plamica
Plamica to stan chorobowy charakteryzujący się występowaniem małych wybroczyn krwawych na skórze i błonach śluzowych. Powstaje w wyniku krwawienia z naczyń włosowatych do otaczających tkanek, co prowadzi do tworzenia się czerwono-fioletowych plam, które nie bledną pod naciskiem (objaw szkiełka).
Etiologia plamicy jest zróżnicowana i obejmuje zaburzenia czynności płytek krwi (małopłytkowość), defekty ściany naczyniowej (plamica naczyniowa), zaburzenia krzepnięcia oraz choroby zapalne naczyń (plamica alergiczna, plamica Schönleina-Henocha). Do najczęstszych postaci należą: plamica małopłytkowa, plamica alergiczna, plamica starczą i plamica polekowa.
Diagnostyka plamicy obejmuje badania morfologii krwi z rozmazem, badania układu krzepnięcia, ocenę funkcji wątroby i nerek oraz w niektórych przypadkach badania immunologiczne lub biopsję skóry. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować kortykosteroidy, leki immunosupresyjne, przeciwzapalne lub interwencję hematologiczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Indapres 2,5 mg
Indapres (indapamid 2,5 mg) jest diuretykiem tiazydopodobnym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem istotnych zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza hipokaliemii. W badaniach klinicznych stężenie potasu w osoczu <3,4 mmol/l występowało u 25% pacjentów, a <3,2 mmol/l u 10% po 4-6 tygodniach terapii, ze średnim spadkiem potasu o 0,41 mmol/l po 12 tygodniach. Inne zaburzenia elektrolitowe to hiponatremia (niezbyt często), hipochloremia i hipomagnezemia (rzadko). Najczęstsze działania niepożądane obejmują hipokaliemię, reakcje nadwrażliwości skórnej oraz wysypki plamkowo-grudkowe, natomiast rzadziej obserwuje się m.in. zaburzenia rytmu serca, torsades de pointes, encefalopatię wątrobową, rabdomiolizę oraz ostre stany okulistyczne jak jaskra zamkniętego kąta.
agranulocytoza, encefalopatia wątrobowa, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, indapamid, jaskra zamkniętego kąta, lek moczopędny, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, stężenie potasu, tiazyd, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie erekcji, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty błędnikowe, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aknenormin 10 mg 10 mg
Izotretynoina, substancja czynna Aknenorminu, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi wymagającymi ścisłego monitorowania. Najczęstsze efekty obejmują zespół suchego oka, zmętnienie rogówki, niedowidzenie w ciemnościach oraz zapalenie rogówki, z możliwością utrzymywania się suchości oka po zakończeniu terapii. W układzie mięśniowo-szkieletowym obserwuje się bóle mięśni i stawów, często związane ze wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (CPK), co u osób intensywnie uprawiających sport może prowadzić do rabdomiolizy. Zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz kontrolę CPK, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków miotoksycznych (statyny, kortykosteroidy, kolchicyna, penicylamina) i u osób nadużywających alkoholu. W trakcie terapii należy monitorować enzymy wątrobowe i stężenia lipidów (triglicerydy >800 mg/dl lub >9 mmol/l stanowią wskazanie do przerwania leczenia), a także glukozę na czczo, szczególnie u pacjentów z cukrzycą, otyłością lub zaburzeniami lipidowymi. Izotretynoina jest przeciwwskazana w ciąży ze względu na wysokie ryzyko ciężkich wad rozwojowych płodu oraz w okresie karmienia piersią.
alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferaza, ból mięśni, ból stawów, choroba Leśniowskiego-Crohna, hiperglikemia, hiperwitaminoza A, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izotretynoina, kinaza kreatynowa, kolchicyna, kortykosteroid, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, małogłowie, małoocze, niedowidzenie w ciemnościach, nieprawidłowość grasicy, niewydolność nerek, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, ostre zapalenie trzustki, penicylamina, plamica, przełożenie dużych naczyń, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rozszczep podniebienia, rzekomy guz mózgu, statyny, tetralogia Fallota, triglicerydy, wada ośrodkowego układu nerwowego, wodogłowie, zapalenie rogówki, zapalna choroba jelit, zespół suchego oka, zmętnienie rogówki, zmiana kostna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Neurotop retard 300
Stosowanie karbamazepiny w formie Neurotop Retard 300 wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u kobiet w wieku rozrodczym, u których przed rozpoczęciem terapii należy wykonać test ciążowy oraz zapewnić skuteczną antykoncepcję, ze względu na ryzyko teratogenności. Karbamazepina indukuje enzymy wątrobowe, co może obniżać skuteczność antykoncepcji hormonalnej, dlatego zaleca się stosowanie alternatywnych metod zapobiegania ciąży. W trakcie leczenia konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi (liczba płytek, retikulocytów, stężenie żelaza) ze względu na ryzyko agranulocytozy (4,7/milion/rok) i niedokrwistości aplastycznej (2,0/milion/rok), a także obserwacja objawów takich jak gorączka, ból gardła, łatwe powstawanie siniaków czy wybroczyny, które mogą wskazywać na poważne zaburzenia hematologiczne.
agranulocytoza, białe krwinki, choroba wątroby, fosfataza zasadowa, indukcja enzymatyczna, karbamazepina, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwistość aplastyczna, plamica, płytki krwi, retikulocyty, szpik kostny, testy wątrobowe, transferaza gamma-glutaminowa, zaburzenia krzepnięcia, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Indapen 2,5 mg
Indapen w dawce 2,5 mg, będący diuretykiem tiazydopodobnym, może wywoływać liczne działania niepożądane, z których najczęściej obserwuje się hipokaliemię (stężenie potasu w osoczu <3,4 mmol/l u 25% pacjentów, a <3,2 mmol/l u 10% po 4-6 tygodniach terapii; średnie zmniejszenie potasu o 0,41 mmol/l po 12 tygodniach), reakcje nadwrażliwości skórnej oraz wysypki plamkowo-grudkowe. Rzadziej występują hiponatremia, hipochloremia, hipomagnezemia, a bardzo rzadko hiperkalcemia, zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, leukopenia, agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna), zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie tętnicze oraz potencjalnie śmiertelny torsade de pointes. Należy monitorować morfologię krwi, elektrolity oraz EKG, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami do arytmii i chorób autoimmunologicznych.
agranulocytoza, arytmia, ból głowy, dna moczanowa, encefalopatia wątrobowa, fotodermatoza, hiperkalcemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, indapamid, lek moczopędny, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica, pokrzywka, toczeń rumieniowaty układowy, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenia erekcji, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół churga-straussa – Epidemiologia
Zespół Churga-Straussa, obecnie określany jako eozynofilowe ziarniniakowe zapalenie naczyń z zapaleniem wielonaczyniowym (EGPA), to rzadkie, układowe zapalenie naczyń małych i średnich, charakteryzujące się astmą, eozynofilią oraz martwiczym zapaleniem naczyń. Chorobowość EGPA wynosi od 10,7 do 14 przypadków na milion dorosłych, a roczna zachorowalność waha się od 0,5 do 4,2 przypadków na milion osób, z wyższą zapadalnością u pacjentów z astmą (około 67/milion). Występuje zróżnicowanie geograficzne – najwyższa chorobowość odnotowana jest w Norwegii (30,4/milion), a najwyższa zachorowalność w USA (4/milion). Średni wiek zachorowania to 38-54 lata, z medianą około 40-50 lat, bez wyraźnej przewagi płciowej, choć w niektórych populacjach obserwuje się różnice. U dzieci EGPA jest niezwykle rzadka, ale cechuje się wyższą częstością kardiomiopatii i nacieków płucnych. Pozytywny wynik ANCA stwierdza się u około 40% dorosłych i 25% dzieci, z dominacją MPO-ANCA, co koreluje z różnymi fenotypami klinicznymi.
ANCA, choroba Kawasakiego, choroba żołądkowo-jelitowa, chorobowość, eozynofilia, eozynofilowe ziarniniakowe zapalenie naczyń, kardiomiopatia, kłębuszkowe zapalenie nerek, kortykosteroidy, martwicze zapalenie naczyń, mononeuropatia mnoga, nacieki płucne, narażenie na krzemionkę, neuropatia obwodowa, niewydolność sercowo-płucna, plamica, podwyższony poziom IgE, śmiertelność, układowe zapalenie naczyń, zachorowalność, zajęcie nerek, zajęcie OUN, zajęcie płuc, zajęcie serca, zajęcie układu nerwowego, zapalenie naczyń IgA, zapalenie żołądkowo-jelitowe, zespół Churga-Straussa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nimesil 100 mg
Nimesil (nimesulid) w dawce 100 mg w postaci granulatu do zawiesiny doustnej wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak biegunka, nudności i wymioty (często >1/100 do <1/10). Istotne są również poważne powikłania, w tym choroby wrzodowe żołądka i dwunastnicy, perforacje oraz krwawienia, szczególnie u osób starszych. Wpływ na wątrobę manifestuje się częstym zwiększeniem aktywności enzymów wątrobowych oraz bardzo rzadkimi przypadkami zapalenia wątroby, żółtaczki i piorunującego zapalenia wątroby, które mogą prowadzić do zgonu. Reakcje skórne obejmują od świądu i wysypki (niezbyt często) po bardzo rzadkie, ale ciężkie zespoły, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka. Dodatkowo obserwuje się rzadkie zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość, małopłytkowość), neurologiczne (zawroty głowy, encefalopatia), nerkowe (niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek) oraz kardiologiczne (tachykardia, nadciśnienie). Nimesulid może także zwiększać ryzyko zatorów tętniczych przy długotrwałym stosowaniu w dużych dawkach.
anafilaksja, astma oskrzelowa, cholestaza, choroba wrzodowa żołądka, dysuria, encefalopatia, enzymy wątrobowe, eozynofilia, hiperkaliemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie z żołądka, krwiomocz, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, nimesulid, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, piorunujące zapalenie wątroby, plamica, rumień trwały, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, stolec smolisty, toksyczna nekroliza naskórka, udar mózgu, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jamy ustnej, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zawał serca, zawiesina doustna, zespół Reya, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Paracetamol HASCO 500 mg
Paracetamol HASCO w dawce 500 mg w postaci proszku doustnego charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak długotrwałe stosowanie lub przedawkowanie może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności (niewydolność wątroby, martwica, żółtaczka) oraz nefrotoksyczności. Działania niepożądane występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) i obejmują zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, małopłytkowość, zahamowanie czynności szpiku), reakcje skórne (świąd, wysypka, plamica, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka), a także zaburzenia żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, ostre i przewlekłe zapalenie trzustki, krwawienia). Bardzo rzadkie (<1/10 000) ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka, stanowią zagrożenie życia.
