Właściwości farmakokinetyczne
Atrovent N 20 mcg/dawkę inh.

Właściwości farmakokinetyczne bromku ipratropiowego

Bromek ipratropiowy, substancja czynna preparatu Atrovent N (20 mikrogramów/dawkę inhalacyjną), wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne przy podaniu wziewnym. Należy podkreślić, że działanie terapeutyczne produktu leczniczego wynika przede wszystkim z jego miejscowego działania w drogach oddechowych, a czas występowania efektu rozszerzenia oskrzeli jest niezależny od farmakokinetyki ogólnoustrojowej.¹

Wchłanianie

Po podaniu preparatu drogą wziewną, jedynie 10-30% dawki dociera do dróg oddechowych, przy czym dokładna ilość zależy od składu preparatu oraz zastosowanej techniki inhalacji. Pozostała, większa część dawki zostaje połknięta i przechodzi przez przewód pokarmowy.²

Frakcja dawki, która dociera do płuc, charakteryzuje się bardzo szybkim wchłanianiem do krwiobiegu – proces ten zachodzi w ciągu kilku minut od inhalacji. Całkowita ogólnoustrojowa biodostępność bromku ipratropiowego po podaniu wziewnym wynosi od 7 do 28%, natomiast po podaniu doustnym zaledwie 2%. Z tego powodu połknięta część dawki nie ma istotnego wpływu na stężenie substancji czynnej w osoczu.³

Dystrybucja

Parametry farmakokinetyczne opisujące dystrybucję ipratropium zostały określone na podstawie pomiarów stężeń w osoczu krwi po podaniu dożylnym. Obserwuje się szybkie dwufazowe zmniejszenie stężenia w osoczu krwi. Pozorna objętość dystrybucji w stanie równowagi (Vdss) wynosi około 176 l (około 2,4 l/kg), co wskazuje na dużą dystrybucję leku w tkankach.⁴

Wiązanie bromku ipratropiowego z białkami osocza jest niewielkie i wynosi poniżej 20%. Dane niekliniczne wykazały, że jako czwartorzędowa amina, ipratropium nie przenika przez barierę łożyskową ani przez barierę krew-mózg.⁵

Metabolizm

Po podaniu dożylnym około 60% dawki jest metabolizowane, prawdopodobnie głównie w wątrobie na drodze utleniania. Zidentyfikowane metabolity powstają w wyniku następujących procesów:⁶

• hydrolizy
• odwodnienia
• eliminacji grupy hydroksymetylowej w obrębie kwasu tropowego

Powstałe metabolity wykazują słabe powinowactwo do receptora muskarynowego i uważane są za nieczynne farmakologicznie.⁷

Eliminacja

Okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji bromku ipratropiowego wynosi około 1,6 godziny. Klirens całkowity ipratropium wynosi 2,3 l/min, a klirens nerkowy 0,9 l/min.⁸

W badaniach z użyciem produktu leczniczego znakowanego radioaktywnie określono szczegółowo drogę eliminacji ipratropium. Wydalanie leku po podaniu dożylnym zachodzi głównie przez nerki. Okres półtrwania dla eliminacji mierzony z użyciem znakowanego izotopowo związku (pomiar dotyczący zarówno związku w postaci niezmienionej, jak i w postaci metabolitów) wynosi 3,6 godziny.⁹

Bilans wydalania

W badaniu bilansu wydalania z wykorzystaniem produktu znakowanego radioaktywnie stwierdzono następujące drogi eliminacji leku (zarówno w postaci niezmienionej, jak i w postaci metabolitów):¹⁰

Wpływ drogi podania na wydalanie nerkowe

Wydalanie przez nerki w ciągu 0-24 godzin niezmienionej substancji czynnej oszacowano na:¹¹

• 46% dawki po podaniu dożylnym
• poniżej 1% po podaniu doustnym
• 3-13% po podaniu wziewnym

Powyższe dane wskazują na znaczące różnice w biodostępności oraz szlakach eliminacji bromku ipratropiowego w zależności od drogi podania, co ma istotne znaczenie kliniczne przy stosowaniu wziewnej formy leku (Atrovent N).