rozedma płuc
Rozedma płuc (emphysema) to przewlekła choroba układu oddechowego charakteryzująca się nieodwracalnym uszkodzeniem pęcherzyków płucnych. W przebiegu rozedmy dochodzi do zniszczenia ścian pęcherzyków płucnych, co prowadzi do powstawania większych przestrzeni powietrznych i zmniejszenia całkowitej powierzchni wymiany gazowej.
Główną przyczyną rozedmy płuc jest długotrwałe palenie tytoniu, choć może być również spowodowana niedoborem alfa-1 antytrypsyny, zanieczyszczeniem powietrza czy przewlekłymi infekcjami układu oddechowego. Choroba ta stanowi jeden z komponentów przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).
Klinicznie rozedma płuc objawia się postępującą dusznością wysiłkową, przewlekłym kaszlem, zwiększoną objętością klatki piersiowej (klatka piersiowa beczkowata) oraz obniżoną tolerancją wysiłku. W zaawansowanych stadiach może prowadzić do niewydolności oddechowej, serca płucnego i znacznego pogorszenia jakości życia pacjenta.
W diagnostyce rozedmy płuc kluczowe znaczenie mają badania czynnościowe płuc (spirometria), badania obrazowe (RTG, HRCT) oraz ocena gazometrii krwi tętniczej. Leczenie obejmuje zaprzestanie palenia, farmakoterapię (bronchodilatatory, kortykosteroidy), rehabilitację oddechową oraz, w wybranych przypadkach, tlenoterapię i interwencje chirurgiczne zmniejszające objętość płuc.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Alergoidy pyłków roślin – Przeciwwskazania stosowania
Alergoidy pyłków roślin, stosowane w immunoterapii swoistej, dostępne są w preparacie Allergovit w dwóch stężeniach: 1000 TU/ml (stężenie A) oraz 10 000 TU/ml (stężenie B). Przeciwwskazania do ich stosowania obejmują niekontrolowaną astmę z FEV1 poniżej 70% wartości należnej pomimo leczenia, obecność nieodwracalnych zmian w narządach docelowych (np. rozedma płuc, rozstrzenie oskrzeli), aktywne procesy zapalne z gorączką, ciężkie choroby przewlekłe (nowotwory, czynna gruźlica), istotną niewydolność serca lub krążenia oraz choroby układu immunologicznego, takie jak choroby autoimmunologiczne, defekty immunologiczne czy stwardnienie rozsiane. Dodatkowo, nadwrażliwość na składniki preparatu, w tym glinu wodorotlenek (1 mg/ml Al³⁺) i fenol (4 mg/ml), wyklucza możliwość terapii.
Przed rozpoczęciem immunoterapii konieczna jest szczegółowa ocena pacjenta, obejmująca wywiad, badanie przedmiotowe oraz diagnostykę funkcji układu oddechowego, sercowo-naczyniowego i immunologicznego. Szczególną uwagę należy zwrócić na kontrolę astmy oraz wartość FEV1, której poziom poniżej 70% pomimo adekwatnej farmakoterapii stanowi bezwzględne przeciwwskazanie. W przypadku wątpliwości wskazana jest konsultacja wielospecjalistyczna. Ze względu na ryzyko ciężkich reakcji niepożądanych, w tym anafilaksji, u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi należy zachować szczególną ostrożność, a standardowym postępowaniem w przypadku reakcji anafilaktycznej jest podanie adrenaliny.
aktywny proces zapalny, badanie spirometryczne, choroba autoimmunologiczna, choroba kompleksów immunologicznych, choroba układu immunologicznego, defekt immunologiczny, farmakoterapia, faza początkowa, immunoterapia swoista, leczenie początkowe, nadwrażliwość na składnik, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, niekontrolowana astma, niewydolność serca, reakcja anafilaktyczna, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzeli, stwardnienie rozsiane, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Podtlenek azotu – Przeciwwskazania stosowania
Podtlenek azotu (N₂O) jest stosowany w anestezjologii i analgezji, dostępny w postaci czystej (100%) lub w mieszaninie 50%/50% z tlenem (np. Entonox, Kalinox). Ze względu na szybkie przenikanie do przestrzeni gazowych w organizmie, jego stosowanie jest przeciwwskazane w stanach takich jak odma opłucnowa, odma osierdziowa, ciężka rozedma, zatory gazowe, urazy głowy, niedrożność jelit, choroba dekompresyjna, po zabiegach okulistycznych z użyciem gazów dogałkowych oraz w przypadku podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego. Ponadto, N₂O jest przeciwwskazany u pacjentów z niedoborem witaminy B12 lub kwasu foliowego, chorobami neurologicznymi (np. stwardnienie rozsiane), schorzeniami kardiologicznymi (niewydolność serca, wrodzone wady serca, nadciśnienie płucne), chorobami układu oddechowego wymagającymi wentylacji 100% tlenem, a także u pacjentów z ograniczoną świadomością lub zaburzoną współpracą. Stosowanie podtlenku azotu bez dodatku tlenu (<30%) oraz przez okres dłuższy niż 24 godziny jest niewskazane ze względu na ryzyko toksycznego wpływu na układ krwiotwórczy.
anestezjologia i analgezja, choroba alkoholowa, choroba dekompresyjna, choroba obturacyjna płuc, encefalografia powietrzna, krążenie pozaustrojowe, męczliwość mięśni, metotreksat, nadciśnienie płucne, niedobór kwasu foliowego, niedobór witaminy B12, niedrożność jelit, niewydolność serca, nieżyt górnych dróg oddechowych, odma opłucnowa, odma osierdziowa, operacja ucha środkowego, podtlenek azotu, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, pomostowanie aortalno-wieńcowe, pomostowanie naczyń płucnych, porfiria, przerost migdałków, psychoza, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzeli, saturacja tlenem, splątanie, stwardnienie rozsiane, uraz głowy, uraz szczękowo-twarzowy, uraz twarzy, wrodzona wada serca, wzdęcie brzucha, zaburzenie czynności serca, zaburzenie kontroli zachowania, zaburzenie odporności, zator gazowy, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Melodyn
Produkt leczniczy Melodyn, będący systemem transdermalnym z buprenorfiną, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u pacjentów z określonymi stanami klinicznymi, takimi jak ostre zatrucie alkoholem, napady drgawkowe, urazy głowy, stan wstrząsu, zaburzenia świadomości o nieznanej etiologii, zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe oraz u pacjentów bez możliwości wentylacji mechanicznej. Buprenorfina, jako agonista receptorów opioidowych, może powodować depresję ośrodka oddechowego, co jest szczególnie istotne u chorych z zaburzeniami oddychania (np. POChP, astma, rozedma) oraz u osób przyjmujących jednocześnie inne leki o działaniu depresyjnym na układ oddechowy, w tym opioidy, leki przeciwdepresyjne, przeciwhistaminowe i neuroleptyki.
Stosowanie Melodyn w połączeniu z lekami uspokajającymi, zwłaszcza benzodiazepinami, niesie ryzyko ciężkiej sedacji, depresji oddechowej, śpiączki, a nawet zgonu. W takich przypadkach zaleca się stosowanie najniższych dawek obu leków przez możliwie najkrótszy czas oraz ścisłe monitorowanie pacjenta pod kątem objawów niepożądanych, takich jak spowolniony oddech, senność czy splątanie. Melodyn dostępny jest w trzech dawkach: 35 μg/h (20 mg buprenorfiny, plaster 25 cm², uwalnianie przez 72 h, 16 mg oleju sojowego), 52,5 μg/h (30 mg buprenorfiny, plaster 37,5 cm², 24 mg oleju sojowego) oraz 70 μg/h (40 mg buprenorfiny, plaster 50 cm², 32 mg oleju sojowego). Wzrost dawki buprenorfiny wiąże się ze zwiększoną zawartością oleju sojowego, co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję pomocniczą.
astma, benzodiazepiny, buprenorfina, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, depresja oddechowa, działanie niepożądane, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, napad drgawkowy, neuroleptyk, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor opioidowy, rozedma płuc, sedacja, śpiączka, splątanie, system transdermalny buprenorfiny, uraz głowy, wentylacja mechaniczna, wstrząs, zaburzenie oddychania, zaburzenie świadomości, zahamowanie oddechowe, zawrót głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Złamanie żeber – Zapobieganie i profilaktyka
Złamania żeber stanowią około 10% wszystkich urazów i 30% urazów klatki piersiowej, będąc markerem poważniejszych obrażeń i potencjalnych powikłań, takich jak zapalenie płuc, częściowe zapadnięcie płuc, zakrzepica żylna czy przewlekły ból. Profilaktyka opiera się na zapobieganiu urazom (np. stosowanie ochraniaczy podczas sportów kontaktowych) oraz wzmacnianiu kości poprzez suplementację wapnia (ok. 1200 mg/dobę) i witaminy D (600 IU/dobę), aktywność fizyczną oraz leczenie osteoporozy. Kluczowe jest także zapobieganie upadkom, zwłaszcza u osób starszych, poprzez eliminację zagrożeń środowiskowych, stosowanie pomocy ortopedycznych oraz interdyscyplinarne podejście kliniczne. W leczeniu bólu po złamaniu żeber rekomenduje się multimodalną analgezję, w tym regionalną analgezję (znieczulenie zewnątrzoponowe TEA lub blokady przykręgowe TPVB), co umożliwia głębokie oddychanie i efektywne odkrztuszanie, zapobiegając powikłaniom płucnym. Rehabilitacja powinna obejmować ćwiczenia oddechowe co 2 godziny, aktywność fizyczną oraz odpowiednie leczenie zaparć, aby zmniejszyć ból i ryzyko powikłań.
analgezja multimodalna, astma, blokada przykręgowa, fizjoterapia, gęstość kości, kinesiotaping, odkrztuszanie, orteza, osteoporoza, powikłanie płucne, rozedma płuc, spirometr zachęcający, stabilizacja żeber, stłuczenie żebra, uraz klatki piersiowej, wiotka klatka piersiowa, zakrzepica żylna, zapadnięcie płuca, zapalenie płuc, złamanie żebra, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Baladex (50 mg + 30 mg)/5 ml
Lek Baladex w postaci syropu zawiera 50 mg teofiliny oraz 30 mg gwajafenezyny w 5 ml i jest wskazany w leczeniu oraz profilaktyce duszności związanych z chorobami obturacyjnymi układu oddechowego, takimi jak astma oskrzelowa, ostre i przewlekłe zapalenie oskrzeli oraz przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). Teofilina działa bronchodilatacyjnie, redukując skurcz oskrzeli i poprawiając wentylację, natomiast gwajafenezyna wykazuje działanie wykrztuśne i mukolityczne, ułatwiając usuwanie gęstej wydzieliny. Baladex jest szczególnie użyteczny w stanach zaostrzeń chorób obturacyjnych, gdzie występuje nadprodukcja śluzu, oraz w profilaktyce nawracających epizodów duszności, zwłaszcza gdy standardowa terapia bronchodilatatorami jest niewystarczająca.
astma oskrzelowa, beta2-mimetyki, choroba układu sercowo-naczyniowego, destrukcja pęcherzyków płucnych, działanie bronchodylatacyjne, działanie mukolityczne, działanie niepożądane, działanie wykrztuśne, gwajafenezyna, interakcja lekowa, nadprodukcja śluzu, nietolerancja fruktozy, obturacja dróg oddechowych, odkrztuszanie plwociny, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, pułapka powietrzna, rozedma płuc, skurcz oskrzeli, teofilina, terapia wielolekowa, zapalenie oskrzeli - Leksykon substancji czynnych
Bromek ipratropiowy – Właściwości farmakodynamiczne
Bromek ipratropiowy, czwartorzędowa pochodna amonowa o działaniu przeciwcholinergicznym, działa jako antagonista receptorów muskarynowych w drogach oddechowych, hamując odruchy przewodzone nerwem błędnym i zapobiegając wzrostowi wewnątrzkomórkowego stężenia jonów wapnia (Ca++). Jego efekt rozszerzający oskrzela jest przede wszystkim miejscowy, co potwierdzają badania kliniczne z produktem Atrovent N, wykazujące znaczącą poprawę czynności płuc u pacjentów z POChP i astmą oskrzelową. Efekt terapeutyczny pojawia się już po 15 minutach, osiąga maksimum po 1-2 godzinach, a utrzymuje się przez 4-6 godzin. W badaniach spirometrycznych odnotowano wzrost FEV1 o co najmniej 15% u 51% pacjentów z astmą, co świadczy o długotrwałym i skutecznym działaniu leku bez negatywnego wpływu na wydzielanie śluzu, oczyszczanie rzęskowe czy wymianę gazową.
acetylocholina, aerozol inhalacyjny, astma oskrzelowa, beta2-agonista, chlorofluorowęglowodór, diacyloglicerol, działanie bronchodylatacyjne, działanie przeciwcholinergiczne, fenoterol, hydrofluoroalkan, inhalator ciśnieniowy z dozownikiem, lek przeciwcholinergiczny, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, nerw błędny, oczyszczanie rzęskowe, parametry spirometryczne, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, receptor beta2-adrenergiczny, receptor muskarynowy, rozedma płuc, rozszerzenie oskrzeli, salbutamol, skurcz oskrzeli, trójfosforan inozytolu, wydzielanie śluzu, wymiana gazowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Entus Junior 15 mg/5 ml
Entus Junior w postaci syropu o stężeniu 15 mg/5 ml chlorowodorku ambroksolu jest lekiem mukolitycznym stosowanym wspomagająco w schorzeniach układu oddechowego charakteryzujących się utrudnionym odkrztuszaniem gęstej, lepkiej wydzieliny oskrzelowej. Wskazania obejmują przewlekłe i ostre choroby takie jak rozedma płuc, astma oskrzelowa, rozstrzenie oskrzeli, mukowiscydoza, zapalenie oskrzeli oraz zapalenie krtani. Ambroksol działa poprzez rozrzedzenie wydzieliny, co ułatwia jej usuwanie i poprawia drożność dróg oddechowych. Syrop zawiera również substancje pomocnicze, m.in. alkohol etylowy (1,68 mg/5 ml), glikol propylenowy (149,35 mg/5 ml), kwas benzoesowy (10 mg/5 ml) oraz sorbitol ciekły (1742,2 mg/5 ml), co należy uwzględnić przy doborze terapii, zwłaszcza u pacjentów z przeciwwskazaniami do tych składników.
astma oskrzelowa, chlorowodorek ambroksolu, choroba dróg oddechowych, choroba wielonarządowa, choroba zapalna dróg oddechowych, drzewo oskrzelowe, działanie mukolityczne, lek mukolityczny, mukowiscydoza, nadreaktywność oskrzeli, nawracająca infekcja, obturacja dróg oddechowych, odkrztuszanie wydzieliny oskrzelowej, pęcherzyki płucne, poszerzenie oskrzeli, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzeli, schorzenie układu oddechowego, stan zapalny krtani, wydzielina oskrzelowa, wymiana gazowa, wysiłek oddechowy, zapalenie krtani, zapalenie oskrzeli, zwłóknienie torbielowate - Leksykon substancji czynnych
Tomka wonna – Dawkowanie i sposób podawania
Tomka wonna (Anthoxanthum odoratum) jest istotnym składnikiem mieszanek alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej alergii na pyłki traw, dostępnych w formach podskórnych i podjęzykowych. Dawkowanie preparatów takich jak Catalet T (stężenia od 25 JS/ml do 10000 JS/ml), Pollinex + Rye (600 SU/ml do 4000 SU/ml) oraz Perosall T13 (1 JS/ml do 5000 JS/ml) powinno być indywidualnie dostosowane przez alergologa na podstawie wywiadu, nasilenia objawów, testów skórnych i poziomu swoistych IgE. Schematy dawkowania obejmują fazę leczenia podstawowego z narastającymi dawkami oraz fazę podtrzymującą, z odstępami między dawkami od 7 do 14 dni w immunoterapii podskórnej oraz stopniowym zwiększaniem liczby kropli w immunoterapii podjęzykowej. W przypadku przerw w leczeniu lub reakcji niepożądanych zaleca się odpowiednią modyfikację dawkowania, włącznie z cofnięciem się w schemacie lub zmniejszeniem dawki.
adrenalina, alergoidy, alergolog, immunoterapia alergenowa, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia podskórna, immunoterapia swoista, objawy alergiczne, obrzęk miejscowy, przeciwciało IgE, pyłek trawy, pylenie traw, reakcja niepożądana, reakcja ogólnoustrojowa, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzeli, schemat całoroczny, skórny test diagnostyczny, tomka wonna, uczulenie na pyłki traw, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aviorexan
Produkt leczniczy Aviorexan, zawierający dimenhydraminę i kofeinę, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z określonymi schorzeniami. Dimenhydramina, ze względu na działanie przeciwcholinergiczne, może nasilać objawy rozrostu gruczołu krokowego, zatrzymania moczu, zwężającego wrzodu trawiennego, zwężenia odźwiernika oraz jaskry z zamkniętym kątem przesączania, podwyższając ciśnienie wewnątrzgałkowe. Kofeina może zwiększać poziom glukozy we krwi, co wymaga monitorowania glikemii u pacjentów z cukrzycą. U osób z nadczynnością tarczycy zaleca się kontrolę parametrów tarczycowych, natomiast u pacjentów z chorobami układu oddechowego (astma, POChP, rozedma, przewlekłe zapalenie oskrzeli) konieczne jest monitorowanie funkcji oddechowych ze względu na ryzyko nasilenia objawów. Ponadto, u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca wskazane jest wykonanie badania EKG przed i w trakcie terapii, ze względu na potencjalne nasilenie arytmii przez kofeinę i wpływ dimenhydraminy na czynność serca.
arytmia, astma oskrzelowa, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, dimenhydramina, efekt antycholinergiczny, elektrokardiografia, hiperglikemia, jaskra z zamkniętym kątem, kofeina, lek hipoglikemizujący, lek przeciwhistaminowy, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, niedrożność przewodu pokarmowego, perystaltyka jelit, POChP, reakcja krzyżowa, rozedma płuc, rozrost gruczołu krokowego, zapalenie oskrzeli, zatrzymanie moczu, zwężenie odźwiernika - Leksykon substancji czynnych
Kupkówka pospolita – Przeciwwskazania stosowania
Kupkówka pospolita (Dactylis glomerata) jest powszechnie stosowanym alergenem w immunoterapii swoistej, obecnym w preparatach takich jak Catalet T, Perosall T13 oraz Pollinex+Rye. Stosowanie tych preparatów jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancje pomocnicze, ostrymi i przewlekłymi stanami zapalnymi, aktywną gruźlicą (Perosall T13), chorobami nowotworowymi oraz ciężkimi postaciami astmy oskrzelowej z FEV1 <70% wartości należnej. Dodatkowo, preparaty różnią się w zakresie przeciwwskazań immunologicznych: Catalet T jest przeciwwskazany przy ciężkich niedoborach immunologicznych z wyjątkiem niektórych chorób autoimmunologicznych, Perosall T13 przy chorobach autoimmunologicznych i ciężkich niedoborach, a Pollinex+Rye przy chorobach autoimmunologicznych i niedoborach odporności, w tym po leczeniu immunosupresyjnym. Beta-adrenolityki stanowią istotne przeciwwskazanie do stosowania wszystkich wymienionych preparatów, a niewydolność narządów wewnętrznych wyklucza stosowanie Catalet T.
adrenalina, alkaptonuria, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beta-adrenolityk, beta-bloker, choroba autoimmunologiczna, choroba infekcyjna, choroba nowotworowa, cukrzyca typu I, epinefryna, FEV1, gruźlica czynna, immunoterapia swoista, inhibitor ACE, kupkówka pospolita, leczenie immunosupresyjne, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, niedobór immunologiczny, nieodwracalna obturacja oskrzeli, niewydolność narządowa, przewlekły proces zapalny, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzelowe, spirometria, stan zapalny, stwardnienie rozsiane, tyrozynemia - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tlen medyczny sprężony SIAD 99,5 %
Tlen medyczny sprężony, zawierający minimum 99,5% v/v tlenu, nie posiada bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania i jest podstawowym lekiem ratującym życie w stanach nagłych. Jednak u wybranych grup pacjentów, takich jak wcześniaki, osoby z przewlekłym zapaleniem oskrzeli oraz chorzy z rozedmą płuc, konieczne jest modyfikowanie dawkowania tlenu. W tych przypadkach zaleca się rozpoczynanie tlenoterapii od niższych stężeń tlenu, np. 24-28% przy przepływie 1-2 l/min przez wąsy tlenowe, z uwagi na ryzyko uszkodzenia siatkówki, rozwoju dysplazji oskrzelowo-płucnej oraz zahamowania stymulacji oddechowej zależnej od hiperkapnii lub hipoksemii.
dysplazja oskrzelowo-płucna, gazometria krwi tętniczej, hiperkapnia, hipoksemia, mieszanina oddechowa, pO2, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozedma płuc, saturacja krwi tętniczej, SpO2, stężenie tlenu, tlen medyczny sprężony, tlen medyczny sprężony SIAD, tlenoterapia, wąsy tlenowe - Leksykon chorób i schorzeń
Nietrzymanie stresowe – Objawy
Nietrzymanie moczu typu stresowego (stress incontinence) jest najczęstszą formą nietrzymania moczu, charakteryzującą się mimowolnym wyciekiem moczu podczas wzrostu ciśnienia śródbrzusznego, np. przy kaszlu, kichaniu, wysiłku fizycznym czy śmiechu. Patomechanizm opiera się na osłabieniu mięśni dna miednicy oraz zwieracza cewki moczowej, co prowadzi do nieprawidłowego utrzymania moczu. U kobiet czynniki ryzyka to m.in. ciąża, poród, menopauza, otyłość, operacje miednicy oraz starzenie się, natomiast u mężczyzn główną przyczyną jest operacja prostaty (zwłaszcza prostatektomia radykalna). Częstość występowania u kobiet wynosi 15-60%, a u mężczyzn po prostatektomii 9-16% z utrzymującym się wyciekiem po roku. Objawy obejmują wyciek moczu od kilku kropel do ilości przemaczających ubranie, nasilający się przy wzroście ciśnienia śródbrzusznego, z możliwą progresją od łagodnego do całkowitego nietrzymania. Diagnostyka opiera się na testach klinicznych, w tym tzw. „teście kaszlowym”. Nietrzymanie stresowe często współwystępuje z innymi typami nietrzymania, tworząc formy mieszane, co wymaga precyzyjnej diagnostyki różnicowej.
ćwiczenia mięśni dna miednicy, histerektomia, jama brzuszna, menopauza, mięśnie dna miednicy, mukowiscydoza, nietrzymanie mieszane, nietrzymanie moczu, nietrzymanie stresowe, nietrzymanie z parcia, nietrzymanie z przepełnienia, operacja prostaty, pęcherz moczowy, prostatektomia radykalna, rak prostaty, rozedma płuc, stwardnienie rozsiane, test kaszlowy, urge incontinence, wyciek moczu, zwieracz cewki moczowej - Leksykon chorób i schorzeń
Rozedma płuc – Leczenie
Rozedma płuc to przewlekła, nieodwracalna choroba charakteryzująca się trwałym rozszerzeniem przestrzeni powietrznych dystalnie od oskrzelików końcowych oraz destrukcją ścian pęcherzyków płucnych. Podstawą leczenia jest całkowite zaprzestanie palenia tytoniu, co spowalnia progresję choroby i poprawia funkcję płuc. Farmakoterapia obejmuje przede wszystkim wziewne bronchodylatatory (β2-agoniści i leki przeciwcholinergiczne), stosowane zarówno w formie krótko-, jak i długo działającej, oraz kortykosteroidy wziewne (beklometazon, budezonid, flutykazon) u pacjentów z dusznością i częstymi zaostrzeniami. W cięższych przypadkach stosuje się inhibitory fosfodiesterazy-4 (roflumilast), mukolityki, a także terapię augmentacyjną alfa-1 antytrypsyny u pacjentów z jej niedoborem. Tlenoterapia jest wskazana przy hipoksemii z PaO2 ≤ 55 mm Hg lub saturacją < 88%, poprawiając wymianę gazową i wydłużając przeżycie przy stosowaniu co najmniej 15 godzin dziennie.
beta2-agonista, bronchodylator, bullektomia, ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla, długo działający bronchodylator, duszność, hipoksemia, inhibitor fosfodiesterazy-4, kortykosteroid doustny, kortykosteroid wziewny, krótko działający bronchodylator, lek przeciwcholinergiczny, leki rozszerzające oskrzela, mukolityków, nadciśnienie płucne, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, niedobór alfa-1-antytrypsyny, nieinwazyjna wentylacja mechaniczna, pęcherzyki płucne, przeszczep płuc, przewlekła niewydolność oddechowa, rehabilitacja płucna, rozedma płuc, stan zapalny dróg oddechowych, szczepionka przeciwko pneumokokom, terapia augmentacyjna, terapia białkowa, terapia komórkami macierzystymi, tlenoterapia, tolerancja wysiłku, zaostrzenie choroby, zastawka endobronchialna - Leksykon chorób i schorzeń
Rozedma płuc – Epidemiologia
Rozedma płuc, kluczowy składnik POChP, stanowi istotne wyzwanie zdrowotne globalnie, z około 384 milionami chorych i chorobowością na poziomie 12%. Wskaźnik chorobowości POChP (stadium II i wyższe) wynosi 10,1%, z wyraźnymi różnicami geograficznymi i płciowymi (mężczyźni 11,8%, kobiety 8,5%). W USA rozedma dotyka około 14 milionów osób, z wyższą częstością u palaczy (14% u białych mężczyzn palących vs 3% u niepalących). Choroba jest niedodiagnozowana – ponad 50% pacjentów z niską funkcją płuc nie jest świadomych choroby. Czynniki ryzyka obejmują palenie tytoniu (odpowiedzialne za ~80% zgonów), ekspozycję zawodową na pyły i dymy, infekcje układu oddechowego oraz niedobór alfa-1 antytrypsyny (AATD), który występuje u 1/2500–1/3000 osób rasy białej i dotyczy do 3% pacjentów z POChP. Chorobowość rośnie z wiekiem, szczególnie u osób ≥65 lat (7,0%), a różnice płciowe ulegają zatarciu z powodu wzrostu zachorowań u kobiet.
badanie czynnościowe płuc, badanie populacyjne, choroba sercowo-naczyniowa, chorobowość, depresja, dożylne używanie narkotyków, duszność, funkcja płuc, gruźlica, kwestionariusz funkcji płuc, nadciśnienie płucne, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, natężona pojemność życiowa, niedobór alfa-1-antytrypsyny, ograniczenie przepływu powietrza, osteoporoza, palenie tytoniu, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, pylica płuc, rak płuc, rozedma płuc, spirometria, zanieczyszczenie środowiska, zapadalność, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Rozedma płuc – Zapobieganie i profilaktyka
Rozedma płuc, będąca elementem spektrum POChP, charakteryzuje się nieodwracalnym zniszczeniem pęcherzyków płucnych i upośledzeniem wymiany gazowej. Kluczowym czynnikiem ryzyka jest palenie tytoniu, odpowiedzialne za 85-90% przypadków w krajach rozwiniętych. Profilaktyka obejmuje przede wszystkim zaprzestanie palenia, wsparte farmakoterapią (nikotynowa terapia zastępcza, wareniklina, bupropion) oraz programami wsparcia. Istotne jest także unikanie biernego palenia i ekspozycji na zanieczyszczenia powietrza, stosowanie masek ochronnych w pracy oraz regularne szczepienia przeciwko grypie, pneumokokom, Haemophilus influenzae i COVID-19. Profilaktyka infekcji dróg oddechowych, w tym higiena rąk i unikanie kontaktu z chorymi, jest niezbędna dla ograniczenia zaostrzeń choroby.
antybiotykoterapia profilaktyczna, bierne palenie, bupropion, chirurgiczna redukcja objętości płuc, drenaż oskrzelowy, fizjoterapia oddechowa, Haemophilus influenzae, infekcja dróg oddechowych, niedobór alfa-1-antytrypsyny, nikotynowa terapia zastępcza, oddychanie przeponowe, palenie tytoniu, POChP, przeszczepienie płuc, przewlekła niewydolność oddechowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pulmonolog, rehabilitacja oddechowa, rozedma płuc, Streptococcus pneumoniae, szczepienie przeciwko COVID-19, szczepienie przeciwko grypie, szczytowy przepływ wydechowy, tlenoterapia domowa, wareniklina, zanieczyszczenie powietrza, zastawka endobronchialna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bonjesta
Bonjesta, zawierająca 20 mg doksylaminy wodorobursztynianu oraz 20 mg pirydoksyny chlorowodorku, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na swoje właściwości antycholinergiczne i potencjalne interakcje farmakologiczne. Lek może powodować senność i nasilać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, zwłaszcza w połączeniu z alkoholem lub innymi lekami sedatywnymi. Należy unikać stosowania u pacjentek z jaskrą z wąskim kątem przesączania, zwiększonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym, chorobą wrzodową z obstrukcją przewodu pokarmowego, niedrożnością odźwiernikowo-dwunastniczą oraz zatrzymaniem moczu. Bonjesta wymaga także ostrożności u pacjentek z astmą, przewlekłym zapaleniem oskrzeli, rozedmą płuc, zaburzeniami czynności wątroby i nerek, a także u tych z zespołem wydłużonego odstępu QT i zaburzeniami elektrolitowymi, ze względu na ryzyko nasilenia objawów i potencjalnych działań niepożądanych.
antybiotyk aminoglikozydowy, chlorochina, choroba wrzodowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cisplatyna, depresja ośrodkowego układu nerwowego, doksylamina, erytromycyna, fałszywie dodatnie wyniki, fencyklidyna, fotodermatoza, hipokaliemia, hyperemesis gravidarum, jaskra wąskiego kąta, karboplatyna, lek przeciwhistaminowy, maskowanie objawów, nadwrażliwość na światło, niedrożność odźwiernikowo-dwunastnicza, niedrożność pęcherza moczowego, niepowściągliwe wymioty ciężarnych, padaczka, pirydoksyny chlorowodorek, rozedma płuc, udar cieplny, uzależnienie, właściwości antycholinergiczne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia oddychania, zapalenie oskrzeli, zespół wydłużonego QT - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atrovent N 20 mcg/dawkę inh.
Atrovent N, zawierający bromek ipratropiowy w dawce 20 mikrogramów na inhalację, jest lekiem przeciwcholinergicznym stosowanym wziewnie w leczeniu obturacyjnych chorób dróg oddechowych, takich jak POChP i astma oskrzelowa. Mechanizm działania opiera się na antagonizmie receptorów muskarynowych, co zapobiega wzrostowi wewnątrzkomórkowego stężenia jonów wapnia (Ca++), prowadząc do miejscowego rozszerzenia oskrzeli bez istotnych działań ogólnoustrojowych. Badania przedkliniczne i kliniczne wykazały, że Atrovent N nie zaburza wydzielania śluzu, oczyszczania rzęskowego ani wymiany gazowej, co potwierdza jego bezpieczeństwo w terapii chorób obturacyjnych.
antagonista acetylocholiny, astma oskrzelowa, bromek ipratropiowy, chlorofluorowęglowodór, choroba obturacyjna dróg oddechowych, czynność płuc, diacyloglicerol, działanie bronchodylatacyjne, działanie miejscowe, FEV1, hydrofluoroalkan, lek przeciwcholinergiczny, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, oczyszczanie rzęskowe, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, receptor muskarynowy, rozedma płuc, skurcz oskrzeli, transport śluzowo-rzęskowy, trójfosforan inozytolu, właściwości przeciwcholinergiczne, wydzielanie śluzu, wymiana gazowa - Leksykon substancji czynnych
Kłosówka wełnista – Przeciwwskazania stosowania
Kłosówka wełnista (Holcus lanatus) jest składnikiem mieszanek alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej, obecnym w preparatach takich jak Catalet T, Perosall T13 oraz Pollinex+Rye. Kluczowymi przeciwwskazaniami do jej stosowania są nadwrażliwość na substancje pomocnicze, choroby immunologiczne (zróżnicowane w zależności od preparatu, np. choroby autoimmunologiczne są przeciwwskazaniem dla Perosall T13 i Pollinex+Rye, ale nie dla Catalet T), aktywne choroby nowotworowe, ostre i przewlekłe stany zapalne oraz ciężka, niestabilna astma oskrzelowa z FEV1 poniżej 70% wartości należnej. Ponadto, stosowanie beta-adrenolityków stanowi bezwzględne przeciwwskazanie, ze względu na ryzyko maskowania objawów anafilaksji i obniżenia skuteczności adrenaliny. Wartości FEV1 ≥ 70% są istotnym parametrem kwalifikacyjnym do terapii dla wszystkich preparatów.
adrenalina, alkaptonuria, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beta-adrenolityk, Catalet T, choroba autoimmunologiczna, choroba nowotworowa, cukrzyca typu I, epinefryna, gruźlica, immunoterapia alergenowa, immunoterapia swoista, inhibitor ACE, kłosówka wełnista, leczenie immunosupresyjne, natężona objętość wydechowa, niedobór immunologiczny, niewydolność narządowa, obturacja oskrzeli, Perosall T13, Pollinex+Rye, reakcja anafilaktyczna, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzelowe, spirometria, stan zapalny, stwardnienie rozsiane, substancja pomocnicza, tyrozynemia - Leksykon chorób i schorzeń
Stłuczenie lub złamanie żeber – Leczenie
Stłuczenia i złamania żeber są częstymi urazami klatki piersiowej, charakteryzującymi się silnym bólem nasilającym się podczas oddychania, kaszlu czy kichania oraz obrzękiem. Proces gojenia stłuczeń trwa zwykle 2-3 tygodnie, natomiast złamań od 6 do 12 tygodni. Leczenie opiera się głównie na kontroli bólu, która umożliwia prawidłową wentylację płuc i zapobiega powikłaniom, takim jak zapalenie płuc. W terapii stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. ibuprofen, naproksen, diklofenak), paracetamol, opioidy (np. oksykodon, hydrokodon) oraz blokady nerwów międzyżebrowych i miejscowe środki znieczulające. Zalecane są także okłady z lodu (15-20 minut co godzinę przez pierwsze 2 dni) oraz późniejsze stosowanie ciepła, a także regularne ćwiczenia oddechowe, w tym głębokie oddychanie (10 powolnych oddechów co godzinę) i techniki oczyszczania dróg oddechowych. Fizjoterapia, obejmująca manipulacje, terapię tkanek miękkich, kinesiotaping i hydroterapię, wspomaga rehabilitację i przyspiesza powrót do sprawności.
blokada nerwu międzyżebrowego, brak zrostu kostnego, drenaż klatki piersiowej, hydroterapia, immunosupresja, kinesiotaping, krioneuroliza, lek opioidowy, manipulacja i mobilizacja, niedodma płuca, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oddychanie przeponowe, odma opłucnowa, otwarta repozycja i wewnętrzna fiksacja, plaster z lidokainą, rozedma płuc, spirometria zachęcająca, stłuczenie płuca, stłuczenie żebra, tępy uraz klatki piersiowej, terapia tkanek miękkich, tracheostomia, uwalnianie mięśniowo-powięziowe, wiotka klatka piersiowa, zapalenie płuc - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Noctis Forte 25 mg
Lek Noctis Forte zawierający doksylaminę w dawce 25 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na doksylaminę lub inne leki przeciwhistaminowe H1, a także u osób z astmą, przewlekłym zapaleniem oskrzeli, rozedmą płuc oraz jaskrą ze względu na działanie antycholinergiczne, które może nasilać objawy tych schorzeń. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z przerostem gruczołu krokowego, zwężeniem szyi pęcherza moczowego, bliznowaciejącym wrzodem trawiennym, zwężeniem odźwiernikowo-dwunastniczym, ciężką niewydolnością nerek lub wątroby, a także u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na ryzyko kumulacji i przenikania substancji czynnej do mleka matki.
antybiotyk makrolidowy, astma, bliznowaciejący wrzód trawienny, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depresja ośrodkowego układu nerwowego, doksylaminy wodorobursztynian, działanie antycholinergiczne, działanie niepożądane, działanie sedatywne, inhibitor izoenzymu CYP450, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, jaskra, łagodna niewydolność nerek, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, lek przeciwhistaminowy, nadwrażliwość na leki przeciwhistaminowe, nadwrażliwość na substancję czynną, pacjent w podeszłym wieku, przerost gruczołu krokowego, przewlekłe zapalenie oskrzeli, reakcja nadwrażliwości, receptor muskarynowy, rozedma płuc, schyłkowa niewydolność nerek, SSRI, uzależnienie od leków nasennych, zaburzenia mikcji, zaburzenie oddychania, zaburzenie rytmu serca, zwężenie odźwiernikowo-dwunastnicze, zwężenie szyi pęcherza moczowego - Leksykon substancji czynnych
Olcha – Dawkowanie i sposób podawania
Immunoterapia alergenowa z użyciem substancji olcha (Alnus sp.) wymaga precyzyjnego przestrzegania schematów dawkowania oraz monitorowania pacjenta. Preparaty zawierające olchę występują w formie roztworów podjęzykowych (np. Perosall D) oraz zawiesin do wstrzykiwań (Pollinex Tree). Terapia podjęzykowa rozpoczyna się przed sezonem pylenia, z codziennym zwiększaniem dawki od 1 do 10 kropli w kolejnych stężeniach: 10 JS/ml (dni 1-10), 100 JS/ml (dni 11-20), 1000 JS/ml (dni 21-30) oraz 5000 JS/ml (dni 31-35). Leczenie podtrzymujące polega na stosowaniu maksymalnej tolerowanej dawki 5000 JS/ml dwa razy w tygodniu, zakończonej 2-3 tygodnie przed sezonem pylenia. W przypadku przerw w terapii powyżej 2 tygodni dawkę należy zmniejszyć, a powyżej 4 tygodni – rozpocząć leczenie od początku. Preparat podaje się na czczo, pod język, co najmniej 15 minut przed posiłkiem, aby zapewnić optymalne wchłanianie.
adrenalina, aldehyd glutarowy, alergen, alergoid, ekspozycja błony śluzowej, epinefryna, immunoterapia alergenowa, iniekcja podskórna, L-tyrozyna, leczenie podstawowe, leczenie podtrzymujące, mieszanka alergenowa, objaw alergiczny, podanie parenteralne, podanie podjęzykowe, reakcja niepożądana, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzelowe, roztwór podjęzykowy, sezon pylenia, tolerancja immunologiczna, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie układu sercowo-naczyniowego, zawiesina do wstrzykiwań, zestaw ratownictwa medycznego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rymphysia 500 mg
Rymphysia jest lekiem zawierającym inhibitor alfa1-proteinazy, produkowanym z ludzkiego osocza, dostępnym w dawkach 500 mg i 1000 mg w formie proszku do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu około 20 mg/ml po rekonstytucji. Preparat jest wskazany wyłącznie dla dorosłych pacjentów z potwierdzonym ciężkim niedoborem alfa1-antytrypsyny, szczególnie z genotypami PiZZ, PiZ(null), Pi(null,null) oraz PiSZ, które wiążą się z istotnym obniżeniem poziomu funkcjonalnego białka w surowicy i tkankach. Terapia ma na celu spowolnienie progresji rozedmy płuc poprzez uzupełnienie niedoboru inhibitora, nie eliminując jednak przyczyny genetycznej choroby. Kwalifikacja do leczenia wymaga potwierdzenia genetycznego i biochemicznego niedoboru oraz obecności postępującej choroby płuc, ocenianej m.in. na podstawie spadku FEV1, pogorszenia wydolności fizycznej i wzrostu liczby zaostrzeń.
alfa1-antytrypsyna, choroba płuc, dieta niskosodowa, enzymy proteolityczne, FEV1, genotyp, inhibitor alfa1-proteinazy, leczenie przeciwzapalne, leki rozszerzające oskrzela, niedobór inhibitora alfa1-proteinazy, obturacja oskrzeli, profilaktyka infekcji, rehabilitacja oddechowa, rekonstytucja, rozedma płuc, spirometria, tlenoterapia, zaostrzenie choroby - Leksykon substancji czynnych
Grzebienica pospolita – Dawkowanie i sposób podawania
Grzebienica pospolita (Cynosurus cristatus) jest istotnym alergenem pyłku traw wykorzystywanym w immunoterapii alergenowej, dostępnym m.in. w preparatach Perosall T13 (roztwór podjęzykowy) oraz POLLINEX+Rye (zawiesina do wstrzykiwań). Perosall T13 stosuje się w dwóch fazach: leczeniu podstawowym (35 dni) i podtrzymującym, rozpoczynając od stężenia 1 (10 JS/ml) i stopniowo zwiększając do stężenia 4 (5000 JS/ml), z dawkami od 1 do 10 kropli dziennie. W przypadku wystąpienia objawów alergicznych dawkę należy zmniejszyć i stopniowo ponownie zwiększać. Leczenie podtrzymujące polega na stosowaniu maksymalnej tolerowanej dawki 2 razy w tygodniu, zakończone 2-3 tygodnie przed sezonem pylenia. Preparat należy podawać na czczo, pod język, co najmniej 15 minut przed posiłkiem.
Cynosurus cristatus, dawka podtrzymująca, epinefryna, grzebienica pospolita, immunoterapia alergenowa, leczenie podstawowe, leczenie podtrzymujące, mieszanka alergenów, naczynie krwionośne, objawy alergiczne, Perosall T13, podanie podjęzykowe, podanie podskórne, Pollinex+Rye, pyłek traw, pylenie roślin, reakcja na leczenie, reakcja ogólnoustrojowa, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzelowe, stężenie alergenu, terapia immunologiczna, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekły kaszel – Objawy
Przewlekły kaszel definiowany jest jako kaszel trwający powyżej 8 tygodni u dorosłych i 4 tygodni u dzieci, z klasyfikacją obejmującą kaszel ostry (<3 tyg.), podostry (3-8 tyg.) oraz przewlekły (≥8 tyg.). Występuje u 10-20% populacji, częściej u kobiet (dwukrotnie częściej niż u mężczyzn), zwłaszcza po menopauzie. Kaszel może mieć charakter suchy (nieproduktywny) lub mokry (produktywny), często towarzyszą mu objawy takie jak spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, chrypka, duszność, zgaga czy ból gardła. Przewlekły kaszel znacząco obniża jakość życia, powodując zaburzenia snu, bóle głowy, nietrzymanie moczu, a także izolację społeczną i zaburzenia psychiczne. Objawy alarmowe wymagające pilnej interwencji to m.in. krwioplucie, gorączka >38,3°C, duszność, utrata masy ciała oraz ból w klatce piersiowej. W diagnostyce istotne jest rozpoznanie przyczyn takich jak astma (w tym wariant z przeważającym kaszlem), refluks żołądkowo-przełykowy, zespół kaszlu górnych dróg oddechowych czy POChP.
duszność, dysfonia, kaszel nieproduktywny, kaszel ostry, kaszel podostry, kaszel poinfekcyjny, kaszel produktywny, kaszel psychogenny, krwioplucie, nietrzymanie moczu, objawy ostrzegawcze, odkrztuszanie plwociny, omdlenie, oporny przewlekły kaszel, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe bakteryjne zapalenie oskrzeli, przewlekły kaszel, refluks żołądkowo-przełykowy, rozedma płuc, rozstrzenia oskrzeli, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, świszczący oddech, wirusowe zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, Zespół Kaszlu Górnych Dróg Oddechowych, zespół nadwrażliwości na kaszel, zgaga, złamanie żeber - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Novo-Helisen Depot –
Immunoterapia alergenowa z użyciem leku Novo-Helisen Depot jest przeciwwskazana u pacjentów z niedostatecznie kontrolowaną astmą (FEV1 <70% wartości należnej według klasyfikacji GINA stopień III/IV), nieodwracalnymi zmianami strukturalnymi w układzie oddechowym (np. rozedma płuc, rozstrzenie oskrzeli), aktywną gruźlicą płuc oraz u osób z chorobami autoimmunologicznymi, chorobami kompleksów immunologicznych, wrodzonymi lub nabytymi defektami immunologicznymi, a także stwardnieniem rozsianym. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z istotną klinicznie niewydolnością serca lub krążenia oraz u osób stosujących beta-adrenolityki (beta-blokery), ze względu na ryzyko zmniejszonej skuteczności adrenaliny w przypadku reakcji anafilaktycznej. Należy również unikać stosowania u pacjentów z nadwrażliwością na składniki pomocnicze, takie jak glinu wodorotlenek i fenol.
adrenalina, astma, astma oskrzelowa, beta-bloker, choroba autoimmunologiczna, choroba nowotworowa, defekt immunologiczny, fenol, FEV1, gruźlica płuc, immunoterapia alergenowa, klasyfikacja GINA, kompleksy immunologiczne, nadwrażliwość, niewydolność serca, Novo-Helisen Depot, reakcja anafilaktyczna, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzeli, schorzenie zapalne, stwardnienie rozsiane, wodorotlenek glinu, zaburzenie psychiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Rozedma płuc – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rozedma płuc, będąca kluczowym elementem POChP, charakteryzuje się wysoką śmiertelnością – 12,7 zgonów na 100 osobolat w ciężkich przypadkach. Rokowanie zależy od wielu czynników, takich jak wiek, konieczność tlenoterapii, parametry czynnościowe płuc (TLC, RV, DLCO), wydolność wysiłkowa, dystrybucja rozedmy, palenie tytoniu (zwiększające ryzyko zgonu o 68%) oraz współistniejąca niewydolność serca (HR 1,92). Tradycyjny parametr FEV1 jest niewystarczający do oceny rokowania, dlatego stosuje się wielowymiarowy indeks BODE, uwzględniający BMI, FEV1, duszność wg MMRC oraz dystans w 6-minutowym teście marszu, który pozwala oszacować 4-letnie przeżycie od 80% (0-2 punkty) do 18% (7-10 punktów). Dodatkowo, indeksy ADO, DOSE oraz modele SERCO i iCOPD oferują precyzyjne narzędzia prognostyczne, a test 1-min STS koreluje z długoterminową śmiertelnością.
całkowita pojemność płuc, ciężkie zaostrzenie, hiperkapnia, indeks ADO, indeks BODE, jakość życia związana ze zdrowiem, model iCOPD, model SERCO, nadciśnienie płucne, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, niewydolność serca, objętość zalegająca, obturacja dróg oddechowych, opieka hospicyjna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzeli, test 6-minutowego marszu, test wstawania z krzesła, wentylacja mechaniczna, wskaźnik masy ciała, zaostrzenie POChP, zdolność dyfuzyjna płuc - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – FluControl Max
FluControl MAX to preparat zawierający 650 mg paracetamolu, 10 mg fenylefryny chlorowodorku oraz 4 mg chlorofenaminy maleinianu, którego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami serca (zwłaszcza ciężką bradykardią i zespołem Raynaude’a), chorobami nerek, rozrostem gruczołu krokowego, cukrzycą, chorobami układu oddechowego, zapaleniem trzustki, zwężeniem połączenia odźwiernika i dwunastnicy oraz chorobami tarczycy. U osób starszych zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego ze względu na ryzyko bradykardii i zmniejszenia pojemności minutowej serca. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 lat ze względu na wysoką dawkę paracetamolu. Należy unikać jednoczesnego stosowania innych leków zawierających paracetamol, sympatykomimetyki lub leki przeciwhistaminowe ze względu na ryzyko przedawkowania, sumowania działań niepożądanych oraz interakcji farmakologicznych.
aminotransferaza alaninowa, astma oskrzelowa, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa, czas protrombinowy, działanie przeciwcholinergiczne, hepatotoksyczność, lek przeciwdepresyjny, methemoglobinemia, nadwrażliwość krzyżowa, nefropatia analgetyczna, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór reduktazy methemoglobiny, niedrożność porażenna jelit, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, przerost gruczołu krokowego, przewlekły nieżyt oskrzeli, reakcja alergiczna, rozedma płuc, skurcz oskrzeli, stężenie glukozy, suchość jamy ustnej, uszkodzenie nerek, zaleganie moczu, zapalenie trzustki, zespół Gilberta, zespół Raynauda - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Doxylamine Biofarm 25 mg
Doxylamine Biofarm, zawierający 25 mg doksylaminy wodorobursztynianu, jest lekiem przeciwhistaminowym o działaniu antycholinergicznym, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub inne leki z grupy antagonistów receptora H1. Lek nie powinien być stosowany u osób z bezsennością trwającą ponad 3 tygodnie, a także u pacjentów z chorobami układu oddechowego, takimi jak astma oskrzelowa, przewlekłe zapalenie oskrzeli i rozedma płuc, ze względu na ryzyko nasilenia objawów i utrudnienia odkrztuszania. Przeciwwskazania obejmują również jaskrę, przerost gruczołu krokowego, zwężenie ujścia pęcherza moczowego oraz schorzenia przewodu pokarmowego, takie jak bliznowaciejący wrzód trawienny i zwężenie odźwiernikowo-dwunastnicze, ze względu na działanie antycholinergiczne leku. Ponadto, stosowanie jest niewskazane u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby z powodu ryzyka kumulacji i zaburzeń metabolizmu.
antagonista receptora H1, antybiotyk makrolidowy, astma oskrzelowa, bezsenność, bliznowaciejący wrzód trawienny, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, ciśnienie wewnątrzgałkowe, doksylaminy wodorobursztynian, dysuria, działanie antycholinergiczne, inhibitor izoenzymu CYP450, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, jaskra, krzyżowa reakcja nadwrażliwości, laktoza jednowodna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, lek przeciwhistaminowy, nadwrażliwość na substancję czynną, przerost gruczołu krokowego, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozedma płuc, schyłkowa niewydolność nerek, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, zagęszczenie wydzieliny oskrzelowej, zatrzymanie moczu, zwężenie odźwiernikowo-dwunastnicze, zwężenie ujścia pęcherza moczowego - Leksykon substancji czynnych
Ipratropiowy bromek – Wskazania do stosowania
Ipratropiowy bromek, dostępny w preparacie Atrodil w postaci aerozolu inhalacyjnego zawierającego 20 µg substancji czynnej na dawkę inhalacyjną, jest stosowany w leczeniu podtrzymującym przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) oraz astmy oskrzelowej. Lek działa jako antagonista receptorów muskarynowych, prowadząc do rozszerzenia oskrzeli i poprawy przepływu powietrza, co jest szczególnie istotne w stanach skurczowych oskrzeli. W POChP, obejmującej przewlekłe zapalenie oskrzeli i rozedmę płuc, ipratropiowy bromek zmniejsza opór dróg oddechowych i łagodzi objawy obturacji, natomiast w astmie oskrzelowej redukuje nadreaktywność oskrzeli i objawy duszności. Preparat zawiera również 8,42 mg etanolu bezwodnego na dawkę, co należy uwzględnić u pacjentów z przeciwwskazaniami do tej substancji pomocniczej.
aerozol inhalacyjny, antagonista receptorów muskarynowych, astma oskrzelowa, beta-2-mimetyk, beta-2-mimetyk długodziałający, bromek ipratropiowy, depozycja leku, drogi oddechowe, duszność, leczenie podtrzymujące, nadreaktywność oskrzeli, przepływ powietrza, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozedma płuc, rozszerzanie oskrzeli, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, terapia skojarzona, terapia trójlekowa, wziewny glikokortykosteroid - Leksykon substancji czynnych
Pseudoefedryna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pseudoefedryna, jako sympatykomimetyk o działaniu obkurczającym naczynia krwionośne, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (w tym nadciśnieniem tętniczym, zaburzeniami rytmu serca, chorobą niedokrwienną serca), cukrzycą, nadczynnością tarczycy, jaskrą oraz schorzeniami układu moczowego, takimi jak przerost gruczołu krokowego i zaburzenia odpływu moczu. Pseudoefedryna może osłabiać działanie leków przeciwnadciśnieniowych oraz wchodzić w interakcje z glikozydami nasercowymi, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, innymi sympatykomimetykami i lekami zwężającymi naczynia krwionośne, co zwiększa ryzyko powikłań, w tym udaru krwotocznego mózgu. U pacjentów z ciężkim lub niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz niewydolnością nerek istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia zespołu tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) i zespołu odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS). W przypadku wystąpienia objawów takich jak nagły, silny ból głowy, nudności, wymioty, splątanie, drgawki czy zaburzenia widzenia, należy natychmiast przerwać leczenie i zwrócić się o pomoc lekarską.
astma, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie śródgałkowe, cukrzyca, digitoksyna, digoksyna, drgawki, dyzuria, glikozyd nasercowy, guz chromochłonny nadnerczy, jaskra, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, kołatanie serca, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwnadciśnieniowy, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, nudności, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunujący ból głowy, przerost gruczołu krokowego, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozedma płuc, splątanie, stan nadkrzepliwości, sympatykomimetyk, tachykardia, udar krwotoczny mózgu, wymioty, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon chorób i schorzeń
Włóknienie płucne – Objawy
Włóknienie płucne to przewlekła, postępująca choroba charakteryzująca się bliznowaceniem tkanki śródmiąższowej płuc, prowadzącym do pogrubienia i sztywności płuc oraz upośledzenia wymiany gazowej. Objawy początkowe obejmują duszność wysiłkową, suchy kaszel i zmęczenie, które z czasem nasilają się, prowadząc do duszności spoczynkowej, palców pałeczkowatych, sinicy oraz ograniczenia tolerancji wysiłku. Diagnostyka opiera się na badaniach czynnościowych (spadek FVC, TLC, DLCO), obrazowych (HRCT) oraz ocenie klinicznej, a progresja choroby jest zmienna – od powolnej do szybkiej, z możliwością ostrych zaostrzeń, które znacznie pogarszają rokowanie. Wskaźniki takie jak obniżona FVC, DLCO, dystans w teście 6-minutowego marszu oraz obecność refluksu żołądkowo-przełykowego korelują z ryzykiem zaostrzeń i szybszą progresją. Średni czas przeżycia wynosi 3-5 lat od diagnozy, choć około 20-25% pacjentów żyje ponad 10 lat, co jest związane z indywidualnym przebiegiem choroby i odpowiedzią na leczenie.
badanie obrazowe, badanie osłuchowe, bliznowacenie tkanki płucnej, duszność wysiłkowa, idiopatyczne włóknienie płucne, lek przeciwzwłóknieniowy, nadciśnienie płucne, natężona pojemność życiowa, niedotlenienie, niewydolność oddechowa, niewydolność prawej komory serca, nintedanib, odma opłucnowa, palce pałeczkowate, pirfenidon, przeszczep płuca, refluks żołądkowo-przełykowy, rehabilitacja pulmonologiczna, rozedma płuc, sinica, suchy kaszel, test 6-minutowego marszu, tkanka płucna, tlenoterapia, tolerancja wysiłku, tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości, trzeszczenia velcro, wentylacja mechaniczna, włóknienie płucne, wymiana gazowa, zakrzep płucny, zdolność dyfuzyjna płuc - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rymphysia 500 mg
Rymphysia to lek przeciwkrwotoczny, będący inhibitorem alfa1-proteinazy (alfa1-PI) pochodzącym z osocza ludzkiego, dostępny w dawkach 500 mg i 1000 mg w formie proszku do sporządzania roztworu do infuzji (około 20 mg/ml po rekonstytucji). Jego głównym mechanizmem działania jest inhibicja elastazy neutrofilowej (NE) w płucach, co jest kluczowe u pacjentów z wrodzonym niedoborem alfa1-PI, prowadzącym do zaburzenia równowagi proteaza-inhibitor i rozwoju przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) lub rozedmy. Niedobór alfa1-PI jest dziedziczony autosomalnie kodominująco i charakteryzuje się niskimi stężeniami alfa1-PI w surowicy i płucach, co skutkuje zwiększoną aktywnością elastazy neutrofilowej i uszkodzeniem pęcherzyków płucnych. Objawy kliniczne pojawiają się zwykle między 30. a 40. rokiem życia.
czynny alfa1-PI, elastaza antyneutrofilowa, elastaza neutrofilowa, inhibitor alfa1-proteinazy, inhibitor proteinazy, leczenie wspomagające, lek przeciwkrwotoczny, niedobór alfa1-antytrypsyny, niedobór alfa1-PI, płyn na powierzchni śródbłonka, popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe, proteaza serynowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozedma płuc, roztwór do infuzji, terapia dożylna, woda do wstrzykiwań, zaburzenie dziedziczne, zakażenie dróg oddechowych - Leksykon chorób i schorzeń
Odma opłucnowa – Diagnostyka i diagnoza
Odma opłucnowa to obecność powietrza w jamie opłucnowej prowadząca do zapadnięcia płuca i objawów takich jak jednostronny ból w klatce piersiowej, duszność, osłabione szmery oddechowe, hiperrezonans po stronie odmy oraz tachykardia. W przypadku odmy prężnej dochodzi do przesunięcia tchawicy, rozdęcia klatki po stronie odmy, poszerzenia żył szyjnych, hipotensji i zaburzeń świadomości, co wymaga natychmiastowej interwencji. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym oraz obrazowym – podstawą jest zdjęcie RTG klatki piersiowej w projekcji PA na pełnym wdechu, które wykazuje krawędź opłucnej płucnej i brak rysunku płucnego obwodowo. Tomografia komputerowa stanowi złoty standard, szczególnie przy wykrywaniu małych odmian, a ultrasonografia cechuje się wysoką czułością (91-98,6%) i jest przydatna w warunkach ratunkowych, umożliwiając ocenę ślizgania opłucnej, obecności linii A i B oraz objawu punktu płucnego.
ból klatki piersiowej, ból opłucnowy, bronchoskopia, drżenie głosowe, duszność, elektrokardiogram, gazometria tętnicza, hiperkapnia, hipoksemia, hipotensja, jama opłucnowa, kwasica oddechowa, limfangioleiomiomatoza, linie B, odma jatrogenna, odma katamenialna, odma opłucnowa, odma pourazowa, odma prężna, opłucna płucna, pleurodeza, poszerzenie żył szyjnych, przesunięcie tchawicy, pulsoksymetria, rozedma płuc, szmery oddechowe, tachykardia, tomografia komputerowa, tomosynteza cyfrowa, torakocenteza, ultrasonografia, wentylacja mechaniczna, zaburzenia hemodynamiczne, zapadnięcie płuca, zapalenie opłucnej, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zatorowość płucna, zatrzymanie krążenia, zdjęcie RTG klatki piersiowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Argol Essenza Balsamica
Produkt leczniczy ARGOL ESSENZA BALSAMICA występuje w dwóch postaciach farmaceutycznych: w butelce ze szkła brunatnego z kroplomierzem (50-200 ml) zawierającej 60% etanolu (~0,37 g etanolu w dawce 10-15 kropli) oraz w butelce ze szkła bezbarwnego z pompką rozpylającą (8-18 ml) z zawartością etanolu poniżej 100 mg na dawkę. Preparat nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12 roku życia, a także u pacjentów z chorobami wątroby (w tym kamicą żółciową, zapaleniem pęcherzyka żółciowego, ciężkim uszkodzeniem wątroby), chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, padaczką oraz u osób uzależnionych od alkoholu. Ze względu na wysoką zawartość etanolu w postaci z kroplomierzem, konieczne jest szczegółowe poinformowanie pacjenta o ryzyku i przeciwwskazaniach, a także o przeciwwskazaniach dotyczących miejsc aplikacji – preparatu nie należy stosować na śluzówkę nosa ani w okolicy oka, a w przypadku kontaktu z okiem należy natychmiast przemyć je wodą.
astma, choroba wątroby, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, duszność, inhalacja parowa, kamica żółciowa, mentol, okolica oka, olejek cynamonowca chińskiego, olejek goździkowy, olejek melisy lekarskiej, padaczka, podrażnienie dróg oddechowych, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja nadwrażliwości, rozedma płuc, schorzenie układu oddechowego, śluzówka nosa, uszkodzenie wątroby, uzależnienie od alkoholu, zapalenie pęcherzyka żółciowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Senamina 12,5 mg
Doksylamina wodorobursztynian w dawce 12,5 mg (Senamina) posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed jej zastosowaniem. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na doksylaminę, substancje pomocnicze (w tym mannitol 50,0 mg/tabletkę) oraz inne leki przeciwhistaminowe H1 ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami układu oddechowego (astma, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozedma płuc), schorzeniami układu moczowego (rozrost gruczołu krokowego, zwężenie szyi pęcherza moczowego), jaskrą, chorobami przewodu pokarmowego (choroba wrzodowa ze zwężeniem, zwężenie odźwiernikowo-dwunastnicze) oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek i wątroby. Doksylamina jest metabolizowana w wątrobie i wydalana przez nerki, co zwiększa ryzyko kumulacji i działań niepożądanych w przypadku niewydolności tych narządów.
antybiotyk makrolidowy, astma, choroba wrzodowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, doksylaminy wodorobursztynian, działanie antycholinergiczne, działanie cholinolityczne, inhibitor CYP450, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, jaskra, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwhistaminowy H1, nadwrażliwość na doksylaminę, przewlekłe zapalenie oskrzeli, reakcja krzyżowa, rozedma płuc, rozrost gruczołu krokowego, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, splątanie, suchość jamy ustnej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie widzenia, zatrzymanie moczu, zwężenie odźwiernikowo-dwunastnicze, zwężenie szyi pęcherza moczowego - Leksykon chorób i schorzeń
Rak płuca – Etiologia i przyczyny
Rak płuca, rozpoczynający się w komórkach nabłonka oddechowego, jest główną przyczyną zgonów nowotworowych na świecie. Palenie tytoniu odpowiada za 80-90% przypadków, z ryzykiem wzrastającym proporcjonalnie do liczby wypalanych papierosów (palenie >25 papierosów/dobę zwiększa ryzyko 25-krotnie). Dym tytoniowy zawiera ponad 7000 substancji chemicznych, w tym 60-70 kancerogenów, takich jak NNK, które tworzą addukty DNA prowadzące do mutacji. Bierne palenie podnosi ryzyko o 24-30%, a radon, drugi najważniejszy czynnik ryzyka, odpowiada za około 21 000 zgonów rocznie w USA (10% przypadków). Ekspozycja zawodowa na azbest, arsen, chrom (VI), kadm i inne kancerogeny zwiększa ryzyko raka płuca, szczególnie u palaczy (ryzyko azbestu u palaczy wzrasta 50-90-krotnie). Zanieczyszczenie powietrza, zwłaszcza pył zawieszony i spaliny diesla, odpowiada za 1-2% zgonów z powodu raka płuca w USA. Czynniki genetyczne, takie jak mutacje TP53, KRAS i EGFR, oraz przewlekłe choroby płuc (POChP, zwłóknienie, gruźlica) również podnoszą ryzyko zachorowania.
addukt DNA, arsen, azbest, bierne palenie, drobnokomórkowy rak płuca, ekspozycja na radon, gruczolakorak płuca, gruźlica płuc, guz pierwotny, krzemionka krystaliczna, mutacja EGFR, nabłonek oddechowy, niedrobnokomórkowy rak płuca, palenie tytoniu, POChP, promieniowanie jonizujące, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pył zawieszony, radioterapia klatki piersiowej, rak płaskonabłonkowy płuca, rozedma płuc, terapia ukierunkowana molekularnie, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, zanieczyszczenie powietrza, zwłóknienie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Aktynomikoza – Etiologia i przyczyny
Aktynomykoza to przewlekła, polimikrobialna infekcja bakteryjna wywołana głównie przez Actinomyces israelii (odpowiedzialny za około 70% przypadków) oraz inne gatunki Actinomyces, które są Gram-dodatnimi, beztlenowymi lub mikroaerofilnymi bakteriami nitkowatymi. Bakterie te są naturalną florą komensalną jamy ustnej, przewodu pokarmowego i układu moczowo-płciowego, a choroba rozwija się po naruszeniu ciągłości bariery śluzówkowej, np. w wyniku urazów, zabiegów chirurgicznych, stanów zapalnych czy obecności ciał obcych (np. wewnątrzmacicznej wkładki antykoncepcyjnej stosowanej powyżej 5 lat). Infekcja charakteryzuje się tworzeniem ropni z ziarnami siarkowymi, przetok, nacieków zapalnych o twardej konsystencji oraz zmian ziarniniakowych z martwicą, a jej przebieg jest przewlekły i pełzający, z możliwością szerzenia się przez ciągłość tkanek, często ignorując naturalne bariery anatomiczne.
Actinomyces, Actinomyces israelii, Aggregatibacter actinomycetemcomitans, aktynomykoza brzuszna, aktynomykoza miednicy, aktynomykoza OUN, aktynomykoza płucna, aktynomykoza szyjno-twarzowa, alkoholizm, Bacteroides, bakteria beztlenowa, bakteria Gram-dodatnia, biofilm, chemioterapia, choroba wrzodowa, cukrzyca, ekstrakcja zęba, Enterobacterales, flora komensalna, Fusobacterium, infekcja polimikrobialna, leczenie kanałowe, naciek zapalny, odpowiedź zapalna, Peptostreptococcus, Prevotella, próchnica, przetoka, przewlekłe zapalenie migdałków, przewlekłe zapalenie oskrzeli, radioterapia, ropień zębowy, rozedma płuc, rozsiew krwiopochodny, rozstrzenie oskrzeli, Staphylococcus, steroidoterapia, Streptococcus, terapia immunosupresyjna, wkładka wewnątrzmaciczna, zakażenie HIV, zapalenie przyzębia, zapalenie uchyłków, zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie ziarniniakowe, ziarno siarkowe, zmiana ziarniniakowa - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd – Wskazania do stosowania
Polisacharydowe szczepionki otoczkowe, takie jak PNEUMOVAX 23 i TYPHIM Vi, stanowią kluczowy element profilaktyki zakażeń wywołanych przez Streptococcus pneumoniae oraz Salmonella typhi. PNEUMOVAX 23 zawiera po 25 μg polisacharydu z każdego z 23 serotypów pneumokoków i jest wskazana do czynnego uodporniania pacjentów od 2. roku życia, ze szczególnym uwzględnieniem osób powyżej 50. roku życia, pacjentów z przewlekłymi chorobami układu sercowo-naczyniowego, oddechowego, cukrzycą, marskością wątroby, niedoborami odporności oraz osób z dysfunkcją śledziony. Szczepionka ta jest również rekomendowana u pacjentów immunoniekompetentnych, w tym zakażonych HIV, z chorobami hematologicznymi, nowotworami, przewlekłą niewydolnością nerek oraz po przeszczepach. TYPHIM Vi, zawierająca 25 μg polisacharydu Vi Salmonella typhi, jest stosowana w profilaktyce duru brzusznego u osób powyżej 2. roku życia, zwłaszcza podróżujących do rejonów endemicznych, migrantów oraz personelu medycznego i wojskowego narażonego na kontakt z patogenem.
anemia sierpowata, antygen grasiczozależny, białaczka, chemioterapia immunosupresyjna, chłoniak, choroba Hodgkina, cukrzyca, dur brzuszny, inwazyjna choroba pneumokokowa, kardiomiopatia, kortykosteroid, marskość wątroby, odpowiedź immunologiczna, pacjent immunoniekompetentny, pneumokok, PNEUMOVAX 23, polisacharyd otoczkowy bakterii, polisacharyd w szczepionce, przeszczepienie narządu, przeszczepienie szpiku kostnego, przewlekła choroba układu oddechowego, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozedma płuc, Salmonella typhi, splenektomia, Streptococcus pneumoniae, szczepionka polisacharydowa przeciw durowi brzusznemu, szczepionka polisacharydowa przeciw pneumokokom, szczepionka przeciwpneumokokowa, szpiczak mnogi, TYPHIM Vi, wirus HIV, wrodzony brak śledziony, wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego, zakażenie pneumokokowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół nefrotyczny