dysfagia, działanie nefrotoksyczne, hepatotoksyczność, krwawienie z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, martwica wątroby, methemoglobinemia, nefropatia, niedokrwistość niehemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, plamica, pokrzywka, przedawkowanie paracetamolu, sinica, toksyczna nekroliza naskórka, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Peritol 4 mg
Peritol, zawierający 4 mg chlorowodorku cyproheptadyny w tabletce, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej obserwowaną reakcją jest przemijająca senność, pojawiająca się zwykle na początku leczenia i ustępująca po 3-4 dniach. Lek może indukować liczne zaburzenia neurologiczne, takie jak sedacja, zawroty głowy, ataksja, drżenia, parestezje, zapalenie nerwów, drgawki oraz bóle głowy. Ponadto, cyproheptadyna wpływa na funkcje psychiczne, wywołując objawy splątania, omamy wzrokowe, niepokój ruchowy, rozdrażnienie, agresję, bezsenność, euforię i histerię. Zaburzenia widzenia (niewyraźne widzenie, diplopia, zaburzenia akomodacji) oraz dolegliwości ze strony ucha i błędnika (ostre zapalenie błędnika, tinnitus) również zostały zgłoszone. W zakresie układu sercowo-naczyniowego mogą wystąpić kołatania serca, tachykardia, skurcze dodatkowe oraz hipotensja. Działania niepożądane obejmują także objawy ze strony układu oddechowego (suchość błon śluzowych, duszność, epistaxis), przewodu pokarmowego (kserostomia, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), a także poważne zaburzenia wątroby, takie jak cholestaza, zapalenie wątroby, żółtaczka i niewydolność wątroby.
agranulocytoza, ataksja, bezsenność, biegunka, ból głowy, cholestaza, cyproheptadyna, diplopia, drgawki, drżenie, duszność, dyskomfort w nadbrzuszu, epistaxis, euforia, fotosensytyzacja, hepatitis, hipotensja, histeria, jadłowstręt, kołatanie serca, kserostomia, leukopenia, niedokrwistość hemolityczna, niepokój ruchowy, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, omamy wzrokowe, osłabienie, parestezje, plamica, pokrzywka, rumień, sedacja, senność, skurcze dodatkowe, splątanie, szum uszny, tachykardia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenia akomodacji, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia koordynacji, zaburzenia naczyniowe, zaburzenia oka, zaburzenia psychiczne, zaburzenia skóry, zaburzenia układu moczowego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia układu oddechowego, zaburzenia wątroby, zaburzenia żołądka i jelit, zapalenie błędnika, zapalenie nerwów, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Prenessa 2 mg/0,625 mg tabletki 2 mg + 0,625 mg
Co-Prenessa w dawce 2 mg peryndoprylu (1,67 mg peryndoprylu) i 0,625 mg indapamidu to lek łączący inhibitor ACE z tiazydopodobnym diuretykiem, co pozwala na zmniejszenie ryzyka hipokaliemii indukowanej przez indapamid. W badaniach klinicznych hipokaliemia (K+ <3,4 mmol/l) występowała u 2% pacjentów przy dawce 2 mg/0,625 mg oraz u 4% przy dawce 4 mg/1,25 mg. Indapamid wykazuje działanie zależne od dawki, przy 1,5 mg hipokaliemia <3,4 mmol/l dotyczyła 10% pacjentów, a przy 2,5 mg aż 25%. Najczęstsze działania niepożądane peryndoprylu to zawroty głowy, ból głowy, kaszel, niedociśnienie tętnicze, a indapamidu – hipokaliemia, reakcje nadwrażliwości skórne i wysypki plamkowo-grudkowe. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości, z uwzględnieniem potencjalnie zagrażających życiu stanów, takich jak agranulocytoza, torsade de pointes, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek oraz ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka).
agranulocytoza, astenia, bezmocz, biegunka, ból brzucha, ból głowy, dławica piersiowa, duszność, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipochloremia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, indapamid, jaskra zamkniętego kąta, krótkowzroczność, kurcz mięśni, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewydolność nerek, nudności, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezje, pemfigoid, peryndopryl, plamica, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, świąd, szum uszny, tachykardia komorowa, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wymioty, wysypka, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenie erekcji, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Panacit Extra 500 mg + 65 mg
Lek Panacit Extra zawiera 500 mg paracetamolu oraz 65 mg kofeiny w każdej tabletce i cechuje się relatywnie korzystnym profilem bezpieczeństwa przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Działania niepożądane paracetamolu występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i obejmują m.in. zaburzenia hematologiczne (np. trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna), reakcje alergiczne, hepatotoksyczność (nieprawidłowe wyniki czynności wątroby, niewydolność, martwica, żółtaczka) oraz poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica rozpływna naskórka i ostra uogólniona osutka krostkowa. Kofeina może wywoływać działania niepożądane ze strony układu nerwowego, w tym nerwowość i zawroty głowy, a ich częstość może wzrastać przy jednoczesnym spożywaniu kofeiny z pożywieniem. Dodatkowo, u pacjentów wrażliwych na NLPZ może wystąpić skurcz oskrzeli.
bezpieczeństwo paracetamolu, bezsenność, działania niepożądane paracetamolu, farmakovigilance, hepatotoksyczność, kofeina, kołatanie serca, komórki macierzyste, lęk, martwica wątroby, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omamy, osutka krostkowa, paracetamol, plamica, płytki krwi, podrażnienie przewodu pokarmowego, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, terminologia MedDRA, toksyczna martwica naskórka, układ immunologiczny, układ nerwowy, zaburzenia krwi, zaburzenia serca, zaburzenia skóry, zaburzenia żołądka, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Krioglobulinemia – Objawy
Krioglobulinemia to rzadkie zaburzenie charakteryzujące się obecnością krioglobulin, które wytrącają się w niskich temperaturach, prowadząc do zapalenia naczyń i uszkodzenia narządów. Wyróżnia się trzy typy: typ I związany z chorobami rozrostowymi układu krwiotwórczego, objawiający się m.in. zmianami skórnymi (70-85%), objawem Raynauda (69-88%) i neuropatią obwodową (14-44%), oraz typy II i III (mieszane), często powiązane z infekcją HCV lub chorobami autoimmunologicznymi, manifestujące się triadą Meltzera (25-33%), plamicą uniesioną (90-95%), bólem stawów (>70%) i neuropatią obwodową (70-80%). Zajęcie nerek występuje u 5-60% pacjentów, najczęściej jako kłębuszkowe zapalenie nerek, z białkomoczem, krwiomoczem i nadciśnieniem tętniczym. Objawy mogą mieć charakter nawracający, nasilający się w chłodniejszych miesiącach, a amplituda termiczna krioglobulin jest istotnym predyktorem klinicznym.
artralgia, białkomocz, ból mięśniowy, ból stawów, choroba nerek, gammapatia monoklonalna, hepatomegalia, kłębuszkowe zapalenie nerek, krioglobulina, krioglobulinemia mieszana, krioglobulinemia typu I, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, livedo reticularis, naczynie krwionośne, nadciśnienie tętnicze, nadlepkość krwi, neuropatia czuciowa, neuropatia obwodowa, neuropatia ruchowa, niewydolność nerek, objaw Raynauda, owrzodzenie, parestezja, plamica, sinica obwodowa, splenomegalia, szpiczak mnogi, wysypka skórna, zakrzepica, zapalenie naczyń, zespół nerczycowy, zgorzel - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fevarin
Maleinian fluwoksaminy (Fevarin) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko nasilenia myśli i zachowań samobójczych, szczególnie w początkowym okresie leczenia oraz u pacjentów z historią takich zachowań. Lek nie jest zalecany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat poza leczeniem zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i ryzyko wystąpienia agresji oraz zachowań samobójczych. U młodych dorosłych (18-24 lata) również obserwuje się zwiększone ryzyko samobójstw. U osób starszych dawki należy zwiększać ostrożnie. Fluwoksamina może wywoływać akatyzję, zaburzenia glikemii, hiponatremię, nudności, wymioty oraz rozszerzenie źrenic, co wymaga ostrożności u pacjentów z jaskrą. Istnieje ryzyko ciężkich reakcji skórnych (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz zespołu serotoninowego i złośliwego zespołu neuroleptycznego, zwłaszcza w połączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi lub neuroleptykami.
akatyzja, buprenorfina, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, czynność płytek krwi, drgawka, enzym wątrobowy, hiperglikemia, hipertermia, hipoglikemia, hipomania, hiponatremia, jaskra z wąskim kątem, krwawienie ginekologiczne, krwawienie skórne, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok poporodowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdepresyjny, lek serotoninergiczny, maleinian fluwoksaminy, mania, mioklonia, myśl samobójcza, napad padaczkowy, niepokój psychoruchowy, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, padaczka, parestezja, plamica, remisja, rozszerzenie źrenic, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, sztywność mięśni, terapia elektrowstrząsowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, trombocytopenia, wybroczyna, zaburzenie glikemii, zaburzenie krzepliwości, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zachowanie samobójcze, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abrea 100 mg
Lek Abrea zawierający kwas acetylosalicylowy w dawkach 75 mg, 100 mg i 160 mg w postaci tabletek dojelitowych może powodować liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najistotniejszym ryzykiem jest zwiększona skłonność do krwawień, występująca często (≥1/100 do <1/10), obejmująca krwawienia z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego (jawne i utajone), które mogą prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza. Rzadziej (≥1/10000 do <1/1000) obserwuje się krwawienia śródczaszkowe. Do często występujących działań ze strony przewodu pokarmowego należą niestrawność, nudności, wymioty i biegunka, natomiast ciężkie krwotoki z przewodu pokarmowego są rzadkie. Zgłaszano także owrzodzenia i perforacje przewodu pokarmowego o częstości nieznanej. W zakresie hematologicznym niezbyt często występuje trombocytopenia i granulocytoza, a rzadko niedokrwistość aplastyczna. Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja, mają częstość nieznaną.
duszność, granulocytoza, hiperurykemia, hipoglikemia, krwawe wymioty, krwawienie śródczaszkowe, krwotoczne zapalenie naczyń, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, napad astmy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niestrawność, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie dwunastnicy, perforacja przewodu pokarmowego, plamica, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skłonność do krwawienia, skurcz oskrzeli, smolisty stolec, szum uszny, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół Lyella, zespół Reye’a, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asbima 10 mg + 160 mg
Lek Asbima, będący połączeniem amlodypiny i walsartanu, został przebadany w pięciu kontrolowanych badaniach klinicznych obejmujących 5175 pacjentów, z czego 2613 otrzymywało to skojarzenie. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych klinicznych oraz doświadczeniach po wprowadzeniu do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane to zapalenie części nosowej gardła, grypa, nadwrażliwość, ból głowy, omdlenia, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęki (w tym obrzęk twarzy i obwodowy), zmęczenie, nagłe zaczerwienienie twarzy, osłabienie i uderzenia gorąca. Obrzęki obwodowe, typowe dla amlodypiny, występowały rzadziej przy stosowaniu Asbimy (średnia częstość 5,1%). Walsartan może powodować zmniejszenie hemoglobiny, hematokrytu, neutropenię i małopłytkowość, natomiast amlodypina bardzo rzadko leukopenię i małopłytkowość. Zaburzenia metaboliczne obejmują hipokaliemię (często), hiperkalcemię, hiperlipidemię, hiperurykemię i hiponatremię (niezbyt często).
amlodypina, bradykardia, cholestaza, choroba posurowicza, fotowrażliwość, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk Quinckego, plamica, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, stężenie hemoglobiny, tachykardia komorowa, walsartan, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie nosogardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – CitraFleet (0,01 g + 3,5 g + 10,97 g)/sasz.
Lek CitraFleet zawiera jako substancje czynne sodu pikosiarczan (0,01 g), magnezu tlenek lekki (3,50 g) oraz kwas cytrynowy (10,97 g) i wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie związanych z przewodem pokarmowym oraz zaburzeniami elektrolitowymi. Najczęściej obserwowane działania to ból brzucha (bardzo często), suchość w ustach, nudności, uczucie pragnienia i zmęczenia (często), a także zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne (niezbyt często). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiponatremii i hipokaliemii (częstość nieznana), które mogą prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych, w tym drgawek, a także na możliwość wystąpienia reakcji rzekomoanafilaktycznych zagrażających życiu. U pacjentów z padaczką mogą pojawić się napady toniczno-kloniczne (grand mal) zarówno w przebiegu hiponatremii, jak i niezależnie od niej.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, CitraFleet, hipokaliemia, hiponatremia, kwas cytrynowy, magnezu tlenek lekki, nadwrażliwość, napad drgawkowy, napad grand mal, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie kału, nudności, odwodnienie, padaczka, plamica, pokrzywka, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rozdęcie brzucha, sodu pikosiarczan, stan splątania, suchość w ustach, świąd, wysypka grudkowo-plamista, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie snu, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Acurenal
Leczenie chinaprylem (Acurenal) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z określonymi schorzeniami i czynnikami ryzyka. U chorych ze zwężeniem zastawki aortalnej konieczne jest ścisłe monitorowanie ze względu na ryzyko niedostatecznej perfuzji wieńcowej przy obniżeniu ciśnienia tętniczego. Objawowe niedociśnienie tętnicze, choć rzadkie u pacjentów z niepowikłanym nadciśnieniem, częściej występuje u osób odwodnionych, z ciężkim nadciśnieniem reninozależnym, niewydolnością serca oraz chorobą niedokrwienną serca lub naczyń mózgowych. W przypadku niedociśnienia zaleca się ułożenie pacjenta na plecach i ewentualne dożylne podanie soli fizjologicznej. U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) konieczne jest rozpoczęcie leczenia od niższej dawki i monitorowanie czynności nerek, ze względu na wydłużony okres półtrwania chinaprylatu. Leczenie nie jest zalecane u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <10 ml/min). Ponadto, u pacjentów z nadciśnieniem lub niewydolnością serca obserwowano przejściowy wzrost stężenia mocznika i kreatyniny (do >1,25x górnej granicy normy), zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków.
agranulocytoza, azotemia, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, ciężka niewydolność serca, hiperkaliemia, hipoaldosteronizm, hipoglikemia, hiponatremia, marskość poalkoholowa, martwicze zapalenie naczyń, nadwrażliwość na światło, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, piorunująca martwica wątroby, plamica, postępująca choroba wątroby, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skąpomocz, supresja szpiku kostnego, upośledzenie czynności wątroby, zespół SIADH, żółtaczka zastoinowa, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fervex bez cukru (500 mg + 200 mg + 25 mg)/sasz.
Lek Fervex D zawiera 500 mg paracetamolu, 200 mg kwasu askorbinowego oraz 25 mg maleinianu feniraminy, z których to feniramina jest głównym czynnikiem wywołującym działania niepożądane. Do najczęstszych należą efekty sedatywne, takie jak senność i uspokojenie, szczególnie nasilone na początku terapii, oraz objawy antycholinergiczne, w tym suchość błon śluzowych, zaparcia, zaburzenia akomodacji i rozszerzenie źrenic. Feniramina może także powodować zaburzenia neurologiczne (zawroty głowy, zaburzenia pamięci i koncentracji, drżenia, splątanie, omamy), kardiologiczne (kołatanie serca, niedociśnienie ortostatyczne) oraz reakcje skórne (rumień, świąd, wyprysk, plamica, pokrzywka). Rzadziej obserwuje się obrzęki, w tym obrzęk Quinckego, wstrząs anafilaktyczny oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak leukocytopenia, neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość hemolityczna.
drżenie, działanie antycholinergiczne, działanie niepożądane, efekt sedatywny, kołatanie serca, lek przeciwhistaminowy, leukocytopenia, maleinian feniraminy, małopłytkowość, nadzór farmaceutyczny, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, plamica, pobudzenie psychoruchowe, pokrzywka, reakcja alergiczna skórna, rozszerzenie źrenic, rumień, stan splątania, suchość błon śluzowych, układ krwiotwórczy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie akomodacji, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie pamięci, zaburzenie płytek krwi, zaburzenie równowagi, zaburzenie świadomości, zatrzymanie moczu, zawrót głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Acurenal
Chinapryl, stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości, takich jak plamica, martwicze zapalenie naczyń, obrzęk płuc czy reakcje anafilaktyczne. Objawowe niedociśnienie tętnicze jest rzadkie, ale częstsze u pacjentów z odwodnieniem, ciężkim nadciśnieniem reninozależnym oraz u osób z niewydolnością serca i chorobą niedokrwienną serca lub naczyń mózgowych. W przypadku niedociśnienia zaleca się ułożenie pacjenta na plecach i podanie dożylne roztworu soli fizjologicznej, a także rozważenie zmniejszenia dawki lub modyfikacji terapii. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest monitorowanie czynności nerek, zwłaszcza przy klirensie kreatyniny poniżej 60 ml/min, gdyż okres półtrwania chinaprylatu ulega wydłużeniu, a dawka początkowa powinna być odpowiednio zmniejszona.
agranulocytoza, azotemia, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, fotowrażliwość, hiperkaliemia, hipoaldosteronizm, hipoglikemia, hiponatremia, klirens kreatyniny, kolagenoza naczyń, LDL-afereza, lek hipoglikemizujący, martwicze zapalenie naczyń, nadciśnienie reninozależne, nefropatia cukrzycowa, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, ostra niewydolność nerek, piorunująca martwica wątroby, plamica, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, SIADH, skąpomocz, śpiączka wątrobowa, supresja szpiku kostnego, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy, żółtaczka zastoinowa, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon substancji czynnych
Duloksetyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Duloksetyna wymaga ostrożności u pacjentów z historią epizodów manii, chorobą afektywną dwubiegunową oraz napadami padaczkowymi ze względu na ryzyko indukcji maniakalnego epizodu i napadów drgawkowych. Zgłaszano przypadki mydriazy, co nakłada konieczność szczególnej uwagi u osób z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym lub ryzykiem ostrej jaskry z wąskim kątem przesączania. Duloksetyna może powodować wzrost ciśnienia tętniczego, w tym nadciśnienie klinicznie istotne i przełom nadciśnieniowy, zwłaszcza u pacjentów z istniejącym nadciśnieniem. Zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego, szczególnie w pierwszym miesiącu terapii, oraz ostrożność u pacjentów z chorobami serca. U pacjentów z klirensem kreatyniny <30 ml/min (ciężkie zaburzenia czynności nerek, hemodializa) stosowanie jest przeciwwskazane, a u osób z klirensem 30-80 ml/min konieczne jest dostosowanie dawki. Duloksetyna może wywołać zespół serotoninowy, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, TLPD, tryptany, IMAO, buprenorfina, leki przeciwpsychotyczne), objawiający się zmianami stanu psychicznego, niestabilnością układu autonomicznego, zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi i objawami żołądkowo-jelitowymi. W przypadku podejrzenia zespołu serotoninowego należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia.
akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duże zaburzenie depresyjne, dziurawiec zwyczajny, epizod manii, hiperrefleksja, hiponatremia, IMAO, jaskra z wąskim kątem, klirens kreatyniny, krwotok poporodowy, lek serotoninergiczny, mydriaza, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, napad padaczkowy, neuropatia cukrzycowa, neuroprzekaźnictwo serotoninergiczne, objawy odstawienne, parestezje, plamica, przełom nadciśnieniowy, SIADH, SNRI, SSRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wybroczyny, zaburzenia czynności seksualnych, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie lękowe uogólnione, zapalenie wątroby, zespół serotoninowy, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Olej awokado – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Olej awokado, stosowany w preparatach leczniczych takich jak Piascledine, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne działania niepożądane, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby i dróg żółciowych. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. W trakcie terapii zgłaszano rzadkie przypadki cytolizy wątroby, cholestazy, żółtaczki oraz wzrostu poziomu transaminaz, co wymaga natychmiastowego zaprzestania stosowania leku w przypadku pojawienia się objawów uszkodzenia wątroby. Ponadto, obserwowano reakcje nadwrażliwości skórnej, takie jak wysypka, pokrzywka i zapalenie skóry, które powinny być sygnałem do przerwania terapii i konsultacji lekarskiej.
cholestaza, cytoliza wątroby, kamica żółciowa, olej awokado, olej sojowy, parametry hematologiczne, parametry układu krzepnięcia, Piascledine, plamica, podwyższone transaminazy, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, skaza krwotoczna, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wybroczyny, wysypka skórna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie dróg żółciowych, zaburzenie krzepliwości krwi, zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ospen 1500 1 500 000 j.m.
Fenoksymetylopenicylina potasowa, substancja czynna leku Ospen 1500 (1 500 000 IU/981 mg w tabletce), wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie układ pokarmowy oraz reakcje nadwrażliwości. Najczęściej obserwowane objawy to nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka oraz zmiany skórne, takie jak pokrzywka i wysypka rumieniowa. Rzadko może wystąpić rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, które wymaga szczególnej uwagi w przypadku pojawienia się biegunki podczas terapii. Bardzo rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują zmiany hematologiczne (małopłytkowość, neutropenia, leukopenia, niedokrwistość hemolityczna, agranulocytoza), zaburzenia krzepnięcia oraz reakcje alergiczne o ciężkim przebiegu, takie jak obrzęk naczynioruchowy, obrzęk krtani i anafilaksja. Neuropatia i toksyczne objawy ze strony OUN, w tym drgawki, mogą pojawić się zwłaszcza przy dużych dawkach pozajelitowych lub u pacjentów z niewydolnością nerek.
agranulocytoza, anafilaksja, astma oskrzelowa, biegunka, ból brzucha, choroba grzybicza, czarny włochaty język, eozynofilia, fenoksymetylopenicylina potasowa, leukopenia, małopłytkowość, nefropatia, neuropatia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, test Coombsa, toksyczne działanie na OUN, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka rumieniowa, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie wątroby, zespół choroby posurowiczej, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alneta 5 mg
Amlodypina, substancja czynna leku Alneta, jest antagonistą kanałów wapniowych o szerokim zastosowaniu klinicznym, jednak jej stosowanie wiąże się z występowaniem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk kostek oraz zmęczenie. Działania te występują z różną częstością, klasyfikowaną od bardzo często (≥ 1/10) do bardzo rzadko (< 1/10 000). Objawy neurologiczne, takie jak senność i zawroty głowy, oraz naczyniorozszerzające reakcje sercowo-naczyniowe, w tym kołatanie serca i zaczerwienienie twarzy, dominują w początkowej fazie terapii. Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, takie jak zawał mięśnia sercowego, zapalenie naczyń, czy reakcje skórne o charakterze zagrażającym życiu (np. zespół Stevensa-Johnsona).
amlodypina, antagonista wapnia, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, częstoskurcz komorowy, depresja, dezorientacja, drżenie, duszność, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kaszel, kołatanie serca, kurcze mięśni, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niestrawność, nieżyt błony śluzowej nosa, nudności, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezja, plamica, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, senność, szum uszny, toksyczne martwicze oddzielenie naskórka, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zaczerwienienie twarzy, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Indix SR 1,5 mg
Indix SR zawiera 1,5 mg indapamidu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu i jest związany z szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej występują hipokaliemia, reakcje nadwrażliwości skórnej oraz wysypki grudkowo-plamkowe, z zależnością nasilenia objawów od dawki leku. Indapamid może powodować poważne, choć rzadkie zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, hemolityczna, leukopenia i małopłytkowość, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza hipokaliemia (często), hiperkalcemia (bardzo rzadko), hipochloremia i hipomagnezemia (rzadko), oraz hiponatremia (niezbyt często) są istotne klinicznie, szczególnie u pacjentów z grup wysokiego ryzyka. W zakresie układu nerwowego i wzroku mogą pojawić się zawroty głowy, bóle głowy, parestezje, omdlenia oraz poważne zaburzenia widzenia, w tym ostra jaskra zamkniętego kąta wymagająca pilnej interwencji okulistycznej.
agranulocytoza, encefalopatia wątrobowa, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, indapamid, jaskra zamkniętego kąta, krótkowzroczność, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, parestezja, plamica, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, toczeń rumieniowaty układowy, torsade de pointes, układ krwiotwórczy, wydłużenie odstępu QT, wysypka grudkowo-plamkowa, zaburzenie erekcji, zaburzenie rytmu serca, zamazane widzenie, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Citaxin
Cytalopram, substancja czynna leku Citaxin, wymaga szczególnej ostrożności u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz objawów wrogości. U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się podwyższone ryzyko hiponatremii spowodowanej nieprawidłowym wydzielaniem wazopresyny. Dawkowanie u osób z niewydolnością nerek i wątroby powinno być dostosowane zgodnie z charakterystyką produktu. W początkowym okresie terapii konieczna jest ścisła obserwacja pacjentów, zwłaszcza tych poniżej 25 roku życia, z uwagi na ryzyko nasilenia myśli samobójczych i zachowań autoagresywnych. U pacjentów z zespołem lęku napadowego możliwe jest przejściowe nasilenie objawów lękowych, które zwykle ustępuje po około dwóch tygodniach leczenia. Ponadto, cytalopram może wywoływać akatyzję, hiponatremię, a u pacjentów z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym – fazę maniakalną, co wymaga przerwania terapii.
akatyzja, bezsenność, bradykardia, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cytalopram, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziedziczna nietolerancja galaktozy, elektrowstrząsy, faza maniakalna, glikemia, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor monoaminooksydazy typu A, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra zamkniętego kąta, komorowe zaburzenia rytmu serca, krwawienie do skóry, krwotok poporodowy, lek serotoninergiczny, napad padaczkowy, niedobór laktazy, niewydolność nerek i wątroby, niewydolność serca, parestezja, plamica, remisja, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, splątanie, torsade de pointes, wrogość, wybroczyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zachowanie samobójcze, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół lęku napadowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Motti 2,5 % + 2,5 %
Krem Motti zawiera lidokainę i prylokainę w stężeniu 25 mg/g każda i jest stosowany miejscowo. Profil bezpieczeństwa leku charakteryzuje się głównie miejscowymi reakcjami w miejscu aplikacji, które występują często (≥1/100 do <1/10) i mają charakter przemijający. Do najczęstszych działań niepożądanych należą uczucie pieczenia, świąd, rumień, obrzęk, ocieplenie oraz bladość skóry w miejscu podania. Rzadziej obserwuje się methemoglobinemię (≥1/10 000 do <1/1 000), reakcje nadwrażliwości, podrażnienie rogówki, plamicę i wybroczyny, zwłaszcza u dzieci z atopowym zapaleniem skóry lub mięczakiem zakaźnym po dłuższym stosowaniu. Methemoglobinemia jest szczególnie istotna u noworodków i niemowląt (0-12 miesięcy), zwłaszcza przy przedawkowaniu, i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
atopowe zapalenie skóry, choroby oczu, choroby skóry, działanie niepożądane, hemoglobina, lidokaina i prylokaina, methemoglobinemia, mięczak zakaźny, nadzór farmakoterapeutyczny, obrzęk skóry, parestezja, pediatria, pieczenie skóry, plamica, podrażnienie rogówki, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd skóry, terminologia MedDRA, układ chłonny, układ immunologiczny, wybroczyna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Propranolol Accord 40 mg
Propranolol Accord, zawierający propranolol chlorowodorek w dawkach 10 mg i 40 mg, jest beta-adrenolitykiem stosowanym w różnych wskazaniach kardiologicznych. Lek jest generalnie dobrze tolerowany, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości, klasyfikowane według układów narządowych. Do najczęstszych należą małopłytkowość, obrzęk naczynioruchowy, hipoglikemia (szczególnie u noworodków, dzieci, osób starszych, pacjentów dializowanych, leczonych insuliną lub z chorobą wątroby), zaburzenia snu, bradykardia, choroba Raynauda, zadyszka oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Rzadziej obserwuje się agranulocytozę, nasilenie niewydolności serca, skurcz oskrzeli (zwłaszcza u chorych z astmą), drgawki hipoglikemiczne, reakcje skórne, bóle stawów, zmniejszenie GFR, impotencję oraz objawy przypominające miastenię. Warto podkreślić, że ciężka hipoglikemia może prowadzić do drgawek lub śpiączki, a skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą może mieć charakter zagrażający życiu.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bradykardia, choroba Raynauda, chromanie przestankowe, dławica piersiowa, filtracja kłębuszkowa, hemodializoterapia, hipoglikemia, hipoglikemia ciężka, impotencja, laktoza jednowodna, łuszczyca, małopłytkowość, miastenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica, propranolol chlorowodorek, przeciwciała przeciwjądrowe, przewlekła choroba wątroby, skurcz oskrzeli, suchość jamy ustnej, suchość oczu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tegretol CR 400
Produkt leczniczy Tegretol CR (karbamazepina) wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca, wątroby, nerek oraz z historią niepożądanych reakcji hematologicznych. Istnieje ryzyko agranulocytozy (4,7/milion/rok) i niedokrwistości aplastycznej (2,0/milion/rok), a także przemijającego lub trwałego zmniejszenia liczby płytek krwi i leukocytów. Przed terapią konieczne jest wykonanie morfologii krwi z oceną liczby płytek, retykulocytów i stężenia żelaza w surowicy, a następnie regularne monitorowanie tych parametrów. W przypadku znacznego zahamowania czynności szpiku należy natychmiast przerwać leczenie. Pacjenci powinni być poinformowani o wczesnych objawach toksyczności, takich jak gorączka, ból gardła, wysypka, owrzodzenia jamy ustnej, łatwe siniaczenie i plamica, które wymagają pilnej konsultacji lekarskiej.
agranulocytoza, allel HLA-A*3101, allel HLA-B*1502, DRESS, karbamazepina, lek przeciwpadaczkowy, leukocyty, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, niedokrwistość aplastyczna, ostra uogólniona osutka krostkowa, plamica, płytki krwi, retykulocyty, wybroczyny, wysypka plamkowo-grudkowa, zahamowanie czynności szpiku kostnego, żelazo w surowicy, zespół Lyella, zespół nadwrażliwości na leki przeciwdrgawkowe, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – CitraFleet (0,01 g + 3,5 g + 10,97 g)/160 ml
CitraFleet to doustny roztwór zawierający 0,01 g sodu pikosiarczanu, 3,50 g magnezu tlenku lekkiego oraz 10,97 g kwasu cytrynowego. W badaniach klinicznych najczęściej obserwowano działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, nudności oraz biegunka, która jest podstawowym efektem klinicznym preparatu. Dodatkowo mogą wystąpić objawy odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, w tym hiponatremia i hipokaliemia, które stanowią istotne ryzyko, zwłaszcza u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, zaburzeniami rytmu serca oraz u osób przyjmujących leki wpływające na gospodarkę elektrolitową. Hiponatremia może przebiegać z drgawkami, a u pacjentów z padaczką istnieje zwiększone ryzyko napadów drgawkowych, nawet bez współistniejącej hiponatremii. Ponadto, stosowanie CitraFleet może wywołać reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje rzekomoanafilaktyczne, związane także z obecnością substancji pomocniczych takich jak sodu pirosiarczyn (E 223) oraz parahydroksybenzoesany (E 219, E 217).
ból brzucha, ból głowy, choroby sercowo-naczyniowe, cytrynian magnezu, drgawki, hipokaliemia, hiponatremia, kwas cytrynowy, nadwrażliwość, napad grand mal, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie kału, nudności, odwodnienie, padaczka, parahydroksybenzoesan, pikosiarczan sodu, pirosiarczyn sodu, plamica, pokrzywka, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rozdęcie jelita, rumień, stan splątania, suchość w jamie ustnej, świąd, tlenek magnezu, wymioty, wysypka, wysypka grudkowo-plamista, wzdęcia, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dexketoprofen Adamed 50 mg
Dekskeoprofen z trometamolem (Dexketoprofen Adamed, 50 mg/2 ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, obejmujący układ krwiotwórczy (często niedokrwistość, rzadziej neutropenia, małopłytkowość, a bardzo rzadko agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna), reakcje anafilaktyczne (w tym wstrząs anafilaktyczny), oraz poważne powikłania ze strony przewodu pokarmowego, takie jak choroba wrzodowa, krwotok i perforacja. Działania niepożądane ze strony wątroby (zapalenie, żółtaczka, miąższowe uszkodzenie) oraz skóry (w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) są rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu. Ponadto obserwuje się rzadkie zaburzenia ze strony układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, oddechowego, nerek i układu mięśniowo-szkieletowego. Częstość występowania działań niepożądanych waha się od często (≥1/100 do <1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), co wymaga szczegółowego monitorowania klinicznego i laboratoryjnego pacjentów podczas terapii.
agranulocytoza, białkomocz, biegunka, ból brzucha, choroba tkanki łącznej, choroba wrzodowa żołądka, duszność, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, hipoglikemia, hipoplazja szpiku, hipotonia, jadłowstręt, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwotok, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, ostra niewydolność nerek, parestezje, perforacja, plamica, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar, wielomocz, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica tętnicza, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zawał serca, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aknenormin 20 mg
Izotretynoina (Aknenormin 10 mg i 20 mg) jest silnie teratogenna i przeciwwskazana u kobiet w ciąży oraz w wieku rozrodczym bez spełnienia rygorystycznych wymogów Programu Zapobiegania Ciąży, obejmującego stosowanie co najmniej jednej wysoce skutecznej metody antykoncepcji przez 1 miesiąc przed, w trakcie i 1 miesiąc po terapii oraz regularne testy ciążowe o czułości ≥25 mIU/ml. Lekarz musi potwierdzić zrozumienie ryzyka przez pacjentkę i dokumentować wyniki testów. W przypadku ciąży terapia powinna być natychmiast przerwana, a pacjentka skierowana do specjalisty teratologa. U mężczyzn ekspozycja na izotretynoinę przez spermę nie stanowi istotnego ryzyka teratogennego, jednak nie powinni oni udostępniać leku innym osobom ani być dawcami krwi podczas i przez 1 miesiąc po leczeniu.
alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, depresja, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, inhibitory reduktazy HMG-CoA, izotretynoina, kinaza kreatynowa, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, myśl samobójcza, niedowidzenie, objaw psychotyczny, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, plamica, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, teratologia, trądzik bliznowaciejący, trądzik guzkowy, trądzik skupiony, wada wrodzona, zaburzenie psychiczne, zaostrzenie trądziku, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka, zmętnienie rogówki