Właściwości farmakodynamiczne leku Atrovent N

Atrovent N (20 mikrogramów/dawkę inhalacyjną, aerozol inhalacyjny, roztwór) to produkt leczniczy zawierający jako substancję czynną bromek ipratropiowy w ilości 21 mikrogramów na dawkę odmierzoną, co odpowiada 20 mikrogramom bromku ipratropiowego bezwodnego. Lek ten należy do grupy farmakoterapeutycznej innych leków stosowanych w chorobach obturacyjnych dróg oddechowych podawanych wziewnie, konkretnie do leków przeciwcholinergicznych (kod ATC: R03BB01).¹

Mechanizm działania

Z badań przedklinicznych wynika, że bromek ipratropiowy, jako antagonista acetylocholiny, działa poprzez hamowanie odruchów przewodzonych drogą nerwu błędnego. Substancja ta jest czwartorzędową pochodną amonową o właściwościach przeciwcholinergicznych (parasympatykolitycznych).²

Mechanizm działania leków przeciwcholinergicznych, takich jak bromek ipratropiowy, polega na zapobieganiu zwiększenia wewnątrzkomórkowego stężenia jonów wapnia Ca++. W normalnych warunkach, acetylocholina oddziałuje na receptory muskarynowe w mięśniach gładkich oskrzeli za pośrednictwem układu drugiego przekaźnika, który składa się z trójfosforanu inozytolu (IP3) oraz diacyloglicerolu (DAG).³

Ważną cechą działania preparatu Atrovent N jest to, że rozszerzenie oskrzeli następuje w wyniku miejscowego działania bromku ipratropiowego, a nie poprzez działanie ogólnoustrojowe. Dzięki temu lek działa precyzyjnie w miejscu podania, minimalizując ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych.⁴

Wpływ na drogi oddechowe

Badania niekliniczne i kliniczne nie wykazały ujemnego wpływu preparatu Atrovent N na istotne funkcje dróg oddechowych, takie jak:⁵

• Wydzielanie śluzu w drogach oddechowych – lek nie zaburza naturalnej produkcji śluzu pełniącego funkcję ochronną
• Oczyszczanie rzęskowe – nie wpływa negatywnie na transport śluzowo-rzęskowy, który odpowiada za usuwanie zanieczyszczeń
• Wymiana gazowa – nie powoduje zaburzeń w wymianie tlenu i dwutlenku węgla w pęcherzykach płucnych

Badania kliniczne

Efektywność terapeutyczna leku Atrovent N została potwierdzona w szeregu badań klinicznych. Poniżej przedstawiono najważniejsze wyniki dotyczące skuteczności i czasu działania leku:

Równoważność terapeutyczna

Przeprowadzono badania porównawcze pomiędzy dwoma formulacjami leku – zawierającą hydrofluoroalkan (HFA) oraz zawierającą chlorofluorowęglowodór (CFC). Badania te objęły pacjentów dorosłych z astmą i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) oraz dzieci z astmą oskrzelową. Leczenie prowadzono przez okres do trzech miesięcy.⁶

Wyniki badań jednoznacznie wykazały, że obydwie formulacje preparatu Atrovent N są równoważne pod względem terapeutycznym, co oznacza, że zmiana nośnika z CFC na bardziej przyjazny dla środowiska HFA nie wpłynęła na skuteczność leczniczą produktu.⁷

Skuteczność w POChP

W kontrolowanych 90-dniowych badaniach u pacjentów ze skurczem oskrzeli w przebiegu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (obejmującej przewlekłe zapalenie oskrzeli i rozedmę płuc) zaobserwowano następujący przebieg działania leku:⁸

• Początek działania: znacząca poprawa czynności płuc wystąpiła już w ciągu 15 minut od inhalacji
• Maksymalny efekt: najsilniejszy efekt rozszerzający oskrzela osiągnięto po 1-2 godzinach od podania
• Czas działania: u większości pacjentów działanie bronchodylatacyjne utrzymywało się przez okres do 4-6 godzin

Skuteczność w astmie oskrzelowej

W kontrolowanych 90-dniowych badaniach u pacjentów ze skurczem oskrzeli w przebiegu astmy oskrzelowej wykazano:⁹

• Odsetek odpowiedzi: znaczącą poprawę czynności płuc, definiowaną jako zwiększenie wartości FEV1 (natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej) o co najmniej 15%, uzyskano u 51% pacjentów
• Czas działania: poprawa wartości FEV1 utrzymywała się przez okres do 5 godzin po podaniu leku

Powyższe wyniki badań klinicznych potwierdzają, że Atrovent N jest skutecznym lekiem rozszerzającym oskrzela zarówno w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, jak i w astmie oskrzelowej, charakteryzującym się szybkim początkiem działania i utrzymującym się efektem terapeutycznym przez kilka godzin po podaniu.¹⁰