Działania niepożądane
Dexak SL 25 mg

Dekskeptoprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą przewodu pokarmowego, obejmując nudności, wymioty, biegunkę, niestrawność oraz ból brzucha (często ≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się zapalenie błony śluzowej żołądka (≥1/1000 do <1/100) oraz poważne powikłania, takie jak choroba wrzodowa, krwotok lub perforacja (≥1/10 000 do <1/1000), szczególnie u osób starszych. Bardzo rzadko (<1/10 000) może wystąpić zapalenie trzustki. Dekskeptoprofen może również zaostrzać choroby zapalne jelit, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna czy zapalenie okrężnicy. Profil bezpieczeństwa obejmuje także ryzyko działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego, takich jak nadciśnienie tętnicze (rzadko), kołatanie serca (niezbyt często), tachykardia (bardzo rzadko) oraz incydenty zakrzepowe tętnic, w tym zawał serca i udar, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu i dużych dawkach.

Działania niepożądane deksketoprofenu

Deksketoprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Istotne jest dokładne zapoznanie się z profilem bezpieczeństwa tego leku przed jego przepisaniem pacjentowi. Działania niepożądane zostały zidentyfikowane zarówno w badaniach klinicznych tabletek, jak i po wprowadzeniu granulatu Dexak SL do obrotu, przy czym związek przyczynowy z deksketoprofenem trometamolem oceniono jako co najmniej możliwy.1

Należy zwrócić uwagę, że poziom maksymalnego stężenia (Cmax) deksketoprofenu w osoczu jest wyższy dla formy granulatu w porównaniu do tabletek, co może potencjalnie zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie w obrębie przewodu pokarmowego.2

Zaburzenia żołądka i jelit

Działania niepożądane związane z przewodem pokarmowym należą do najczęściej obserwowanych po zastosowaniu deksketoprofenu. Obejmują one zarówno łagodne dolegliwości, jak i poważne, zagrażające życiu powikłania.3

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku, u których częściej może wystąpić choroba wrzodowa żołądka, perforacja lub krwawienia z przewodu pokarmowego, mogące prowadzić nawet do zgonu.4

Po zastosowaniu deksketoprofenu obserwowano następujące objawy ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia, zaparcia, niestrawność, ból brzucha, smoliste stolce, krwawe wymioty, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej oraz zaostrzenie zapalenia okrężnicy i choroby Leśniowskiego-Crohna.5

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

U pacjentów przyjmujących NLPZ, w tym deksketoprofen, mogą wystąpić obrzęki, nadciśnienie tętnicze oraz niewydolność serca.6

Dane z badań klinicznych i epidemiologicznych wskazują, że przyjmowanie niektórych NLPZ, szczególnie długotrwale i w dużych dawkach, wiąże się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem wystąpienia incydentów zakrzepowych tętnic, takich jak zawał serca czy udar mózgu.7

Inne istotne działania niepożądane

Stosowanie deksketoprofenu, podobnie jak innych NLPZ, może prowadzić do wystąpienia rzadkich, ale poważnych reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella).8

Mogą również wystąpić reakcje z układu immunologicznego, w tym ciężkie reakcje anafilaktyczne prowadzące do wstrząsu.9

U pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym lub mieszaną chorobą tkanki łącznej może wystąpić jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Możliwe są także reakcje hematologiczne, takie jak plamica, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna, rzadko agranulocytoza i hipoplazja szpiku.10

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych deksketoprofenu

Poniższa tabela zawiera systematyczny wykaz działań niepożądanych obserwowanych po zastosowaniu deksketoprofenu, pogrupowanych według układów narządów i częstości występowania.11

