świszczący oddech
Świszczący oddech (stridor) to nieprawidłowy, wysoki dźwięk słyszalny podczas oddychania, powstający na skutek zwężenia dróg oddechowych. Jest objawem, a nie chorobą, i może występować podczas wdechu, wydechu lub w obu fazach oddychania. Najczęściej świst wdechowy wskazuje na przeszkodę w górnych drogach oddechowych, natomiast świst wydechowy sugeruje zwężenie w dolnych drogach oddechowych.
Przyczyny świszczącego oddechu obejmują szerokie spektrum schorzeń – od ostrych stanów zapalnych krtani, tchawicy i oskrzeli, przez ciała obce, obrzęk naczynioruchowy, do nowotworów dróg oddechowych. U dzieci często występuje w przebiegu krupu (ostrego zapalenia krtani), zapalenia nagłośni czy wrodzonego strydoru krtaniowego. U dorosłych może być związany z astmą, POChP, niewydolnością serca czy aspiracją ciała obcego.
Diagnostyka świszczącego oddechu wymaga dokładnego wywiadu i badania fizykalnego, a często również badań obrazowych (RTG klatki piersiowej, tomografia komputerowa) oraz czynnościowych układu oddechowego. W zależności od nasilenia objawów może być konieczne wykonanie bronchoskopii lub laryngoskopii w celu bezpośredniej wizualizacji dróg oddechowych.
Leczenie świszczącego oddechu zależy od przyczyny. Może obejmować farmakoterapię (leki przeciwzapalne, rozszerzające oskrzela, sterydy), tlenoterapię, a w ciężkich przypadkach interwencję chirurgiczną lub intubację. Świszczący oddech z towarzyszącą dusznością, sinicą lub zaburzeniami świadomości zawsze stanowi stan nagły wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na zwierzęta domowe – Objawy
Alergia na zwierzęta domowe to immunologiczna nadwrażliwość na białka obecne w naskórku, ślinie, moczu lub odchodach zwierząt futerkowych i ptaków, manifestująca się objawami ze strony dróg oddechowych (kichanie, wyciek i przekrwienie błony śluzowej nosa, kaszel, świąd gardła), oczu (łzawienie, zaczerwienienie, obrzęk), skóry (świąd, pokrzywka, egzema) oraz układu oddechowego w przebiegu astmy (duszność, świszczący oddech, napady astmy). Objawy mogą pojawić się w ciągu 15-30 minut u osób o wysokiej wrażliwości lub po kilku dniach u osób z łagodną alergią, a ich nasilenie jest proporcjonalne do poziomu ekspozycji na alergeny. Alergeny kotów, zwłaszcza samic produkujących białko Fel d I, wywołują silniejsze reakcje niż alergeny psów. Alergeny mogą utrzymywać się w środowisku domowym do 6 miesięcy po usunięciu zwierzęcia, co utrudnia eliminację objawów. Leczenie obejmuje leki przeciwhistaminowe (działanie po 30 minutach), donosowe leki przeciwhistaminowe (działanie po 15-30 minutach) oraz donosowe kortykosteroidy (poprawa po co najmniej 2 tygodniach stosowania).
alergen, alergen zwierzęcy, alergia na koty, alergiczne zapalenie skóry, alergiczny nieżyt nosa, anafilaksja, astma, donosowy kortykosteroid, donosowy lek przeciwhistaminowy, duszność, dyskomfort, egzema, lek przeciwhistaminowy, nadwrażliwość układu immunologicznego, pokrzywka, przekrwienie błony śluzowej nosa, przewlekłe zapalenie zatok, reakcja alergiczna, świszczący oddech, tolerancja immunologiczna, układ pokarmowy, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie zatok, zatoki przynosowe - Leksykon substancji czynnych
Kostrzewa łąkowa – Wskazania do stosowania
Kostrzewa łąkowa (Festuca pratensis) jest istotnym składnikiem mieszanek alergenowych stosowanych w swoistej immunoterapii (SIT) IgE-zależnych alergii na pyłki traw. Preparaty takie jak Catalet T, Perosall T13 oraz Pollinex+Rye różnią się formą podania (iniekcyjna lub podjęzykowa) oraz schematem dawkowania, obejmującym fazę indukcji i podtrzymującą. W fazie indukcji stosuje się stopniowo zwiększane stężenia: Catalet T od 25 JS/ml do 2500 JS/ml, Perosall T13 od 1 JS/ml do 5000 JS/ml, a Pollinex+Rye od 600 SU/ml do 4000 SU/ml. W fazie podtrzymującej dawki maksymalne to odpowiednio 10000 JS/ml dla Catalet T, 5000 JS/ml dla Perosall T13 oraz 4000 SU/ml (1,5 ml) dla Pollinex+Rye. Immunoterapia jest wskazana u pacjentów powyżej 6. roku życia z potwierdzoną alergią na pyłki traw, objawami alergicznego nieżytu nosa, alergicznego zapalenia spojówek lub łagodnej/umiarkowanej astmy alergicznej, u których standardowa farmakoterapia jest niewystarczająca. Diagnostyka powinna obejmować wywiad, testy skórne, oznaczenie swoistych IgE oraz ewentualnie testy prowokacyjne.
aldehyd glutarowy, alergia IgE-zależna, alergiczna astma oskrzelowa, alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, alergoid, alergolog, diagnostyka alergologiczna, faza indukcji, immunoterapia alergenowa, immunoterapia całoroczna, immunoterapia iniekcyjna, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia przedsezonowa, immunoterapia swoista, kostrzewa łąkowa, leczenie podtrzymujące, mieszanka alergenowa, prick test, pyłek trawy, reakcja anafilaktyczna, świszczący oddech, swoiste przeciwciało IgE, test prowokacyjny, test skórny, tolerancja immunologiczna - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gardła – Objawy
Rak gardła to złośliwy nowotwór rozwijający się w obrębie gardła, krtani lub migdałków, którego objawy zależą od lokalizacji guza i stopnia zaawansowania. We wczesnym stadium symptomy są często niespecyficzne i obejmują przewlekły ból gardła trwający ponad 2-3 tygodnie, zmiany głosu utrzymujące się powyżej 2 tygodni (chrypka, ochrypłość), dysfagię, ból ucha oraz bezbolesny guzek na szyi. W miarę progresji choroby pojawiają się przewlekły kaszel, duszność, krwioplucie, asymetria migdałków, utrata masy ciała oraz objawy przerzutów, takie jak ból kości czy zaburzenia neurologiczne. Lokalizacja guza determinuje specyficzne objawy, np. rak części ustnej gardła manifestuje się jednostronnym bólem gardła i asymetrią migdałków, natomiast rak części nosowej gardła może powodować krwawienia z nosa i niedrożność nosa. Klasyfikacja zaawansowania obejmuje stadia od 0 (rak in situ) do IV, gdzie stadium IV charakteryzuje się naciekiem okolicznych tkanek lub obecnością przerzutów, co znacząco pogarsza rokowanie.
alergia, biopsja, ból głowy, ból ucha, chrypka, drętwienie twarzy, duszność, dysfagia, endoskopia, guzek na szyi, HPV, hypopharynx, krwawienie z nosa, larynx, lokalizacja guza, nowotwór złośliwy, odkrztuszanie krwi, oropharynx, otolaryngolog, przerzut, przewlekły ból gardła, przewlekły kaszel, przeziębienie, rak części ustnej gardła, rak gardła, rak in situ, rak krtani, rezonans magnetyczny, stridor, struny głosowe, świszczący oddech, sztywność szczęki, tomografia komputerowa, utrata wagi, węzeł chłonny, wirus brodawczaka ludzkiego, złamanie patologiczne - Leksykon substancji czynnych
Alweryna cytrynian – Działania niepożądane
Alweryna cytrynian, substancja czynna w preparacie NO-IBS (120 mg kapsułki), może wywoływać działania niepożądane o częstości nieznanej, co oznacza brak precyzyjnych danych epidemiologicznych. Do najpoważniejszych należą reakcje anafilaktyczne manifestujące się obrzękiem naczynioruchowym, nagłym spadkiem ciśnienia tętniczego, dusznością i utratą przytomności, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Inne objawy to zawroty głowy, ból głowy, duszność i świszczący oddech, które mogą wskazywać na reakcję alergiczną lub skurcz oskrzeli. Ze strony przewodu pokarmowego najczęściej zgłaszane są nudności, natomiast ze strony wątroby obserwowano żółtaczkę spowodowaną zapaleniem wątroby oraz nieprawidłowe wyniki badań czynnościowych, co wymaga monitorowania parametrów hepatologicznych podczas terapii. Działania skórne obejmują wysypkę i świąd o różnym nasileniu.
alweryna cytrynian, ból głowy, duszność, niedobór pokarmowy, nieprawidłowe wyniki badań wątroby, NO-IBS, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, świąd, świszczący oddech, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie wątroby, utrata przytomności, wysypka skórna, wzrost enzymów wątrobowych, zaburzenia skóry, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia układu oddechowego, zaburzenia wątroby, zaburzenia żołądka i jelit, zapalenie wątroby, zawroty głowy, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na jajka – Objawy
Alergia na jajka jest jedną z najczęstszych alergii pokarmowych u niemowląt i małych dzieci, manifestującą się reakcjami skórnymi (pokrzywka, świąd, obrzęk, egzema), objawami ze strony układu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, dysfagia) oraz układu oddechowego (katar, kaszel, świszczący oddech, duszność). Reakcje mogą pojawić się w ciągu minut do kilku godzin po ekspozycji, a także w formie opóźnionej, nawet do kilku dni, często zaostrzając atopowe zapalenie skóry. Nasilenie objawów jest zmienne i może obejmować ciężkie reakcje anafilaktyczne, które stanowią około 12% wszystkich wstrząsów anafilaktycznych u dzieci i wymagają natychmiastowego podania epinefryny oraz interwencji szpitalnej. Czynniki wpływające na nasilenie reakcji to ilość spożytego jajka, stopień obróbki termicznej (surowe lub niedogotowane jajka wywołują silniejsze reakcje) oraz współistniejąca astma.
adrenalina, alergia na jajka, alergia pokarmowa, alergiczne zapalenie spojówek, anafilaksja, atopowe zapalenie skóry, autostrzykawka z adrenaliną, badania krwi, biegunka, ból brzucha, duszność, dysfagia, egzema, epinefryna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, próba prowokacyjna, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień, świąd skórny, świszczący oddech, swoiste IgE, testy skórne alergiczne, wstrząs anafilaktyczny, wymioty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sabumalin
Leczenie astmy wymaga systematycznego monitorowania stanu klinicznego pacjenta oraz badań czynnościowych płuc, z naciskiem na kontynuację terapii przeciwzapalnej, zwłaszcza wziewnymi kortykosteroidami, nawet po ustąpieniu objawów. Zwiększone stosowanie krótko działających beta-2-mimetyków, takich jak salbutamol (Sabumalin), powyżej 2 razy w tygodniu (z wyłączeniem profilaktyki przed wysiłkiem) wskazuje na pogorszenie kontroli astmy i wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Nadużywanie tych leków może maskować progresję choroby, zwiększać ryzyko ciężkich zaostrzeń i zgonu. Salbutamol nie powinien być stosowany jako jedyna forma terapii w przewlekłej astmie. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, ciężkim nadciśnieniem, cukrzycą trudną do wyrównania, guzem chromochłonnym, niewyrównaną nadczynnością tarczycy oraz hipokaliemią.
astma oskrzelowa, badanie czynnościowe płuc, beta-2-mimetyk, beta-agonista, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, cukrzyca, guz chromochłonny, hiperglikemia, hipokaliemia, kardiomiopatia przerostowa, lek rozszerzający oskrzela, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, paradoksalny skurcz oskrzeli, pheochromocytoma, świszczący oddech, sympatykomimetyk, tachyarytmia, tętniak, wziewny kortykosteroid, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Feiba NF 1000 j. (1000 j. FEIBA), 50 j./ml
Produkt leczniczy FEIBA NF, zawierający zespół czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII, stosowany w leczeniu epizodów krwawień u pacjentów z hemofilią A lub B z inhibitorem czynnika VIII lub IX, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Szczególnie istotne są powikłania zakrzepowo-zatorowe, takie jak udar zakrzepowy, udar zatorowy, zakrzepica (w tym żylna i tętnicza), zawał serca oraz zatorowość płucna, a także rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe (DIC). Reakcje alergiczne, w tym anafilaksja, nadwrażliwość i pokrzywka, występują z częstością od nieznanej do często (≥ 1/100). Ponadto, obserwuje się wzrost miana inhibitora (odpowiedź anamnestyczna) oraz dodatnie wyniki przeciwciał przeciwko antygenowi powierzchniowemu wirusa HBV, co klasyfikowane jest jako częstość występowania ≥ 1/100. W preparacie o wielkości opakowania 1000 j. znajduje się 1000 j. czynnika VIII z aktywnością omijającą inhibitor oraz 400-1200 mg białka ludzkiego osocza, co może predysponować do reakcji nadwrażliwości.
aktywacja krzepnięcia, antygen powierzchniowy HBV, częstoskurcz, czynnik krzepnięcia, czynnik VII, duszność, epizod krwawienia, hemofilia, hemofilia nabyta, inhibitor czynnika krzepnięcia, miano inhibitora, nadciśnienie, niedociśnienie, niedoczulica, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź anamnestyczna, parestezja, pokrzywka, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, reakcja anafilaktyczna, rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, udar zakrzepowy, udar zatorowy, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, zawał serca, zespół czynników krzepnięcia - Leksykon chorób i schorzeń
Krup – Objawy
Krup (laryngotracheobronchitis) to wirusowa infekcja górnych dróg oddechowych, najczęściej dotykająca dzieci w wieku 6 miesięcy do 5 lat, ze szczytem zachorowań około 2 roku życia. Etiologia najczęściej obejmuje wirusa paragrypy. Choroba charakteryzuje się początkowo objawami nieżytu górnych dróg oddechowych (nieżyt nosa, kaszel, gorączka 37,3-38,3°C, ból gardła), które po 12-48 godzinach przechodzą w typowy obraz kliniczny: szczekający kaszel, stridor wdechowy, chrypka i zmienny stopień duszności. Objawy nasilają się nocą, osiągając szczyt w 2-3 dobie, a ustępują zwykle w ciągu 3-7 dni, choć kaszel może utrzymywać się do 2 tygodni. Ciężkość choroby ocenia się m.in. za pomocą skali Westleya, uwzględniającej stridor, retrakcje międzyżebrowe, sinicę, stan świadomości i przepływ powietrza. Około 85% przypadków ma przebieg łagodny, umiarkowany krup cechuje się nasilonym wysiłkiem oddechowym i retrakcjami, a ciężki (<1%) stanowi zagrożenie życia z objawami takimi jak stridor w spoczynku, sinica i znaczne retrakcje.
adrenalina nebulizowana, chrypka, czynnik etiologiczny, dezorientacja, duszność, górne drogi oddechowe, interwencja medyczna, krtań, krup, niewydolność oddechowa, nieżyt nosa, obrzęk płuc, retrakcje, retrakcje międzyżebrowe, sinica, skala Westleya, stridor, stridor wdechowy, świszczący oddech, szczekający kaszel, tchawica, tlenoterapia, trudności w oddychaniu, wirus paragrypy, zapalenie krtani, zapalenie płuc, zapalenie tchawicy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Immunine 600 IU
Preparat Immunine 600 IU, zawierający ludzki czynnik IX krzepnięcia, wymaga ścisłej identyfikowalności produktu oraz monitorowania pacjenta pod kątem reakcji alergicznych i wytwarzania inhibitorów czynnika IX. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, mogą wystąpić z powodu obecności śladowych białek ludzkich innych niż czynnik IX, dlatego pierwsze podanie powinno odbywać się pod nadzorem doświadczonego lekarza z dostępem do sprzętu ratunkowego. Monitorowanie inhibitorów odbywa się w jednostkach Bethesda (BU), a ich obecność może skutkować nieskutecznością terapii i wymagać skierowania pacjenta do specjalistycznego ośrodka leczenia hemofilii. Pacjenci z inhibitorami są również bardziej narażeni na reakcje anafilaktyczne przy kolejnych podaniach czynnika IX.
anafilaksja, anemia hemolityczna, choroba wieńcowa, czynnik IX krzepnięcia, dławica piersiowa, fibrynoliza, HAV, HBV, HCV, hemofilia, HIV, inhibitor, inhibitor czynnika IX, jednostka Bethesda, koagulopatia zakrzepowa, koagulopatia ze zużycia, miano inhibitora, nadkrzepliwość, niedociśnienie, parwowirus B19, pokrzywka, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, reakcja nadwrażliwości, rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe, świszczący oddech, trombofilia, wirus bezotoczkowy, wirus otoczkowy, wstrząs anafilaktyczny, zawał serca - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na zwierzęta domowe – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Alergia na zwierzęta domowe, będąca istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju astmy i alergicznego nieżytu nosa, wymaga precyzyjnej diagnostyki opartej na historii klinicznej, testach skórnych oraz oznaczeniu specyficznych IgE w surowicy. Diagnostyka na poziomie komponentowym pozwala na dokładne określenie profilu uczulenia, identyfikację reakcji krzyżowych oraz ocenę ryzyka i ciężkości choroby. Wczesne rozpoznanie alergii IgE-zależnej umożliwia skuteczne zarządzanie objawami oraz zapobieganie progresji do astmy alergicznej, co jest kluczowe dla poprawy jakości życia pacjentów i ograniczenia powikłań układu oddechowego.
alergen zwierzęcy, alergia IgE-zależna, alergiczna choroba układu oddechowego, alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, antyhistaminik, astma alergiczna, atak astmy, immunoterapia alergenowa, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia podskórna, lek zmniejszający przekrwienie, obrzęk alergiczny, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja krzyżowa, rekombinowany alergen, specyficzne IgE, świszczący oddech, test alergiczny, test IgE, test skórny, uczulenie alergiczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Symflusal (50 mcg + 250 mcg)/dawkę
Symflusal to lek wziewny przeznaczony wyłącznie dla dorosłych, zawierający salmeterol (50 μg/dawkę) oraz flutykazon propionian w dawkach 250 μg lub 500 μg na dawkę, stosowany w leczeniu astmy oskrzelowej oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). W astmie jest wskazany u pacjentów, u których objawy nie są kontrolowane pomimo stosowania wziewnych kortykosteroidów i doraźnych β2-mimetyków, a także u tych, którzy osiągnęli kontrolę stosując oddzielnie oba składniki. W POChP Symflusal zaleca się u pacjentów z FEV1 <60% wartości należnej, nawracającymi zaostrzeniami oraz utrzymującymi się objawami pomimo leczenia rozszerzającego oskrzela. Preparat dostępny jest w formie proszku do inhalacji podawanego za pomocą inhalatora Elpenhaler®, co umożliwia precyzyjne dawkowanie.
antybiotykoterapia, astma oskrzelowa, beta2-mimetyk, długo działający beta2-mimetyk, duszność wysiłkowa, Elpenhaler, fenotyp choroby, flutykazon, kontrola objawów, kortykosteroid systemowy, kortykosteroid wziewny, krótko działający beta2-mimetyk, laktoza jednowodna, lek antycholinergiczny, lek rozszerzający oskrzela, nietolerancja laktozy, obturacja oskrzeli, proszek do inhalacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, salmeterol, świszczący oddech, wartość FEV1, zaostrzenie choroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Asmenol PPH 10 mg
Asmenol PPH (tabletki powlekane 10 mg) zawiera montelukast sodowy (10,40 mg odpowiadające 10 mg montelukastu) i jest wskazany jako terapia uzupełniająca w leczeniu przewlekłej astmy o nasileniu łagodnym do umiarkowanego u dorosłych i młodzieży powyżej 15 lat. Lek stosuje się u pacjentów, u których pomimo regularnego stosowania wziewnych kortykosteroidów oraz doraźnych krótko działających β-agonistów utrzymują się objawy dzienne (duszność, kaszel, świszczący oddech), nocne zaburzenia snu, ograniczenia aktywności oraz częste zapotrzebowanie na leki doraźne. Montelukast wykazuje także skuteczność w łagodzeniu objawów sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa (wodnisty wyciek, zatkanie nosa, kichanie, świąd) u pacjentów z astmą oraz w profilaktyce astmy wysiłkowej, zmniejszając ryzyko napadów duszności, kaszlu i świszczącego oddechu indukowanych wysiłkiem fizycznym. Zaleca się przyjmowanie leku raz na dobę, najlepiej wieczorem, niezależnie od posiłków, z zachowaniem regularności i bez przerywania terapii bez konsultacji lekarskiej.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, astma przewlekła, astma wysiłkowa, krótko działający β-agonista, laktoza jednowodna, leczenie przeciwzapalne, montelukast sodowy, napad duszności, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, skurcz oskrzeli, spirometria, świszczący oddech, terapia astmy, wziewny kortykosteroid, zaostrzenie choroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekły katar u niemowląt – Objawy
Przewlekły katar u niemowląt to infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych, charakteryzująca się zatkanym lub cieknącym nosem, początkowo przejrzystą, a następnie żółtą lub zieloną wydzieliną, dyskomfortem gardła, kichaniem oraz gorączką do 38-39°C utrzymującą się zwykle przez 2-3 dni. Przebieg choroby dzieli się na trzy fazy: nadchodzenia (2-3 dni z gorączką i wodnistą wydzieliną), obecności (3-7 dni z gęstą, zabarwioną wydzieliną, ustępującą gorączką i nasilonym kaszlem) oraz ustępowania (objawy stopniowo ustępują, kaszel może utrzymywać się do 2-3 tygodni). Całkowity czas trwania choroby wynosi zwykle 7-14 dni, a niemowlęta mogą przechodzić 6-10 przeziębień w pierwszym roku życia, co wynika z niedojrzałości układu odpornościowego i ekspozycji na liczne wirusy.
ból gardła, chrypka, gorączka, infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych, kaszel, kichanie, krwista wydzielina, niedojrzały układ odpornościowy, odwodnienie, powiększone węzły chłonne, sinica wokół ust, świszczący oddech, trudności w oddychaniu, trudności z karmieniem, układ odpornościowy, utrata apetytu, wydzielina z nosa, wymioty i biegunka, zakaźność, zapalenie oskrzelików, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zatkany nos - Leksykon chorób i schorzeń
Askarioza – Etiologia i przyczyny
Askarioza, wywoływana głównie przez Ascaris lumbricoides, jest najczęstszą na świecie infekcją pasożytniczą jelita cienkiego, dotykającą 800-900 milionów do 1,4 miliarda osób. Pasożyt ten osiąga długość 15-35 cm (samice) i produkuje około 200 000 jaj dziennie, które są wydalane z kałem i mogą przetrwać w glebie nawet do 15 lat. Zakażenie następuje poprzez spożycie inwazyjnych jaj pochodzących z zanieczyszczonej gleby, wody lub żywności, a także przez kontakt typu „ręka-usta”. Cykl życiowy obejmuje migrację larw przez ścianę jelita, wątrobę i płuca, co może wywoływać objawy płucne (kaszel, eozynofilia), a następnie powrót do jelita cienkiego, gdzie pasożyty dojrzewają i produkują jaja. Epidemiologicznie askarioza występuje głównie w tropikalnych i subtropikalnych rejonach o złych warunkach sanitarnych, dotykając szczególnie dzieci poniżej 10 roku życia oraz osoby z niskim statusem społeczno-ekonomicznym. Wskaźnik zakażenia w niektórych regionach endemicznych sięga nawet 90% populacji.
albendazol, Ascaris lumbricoides, askarioza, benzimidazole, choroba pasożytnicza, cykl życiowy pasożyta, drogi oddechowe, eozynofilia, glista ludzka, glista świńska, jaja pasożyta, mebendazol, migracja larw, migracja pasożytów, nicień, niedożywienie, niedrożność dróg żółciowych, niedrożność jelita, odrobaczanie, ropień wątroby, skręt jelita cienkiego, świszczący oddech, układ limfatyczny, układ oddechowy, wgłobienie jelita, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zwieracz Oddiego - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła obturacyjna choroba płuc – Objawy
Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to postępująca choroba charakteryzująca się utrudnionym przepływem powietrza wskutek uszkodzenia dróg oddechowych i płuc. Objawy rozwijają się stopniowo, często ujawniając się w późnych latach 40. lub wczesnych 50. Do kluczowych symptomów należą duszność wysiłkowa, przewlekły produktywny kaszel, świszczący oddech, uczucie ucisku w klatce piersiowej oraz zmęczenie. Zaostrzenia choroby, wywołane infekcjami dróg oddechowych, zanieczyszczeniem powietrza czy ekspozycją na drażniące substancje, manifestują się nasileniem duszności, kaszlu, zmianą charakteru plwociny (często żółtej lub zielonkawej), gorączką i wzmożonym zmęczeniem. Częste zaostrzenia (≥2 rocznie) korelują z szybszą progresją choroby i pogorszeniem funkcji płuc.
choroby współistniejące, depresja, drogi oddechowe, duszność, funkcja płuc, hiperkapnia, hipoksemia, infekcja dróg oddechowych, nadciśnienie płucne, niewydolność oddechowa, niewydolność prawokomorowa, obrzęk kończyn dolnych, odma płucna, palenie tytoniu, policytemia, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekły kaszel, serce płucne, sinica, spirometria, świszczący oddech, tlenoterapia, ucisk w klatce piersiowej, utrata masy ciała, wydzielina oskrzelowa, zaburzenia poznawcze, zanieczyszczenie powietrza, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw grypie dla dzieci – Leczenie
Szczepionka przeciw grypie stanowi podstawową metodę profilaktyki u dzieci od 6. miesiąca życia, ze szczególnym uwzględnieniem grup wysokiego ryzyka, takich jak dzieci z przewlekłymi schorzeniami neurologicznymi, układu oddechowego czy immunologicznymi. Zalecane jest coroczne szczepienie, z podaniem dwóch dawek w odstępie co najmniej 4 tygodni u dzieci 6-8 lat, które szczepione są po raz pierwszy lub otrzymały tylko jedną dawkę wcześniej. Szczepionka inaktywowana (zastrzyk) jest bezpieczna od 6. miesiąca życia i stanowi jedyną formę zatwierdzoną dla dzieci poniżej 2 lat, natomiast szczepionka donosowa (FluMist) z żywym osłabionym wirusem jest wskazana dla zdrowych dzieci od 2 do 49 lat, z wyłączeniem dzieci z astmą, osłabionym układem odpornościowym i innymi schorzeniami przewlekłymi. Skuteczność szczepionki w redukcji zachorowań wynosi 40-60%, a hospitalizacji z powodu grypy u dzieci 41-77%. Szczepienie zmniejsza również ryzyko zgonu i ciężkich powikłań, nawet jeśli dojdzie do infekcji.
alergia na jaja, anemia sierpowata, astma, baloksawir marboksyl, białaczka, chemioterapia, cukrzyca, dysfagia, epilepsja, inhibitor neuraminidazy, lek przeciwwirusowy, oseltamiwir, osłabiony układ odpornościowy, peramiwir, powikłania grypy, przeszczep szpiku kostnego, remisja, schorzenia neurologiczne, sezon grypowy, świszczący oddech, szczepionka donosowa, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciw grypie, zanamiwir, zapalenie płuc, zespół Reye’a - Leksykon leków
Działania niepożądane – Braltus 10 mcg
Bromek tiotropiowy, stosowany w dawce 10 mikrogramów na inhalację (produkt Braltus), wykazuje działanie przeciwcholinergiczne, które jest główną przyczyną obserwowanych działań niepożądanych. Analiza 28 badań klinicznych obejmujących 9647 pacjentów wykazała, że najczęstszym działaniem niepożądanym jest suchość błony śluzowej jamy ustnej (około 4%), prowadząca do przerwania terapii u 0,2% pacjentów. Do poważnych działań niepożądanych należą jaskra z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym, zaparcia, niedrożność jelit (w tym porażenna), oraz zatrzymanie moczu. Ponadto, produkt zawiera laktozę, co może wywołać reakcje alergiczne u osób z nadwrażliwością na białka mleka. Istotnym zagrożeniem jest również odruchowy skurcz oskrzeli, wymagający natychmiastowego podania leku rozszerzającego oskrzela i przerwania terapii.
bezsenność, bromek tiotropiowy, choroba refluksowa przełyku, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfagia, dysfonia, dysuria, działanie przeciwcholinergiczne, jaskra, kandydoza jamy ustnej, krwawienie z nosa, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadwrażliwość, niedrożność jelit, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk stawów, odwodnienie, pokrzywka, porażenna niedrożność jelit, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, próchnica zębów, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, suchość błony śluzowej jamy ustnej, świszczący oddech, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie smaku, zakażenie dróg moczowych, zakażenie skóry, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie krtani, zapalenie zatok, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glucardiamid 1500 mg + 125 mg
Lek Glucardiamid, zawierający 125 mg niketamidu oraz 1500 mg glukozy w postaci pastylek, wykazuje istotne działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Do najczęstszych należą obniżenie progu drgawkowego, co zwiększa ryzyko napadów padaczkowych, uporczywy kaszel, skurcz oskrzeli oraz ból głowy. W przypadku skurczu oskrzeli konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie leczenia rozszerzającego oskrzela. Ponadto, ze względu na obecność glukozy ciekłej (1275 mg) i sacharozy (719,8 mg), lek wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej, zwłaszcza u osób z cukrzycą.
ból głowy, cukrzyca, duszność, lek rozszerzający oskrzela, napad drgawkowy, napad padaczkowy, napadowy ból brzucha, niketamid, parametr oddechowy, porfiria, próg drgawkowy, schorzenie neurologiczne, skurcz oskrzeli, stosunek korzyści do ryzyka, świszczący oddech, uporczywy kaszel, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie psychiczne, zwężenie dróg oddechowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Actair 300 IR
Lek ACTAIR, zawierający standaryzowane wyciągi alergenów roztoczy kurzu domowego (Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae) w dawce 300 IR, wykazuje profil działań niepożądanych oparty na badaniach klinicznych obejmujących 3007 pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje miejscowe, takie jak świąd i obrzęk jamy ustnej, podrażnienie gardła oraz świąd ucha, o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, ustępujące zwykle w ciągu 3 miesięcy terapii. W badaniach klinicznych u 1583 dorosłych i nastolatków z alergicznym nieżytem nosa, 57% zgłosiło działania niepożądane, głównie przejściowe. U dzieci w wieku 5-11 lat profil bezpieczeństwa był podobny, choć odnotowano dodatkowe objawy, takie jak martwicze zapalenie jelit czy ból oczu. U pacjentów z astmą alergiczną stosujących dawki do 2000 IR obserwowano podobny profil bezpieczeństwa, z częstszymi parestezjami wewnątrznosowymi.
alergia sezonowa, alergiczny nieżyt nosa, astma alergiczna, ból oka, choroba refluksowa żołądka i przełyku, ciężka reakcja alergiczna, ciężka reakcja anafilaktyczna, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, duszność, dysfagia, dysfonia, dyskomfort krtaniowy, dyspepsja, eozynofilowe zapalenie przełyku, hipestezja, immunoterapia podjęzykowa, kandydoza jamy ustnej, krwawienie z nosa, martwicze zapalenie jelit, nieżyt nosa, obrzęk gardła, obrzęk jamy ustnej, obrzęk języka, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk oka, obrzęk twarzy, obrzęk wargi, ogólnoustrojowa reakcja alergiczna, owrzodzenie jamy ustnej, paradontoza, parestezja, parestezja wewnątrznosowa, podrażnienie gardła, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stan lękowy, świąd jamy ustnej, świąd ucha, świszczący oddech, tabletka podjęzykowa, tachykardia, wyciąg alergenów roztoczy kurzu domowego, zaburzenie krtaniowo-gardłowe, zaburzenie smaku, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie jamy ustnej, zapalenie oskrzeli, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie żołądka i jelit, zawrót głowy, zespół alergii jamy ustnej, zespół jelita drażliwego, zespół piekących ust - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hemoroidal (50 mg + 5 mg)/g
Żel doodbytniczy Hemoroidal zawiera 50 mg/g wyciągu z kory kasztanowca oraz 5 mg/g chlorowodorku lidokainy jednowodnego i jest stosowany miejscowo w leczeniu dolegliwości hemoroidalnych. W badaniach klinicznych nie odnotowano specyficznych działań niepożądanych dla tego preparatu, jednak ze względu na skład należy monitorować potencjalne reakcje alergiczne. Lidokaina może wywołać sporadyczne reakcje uczuleniowe, takie jak miejscowy świąd, zaczerwienienie, wysypka czy pokrzywka, a w rzadkich przypadkach wstrząs anafilaktyczny. Olejek eteryczny rumiankowy oraz substancje pomocnicze (balsam peruwiański, bronopol, etylu parahydroksybenzoesan) mogą powodować reakcje alergiczne, w tym opóźnione podrażnienia skóry i zapalenia kontaktowe.
balsam peruwiański, bronopol, chlorowodorek lidokainy, działanie niepożądane, hemoroidy, kontaktowe zapalenie skóry, miejscowe podrażnienie, nadwrażliwość na lidokainę, obrzęk krtani, olejek rumiankowy, parahydroksybenzoesan etylu, pharmacovigilance, pokrzywka, próba uczuleniowa, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, reakcja opóźniona, reakcja uczuleniowa, spadek ciśnienia tętniczego, stan zagrożenia życia, świąd, świszczący oddech, wstrząs anafilaktyczny, wyciąg z kory kasztanowca, zaburzenie oddychania, żel doodbytniczy - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg gęsty z ziela tymianku i korzenia pierwiosnka – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg gęsty z ziela tymianku (Thymus vulgaris, Thymus zygis) i korzenia pierwiosnka (Primula veris, Primula elatior) jest składnikiem preparatu Bronchosol, stosowanego jako środek wykrztuśny. Każdy mililitr syropu zawiera 43,6 mg wyciągu gęstego (3:1) w stosunku 7,6:1 tymianek do pierwiosnka oraz 0,198 mg tymolu. Preparat zawiera również substancje pomocnicze: sacharozę (do 845 mg/ml) oraz etanol (do 0,5% m/m). Stosowanie Bronchosolu jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na tymol, tymianek, pierwiosnek lub inne składniki preparatu, a także u osób uczulonych na rośliny z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Ponadto, preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z astmą oskrzelową oraz u dzieci z ostrym krupowym zapaleniem krtani w wywiadzie, ze względu na możliwość nasilenia obrzęku dróg oddechowych i skurczu oskrzeli.
astma oskrzelowa, choroba ośrodkowego układu nerwowego, choroba wątroby, cukrzyca, działanie wykrztuśne, epilepsja, korzeń pierwiosnka, krupowe zapalenie krtani, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, nietolerancja fruktozy, nieżyt górnych dróg oddechowych, padaczka, Primula elatior, Primula veris, rośliny jasnotowate, sacharoza i etanol, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, Thymus vulgaris, Thymus zygis, tymol, uzależnienie od alkoholu, wyciąg z tymianku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kybernin P 50 j.m./ml; 500 j.m./10 ml
Kybernin P, preparat osoczopochodny zawierający około 50 j.m./ml ludzkiej antytrombiny III po rekonstytucji w 10 ml wody do wstrzykiwań, może wywoływać szereg działań niepożądanych, głównie reakcji nadwrażliwości i alergicznych, które występują rzadko. Objawy te obejmują m.in. obrzęk naczynioruchowy, pieczenie i kłucie w miejscu infuzji, dreszcze, nagłe zaczerwienienie twarzy, uogólnioną pokrzywkę, ból głowy, hipotensję, tachykardię, nudności, wymioty oraz świszczący oddech. W skrajnych przypadkach może dojść do ciężkiej anafilaksji, włącznie ze wstrząsem anafilaktycznym. Rzadko obserwuje się również gorączkę jako reakcję na podanie preparatu. Ze względu na pochodzenie z ludzkiego osocza, Kybernin P podlega rygorystycznym procedurom bezpieczeństwa przeciwwirusowego, co jest istotne dla minimalizacji ryzyka transmisji patogenów.
antytrombina III, antytrombina ludzka, ciężka anafilaksja, hipotensja, Kybernin P, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, obturacja dróg oddechowych, parestezja, preparat osoczopochodny, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, świszczący oddech, tachykardia, ucisk w klatce piersiowej, uogólniona pokrzywka, woda do wstrzykiwań, wstrząs anafilaktyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Atak astmy – Patofizjologia i mechanizm
Atak astmy charakteryzuje się nagłym zwężeniem dróg oddechowych spowodowanym skurczem mięśni gładkich, stanem zapalnym i nadprodukcją śluzu, co prowadzi do obturacji i typowych objawów takich jak świszczący oddech, duszność i kaszel. Patofizjologia obejmuje dwie fazy zapalenia: wczesną, z aktywacją komórek tucznych i uwolnieniem mediatorów (histamina, leukotrieny LTC4, LTD4, LTE4, prostaglandyny PGD2), oraz późną, z napływem eozynofilów, neutrofili i limfocytów Th2 produkujących IL-4, IL-5, IL-13 i GM-CSF. Nadreaktywność oskrzeli, nasilana przez alergeny, infekcje, zanieczyszczenia i czynniki fizyczne, jest kluczowym elementem klinicznym. Przewlekłe zapalenie może prowadzić do przebudowy dróg oddechowych, obejmującej pogrubienie błony podstawnej, hiperplazję mięśni gładkich, zwiększoną produkcję śluzu, angiogenezę i odkładanie kolagenu, co skutkuje trwałym zwężeniem i zmniejszoną odpowiedzią na leczenie.
angiogeneza, astma eozynofilowa, atak astmy, bazofil, białko kationowe eozynofila, bronchospazm, ciężki atak astmy, duszność, eozynofil, fenotyp kliniczny, hiperplazja komórek kubkowych, hipoksemia, histamina, interleukina, interleukina 33, komórka tuczna, leukotrien, limfocyt T pomocniczy, limfocyt Th2, mediator zapalny, nadprodukcja śluzu, nadreaktywność oskrzeli, neutrofil, niedopasowanie wentylacji-perfuzji, obrzęk dróg oddechowych, peroksydaza eozynofilowa, prostaglandyna, przebudowa dróg oddechowych, przeciwciało IgE, przeciwciało monoklonalne, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, skurcz mięśni gładkich oskrzeli, skurcz oskrzeli, stan zapalny, świszczący oddech, syncytialny wirus oddechowy, trudności w oddychaniu, zapalenie typu 2, zwężenie dróg oddechowych - Leksykon chorób i schorzeń
Niewydolność serca – Objawy
Niewydolność serca (NS) to stan, w którym serce nie jest w stanie efektywnie pompować krwi, co prowadzi do objawów takich jak duszność, zmęczenie, obrzęki obwodowe oraz kaszel z odkrztuszaniem plwociny, czasem z domieszką krwi. Objawy różnią się w zależności od zajętej strony serca: lewokomorowa NS manifestuje się dusznością, zmęczeniem i sinicą, natomiast prawokomorowa NS objawia się obrzękami, bólem brzucha i przyrostem masy ciała. Klasyfikacja choroby obejmuje cztery stadia (A-D) oraz klasyfikację NYHA (I-IV), które pomagają ocenić zaawansowanie i nasilenie objawów, od braku symptomów w stadium A do objawów w spoczynku w stadium D. Warto zwrócić uwagę na nagły przyrost masy ciała ≥2,3 kg w ciągu kilku dni, nasilającą się duszność, ból w klatce piersiowej czy omdlenia jako wskazania do pilnej konsultacji lekarskiej.
anoreksja, biomarkery sercowe, ból w klatce piersiowej, digoksyna, diuretyk, duszność, dyspnea, klasyfikacja NYHA, lek moczopędny, niewydolność lewokomorowa, niewydolność prawokomorowa, niewydolność serca, obrzęk, obrzęk brzuszny, ortopnea, palpitacje, plwocina, przeszczep serca, retencja płynów, sinica, stan przedomdleniowy, strukturalna choroba serca, świszczący oddech, tolerancja wysiłku, uporczywy kaszel, zaburzenia poznawcze, zawał serca, zmęczenie - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na penicylinę – Diagnostyka i diagnoza
Alergia na penicylinę jest najczęściej zgłaszaną, lecz często błędnie rozpoznawaną reakcją nadwrażliwości na antybiotyki penicylinowe, dotykającą około 10% populacji, z faktycznym odsetkiem alergii poniżej 1%. Objawy mogą obejmować wysypkę, pokrzywkę, duszność, a w najcięższych przypadkach anafilaksję. Diagnostyka powinna obejmować szczegółowy wywiad, testy skórne (prick i śródskórne) z użyciem PRE-PEN, penicyliny G oraz kontroli, które charakteryzują się wysoką swoistością (97-99%) i niską czułością (20-30%). Ujemne wyniki testów skórnych wymagają potwierdzenia doustnym testem prowokacyjnym z amoksycyliną, który pozwala na bezpieczne wykluczenie alergii z niemal 100% wartością predykcyjną. Testy serologiczne IgE mają ograniczoną czułość (~19%) i nie są zalecane jako podstawowe narzędzie diagnostyczne.
adrenalina, alergia na penicylinę, alergolog, amoksycylina, amoksycylina z kwasem klawulanowym, ampicylina, anafilaksja, antybiotyk penicylinowy, cefalosporyna, Clostridium difficile, dikloksacylina, doustny test prowokacyjny, epinefryna, immunolog, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, MRSA, nafcylina, niskie ciśnienie krwi, oporność na antybiotyki, piperacylina z tazobaktamem, pokrzywka, procedura desensytyzacji, przeciwciało IgE, reakcja alergiczna, reakcja natychmiastowa, reakcja opóźniona, świszczący oddech, test punktowy, test śródskórny, toksyczna nekroliza naskórka, układ odpornościowy, wysypka polekowa z eozynofilią, wysypka skórna, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Montelukast Bluefish Pharma 5 mg
Montelukast Bluefish Pharma w dawce 5 mg w formie tabletek do rozgryzania i żucia jest wskazany jako terapia uzupełniająca u pacjentów z astmą oskrzelową, którzy nie osiągają pełnej kontroli objawów pomimo stosowania wziewnych kortykosteroidów oraz krótko działających β-agonistów. Lek ten, będący antagonistą receptorów leukotrienowych, działa na inny mechanizm niż kortykosteroidy, co umożliwia lepszą kontrolę astmy. Montelukast może być również stosowany jako alternatywa dla małych dawek wziewnych kortykosteroidów u pacjentów z łagodną astmą przewlekłą, którzy nie doświadczyli ciężkich zaostrzeń wymagających doustnych kortykosteroidów oraz mają trudności techniczne z prawidłowym stosowaniem inhalatorów. Ponadto, lek jest zalecany w profilaktyce astmy wysiłkowej, gdzie zmniejsza skurcz oskrzeli indukowany wysiłkiem, poprawiając tolerancję aktywności fizycznej.
antagonista receptorów leukotrienowych, astma oskrzelowa, astma przewlekła łagodna, astma przewlekła umiarkowana, astma wysiłkowa, badanie spirometryczne, beta-agonista krótko działający, ciężki napad astmy, ciężkie zaostrzenie, fenyloketonuria, kortykosteroid doustny, kortykosteroid wziewny, montelukast sodowy, obturacja oskrzeli, przebudzenie nocne, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, terapia uzupełniająca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bufomix Easyhaler
Bufomix Easyhaler (80 µg budezonidu + 4,5 µg formoterolu na dawkę inhalacyjną) wymaga ostrożnego stosowania, zwłaszcza w kontekście stopniowego zmniejszania dawki celem zakończenia terapii, aby uniknąć nagłego pogorszenia kontroli astmy. W przypadku nieskuteczności leczenia lub stosowania maksymalnej dawki konieczna jest konsultacja lekarska. Nagłe zaostrzenia astmy mogą wymagać zwiększenia dawki kortykosteroidów, np. doustnych, lub antybiotykoterapii. Pacjenci powinni mieć zawsze dostęp do leku doraźnego – w terapii podtrzymującej i doraźnej może to być Bufomix Easyhaler, natomiast przy stosowaniu wyłącznie terapii podtrzymującej zalecany jest osobny szybko działający lek rozszerzający oskrzela. Bufomix nie jest przeznaczony do profilaktycznego stosowania, np. przed wysiłkiem fizycznym.
agonista receptorów β2-adrenergicznych, centralna chorioretinopatia surowicza, choroba niedokrwienna serca, CYP3A, drożdżyca jamy ustnej, duszność, gruźlica płuc, guz chromochłonny, hipoglikemia, hipokaliemia, jaskra, kortykosteroid, niewydolność serca, nieżyt nosa, odstęp QTc, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawka, podzastawkowe zwężenie aorty, przełom nadnerczowy, przerostowa kardiomiopatia zaporowa, stopniowe zmniejszanie dawki, supresja nadnerczy, świszczący oddech, tachyarytmia, tętniak, tyreotoksykoza, zakażenia dróg oddechowych, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Koszyczek Rumianku –
Koszyczek Rumianku (Matricaria recutita L., flos) jako produkt leczniczy roślinny cechuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane, głównie reakcje nadwrażliwości typu alergicznego. Najczęściej obserwowane są miejscowe reakcje kontaktowe, występujące bardzo rzadko, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycją do alergii na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Istotne jest ryzyko reakcji krzyżowych u osób uczulonych na bylicę, piołun czy inne rośliny z tej rodziny. Ciężkie reakcje alergiczne, takie jak duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniowa oraz wstrząs anafilaktyczny, mają nieznaną częstość występowania, ale stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu płynnych przetworów rumianku na błony śluzowe, ze względu na ryzyko poważnych reakcji alergicznych.
anafilaksja, błona śluzowa, bylica, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, droga oddechowa, duszność, Matricaria recutita, miejscowa reakcja alergiczna, obrzęk Quinckego, obrzęk skóry, piołun, podanie adrenaliny, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rodzina astrowatych, spadek ciśnienia tętniczego, świszczący oddech, systemowa reakcja alergiczna, tkanka podskórna, trudność w oddychaniu, ucisk w klatce piersiowej, upośledzenie perfuzji narządów, wstrząs anafilaktyczny, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Aspirin Complex Hot 500 mg + 30 mg
Przedawkowanie leku Aspirin Complex Hot, zawierającego 500 mg kwasu acetylosalicylowego oraz 30 mg pseudoefedryny, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Toksyczność kwasu acetylosalicylowego manifestuje się zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej i elektrolitowej, hipoglikemią, krwawieniami z przewodu pokarmowego oraz objawami neurologicznymi takimi jak szumy uszne, zawroty głowy, splątanie, a w ciężkich przypadkach majaczenie, drżenie, duszność, odwodnienie, wysoka gorączka i śpiączka. Pseudoefedryna natomiast wywołuje objawy nadmiernej stymulacji układu współczulnego, w tym częstoskurcz, ból w klatce piersiowej, pobudzenie, wzrost ciśnienia tętniczego, świszczący oddech, drgawki i omamy. Najpoważniejszym powikłaniem jest niewydolność oddechowa prowadząca do zgonu, a współistniejące zatrucie pseudoefedryną zwiększa ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia.
częstoskurcz, drgawki, hiperwentylacja, hipoglikemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, majaczenie, nadciśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, odwodnienie, omam, ostre zatrucie, przewlekłe przedawkowanie, pseudoefedryna, równowaga wodno-elektrolitowa, salicylizm, śpiączka, splątanie, świszczący oddech, szum uszny, układ współczulny, wysypka skórna, zaburzenie ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie słuchu, zaburzenie widzenia - Leksykon chorób i schorzeń
Atak astmy – Epidemiologia
Atak astmy stanowi nagłe zaostrzenie przewlekłego zapalenia dróg oddechowych, manifestujące się dusznością, świszczącym oddechem, uczuciem ściskania w klatce piersiowej oraz kaszlem, co wymaga często pilnej interwencji medycznej. Epidemiologicznie, astma dotyka globalnie 262-340 milionów osób, z roczną śmiertelnością około 455 000, głównie w krajach o niskim i średnim dochodzie. W 2022 roku 11,3 miliona pacjentów (42,4% zdiagnozowanych) doświadczyło co najmniej jednego ataku astmy, co stanowi spadek o 25% względem 2001 roku. Najwyższy wskaźnik ataków odnotowano u dzieci poniżej 5 roku życia (67,9%). Występowanie ataków różni się w zależności od płci, wieku, pochodzenia etnicznego oraz statusu socjoekonomicznego, z wyższą częstością u kobiet (45,3%) niż mężczyzn (38,0%) oraz u osób z wykształceniem średnim lub GED (46,8%). Czynniki ryzyka obejmują infekcje wirusowe dróg oddechowych, zanieczyszczenia powietrza (30% ataków), ekspozycję na ruch drogowy (OR=1,38, 95% CI 1,05-1,81), a także czynniki hormonalne, np. stosowanie tabletek antykoncepcyjnych zawierających progesteron zwiększa ryzyko ataków u kobiet poniżej 35 roku życia o 39%.
astma dziecięca, astma związana z pracą, atak astmy, choroba niedokrwienna serca, choroby niezakaźne, choroby współistniejące, czynniki ryzyka, fenotypy astmy, nadzór zdrowotny, niewydolność oddechowa, objawy astmatyczne, POChP, prewalencja, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rinowirusy, stan zapalny dróg oddechowych, status socjoekonomiczny, świszczący oddech - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gamma anty-D 50
Preparat GAMMA anty-D 50 zawiera immunoglobulinę ludzką anty-D w stężeniu 50 mikrogramów/ml (250 j.m. na ampułkę) i jest przeznaczony do podawania wyłącznie pozanaczyniowego, z wyraźnym zakazem podawania dożylnego ze względu na ryzyko poważnych powikłań, w tym wstrząsu. Preparat nie jest wskazany dla noworodków oraz kobiet z dodatnim czynnikiem Rh (D+). Zawiera białko ludzkie w ilości co najmniej 30 mg oraz IgA w stężeniu nie przekraczającym 50 mikrogramów/ml, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niedoborem IgA ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych. Po podaniu preparatu zaleca się obserwację pacjenta przez minimum 20 minut w celu wczesnego wykrycia ewentualnych reakcji nadwrażliwości.
adrenalina, anafilaksja, czynnik Rh dodatni, glikokortykosteroid, immunoglobulina ludzka anty-D, lek przeciwhistaminowy, niedobór IgA, odpowiedź alergiczna, osocze ludzkie, podanie dożylne, pokrzywka uogólniona, przeciwciała przeciw IgA, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, spadek ciśnienia krwi, świszczący oddech, wstrząs, wysypka skórna - Leksykon substancji czynnych
Wiechlina łąkowa – Działania niepożądane
Immunoterapia alergenowa z wykorzystaniem produktu POLLINEX+Rye, zawierającego alergoidy 13 traw, w tym wiechliny łąkowej (Poa pratensis), wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu. Najczęściej obserwuje się reakcje miejscowe w miejscu iniekcji, takie jak zaczerwienienie, obrzęk przekraczający 5 cm oraz świąd, a rzadziej przejściowe stwardnienie podskórne. Reakcje ogólnoustrojowe dzielą się na łagodne (świąd oczu, kichanie, kaszel, uogólniona pokrzywka, łagodny skurcz oskrzeli, nasilenie egzemy atopowej, zmęczenie), umiarkowane i ciężkie (nasilony świszczący oddech, duszność, obrzęk Quinckego) oraz najcięższe – wstrząs anafilaktyczny, który może wystąpić rzadko, ale stanowi zagrożenie życia i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, w tym podania adrenaliny. Ponadto, bardzo rzadko mogą pojawić się późne reakcje posurowicze objawiające się gorączką, bólami stawów, pokrzywką i obrzękiem węzłów chłonnych, zwykle kilka dni po podaniu preparatu.
alergoidy pyłku traw, egzema atopowa, immunoterapia alergenowa, obrzęk Quinckego, pokrzywka uogólniona, pyłek trawy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, reakcja ogólnoustrojowa, skurcz oskrzeli, stwardnienie podskórne, świąd oka, świszczący oddech, wiechlina łąkowa, wstrząs anafilaktyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Tętniak aorty – Objawy
Tętniak aorty to patologiczne poszerzenie aorty, które często przebiega bezobjawowo, zwłaszcza w początkowych stadiach. Średni roczny wzrost tętniaków brzusznych o średnicy 30-55 mm wynosi 0,2-0,3 cm, przy czym większe tętniaki rosną szybciej. Ryzyko pęknięcia wzrasta wraz ze średnicą: dla tętniaków 5,0-6,0 cm wynosi 3-15%, 6,0-7,0 cm – 10-20%, 7,0-8,0 cm – 20-40%, a powyżej 8,0 cm – 30-50% rocznie. Pęknięcie tętniaka jest stanem zagrożenia życia, objawiającym się nagłym, silnym bólem, spadkiem ciśnienia, tachykardią, wstrząsem i wymaga natychmiastowej interwencji. Palenie tytoniu przyspiesza wzrost tętniaka o około 0,4 mm rocznie, co podkreśla konieczność rzucenia palenia u pacjentów z tą patologią.
badanie fizykalne, badanie obrazowe, badanie USG, chirurg naczyniowy, ciśnienie krwi, duszność, dysfagia, krwawienie wewnętrzne, krwawy stolec, łuk aorty, obrzęk nóg, pęknięcie tętniaka, rozwarstwienie aorty, skrzep krwi, spadek ciśnienia krwi, świszczący oddech, tachykardia, tętniak aorty, tętniak aorty brzusznej, tętniak aorty piersiowej, tętniak aorty wstępującej, ucisk narządów, wstrząs, zakrzepica - Leksykon substancji czynnych
L-treonina – Działania niepożądane
L-treonina, aminokwas egzogenny stosowany w terapii żywieniowej i preparatach aminokwasowych (np. Aminomel 10E i 12,5E zawierających odpowiednio 5,00 g/l i 6,25 g/l, Aminosteril N-Hepa 8% – 4,40 g/l, Ketosteril – 53 mg/tabletkę, Vamin 18 Electrolyte-Free – 5,6 g/l, Vaminolact – 3,6 g/l), może wywoływać liczne działania niepożądane wymagające ścisłego monitorowania. Najpoważniejsze z nich to reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne manifestujące się sinicą, wstrząsem, niedotlenieniem, świstem krtaniowym, uogólnionym obrzękiem i innymi objawami zagrażającymi życiu. Ponadto obserwuje się reakcje nadwrażliwości o szerokim spektrum symptomów, w tym pokrzywkę, tachykardię, duszność, wysypkę, bóle mięśni i stawów oraz gorączkę. Wśród zaburzeń metabolicznych istotne są hiperkaliemia i rzadko hiperkalcemia (szczególnie przy stosowaniu Ketosterilu), które mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych i metabolicznych.
aminokwas egzogenny, azotemia, cholestaza, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, hiperamonemia, hiperbilirubinemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, kamica pęcherzyka żółciowego, marskość wątroby, niedociśnienie, niewydolność wątroby, ostra niewydolność oddechowa, podwyższone enzymy wątrobowe, preparat aminokwasowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, stłuszczenie wątroby, świszczący oddech, tachykardia, terapia żywieniowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia oddychania, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zator, zatorowość płucna, zwłóknienie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Pirosiarczyn sodu – Działania niepożądane
Pirosiarczyn sodu, obecny w roztworze do wstrzykiwań Vitaminum C Teva (0,5 mg/ml przy stężeniu witaminy C 100 mg/ml), pełni funkcję przeciwutleniacza, jednak wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Szczególnie narażeni są pacjenci z astmą oskrzelową, nadwrażliwością na siarczyny oraz historią reakcji alergicznych, u których mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, objawy bronchospastyczne (duszność, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej) oraz reakcje skórne (zaczerwienienie, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy). Działania niepożądane obejmują także zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), objawy neurologiczne (bóle i zawroty głowy, osłabienie, bezsenność) oraz miejscowe reakcje po podaniu domięśniowym (ból, zaczerwienienie). Ryzyko tych objawów może być potęgowane przez wysokie dawki witaminy C, zwłaszcza powyżej 600 mg/dobę, które dodatkowo mogą prowadzić do hiperoksalurii i powstawania kamieni szczawianowych, szczególnie przy zakwaszeniu moczu i zaburzeniach funkcji nerek.
alergia na siarczyny, astma oskrzelowa, atopia, duszność, działanie moczopędne, hiperoksaluria, kamień szczawianowy, kwas askorbowy, objaw bronchospastyczny, objaw gastryczny, obrzęk naczynioruchowy, pirosiarczyn sodu, podanie domięśniowe, podanie dożylne, pokrzywka, przeciwutleniacz, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, świszczący oddech, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakwaszenie moczu - Leksykon substancji czynnych
Alweryna – Działania niepożądane
Alweryna, stosowana w terapii chorób czynnościowych przewodu pokarmowego, w tym zespołu jelita drażliwego, jest substancją o stosunkowo dobrym profilu bezpieczeństwa, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które mogą mieć różny stopień nasilenia. Najpoważniejszymi powikłaniami są zaburzenia wątrobowe, w tym bardzo rzadkie cytolityczne zapalenie wątroby, żółtaczka oraz nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby (podwyższona aktywność aminotransferaz, fosfatazy alkalicznej oraz stężenia bilirubiny). Ponadto, alweryna może wywoływać reakcje alergiczne, w tym bardzo rzadkie, ale zagrażające życiu wstrząsy anafilaktyczne oraz obrzęk krtani. Inne zgłaszane działania niepożądane obejmują objawy skórne (obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka, świąd), zaburzenia neurologiczne (bóle i zawroty głowy), a także objawy ze strony układu żołądkowo-jelitowego, takie jak paradoksalne nudności.
alweryna, aminotransferaza, bilirubina, ból głowy, cytolityczne zapalenie wątroby, duszność, działanie niepożądane, fosfataza alkaliczna, Meteospasmyl, niedociśnienie tętnicze, niedrożność dróg oddechowych, niewydolność krążeniowo-oddechowa, nudności, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, suchość w jamie ustnej, świąd, świszczący oddech, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie wątrobowe, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Mietlica pospolita – Działania niepożądane
Immunoterapia alergenowa z użyciem preparatu POLLINEX+Rye, zawierającego alergoid mietlicy pospolitej (Agrostis tenuis), wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych zarówno miejscowych, jak i ogólnoustrojowych. Reakcje miejscowe obejmują zaczerwienienie, obrzęk przekraczający 5 cm oraz świąd w miejscu iniekcji, a także rzadkie przejściowe stwardnienie podskórne w postaci guzków, szczególnie przy powierzchownym podaniu preparatu. Reakcje ogólnoustrojowe mogą mieć charakter łagodny (np. świąd oczu, kichanie, kaszel, uogólniona pokrzywka, łagodny skurcz oskrzeli, nasilenie egzemy atopowej, sporadyczne uczucie zmęczenia), umiarkowany lub ciężki (nasilony świszczący oddech, duszność, obrzęk Quinckego). Najpoważniejszym powikłaniem jest wstrząs anafilaktyczny, który może rozwinąć się w ciągu kilku minut po iniekcji i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
Agrostis tenuis, alergen, alergoid pyłku, anafilaksja, ból stawów, choroba posurowicza, duszność, działanie niepożądane, egzema atopowa, gorączka, guzek podskórny, immunoterapia alergenowa, mietlica pospolita, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk węzłów chłonnych, personel medyczny, pokrzywka uogólniona, reakcja miejscowa, reakcja ogólnoustrojowa, skurcz oskrzeli, stwardnienie podskórne, świąd, świąd oczu, świszczący oddech, technika podawania leku, wstrząs anafilaktyczny, zaczerwienienie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rhesonativ
Immunoglobulina ludzka anty-D (Rhesonativ) powinna być podawana wyłącznie domięśniowo, z zachowaniem ścisłej identyfikowalności produktu poprzez dokumentację nazwy i numeru serii. Podanie dożylne jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wstrząsu, a pacjent powinien być monitorowany przez minimum 20 minut po podaniu (lub 1 godzinę w przypadku pomyłkowego podania dożylnego). Produkt jest wskazany wyłącznie dla matek Rh (D) ujemnych, nie stosuje się go u noworodków, osób Rh (D) dodatnich ani u pacjentów wcześniej immunizowanych antygenem Rh (D). Istnieje ryzyko reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji, zwłaszcza u pacjentek z niedoborem IgA, ze względu na obecność śladowych ilości IgA w preparacie. W przypadku wystąpienia objawów alergicznych (pokrzywka, świszczący oddech, niedociśnienie) należy natychmiast przerwać podawanie i wdrożyć odpowiednie leczenie. U pacjentów po transfuzji niezgodnej krwi konieczna jest obserwacja pod kątem reakcji hemolitycznej.
cukrzyca, deficyt neurologiczny, duszność, HAV, HBV, HCV, hipowolemia, HIV, immunoglobulina A, immunoglobulina anty-D, nadciśnienie tętnicze, niedobór IgA, niedociśnienie, parwowirus B19, podanie dożylne, pokrzywka uogólniona, reakcja anafilaktyczna, reakcja hemolityczna, reakcja nadwrażliwości, skłonność do zakrzepicy, spadek ciśnienia krwi, świszczący oddech, test antyglobulinowy, test Coombsa, ucisk w klatce piersiowej, udar, wstrząs, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Beriate 250
Beriate, ludzki czynnik VIII krzepnięcia (FVIII), wymaga ścisłego monitorowania podczas terapii, zwłaszcza pod kątem reakcji nadwrażliwości alergicznych, które mogą obejmować pokrzywkę, świszczący oddech, spadek ciśnienia tętniczego oraz anafilaksję. W przypadku wystąpienia takich objawów należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie procedury medyczne. Istotnym powikłaniem jest wytwarzanie inhibitorów przeciwko FVIII, ocenianych w jednostkach Bethesda (BU/ml), szczególnie u pacjentów z ciężką hemofilią A i w trakcie pierwszych 50 dni ekspozycji. Monitorowanie kliniczne i laboratoryjne jest kluczowe, a w przypadku wysokiego miana inhibitorów konieczne jest rozważenie alternatywnych metod leczenia pod nadzorem specjalistów. Ponadto, u pacjentów z ryzykiem zaburzeń sercowo-naczyniowych zaleca się ocenę układu sercowo-naczyniowego przed rozpoczęciem terapii, a stosowanie centralnego dostępu żylnego wymaga kontroli pod kątem zakażeń i zakrzepicy.
anafilaksja, bakteriemia, centralny dostęp żylny, czynnik VIII krzepnięcia, HAV, HBV, HCV, hemofilia typu A, HIV, inhibitory czynnika VIII, jednostki Bethesda, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, parwowirus B19, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, spadek ciśnienia tętniczego, świszczący oddech, terapia zastępcza, uogólniona pokrzywka, wirusowe zapalenie wątroby, wirusy bezotoczkowe, wirusy otoczkowe, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica, zdarzenia sercowo-naczyniowe