Wskazania do stosowania
Tomka wonna

Tomka wonna w immunoterapii swoistej – wskazania do stosowania

Tomka wonna (Anthoxanthum odoratum) należy do grupy alergenów traw, których pyłki są jednymi z najpowszechniejszych przyczyn alergii pyłkowej w Polsce. Substancja ta stanowi składnik preparatów alergoidów stosowanych w swoistej immunoterapii alergenowej (SIT). Tomka wonna występuje w składzie kilku produktów leczniczych przeznaczonych do immunoterapii, takich jak Catalet T, Perosall T13 oraz Pollinex+Rye, które różnią się między sobą drogą podania, postacią farmaceutyczną oraz schematem dawkowania.¹²³

Podstawowe wskazania kliniczne do stosowania immunoterapii z tomką wonną

Głównym wskazaniem do stosowania immunoterapii swoistej zawierającej tomkę wonną jest IgE-zależna alergia na pyłki traw. Decyzja o włączeniu leczenia powinna opierać się na potwierdzeniu obecności tej alergii za pomocą testów diagnostycznych oraz ocenie objawów klinicznych. Preparat Catalet T stosowany jest w ramach przedsezonowej i całorocznej immunoterapii swoistej (SIT) u pacjentów z alergią IgE-zależną na pyłek traw.⁴

W przypadku preparatu Perosall T13, wskazaniem do stosowania jest leczenie (swoista immunoterapia) IgE-zależnej alergii na pyłki traw, potwierdzonej testem skórnym i obecnością swoistych przeciwciał u pacjentów.⁵

Natomiast Pollinex+Rye wskazany jest w leczeniu chorób alergicznych, takich jak alergiczny nieżyt nosa, alergiczne zapalenie spojówek i/lub alergiczna astma oskrzelowa o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, które wynikają z IgE-zależnej alergii na pyłki traw. W diagnozie należy uwzględnić przebyte choroby i wyniki testów alergicznych, najlepiej testów skórnych.⁶

Grupy pacjentów kwalifikujące się do immunoterapii z tomką wonną

Immunoterapia z wykorzystaniem preparatów zawierających tomkę wonną zalecana jest dla określonych grup wiekowych pacjentów:

• Preparat Catalet T jest zalecany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci od 6. roku życia⁷
• Perosall T13 przeznaczony jest do stosowania u dzieci i dorosłych z IgE-zależną alergią na pyłki traw⁸
• Pollinex+Rye może być stosowany u dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku od 6 lat⁹

Kwalifikacja do leczenia i kompetencje lekarskie

Należy podkreślić, że o wskazaniach do stosowania produktu zawierającego tomkę wonną (np. Perosall T13) decyduje wyłącznie lekarz specjalista alergolog, mający doświadczenie w immunoterapii swoistej.¹⁰ Kwalifikacja do leczenia powinna uwzględniać szczegółową diagnostykę alergologiczną, w tym testy skórne i/lub oznaczenie swoistych przeciwciał IgE.

W przypadku preparatu Pollinex+Rye, diagnoza powinna opierać się na przebiegu chorób alergicznych pacjenta oraz wynikach testów alergicznych, najlepiej testów skórnych.¹¹

Formy dostępne i drogi podania

Immunoterapia z wykorzystaniem preparatów zawierających tomkę wonną może być prowadzona różnymi drogami:

• Catalet T – stosowany w formie zawiesiny do wstrzykiwań (droga parenteralna). Dostępny w zestawie do leczenia podstawowego o stężeniach: 25 JS/ml, 250 JS/ml, 2500 JS/ml oraz zestawie do leczenia podtrzymującego o stężeniu 10000 JS/ml.¹²
• Perosall T13 – dostępny jako roztwór do stosowania podjęzykowego (droga sublingualna). Występuje w stężeniach od 1 JS/ml do 5000 JS/ml zarówno w zestawie do leczenia podstawowego, jak i podtrzymującego.¹³
• Pollinex+Rye – stosowany jako zawiesina do wstrzykiwań. Dostępny w dawkach do leczenia podstawowego (600 SU/ml, 1600 SU/ml, 4000 SU/ml) oraz dawce do leczenia podtrzymującego (4000 SU/ml).¹⁴

Rodzaje immunoterapii

W zależności od preparatu, immunoterapia z wykorzystaniem tomki wonnej może być prowadzona jako:

• Immunoterapia przedsezonowa – rozpoczynana przed przewidywanym sezonem pylenia traw, zazwyczaj kilka miesięcy wcześniej¹⁵
• Immunoterapia całoroczna – prowadzona przez cały rok, niezależnie od sezonu pylenia¹⁶

Schemat leczenia

Immunoterapia z wykorzystaniem tomki wonnej obejmuje dwa etapy:

• Leczenie podstawowe (początkowe) – wykorzystujące preparaty o stopniowo zwiększanym stężeniu alergenu:
  • Catalet T: stężenia 25 JS/ml, 250 JS/ml, 2500 JS/ml¹⁷
  • Perosall T13: stężenia 1 JS/ml, 10 JS/ml, 100 JS/ml, 1000 JS/ml, 5000 JS/ml¹⁸
  • Pollinex+Rye: stężenia 600 SU/ml, 1600 SU/ml, 4000 SU/ml¹⁹
• Leczenie podtrzymujące – wykorzystujące preparaty o najwyższym stężeniu alergenu:
  • Catalet T: stężenie 10000 JS/ml²⁰
  • Perosall T13: stężenie 5000 JS/ml²¹
  • Pollinex+Rye: stężenie 4000 SU/ml²²

Skuteczność kliniczna immunoterapii z tomką wonną

Immunoterapia swoista z wykorzystaniem preparatów zawierających tomkę wonną ma na celu zmniejszenie reakcji alergicznej organizmu na pyłki traw, co prowadzi do zmniejszenia lub ustąpienia objawów alergii. Jest to jedyna metoda leczenia przyczynowego alergii IgE-zależnej.

W przypadku preparatu Pollinex+Rye, skuteczność kliniczna potwierdzona jest w leczeniu różnych manifestacji alergii na pyłki traw, takich jak alergiczny nieżyt nosa, alergiczne zapalenie spojówek oraz alergiczna astma oskrzelowa o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu.²³

Zalecenia praktyczne dla lekarzy

Przy decyzji o zastosowaniu immunoterapii z wykorzystaniem preparatów zawierających tomkę wonną, lekarz specjalista powinien kierować się następującymi zaleceniami:

1. Dokładna diagnostyka alergologiczna, włączając testy skórne i/lub badania serologiczne potwierdzające IgE-zależną alergię na pyłki traw
2. Ocena nasilenia objawów alergicznych i ich wpływu na jakość życia pacjenta
3. Analiza skuteczności dotychczasowego leczenia objawowego
4. Uwzględnienie przeciwwskazań do immunoterapii swoistej
5. Wybór odpowiedniej drogi podania (iniekcyjna lub podjęzykowa) w zależności od preferencji pacjenta, wieku oraz współistniejących chorób
6. Określenie odpowiedniego schematu dawkowania i harmonogramu leczenia
7. Edukacja pacjenta w zakresie potencjalnych działań niepożądanych oraz postępowania w przypadku ich wystąpienia

Warto podkreślić, że o wskazaniach do stosowania immunoterapii z tomką wonną decyduje wyłącznie lekarz specjalista alergolog z doświadczeniem w immunoterapii swoistej.²⁴ Immunoterapia powinna być prowadzona pod ścisłym nadzorem lekarskim, ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych, w tym reakcji anafilaktycznych.