Wskazania do stosowania
Kostrzewa łąkowa

Kostrzewa łąkowa – wprowadzenie do zastosowania w immunoterapii

Kostrzewa łąkowa (Festuca pratensis) jest jednym z kluczowych gatunków traw wykorzystywanych w immunoterapii alergenowej. Występuje ona jako składnik mieszanek alergenowych w produktach leczniczych stosowanych w leczeniu IgE-zależnych alergii na pyłki traw. Substancja ta wchodzi w skład preparatów takich jak Catalet T, Perosall T13 oraz Pollinex+Rye, które różnią się drogą podania oraz schematem dawkowania.^{1 2 3}

Wskazania kliniczne do stosowania immunoterapii z kostrzewą łąkową

Swoista immunoterapia (SIT) wykorzystująca mieszanki alergenowe zawierające kostrzewę łąkową jest wskazana u pacjentów z potwierdzoną IgE-zależną alergią na pyłki traw. Potwierdzenie to powinno być oparte na dodatnich wynikach testów skórnych oraz obecności swoistych przeciwciał IgE w surowicy pacjenta.^{4 5}

Immunoterapia z wykorzystaniem alergenów kostrzewy łąkowej i innych traw jest zalecana w leczeniu takich schorzeń alergicznych jak:⁶

• Alergiczny nieżyt nosa – charakteryzujący się wodnistą wydzieliną, świądem, kichaniem i blokadą nosa
• Alergiczne zapalenie spojówek – objawiające się zaczerwienieniem, świądem i łzawieniem oczu
• Alergiczna astma oskrzelowa o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu – której objawami są świszczący oddech, kaszel, duszność i ucisk w klatce piersiowej

⁷

Grupy pacjentów kwalifikujące się do terapii

Immunoterapia z wykorzystaniem preparatów zawierających kostrzewę łąkową jest przeznaczona dla określonych grup wiekowych pacjentów:

• Dorośli – wszystkie preparaty są dopuszczone do stosowania u pacjentów dorosłych
• Dzieci od 6. roku życia – zarówno Catalet T, Perosall T13, jak i Pollinex+Rye mogą być stosowane u dzieci powyżej 6. roku życia
• Młodzież – wszystkie wymienione preparaty są wskazane również dla młodzieży

^{8 9 10}

Rodzaje immunoterapii z wykorzystaniem kostrzewy łąkowej

Immunoterapia iniekcyjna (SCIT)

W przypadku immunoterapii iniekcyjnej wykorzystywane są preparaty w postaci zawiesiny do wstrzykiwań, takie jak Catalet T i Pollinex+Rye. Preparaty te zawierają mieszankę alergoidów (zmodyfikowanych alergenów) pochodzących m.in. z pyłku kostrzewy łąkowej, co zmniejsza ryzyko wystąpienia reakcji niepożądanych przy zachowaniu skuteczności terapeutycznej.^{11 12}

W przypadku preparatu Pollinex+Rye, alergeny zostały przekształcone w alergoidy poprzez działanie aldehydu glutarowego i są adsorbowane na L-tyrozynie, co zapewnia powolne uwalnianie substancji czynnej i zmniejsza ryzyko reakcji anafilaktycznych.¹³

Immunoterapia podjęzykowa (SLIT)

Immunoterapia podjęzykowa jest reprezentowana przez produkt Perosall T13, który jest roztworem do stosowania podjęzykowego zawierającym mieszankę alergenów pyłku traw, w tym kostrzewy łąkowej. Ta forma terapii jest szczególnie korzystna dla pacjentów obawiających się iniekcji lub mających trudności z regularnymi wizytami w gabinecie lekarskim, gdyż może być stosowana samodzielnie przez pacjenta w warunkach domowych po odpowiednim przeszkoleniu.¹⁴

Schematy leczenia immunoterapii z kostrzewą łąkową

Immunoterapia przedsezonowa

Immunoterapia przedsezonowa jest zalecana dla pacjentów z wyraźną sezonowością objawów alergicznych związanych z pyleniem traw. Leczenie rozpoczyna się zwykle kilka miesięcy przed spodziewanym sezonem pylenia i kończy przed jego rozpoczęciem. Catalet T jest przykładem preparatu, który może być stosowany w schemacie przedsezonowym.¹⁵

Immunoterapia całoroczna

Immunoterapia całoroczna polega na kontynuowaniu leczenia przez cały rok, niezależnie od sezonu pylenia traw. Ten schemat jest zalecany szczególnie dla pacjentów z przewlekłymi objawami alergicznymi lub w przypadku uczulenia na wiele alergenów. Zarówno Catalet T, jak i Perosall T13 oraz Pollinex+Rye mogą być stosowane w schemacie całorocznym.¹⁶

Etapy immunoterapii z wykorzystaniem kostrzewy łąkowej

Leczenie podstawowe (faza indukcji)

Podczas fazy indukcji pacjent otrzymuje stopniowo zwiększane dawki alergenu, co pozwala na wytworzenie tolerancji immunologicznej. Dostępne są różne schematy dawkowania dla poszczególnych preparatów:

^{17 18 19}

Leczenie podtrzymujące

Po osiągnięciu docelowej dawki w fazie indukcji, pacjent przechodzi do fazy podtrzymującej, w której otrzymuje stałą, maksymalną tolerowaną dawkę alergenu w regularnych odstępach czasowych:

^{20 21 22}

Kwalifikacja pacjentów do immunoterapii z kostrzewą łąkową

Decyzja o rozpoczęciu immunoterapii z wykorzystaniem preparatów zawierających kostrzewę łąkową powinna być podejmowana na podstawie dokładnej diagnozy alergologicznej. W przypadku produktu Perosall T13 wyraźnie zaznaczono, że o wskazaniach do jego stosowania decyduje wyłącznie lekarz specjalista alergolog posiadający doświadczenie w immunoterapii swoistej.²³

W diagnostyce alergii na pyłki traw zawierające kostrzewę łąkową należy uwzględnić:²⁴

• Wywiad chorobowy – szczegółowa analiza objawów, ich sezonowości, nasilenia i wpływu na jakość życia pacjenta
• Testy skórne (prick testy) – uznawane za najlepszą metodę diagnostyczną
• Oznaczenie swoistych przeciwciał IgE skierowanych przeciwko alergenom traw, w tym kostrzewy łąkowej
• Testy prowokacyjne (w niektórych przypadkach) – mające na celu potwierdzenie związku przyczynowo-skutkowego

^{25 26}

Podsumowanie wskazań do stosowania kostrzewy łąkowej w immunoterapii

Kostrzewa łąkowa (Festuca pratensis) jako składnik mieszanek alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej jest wskazana w leczeniu pacjentów z IgE-zależną alergią na pyłki traw, którzy spełniają następujące kryteria:

• Mają potwierdzoną alergię na pyłki traw (w tym kostrzewę łąkową) w badaniach diagnostycznych
• Cierpią na alergiczny nieżyt nosa, alergiczne zapalenie spojówek i/lub łagodną lub umiarkowaną astmę alergiczną
• Są w wieku powyżej 6 lat (dotyczy wszystkich omówionych preparatów)
• Ich objawy nie są wystarczająco kontrolowane za pomocą standardowej farmakoterapii lub unikania alergenów
• Nie mają przeciwwskazań do immunoterapii swoistej

^{27 28 29}

Decyzja o rozpoczęciu immunoterapii preparatami zawierającymi kostrzewę łąkową powinna być zawsze podejmowana indywidualnie, po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka wynikających z takiej terapii. Skuteczność leczenia jest zależna od właściwej kwalifikacji pacjenta, odpowiedniego doboru preparatu oraz regularnego i zgodnego z zaleceniami przyjmowania leku przez wystarczająco długi okres czasu (zwykle 3-5 lat).