Układ narządów Często
(≥1/100 do <1/10)
Niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100)
Rzadko
(≥1/10 000 do <1/1000)
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Neutropenia, małopłytkowość
Zaburzenia układu immunologicznego Obrzęk krtani Reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Jadłowstręt
Zaburzenia psychiczne Bezsenność, niepokój
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy, zawroty głowy, senność Parestezje, omdlenia
Zaburzenia oka Nieostre widzenie
Zaburzenia ucha i błędnika Zawroty głowy Szumy uszne
Zaburzenia serca Kołatanie serca Tachykardia
Zaburzenia naczyniowe Zaczerwienienie Nadciśnienie tętnicze Hipotonia
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Zwolnienie częstości oddechów Skurcz oskrzeli, duszność
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności i (lub) wymioty, ból brzucha, biegunka, niestrawność Zapalenie błony śluzowej żołądka, zaparcia, suchość błony śluzowej jamy ustnej, wzdęcia Choroba wrzodowa żołądka, krwotok lub perforacja Zapalenie trzustki
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Miąższowe uszkodzenie wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Pokrzywka, trądzik, zwiększone pocenie się Zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella), obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, reakcje nadwrażliwości na światło, świąd
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Ból pleców
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Wielomocz, ostra niewydolność nerek Zapalenie nerek lub zespół nerczycowy
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia gruczołu krokowego
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zmęczenie, ból, osłabienie, sztywność, złe samopoczucie Obrzęki obwodowe
Badania diagnostyczne Nieprawidłowe wskaźniki czynności wątroby

Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych

Powikłania ze strony przewodu pokarmowego

Zaburzenia żołądka i jelit są najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi deksketoprofenu. Mogą one manifestować się jako:

  • Objawy dyspeptyczne – niestrawność, nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia, zaparcia, ból brzucha – występujące często (≥1/100 do <1/10)12
  • Zapalenie błony śluzowej żołądka – niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)13
  • Poważne powikłania – choroba wrzodowa żołądka, krwotok lub perforacja – rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), ale z potencjalnie ciężkimi następstwami, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku14
  • Zapalenie trzustki – bardzo rzadko (<1/10 000), ale stanowiące poważne zagrożenie dla życia pacjenta15

U pacjentów z chorobami zapalnymi jelit (zapalenie okrężnicy, choroba Leśniowskiego-Crohna) deksketoprofen może wywołać zaostrzenie istniejącej choroby, co dodatkowo zwiększa ryzyko wystąpienia powikłań.16

Reakcje skórne

Deksketoprofen może wywoływać różne reakcje skórne o zróżnicowanym nasileniu:

  • Łagodne reakcje – wysypka (niezbyt często), pokrzywka, trądzik, wzmożona potliwość (rzadko)17
  • Ciężkie reakcje – zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella) – bardzo rzadko, ale zagrażające życiu18
  • Reakcje nadwrażliwości – obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, nadwrażliwość na światło – bardzo rzadko19

Zaburzenia nerek

Deksketoprofen, jak inne NLPZ, może mieć negatywny wpływ na czynność nerek, powodując:

  • Wielomocz – rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)20
  • Ostrą niewydolność nerek – rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)21
  • Zapalenie nerek lub zespół nerczycowy – bardzo rzadko (<1/10 000)22

Zaburzenia hematologiczne

W bardzo rzadkich przypadkach deksketoprofen może powodować zaburzenia krwi i układu chłonnego, takie jak neutropenię i małopłytkowość.23 Mogą również wystąpić inne reakcje hematologiczne, jak plamica, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna, a w rzadkich przypadkach agranulocytoza i hipoplazja szpiku.24

Ryzyko sercowo-naczyniowe

Na podstawie danych klinicznych i epidemiologicznych wiadomo, że długotrwałe stosowanie niektórych NLPZ (szczególnie w dużych dawkach) wiąże się z niewielkim zwiększeniem ryzyka wystąpienia incydentów zakrzepowych tętnic, takich jak zawał serca lub udar.25

Mogą również wystąpić takie objawy jak:

  • Kołatanie serca (niezbyt często)26
  • Tachykardia (bardzo rzadko)27
  • Zaczerwienienie (niezbyt często)28
  • Nadciśnienie tętnicze (rzadko)29
  • Hipotonia (bardzo rzadko)30

Objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego

Deksketoprofen może powodować różne neurologiczne działania niepożądane:

  • Ból głowy, zawroty głowy, senność (niezbyt często)31
  • Parestezje, omdlenia (rzadko)32
  • Jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, głównie u pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym lub mieszaną chorobą tkanki łącznej33

Reakcje ze strony układu oddechowego

W rzadkich przypadkach deksketoprofen może powodować zwolnienie częstości oddechów.34 Bardzo rzadko może wystąpić skurcz oskrzeli i duszność.35

Reakcje anafilaktyczne

W rzadkich przypadkach może wystąpić obrzęk krtani,36 a bardzo rzadko – groźne dla życia reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny.37

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl