Dawkowanie i sposób podawania
Olcha

Immunoterapia alergenowa z użyciem substancji olcha (Alnus sp.) wymaga precyzyjnego przestrzegania schematów dawkowania oraz monitorowania pacjenta. Preparaty zawierające olchę występują w formie roztworów podjęzykowych (np. Perosall D) oraz zawiesin do wstrzykiwań (Pollinex Tree). Terapia podjęzykowa rozpoczyna się przed sezonem pylenia, z codziennym zwiększaniem dawki od 1 do 10 kropli w kolejnych stężeniach: 10 JS/ml (dni 1-10), 100 JS/ml (dni 11-20), 1000 JS/ml (dni 21-30) oraz 5000 JS/ml (dni 31-35). Leczenie podtrzymujące polega na stosowaniu maksymalnej tolerowanej dawki 5000 JS/ml dwa razy w tygodniu, zakończonej 2-3 tygodnie przed sezonem pylenia. W przypadku przerw w terapii powyżej 2 tygodni dawkę należy zmniejszyć, a powyżej 4 tygodni – rozpocząć leczenie od początku. Preparat podaje się na czczo, pod język, co najmniej 15 minut przed posiłkiem, aby zapewnić optymalne wchłanianie.

Dawkowanie i sposób podawania substancji. Szczegółowe informacje na temat dawkowania, które należy przekazać pacjentowi oraz wziąć pod uwagę podczas wywiadu medycznego

Dawkowanie substancji olcha (Alnus sp.) w procesie immunoterapii alergenowej wymaga ścisłego przestrzegania schematu terapeutycznego, odpowiedniego monitorowania pacjenta oraz znajomości specyfiki dostępnych preparatów. Substancja ta występuje jako składnik mieszanek alergenowych zawierających również pyłki brzozy (Betula sp.) i leszczyny (Corylus avellana). W zależności od preparatu, olcha podawana jest w formie roztworów do stosowania podjęzykowego lub zawiesiny do wstrzykiwań.1 2

Podział leczenia w immunoterapii alergenowej

Leczenie alergenami zawierającymi olchę dzieli się na dwa kluczowe etapy:

  • Leczenie podstawowe – polega na stopniowym zwiększaniu dawki alergenu w celu wypracowania tolerancji immunologicznej
  • Leczenie podtrzymujące – polega na stosowaniu stałej, maksymalnej tolerowanej dawki alergenu

3

Dawkowanie przy podawaniu podjęzykowym

W przypadku preparatu Perosall D (roztwór do stosowania podjęzykowego), leczenie musi być rozpoczęte przed sezonem pylenia roślin, w okresie bezobjawowym. Preparat dostępny jest w kilku stężeniach, umożliwiając stopniowe zwiększanie dawki w terapii podstawowej:4

Leczenie podstawowe przy podaniu podjęzykowym wymaga codziennego stosowania preparatu, zwiększając dawkę o jedną kroplę dziennie aż do osiągnięcia dawki podtrzymującej. Szczegółowy schemat dawkowania przedstawia się następująco:5

Stężenie (JS/ml) Dni terapii Schemat dawkowania (liczba kropli)
Stężenie 1 – 10 JS/ml Dzień 1-10 1-10 kropli (zwiększając o 1 kroplę dziennie)
Stężenie 2 – 100 JS/ml Dzień 11-20 1-10 kropli (zwiększając o 1 kroplę dziennie)
Stężenie 3 – 1000 JS/ml Dzień 21-30 1-10 kropli (zwiększając o 1 kroplę dziennie)
Stężenie 4 – 5000 JS/ml Dzień 31-35 2-10 kropli (zwiększając o 1-2 krople dziennie)

Powyższy schemat dawkowania należy traktować jako wskazówkę i przykład leczenia. Terapia może być modyfikowana w zależności od stanu pacjenta oraz jego indywidualnej reakcji na leczenie. W przypadku szczególnie wrażliwych pacjentów możliwe jest rozpoczęcie leczenia od stężenia 0 (1 JS/ml), przygotowywanego na indywidualne zamówienie.6

Leczenie podtrzymujące w terapii podjęzykowej polega na stosowaniu maksymalnej, dobrze tolerowanej dawki 2 razy w tygodniu. Terapię należy zakończyć 2-3 tygodnie przed przewidywanym okresem pylenia drzew.7 W tym etapie stosuje się preparat o stężeniu 4 (5000 JS/ml).8

Sposób podawania podjęzykowego

Preparat podjęzykowy należy stosować na czczo, pod język, co najmniej 15 minut przed posiłkiem. Jest to kluczowe dla prawidłowego wchłaniania substancji i osiągnięcia odpowiedniej ekspozycji błony śluzowej na alergeny.9

Postępowanie w przypadku przerw w terapii podjęzykowej

W przypadku przerw w leczeniu podjęzykowym, należy postępować według następujących zasad:

  • Przerwa dłuższa niż 2 tygodnie – należy wznowić leczenie stosując połowę ostatnio podawanej i dobrze tolerowanej dawki
  • Przerwa dłuższa niż 4 tygodnie – leczenie należy rozpocząć od początku (od stężenia 1)

10

Postępowanie w przypadku reakcji niepożądanych podczas terapii podjęzykowej

W przypadku wystąpienia objawów alergicznych w trakcie terapii podjęzykowej, należy zmniejszyć dawkę, stosując mniejszą liczbę kropli lub mniejsze stężenie przez co najmniej 3 dni. Następnie należy codziennie zwiększać dawkę o jedną kroplę, zgodnie ze schematem leczenia podstawowego.11

Dawkowanie przy podawaniu parenterlnym

W przypadku preparatu Pollinex Tree (zawiesina do wstrzykiwań), stosuje się mieszankę alergoidów pyłku drzew w postaci iniekcji podskórnych. Alergoidy są zmodyfikowanymi alergenami po poddaniu ich działaniu aldehydu glutarowego i są adsorbowane na L-tyrozynie, co zmniejsza ryzyko niepożądanych reakcji alergicznych.12

Leczenie podstawowe przy podaniu parenteralnym wymaga stosowania preparatu w 3 fiolkach o rosnącym stężeniu:

  • Fiolka nr 1 (kolor zielony) – 600 SU/ml
  • Fiolka nr 2 (kolor żółty) – 1600 SU/ml
  • Fiolka nr 3 (kolor czerwony) – 4000 SU/ml

13

Szczegółowy schemat dawkowania przedstawia się następująco:14

Numer i kolor fiolki Stężenie (SU/ml) Zalecana dawka Alternatywne dawkowanie dla pacjentów silnie uczulonych
Nr 1 (zielony) 600 SU/ml 300 SU (0,5 ml) 120 SU (0,2 ml), następnie 300 SU (0,5 ml)
Nr 2 (żółty) 1600 SU/ml 800 SU (0,5 ml) 320 SU (0,2 ml), następnie 800 SU (0,5 ml)
Nr 3 (czerwony) 4000 SU/ml 2000 SU (0,5 ml) 800 SU (0,2 ml), następnie 2000 SU (0,5 ml)

Należy podkreślić, że nie wolno przekraczać maksymalnej dawki 0,5 ml zawiesiny. Odstęp między kolejnymi wstrzyknięciami w trakcie leczenia podstawowego powinien wynosić 7-14 dni.15

Leczenie podtrzymujące przy podaniu parenteralnym polega na stosowaniu zawiesiny o największym stężeniu z fiolki nr 3 (4000 SU/ml). Zalecany schemat to przynajmniej 3 wstrzyknięcia po 0,5 ml (2000 SU) w odstępach 1-4 tygodni (maksymalnie 6 tygodni). Jeżeli maksymalna dawka jest źle tolerowana, można stosować mniejsze dawki podtrzymujące.16

Postępowanie w przypadku przerw w terapii parenteralnej

W przypadku przekroczenia zalecanych odstępów pomiędzy wstrzyknięciami, należy postępować według następujących wytycznych:

Leczenie podstawowe:

  • Przerwa dłuższa o 2 do 4 tygodni – należy wstrzyknąć poprzednią dawkę (nie zwiększać dawki)
  • Przerwa dłuższa niż 4 tygodnie – należy wstrzyknąć najmniejszą dawkę

Leczenie podtrzymujące:

  • Standardowy odstęp między wstrzyknięciami wynosi 1-4 tygodnie (maksymalnie 6 tygodni)
  • W przypadku przerwy dłuższej niż 6 tygodni – należy rozpocząć leczenie od początku (od najmniejszej dawki)

17

Modyfikacja dawki w przypadku silnych reakcji po wstrzyknięciu

W przypadku wystąpienia silnych reakcji po wstrzyknięciu preparatu Pollinex Tree, należy zmodyfikować dawkowanie według poniższych wytycznych: 5 cm lub reakcja ogólnoustrojowa należy skorygować dawkę przed kolejnym wstrzyknięciem.”>18

Reakcja Modyfikacja dawki
Obrzęk w miejscu podania o średnicy 5-10 cm Nie zwiększać dawki, powtórzyć ostatnią wstrzykniętą dawkę
Obrzęk w miejscu podania o średnicy >10 cm Cofnąć się o 1 etap w schemacie dawkowania
Reakcja ogólnoustrojowa o różnym nasileniu Cofnąć się o 2 etapy w schemacie dawkowania
Poważna reakcja ogólnoustrojowa, wstrząs anafilaktyczny Zweryfikować wskazania do leczenia

10 cm Modyfikacja nie zwiększać dawki, powtórzyć ostatnią wstrzykniętą dawkę cofnąć się o 1 etap w schemacie dawkowania Reakcja ogólnoustrojowa o różnym nasileniu Poważna reakcja ogólnoustrojowa, wstrząs anafilaktyczny Modyfikacja cofnąć się o 2 etapy w schemacie dawkowania zweryfikować wskazania do leczenia”>19

Uwarunkowania czasowe terapii

Kluczowe wytyczne dotyczące czasu trwania leczenia obejmują:

  • Leczenie podjęzykowe należy zakończyć 2-3 tygodnie przed okresem pylenia roślin20
  • Leczenie parenteralne produktem Pollinex Tree należy zakończyć przed rozpoczęciem sezonu pylenia21
  • W celu uzyskania skutecznego i długotrwałego złagodzenia objawów alergicznych, zaleca się kontynuację leczenia przez kolejne 3 do 5 lat22

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku: W przypadku pacjentów w podeszłym wieku należy wziąć pod uwagę częściej występujące przeciwwskazania, takie jak rozedma płuc, rozstrzenie oskrzelowe i zaburzenia układu sercowo-naczyniowego.23

Dzieci i młodzież: Nie należy stosować preparatu Pollinex Tree u dzieci w wieku poniżej 6 lat.24

Bezpieczeństwo podawania parenteralnego

Przed wykonaniem wstrzyknięcia należy upewnić się, że jest dostępny odpowiednio wyposażony zestaw ratownictwa medycznego zawierający epinefrynę (adrenalinę).25 Stanowi to kluczowy aspekt bezpieczeństwa w terapii alergenami podawanymi drogą parenteralną.

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl