Dawkowanie i sposób podawania
Tomka wonna

Tomka wonna (Anthoxanthum odoratum) jest istotnym składnikiem mieszanek alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej alergii na pyłki traw, dostępnych w formach podskórnych i podjęzykowych. Dawkowanie preparatów takich jak Catalet T (stężenia od 25 JS/ml do 10000 JS/ml), Pollinex + Rye (600 SU/ml do 4000 SU/ml) oraz Perosall T13 (1 JS/ml do 5000 JS/ml) powinno być indywidualnie dostosowane przez alergologa na podstawie wywiadu, nasilenia objawów, testów skórnych i poziomu swoistych IgE. Schematy dawkowania obejmują fazę leczenia podstawowego z narastającymi dawkami oraz fazę podtrzymującą, z odstępami między dawkami od 7 do 14 dni w immunoterapii podskórnej oraz stopniowym zwiększaniem liczby kropli w immunoterapii podjęzykowej. W przypadku przerw w leczeniu lub reakcji niepożądanych zaleca się odpowiednią modyfikację dawkowania, włącznie z cofnięciem się w schemacie lub zmniejszeniem dawki.

  1. Dawkowanie i sposób podawania substancji tomka wonna
    1. Zasady ogólne dawkowania
    2. Dawkowanie tomki wonnej w immunoterapii podskórnej
    3. Dawkowanie tomki wonnej w immunoterapii podjęzykowej
    4. Modyfikacje dawkowania i postępowanie w sytuacjach szczególnych
    5. Czas trwania immunoterapii
    6. Szczególne grupy pacjentów
    7. Sposób podawania
    8. Kolejne rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania substancji tomka wonna

Tomka wonna (Anthoxanthum odoratum) stanowi jeden z kluczowych składników mieszanek alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej alergii na pyłki traw. Prawidłowe dawkowanie tej substancji jest niezbędne dla zapewnienia skuteczności i bezpieczeństwa terapii. Występuje ona w preparatach do immunoterapii podjęzykowej oraz podskórnej, co determinuje różne schematy dawkowania.1

Zasady ogólne dawkowania

Dawkowanie preparatów zawierających tomkę wonną (jako składnik mieszanek alergenowych) powinno być ustalane wyłącznie przez lekarza specjalistę alergologa. Kwalifikacja pacjenta do odpowiedniej kategorii odbywa się na podstawie kompleksowej oceny obejmującej:1

1

Immunoterapię alergenową z zastosowaniem tomki wonnej można prowadzić według dwóch głównych schematów:1

  • Schemat przedsezonowy – terapię rozpoczyna się przed sezonem pylenia traw w okresie bezobjawowym
  • Schemat całoroczny – terapię prowadzi się przez cały rok, z modyfikacją dawkowania w sezonie pylenia

1

Dawkowanie tomki wonnej w immunoterapii podskórnej

Immunoterapia podskórna z zastosowaniem preparatów zawierających tomkę wonną jest procedurą dwuetapową, składającą się z fazy leczenia podstawowego (zwiększanie dawki) i fazy leczenia podtrzymującego (stała dawka). Przykładowe schematy dawkowania dla różnych preparatów przedstawiono poniżej.2 3

Catalet T

Preparat Catalet T zawiera tomkę wonną w składzie mieszanki alergoidów pyłku traw i jest dostępny w czterech stężeniach:4

  • Stężenie 1 – 25 JS/ml (leczenie podstawowe)
  • Stężenie 2 – 250 JS/ml (leczenie podstawowe)
  • Stężenie 3 – 2500 JS/ml (leczenie podstawowe)
  • Stężenie 4 – 10000 JS/ml (leczenie podtrzymujące)

4

Poniższa tabela przedstawia szczegółowy schemat dawkowania Catalet T w zależności od nasilenia objawów alergicznych:5

Stężenie preparatu Ciężkie objawy alergii (ml) Umiarkowane objawy alergii (ml) Łagodne objawy alergii (ml) Odstępy pomiędzy dawkami w obrębie tego samego stężenia
Stężenie 1
(25 JS/ml)		 0,1 0,5 – 0,5 – – – – – 7 dni
Stężenie 2
(250 JS/ml)		 0,1 0,3 0,5 0,1 0,5 – 0,1 0,5 – 7 dni
Stężenie 3
(2500 JS/ml)		 0,1 0,3 0,5 0,1 0,5 – 0,1 0,5 – 14 dni
Stężenie 4
(10000 JS/ml)		 0,2 0,5 1,0 0,2 0,5 1,0 0,2 0,5 1,0 14 dni
Odstępy pomiędzy dawkami przy przejściu do wyższego stężenia
Stężenie 1 → 2 7 dni
Stężenie 2 → 3 14 dni
Stężenie 3 → 4 14 dni

5

Pollinex + Rye

Preparat Pollinex + Rye zawiera tomkę wonną w składzie mieszanki alergoidów pyłku 13 traw. Jest dostępny w następujących stężeniach:6

  • Stężenie 1 – 600 SU/ml (fiolka zielona, leczenie podstawowe)
  • Stężenie 2 – 1600 SU/ml (fiolka żółta, leczenie podstawowe)
  • Stężenie 3 – 4000 SU/ml (fiolka czerwona, leczenie podstawowe i podtrzymujące)

6

Dawkowanie Pollinex + Rye przedstawia się następująco:7

Numer i kolor fiolki Stężenie (SU/ml) Zalecana dawka Alternatywny sposób dawkowania*
1 zielony 600 SU/ml 300 SU/0,5 ml 120 SU – 0,2 ml, następnie
300 SU – 0,5 ml
2 żółty 1600 SU/ml 800 SU/0,5 ml 320 SU – 0,2 ml, następnie
800 SU – 0,5 ml
3 czerwony 4000 SU/ml 2000 SU/0,5 ml 800 SU – 0,2 ml, następnie
2000 SU – 0,5 ml

* Alternatywne dawkowanie zalecane jest dla pacjentów silnie uczulonych.7

W leczeniu podtrzymującym preparatem Pollinex + Rye zaleca się:8

  • Przynajmniej 3 wstrzyknięcia po 0,5 ml (2000 SU) z fiolki nr 3
  • Odstępy między wstrzyknięciami: 1-4 tygodnie (maksymalnie 6 tygodni)
  • Jeżeli maksymalna dawka jest źle tolerowana, można stosować mniejsze dawki podtrzymujące

8

Dawkowanie tomki wonnej w immunoterapii podjęzykowej

Perosall T13

Preparat Perosall T13 zawiera tomkę wonną w składzie mieszanki alergenów pyłku 13 traw i jest dostępny w następujących stężeniach:9

  • Stężenie 0 – 1 JS/ml (na indywidualne zamówienia dla pacjentów szczególnie wrażliwych)
  • Stężenie 1 – 10 JS/ml (leczenie podstawowe)
  • Stężenie 2 – 100 JS/ml (leczenie podstawowe)
  • Stężenie 3 – 1000 JS/ml (leczenie podstawowe)
  • Stężenie 4 – 5000 JS/ml (leczenie podstawowe i podtrzymujące)

9

Dawkowanie Perosall T13 w leczeniu podstawowym:10

Stężenie 1 – 10 JS/ml Stężenie 2 – 100 JS/ml Stężenie 3 – 1000 JS/ml Stężenie 4 – 5000 JS/ml
Dzień 1 1 kropla Dzień 11 1 kropla Dzień 21 1 kropla Dzień 31 2 krople
Dzień 2 2 krople Dzień 12 2 krople Dzień 22 2 krople Dzień 32 4 krople
Dzień 3 3 krople Dzień 13 3 krople Dzień 23 3 krople Dzień 33 6 kropli
Dzień 4 4 krople Dzień 14 4 krople Dzień 24 4 krople Dzień 34 8 kropli
Dzień 5 5 kropli Dzień 15 5 kropli Dzień 25 5 kropli Dzień 35 10 kropli
Dzień 6 6 kropli Dzień 16 6 kropli Dzień 26 6 kropli
Dzień 7 7 kropli Dzień 17 7 kropli Dzień 27 7 kropli
Dzień 8 8 kropli Dzień 18 8 kropli Dzień 28 8 kropli
Dzień 9 9 kropli Dzień 19 9 kropli
Dzień 10 10 kropli Dzień 20 10 kropli

10

W leczeniu podtrzymującym preparatem Perosall T13 maksymalną, dobrze tolerowaną dawkę należy stosować 2 razy w tygodniu. Leczenie należy zakończyć 2-3 tygodnie przed okresem pylenia roślin.11

Uwaga dla pacjentów szczególnie nadwrażliwych: Można rozpocząć leczenie od stężenia 0 – 1 JS/ml, które przygotowuje się na indywidualne zamówienie.12

Modyfikacje dawkowania i postępowanie w sytuacjach szczególnych

Przerwy w leczeniu

W przypadku przekroczenia zalecanych odstępów między wstrzyknięciami, konieczna jest modyfikacja dawkowania:13

  • Dla preparatu Pollinex + Rye:
    • Przerwa dłuższa o 2 do 4 tygodni: wstrzyknąć poprzednią dawkę (nie zwiększać dawki)
    • Przerwa dłuższa niż 4 tygodnie: wznowić leczenie od najmniejszej dawki
    • W leczeniu podtrzymującym, przy przerwie dłuższej niż 6 tygodni: rozpocząć leczenie od najmniejszej dawki

13

  • Dla preparatu Perosall T13:
    • Przerwanie leczenia na dłużej niż 2 tygodnie: wznowić stosując połowę ostatnio podawanej i dobrze tolerowanej dawki
    • Przerwanie leczenia na dłużej niż 4 tygodnie: rozpocząć leczenie od stężenia 1

14

Reakcje niepożądane

W przypadku silnych reakcji po immunoterapii należy dostosować dawkowanie: 5 cm lub reakcja ogólnoustrojowa należy skorygować dawkę przed kolejnym wstrzyknięciem. Reakcja Obrzęk w miejscu podania o średnicy 5-10 cm Obrzęk w miejscu podania o średnicy > 10 cm Modyfikacja nie zwiększać dawki, powtórzyć ostatnią wstrzykniętą dawkę cofnąć się o 1 etap w schemacie dawkowania Reakcja ogólnoustrojowa o różnym nasileniu Poważna reakcja ogólnoustrojowa, wstrząs anafilaktyczny cofnąć się o 2 etapy w schemacie dawkowania zweryfikować wskazania do leczenia”>15

  • Dla preparatu Pollinex + Rye:
    • Obrzęk w miejscu podania o średnicy 5-10 cm: nie zwiększać dawki, powtórzyć ostatnią wstrzykniętą dawkę
    • Obrzęk w miejscu podania o średnicy >10 cm: cofnąć się o 1 etap w schemacie dawkowania
    • Reakcja ogólnoustrojowa o różnym nasileniu: cofnąć się o 2 etapy w schemacie dawkowania
    • Poważna reakcja ogólnoustrojowa, wstrząs anafilaktyczny: zweryfikować wskazania do leczenia

5 cm lub reakcja ogólnoustrojowa należy skorygować dawkę przed kolejnym wstrzyknięciem. Reakcja Obrzęk w miejscu podania o średnicy 5-10 cm Obrzęk w miejscu podania o średnicy > 10 cm Modyfikacja nie zwiększać dawki, powtórzyć ostatnią wstrzykniętą dawkę cofnąć się o 1 etap w schemacie dawkowania Reakcja ogólnoustrojowa o różnym nasileniu Poważna reakcja ogólnoustrojowa, wstrząs anafilaktyczny cofnąć się o 2 etapy w schemacie dawkowania zweryfikować wskazania do leczenia”>15

  • Dla preparatu Perosall T13:
    • W przypadku wystąpienia objawów alergicznych: zmniejszyć dawkę, stosując mniej kropli lub mniejsze stężenie, przez co najmniej 3 dni
    • Następnie codziennie zwiększać dawkę o jedną kroplę zgodnie ze schematem leczenia podstawowego

16

Czas trwania immunoterapii

Dla uzyskania skutecznego i długotrwałego złagodzenia objawów alergicznych związanych z uczuleniem na tomkę wonną, zaleca się:17

  • Kontynuację leczenia przez okres 3 do 5 lat
  • W przypadku schematu całorocznego w kolejnych latach:
    • W I roku immunoterapii: zmniejszenie dawki w okresie pylenia do 20% objętości ostatnio podanej dawki przed sezonem
    • W II roku immunoterapii: zmniejszenie dawki w okresie pylenia do 30% objętości
    • W III roku immunoterapii: zmniejszenie dawki w okresie pylenia do 40% objętości

18

Szczególne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież

Nie należy stosować preparatów zawierających tomkę wonną u dzieci poniżej 6 lat.19

Pacjenci w podeszłym wieku

W przypadku pacjentów w podeszłym wieku należy brać pod uwagę częściej występujące przeciwwskazania, takie jak:20

  • Rozedma płuc
  • Rozstrzenie oskrzelowe
  • Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

20

Sposób podawania

Sposób podawania preparatów zawierających tomkę wonną zależy od postaci farmaceutycznej:21 22 23

  • Preparaty podskórne (Catalet T, Pollinex + Rye):
    • Podawać głęboko podskórnie, nie rozcierając miejsca wstrzyknięcia
    • Wstrzyknięcie wykonywać w zewnętrzną środkową część ramienia
    • Zawiesinę przed podaniem należy ogrzać do temperatury pokojowej i dobrze wstrząsnąć
    • Należy upewnić się, że jest dostępny odpowiednio wyposażony zestaw ratownictwa medycznego zawierający epinefrynę (adrenalinę)
  • Preparaty podjęzykowe (Perosall T13):
    • Stosować na czczo, pod język
    • Utrzymać pod językiem co najmniej 15 minut przed posiłkiem

21 22 23

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl