, w tym wysypka i nagłe zaczerwienienie twarzy, również pojawiają się niezbyt często. Istotne są także potencjalnie poważne reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy i złuszczające zapalenie skóry, których częstość jest nieznana.
ból głowy po azotanach, choroba niedokrwienna serca, dławica piersiowa, hemoliza, hipoksemia, hipoksemia przemijająca, hipowolemia, izosorbid monoazotan, methemoglobinemia, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn alergiczny skórny, splątanie, tachykardia, tolerancja krzyżowa, tolerancja lekowa, zapaść naczyniowa, zawroty głowy ortostatyczne, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Ból w klatce piersiowej – Zapobieganie i profilaktyka
Ból w klatce piersiowej ma wieloczynnikowe podłoże, obejmujące schorzenia kardiologiczne, pulmonologiczne oraz gastroenterologiczne. Profilaktyka powinna być kompleksowa i dostosowana do indywidualnych czynników ryzyka pacjenta, łącząc interwencje niefarmakologiczne, takie jak dieta śródziemnomorska (minimum 5 porcji owoców i warzyw dziennie, ograniczenie tłuszczów nasyconych, trans, soli i alkoholu), regularna aktywność fizyczna (minimum 150 minut umiarkowanego wysiłku tygodniowo), zaprzestanie palenia tytoniu oraz kontrola masy ciała (redukcja o 5-10% masy ciała). Kluczowe jest także monitorowanie i leczenie chorób współistniejących, w tym nadciśnienia tętniczego (ciśnienie <120/80 mmHg), hipercholesterolemii (cholesterol całkowity <200 mg/dl, LDL <100 mg/dl, triglicerydy <150 mg/dl) oraz cukrzycy (kontrola glikemii i HbA1c). W profilaktyce farmakologicznej stosuje się beta-adrenolityki, azotany, antagoniści wapnia, inhibitory ACE, statyny oraz leki przeciwpłytkowe, w tym kwas acetylosalicylowy, którego podanie w ciągu 4 godzin od wystąpienia bólu może znacząco zmniejszyć śmiertelność.
aktywność fizyczna, angiografia tomografii komputerowej, antagonista wapnia, aspiryna, azotan, beta-adrenolityk, ból w klatce piersiowej, cholesterol, choroba płuc, choroba serca, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, ciśnienie krwi, cukrzyca, dieta śródziemnomorska, dławica piersiowa, gorączka reumatyczna, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lipidogram, nadciśnienie tętnicze, otyłość, palenie tytoniu, problem kardiologiczny, przewlekły stres, refluks żołądkowo-przełykowy, rehabilitacja kardiologiczna, reumatyczna choroba serca, statyna, triglicerydy, zaburzenie lipidowe, zawał serca, zgaga - Leksykon substancji czynnych
Gliklazyd – Działania niepożądane
Gliklazyd, pochodna sulfonylomocznika stosowana w terapii cukrzycy typu 2, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, z których najczęstszą i najpoważniejszą jest hipoglikemia. Objawy hipoglikemii obejmują szeroki zakres symptomów neurologicznych (ból głowy, zaburzenia świadomości, drżenia), psychicznych (pobudzenie, agresja, majaczenie) oraz fizjologicznych (silny głód, nudności, bradykardia), a w stanach krytycznych może prowadzić do śpiączki i zgonu. Hipoglikemia wymaga natychmiastowego podania węglowodanów, gdyż sztuczne słodziki nie przynoszą efektu terapeutycznego. Ponadto, gliklazyd może wywoływać zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, biegunka), reakcje skórne (wysypka, zespół Stevensa-Johnsona, DRESS), zmiany hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość) oraz zaburzenia funkcji wątroby, w tym podwyższenie enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, fosfataza zasadowa) i żółtaczkę cholestatyczną, która wymaga przerwania terapii.
afazja, agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, biegunka, ból brzucha, bradykardia, cukrzyca typu 2, dławica piersiowa, dyspepsja, erytrocytopenia, gliklazyd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedowład, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, rumień, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zaburzenie czucia, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zaburzenie widzenia, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Drosfemine 0,02 mg + 3 mg
Lek Drosfemine, zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu w formie tabletek powlekanych, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentek z nadwrażliwością na składniki aktywne lub pomocnicze, w tym laktozę (46,18 mg w tabletkach aktywnych i 50,56 mg w tabletkach placebo). Przeciwwskazania obejmują ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), takie jak aktywna lub przebyta zakrzepica żył głębokich (DVT), zatorowość płucna (PE), dziedziczne lub nabyte predyspozycje (np. mutacja czynnika V Leiden, niedobory antytrombiny III, białka C i S), planowane rozległe zabiegi operacyjne z unieruchomieniem oraz wysokie ryzyko VTE wynikające z wielu czynników ryzyka. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentek z tętniczymi zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi (ATE), w tym zawałem mięśnia sercowego, udarem mózgu, migreną z aurą oraz w przypadku obecności czynników ryzyka takich jak cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, ciężkie nadciśnienie tętnicze i dyslipoproteinemia.
ciężka choroba wątroby, ciężka dyslipoproteinemia, ciężka niewydolność nerek, ciężkie nadciśnienie tętnicze, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, dławica piersiowa, drospirenon, etynyloestradiol, glekaprewir z pibrentaswirem, hiperhomocysteinemia, laktoza jednowodna, mutacja czynnika V Leiden, nadwrażliwość, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, niezdiagnozowane krwawienie z pochwy, nowotwór wątroby, ombitaswir z parytaprewirem, oporność na aktywne białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C, sofosbuwir z welpataswirem, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ivohart 7,5 mg
Iwabradyna, substancja czynna leku Ivohart (dawki 5 mg i 7,5 mg), jest przeciwwskazana u pacjentów z bradykardią spoczynkową (HR <70/min), zespołem chorego węzła zatokowego, blokiem zatokowo-przedsionkowym, blokiem przedsionkowo-komorowym III stopnia, rytmem narzuconym przez stymulator serca, wstrząsem kardiogennym, świeżym zawałem mięśnia sercowego, niestabilną lub ostrą niewydolnością serca oraz niestabilną dławicą piersiową. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkim niedociśnieniem tętniczym (ciśnienie <90/50 mmHg) oraz ciężką niewydolnością wątroby ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych i zaburzeń metabolizmu. Tabletki zawierają laktozę jednowodną (50 mg w dawce 5 mg i 75 mg w dawce 7,5 mg), co wyklucza ich podanie u osób z nietolerancją laktozy.
Ze względu na metabolizm iwabradyny przez CYP3A4, stosowanie leku jest przeciwwskazane z silnymi inhibitorami tego enzymu, takimi jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol), makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna doustna, jozamycyna, telitromycyna), inhibitory proteazy HIV (nelfinawir, rytonawir) oraz nefazodon. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 o działaniu chronotropowo ujemnym (werapamil, diltiazem) również są przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilonej bradykardii. Iwabradyna jest także przeciwwskazana w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji, ze względu na potencjalne ryzyko teratogenności i przenikania leku do mleka matki. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania iwabradyny w praktyce klinicznej.
antybiotyki makrolidowe, azolowe pochodne przeciwgrzybicze, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia spoczynkowa, cytochrom P450, częstość akcji serca, diltiazem, dławica piersiowa, działanie teratogenne, erytromycyna, hipotensja, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, iwabradyna, jozamycyna, ketokonazol, klarytromycyna, laktacja, nadwrażliwość, nefazodon, nelfinawir, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, rytonawir, stymulator serca, telitromycyna, werapamil, wstrząs kardiogenny, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon substancji czynnych
Desmopresyna – Działania niepożądane
Desmopresyna, stosowana głównie w leczeniu moczówki prostej ośrodkowej oraz nokturii, wykazuje profil działań niepożądanych zależny od wieku pacjenta, dawki i drogi podania. U dorosłych najczęściej obserwuje się ból głowy (12%), hiponatremię (6%), zawroty głowy (3%) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności (4%) i ból brzucha (3%). W terapii nokturii preparatem Noqturina dominują suchość w ustach (13%) i ból głowy (3%). U dzieci najczęstszym działaniem niepożądanym jest ból głowy (1%), a także rzadziej występujące zaburzenia psychiczne (np. chwiejność emocjonalna 0,1%) oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Najpoważniejszym powikłaniem jest hiponatremia, wynikająca z nadmiernej retencji wody i rozcieńczenia osocza, manifestująca się objawami neurologicznymi i metabolicznymi, a w ciężkich przypadkach prowadząca do drgawek i śpiączki. Ryzyko hiponatremii wzrasta wraz z dawką, jest wyższe u kobiet, osób starszych (>65 lat) oraz pacjentów z niskim wyjściowym stężeniem sodu, co wymaga regularnej kontroli elektrolitów i ograniczenia podaży płynów.
alergiczne zapalenie skóry, chwiejność emocjonalna, desmopresyna, dławica piersiowa, drgawki, dysfagia, działanie antydiuretyczne, halucynacja, hipernatremia, hiponatremia, kanaliki nerkowe, koszmary nocne, moczenie nocne, moczówka prosta, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, nokturia, odwodnienie, parestezja, pierwotne izolowane moczenie nocne, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rozcieńczenie osocza, śpiączka, splątanie świadomości, suchość w ustach, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakrzepica żył głębokich, zator płucny, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Alfurion
Przed zastosowaniem alfuzosyny (Alfurion) należy dokładnie ocenić stan kliniczny pacjenta, zwracając szczególną uwagę na funkcję nerek – lek jest przeciwwskazany przy klirensie kreatyniny <30 ml/min. Należy monitorować pacjentów stosujących jednocześnie leki przeciwnadciśnieniowe lub azotany ze względu na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, zwłaszcza w pierwszych godzinach terapii. U osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów z chorobami serca (w tym ostrą niewydolnością serca) konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów hemodynamicznych. W przypadku wystąpienia lub zaostrzenia dławicy piersiowej leczenie alfuzosyną należy przerwać. Szczególną ostrożność wymaga także stosowanie u pacjentów z wydłużonym odstępem QTc lub przyjmujących leki wpływające na ten parametr, gdzie wskazane jest monitorowanie EKG.
alfa-1-adrenolityk, alfuzosyna chlorowodorek, azotan, ciśnienie tętnicze, dławica piersiowa, IFIS, inhibitor CYP3A4, klirens kreatyniny, lek przeciwnadciśnieniowy, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność wieńcowa, ostra niewydolność serca, parametry hemodynamiczne, priapizm, przedłużone uwalnianie, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie czynności nerek, zaćma, zespół małej źrenicy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nebicard 10 mg
Nebicard (nebiwolol) w dawce 10 mg (odpowiadającej 10,90 mg nebiwololu chlorowodorku) jest selektywnym beta-blokerem stosowanym przede wszystkim w leczeniu nadciśnienia tętniczego samoistnego, przewlekłej niewydolności serca oraz stabilnej choroby wieńcowej z objawami klinicznymi. Mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów beta-adrenergicznych, co skutkuje zwolnieniem akcji serca oraz zmniejszeniem oporu obwodowego naczyń, prowadząc do obniżenia ciśnienia tętniczego i poprawy funkcji mięśnia sercowego. Tabletki mają postać białych, okrągłych, obustronnie wypukłych tabletek o średnicy 11,9–12,3 mm z linią podziału, co umożliwia dostosowanie dawki. Każda tabletka zawiera 171,92 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
beta-bloker, choroba niedokrwienna serca, diuretyk, dławica piersiowa, glikozyd naparstnicy, inhibitor ACE, łagodna niewydolność serca, laktoza jednowodna, nadciśnienie tętnicze samoistne, nebiwolol, nebiwolol chlorowodorek, opór obwodowy naczyń, przepływ wieńcowy, przewlekła niewydolność serca, receptory beta-adrenergiczne, schemat terapeutyczny, stabilna choroba wieńcowa, tabletka 10 mg - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół chorego zatoki – Objawy
Zespół chorego zatoki (SSS) to zespół zaburzeń rytmu serca wynikających z dysfunkcji węzła zatokowo-przedsionkowego, objawiający się bradykardią, tachykardią, pauzami zatokowymi oraz blokiem zatokowo-przedsionkowym. Objawy kliniczne, takie jak zawroty głowy, omdlenia (występujące u około 50% pacjentów), palpitacje, zmęczenie, duszność wysiłkowa i ból w klatce piersiowej, wynikają z niedostatecznej perfuzji narządów, zwłaszcza mózgu. U ponad połowy chorych rozwija się zespół tachykardia-bradykardia, charakteryzujący się naprzemiennymi epizodami bradykardii i tachykardii, co zwiększa ryzyko omdleń i powikłań zakrzepowo-zatorowych, w tym udaru mózgu. Diagnostyka wymaga potwierdzenia dysfunkcji węzła zatokowego oraz korelacji z objawami, gdyż bezobjawowa bradykardia nie jest wystarczająca do rozpoznania SSS.
ablacja serca, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, bradykardia zatokowa, dławica piersiowa, incydent zakrzepowo-zatorowy, migotanie przedsionków, nagła śmierć sercowa, niewydolność chronotropowa, niewydolność serca, omdlenie, palpitacje, perfuzja narządów, rozrusznik serca, rytm serca, splątanie, stan przedomdleniowy, tachyarytmia przedsionkowa, trzepotanie przedsionków, udar mózgu, węzeł zatokowo-przedsionkowy, węzeł zatokowy, wszczepienie rozrusznika, zakrzep, zatrzymanie zatokowe, zawroty głowy, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół chorego zatoki, zespół tachykardia-bradykardia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mono Mack Depot
Podczas terapii izosorbidem monoazotanem w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu Mono Mack Depot 100 mg konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności u pacjentów z kardiomiopatią przerostową z utrudnieniem drogi odpływu, zaciskającym zapaleniem osierdzia, tamponadą serca, niskim ciśnieniem napełniania komór (zwłaszcza przy ciśnieniu skurczowym poniżej 90 mm Hg), zwężeniem zastawki aortalnej i/lub mitralnej, zaburzeniami ortostatycznymi oraz chorobami z podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym. Produkt nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów dławicy piersiowej ze względu na wolne uwalnianie substancji czynnej. U pacjentów pediatrycznych stosowanie leku nie jest zalecane z powodu braku danych klinicznych, natomiast u osób w podeszłym wieku wymagana jest szczególna ostrożność ze względu na zwiększoną wrażliwość na działanie hipotensyjne oraz możliwe zaburzenia czynności nerek.
azotan, dławica piersiowa, działanie hipotensyjne, hipotensja ortostatyczna, izosorbidu monoazotan, kardiomiopatia przerostowa, nadciśnienie tętnicze, niewydolność lewej komory, niewydolność serca, ostry napad dławicy piersiowej, parametr hemodynamiczny, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tamponada serca, zaburzenie czynności lewej komory, zaburzenie czynności nerek, zaciskające zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Eferox 25 mcg
Przedawkowanie lewotyroksyny sodowej, substancji czynnej Eferox, może prowadzić do objawów nadczynności tarczycy, które pojawiają się z opóźnieniem do 6 dni z powodu konwersji lewotyroksyny do liotyroniny. W diagnostyce przedawkowania bardziej wiarygodne jest oznaczenie podwyższonego stężenia T3 niż T4 lub fT4. Klinicznie obserwuje się objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (pobudzenie, dezorientacja, lęki, bezsenność), układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, ból w klatce piersiowej, arytmie), oddechowego (tachypnoe), pokarmowego (biegunka) oraz objawy ogólnoustrojowe (gorączka do bardzo wysokiej, drżenia, skurcze mięśni). U pacjentów z chorobą wieńcową lub predyspozycjami neurologicznymi mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak przełom tarczycowy, napady drgawek, niewydolność serca czy śpiączka. Dawki do 10 mg lewotyroksyny były tolerowane bez powikłań w próbach samobójczych, jednak długotrwałe nadużywanie może skutkować nagłą śmiercią sercową.
arytmia, blokery receptorów beta-adrenergicznych, chloropromazyna, choroba wieńcowa, diazepam, dławica piersiowa, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, nagła śmierć sercowa, napad padaczkowy, niewydolność serca, plazmafereza, propranolol, przełom tarczycowy, T3, tachykardia, tachypnoe, układ współczulny, węgiel leczniczy, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Mononit 60 Retard 60 mg
Mononit 60 retard to lek zawierający 60 mg izosorbidu monoazotanu, stosowany w długotrwałej terapii dławicy piersiowej oraz profilaktyce napadów dławicowych. Preparat w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu zapewnia stabilne stężenie substancji czynnej, co umożliwia skuteczną kontrolę objawów choroby. Izosorbid monoazotan, będący organicznym azotanem, działa wazodylatacyjnie, rozszerzając naczynia krwionośne i poprawiając ukrwienie mięśnia sercowego, a także zmniejszając jego zapotrzebowanie na tlen. Dzięki temu lek jest efektywny zarówno w terapii przewlekłej, jak i w zapobieganiu epizodom bólowym dławicy.
azotan organiczny, dławica piersiowa, działanie wazodylatacyjne, epizod bólowy, izosorbid monoazotan, napad dławicowy, napad dławicy piersiowej, nasilenie objawów, rozszerzenie naczyń krwionośnych, substancja czynna, tabletka powlekana o przedłużonym uwalnianiu, terapia dławicy piersiowej, ukrwienie mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Forastmin 12 mcg
Forastmin to lek wziewny zawierający 12 µg formoterolu fumaranu dwuwodnego w kapsułce, z dawką dostarczaną przez inhalator wynoszącą 9 µg substancji czynnej. Formoterol, jako β2-agonista, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, w tym drgawki, kołatania serca, bóle głowy, drżenia, a także rzadkie, ale poważne reakcje alergiczne, takie jak paradoksalny skurcz oskrzeli. W terapii należy monitorować ryzyko hipokaliemii, hiperglikemii oraz zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca, cukrzycą lub zaburzeniami elektrolitowymi. Obecność laktozy jako substancji pomocniczej wymaga ostrożności u osób z alergią na białka mleka. Działania niepożądane klasyfikowane są według układów i narządów oraz częstości występowania, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000).
beta-2-agonista, choroba wieńcowa, ciała ketonowe, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, drgawka, formoterol, glicerol, hiperglikemia, hipokaliemia, insulina, kołatanie serca, migotanie przedsionków, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, receptor beta-2 adrenergiczny, skurcz dodatkowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, wolne kwasy tłuszczowe, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mywy 3 mg + 0,02 mg
Lek MYWY, zawierający 3 mg drospirenonu i 0,02 mg etynyloestradiolu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentek z czynna lub przebyta żylną chorobą zakrzepowo-zatorową (DVT, PE), dziedziczną lub nabytą predyspozycją do zakrzepicy (np. oporność na aktywne białko C, niedobór antytrombiny III, białka C lub S), a także u pacjentek po rozległych zabiegach operacyjnych z długotrwałym unieruchomieniem. Przeciwwskazania obejmują również tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, takie jak czynny zawał mięśnia sercowego, dławica piersiowa, udar mózgu (czynny lub przebyty), TIA, a także stany predysponujące, np. hiperhomocysteinemię czy obecność przeciwciał antyfosfolipidowych. Migrena z ogniskowymi objawami neurologicznymi oraz wysokie ryzyko sercowo-naczyniowe (cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciężka dyslipoproteinemia) również stanowią bezwzględne przeciwwskazania do stosowania MYWY.
antykoagulant toczniowy, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dławica piersiowa, drospirenon, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, hiperhomocysteinemia, interakcja lekowa, krwawienie z pochwy, migrena z ogniskowymi objawami neurologicznymi, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, nowotwór zależny od hormonów, oporność na aktywne białko C, przeciwciało antyfosfolipidowe, przeciwciało antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, udar mózgu, udar niedokrwienny mózgu, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Metoprolol Biofarm ZK 95 mg
Metoprolol Biofarm ZK w dawce 95 mg metoprololu bursztynianu (odpowiadającej 100 mg metoprololu winianu) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest wskazany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, dławicy piersiowej, zaburzeń rytmu serca (w tym częstoskurczu nadkomorowym), stabilnej objawowej niewydolności serca (klasa II-IV wg NYHA, frakcja wyrzutowa lewej komory <40%) oraz w profilaktyce wtórnej po zawale mięśnia sercowego. Mechanizm działania opiera się na blokadzie receptorów beta-adrenergicznych, co prowadzi do zmniejszenia częstości pracy serca, obniżenia ciśnienia tętniczego oraz stabilizacji rytmu serca. W leczeniu niewydolności serca metoprolol stosowany jest w skojarzeniu z innymi lekami, takimi jak inhibitory ACE, diuretyki czy glikozydy nasercowe, a terapia rozpoczyna się od niskich dawek z ich stopniowym zwiększaniem. Preparat zapewnia stabilne stężenie substancji czynnej przez 24 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
angina pectoris, beta-adrenolityk, częstoskurcz nadkomorowy, diuretyk, dławica piersiowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd nasercowy, inhibitor ACE, kołatanie serca, metoprolol bursztynian, metoprolol winian, nadciśnienie tętnicze, napad migrenowy, niewydolność serca, profilaktyka migreny, profilaktyka wtórna po zawale, receptor beta-adrenergiczny, stabilna objawowa niewydolność serca, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, układ bodźcoprzewodzący serca, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rywastigmina Aurovitas 4,6 mg/24 h
Rywastygmina w postaci systemu transdermalnego jest związana przede wszystkim z reakcjami skórnymi w miejscu aplikacji plastra, które najczęściej mają charakter łagodny do umiarkowanego zaczerwienienia. W badaniach klinicznych obejmujących 1670 pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego, działania niepożądane sklasyfikowano według systemów i narządów oraz częstości występowania zgodnie z MedDRA. Najczęściej obserwowane działania obejmują zakażenia układu moczowego, anoreksję, zmniejszony apetyt, lęk, depresję, majaczenie, ból głowy, omdlenia, zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunkę, wysypkę oraz reakcje w miejscu aplikacji plastra. Częstość występowania tych działań mieści się w zakresie od często (≥1/100 do <1/10) do niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), z niektórymi działaniami o częstości nieznanej. W populacji japońskiej odnotowano wyższą częstość ciężkich reakcji skórnych i przerwania leczenia z powodu tych reakcji (odpowiednio 3,7% i 8,4%).
alergiczne zapalenie skóry, anoreksja, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba Parkinsona, dławica piersiowa, krwotok żołądkowo-jelitowy, majaczenie, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, nietrzymanie moczu, nudności i wymioty, objaw pozapiramidowy, odwodnienie, omam, otępienie typu alzheimerowskiego, pęknięcie przełyku, podrażnienie skóry, reakcja skórna, system transdermalny rywastygminy, wrzód żołądka, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakażenie układu moczowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Eferox 100 mcg
Lewotyroksyna sodowa bezwodna zawarta w leku Eferox może wywoływać działania niepożądane głównie w wyniku nadmiernej aktywności hormonów tarczycy, które obejmują objawy ze strony układu immunologicznego (reakcje nadwrażliwości: wysypka, świąd, obrzęk, duszność), endokrynologicznego (przełom tarczycowy, nadczynność tarczycy), psychicznego (niepokój, pobudzenie, bezsenność), nerwowego (drżenie, ból głowy, drgawki), sercowo-naczyniowego (dławica piersiowa, zaburzenia rytmu, tachykardia, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego), naczyniowego (nadciśnienie tętnicze, zaczerwienienie skóry), oddechowego (duszność), pokarmowego (biegunka, wymioty, nudności, ból brzucha), skórnego (nadmierna potliwość, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka), mięśniowo-szkieletowego (bóle stawów, skurcze, osłabienie mięśni, osteoporoza), rozrodczego (nieregularne miesiączki) oraz ogólnoustrojowego (gorączka, zmęczenie, obrzęki). Częstość występowania działań niepożądanych jest określona jako nieznana. Szczególnie niebezpieczny jest przełom tarczycowy, objawiający się m.in. gorączką >38,5°C, tachykardią, arytmią, niedociśnieniem, niewydolnością serca, żółtaczką, splątaniem, drgawkami i śpiączką, wymagający natychmiastowej hospitalizacji.
arytmia, dławica piersiowa, drgawka, drżenie drobnofaliste, kołatanie serca, lewotyroksyna sodowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedociśnienie tętnicze, nieregularna miesiączka, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, pokrzywka, przełom tarczycowy, reakcja nadwrażliwości, splątanie, tachykardia, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Polsart 80 mg
Lek Polsart, zawierający telmisartan w dawkach 40 mg i 80 mg, jest wskazany do leczenia samoistnego nadciśnienia tętniczego u dorosłych oraz do profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów z wysokim ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych. Wskazania obejmują pacjentów z jawną chorobą miażdżycową, taką jak choroba niedokrwienna serca (po zawale mięśnia sercowego, dławicy piersiowej, zabiegach rewaskularyzacyjnych), udar mózgu w wywiadzie oraz chorobę tętnic obwodowych z objawowym niedokrwieniem lub po zabiegach. Ponadto, Polsart jest zalecany u chorych z cukrzycą typu 2 i powikłaniami narządowymi, w tym nefropatią (albuminuria, białkomocz, upośledzona funkcja nerek), retinopatią, neuropatią oraz makroangiopatią. Tabletki 40 mg są dzielone, co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki, natomiast tabletki 80 mg stosuje się w pełnej dawce.
albuminuria, białkomocz, choroba miażdżycowa, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, cukrzyca typu 2, dławica piersiowa, jawna choroba miażdżycowa, makroangiopatia, miażdżyca tętnic wieńcowych, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, neuropatia cukrzycowa, niedokrwienie kończyn dolnych, profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych, retinopatia cukrzycowa, samoistne nadciśnienie tętnicze, telmisartan, udar krwotoczny, udar mózgu, udar niedokrwienny, zabieg rewaskularyzacyjny, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnic obwodowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Conaret 1,25 mg
Bisoprololu fumaran, substancja czynna leku Conaret, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych zależny od wskazań terapeutycznych, takich jak przewlekła niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze czy dławica piersiowa. U pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca bardzo często obserwowana jest bradykardia oraz często niedociśnienie tętnicze i astenia, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej modyfikacji terapii. U chorych leczonych z powodu nadciśnienia tętniczego lub dławicy piersiowej najczęściej występują zawroty głowy, ból głowy oraz uczucie zmęczenia, które zwykle ustępują w ciągu 1-2 tygodni. Często pojawiają się także zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia) oraz uczucie ziębnięcia lub drętwienia kończyn. Nasilenie niewydolności serca jest częstym działaniem niepożądanym u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca, a u osób z nadciśnieniem tętniczym lub dławicą piersiową występuje niezbyt często. Bradykardia i zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego pojawiają się niezbyt często u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lub dławicą piersiową.
alergiczne zapalenie błony śluzowej, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bisoprolol, ból głowy, bradykardia, dławica piersiowa, enzymy wątrobowe, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba płuc, omamy, omdlenie, przewlekła niewydolność serca, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenia jelitowe, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenia snu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zawroty głowy