Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Dexak SL 25 mg

Stosowanie deksketoprofenu u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w III trymestrze ciąży oraz podczas laktacji. Mechanizm działania polegający na hamowaniu syntezy prostaglandyn może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zwiększone ryzyko poronienia, wady serca u płodu (wzrost ryzyka z <1% do około 1,5%) oraz wytrzewienie. Ryzyko powikłań rośnie wraz z dawką i czasem stosowania. Po 20. tygodniu ciąży stosowanie deksketoprofenu może powodować małowodzie oraz zwężenie przewodu tętniczego płodu, co wymaga monitorowania i natychmiastowego przerwania terapii w przypadku ich wystąpienia.

Wpływ deksketoprofenu na płodność, ciążę i laktację

Podczas konsultacji z pacjentkami w wieku rozrodczym, planującymi ciążę, będącymi w ciąży lub karmiącymi piersią, należy uwzględnić szczególne zasady bezpieczeństwa dotyczące stosowania deksketoprofenu. Poniżej przedstawiono istotne informacje kliniczne, które powinny być przekazane pacjentkom przez lekarza prowadzącego.1

Przeciwwskazania dotyczące stosowania w okresie ciąży i laktacji

Stosowanie deksketoprofenu jest bezwzględnie przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży oraz podczas karmienia piersią. Należy o tym jednoznacznie poinformować pacjentkę i zalecić alternatywne metody leczenia bólu w tym okresie.2

Wpływ na przebieg ciąży i rozwój płodu

Mechanizm działania deksketoprofenu, polegający na hamowaniu syntezy prostaglandyn, może wywierać negatywny wpływ zarówno na sam przebieg ciąży, jak i na rozwój embrionu lub płodu. Konieczne jest poinformowanie pacjentki o potencjalnych zagrożeniach wynikających z przyjmowania leku we wczesnym okresie ciąży.3

Dane z badań farmakoepidemiologicznych wskazują na podwyższone ryzyko wystąpienia następujących powikłań przy stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży:

  • Zwiększone ryzyko poronienia – należy poinformować pacjentkę, że przyjmowanie leku we wczesnym okresie ciąży może zwiększać ryzyko utraty ciąży4
  • Zaburzenia budowy serca u płodu – ryzyko wad układu sercowo-naczyniowego wzrasta z mniej niż 1% do około 1,5% przy stosowaniu leków z tej grupy5
  • Ryzyko wytrzewienia – możliwe jest zwiększone ryzyko wad rozwojowych polegających na nieprawidłowym zamknięciu powłok brzusznych6

Należy podkreślić, że ryzyko wystąpienia powikłań zwiększa się wraz ze zwiększaniem dawki deksketoprofenu oraz wydłużaniem czasu trwania terapii. Pacjentki powinny być świadome tej zależności.7

Wpływ na funkcje nerek płodu i przewód tętniczy

Szczególnie istotne jest poinformowanie pacjentki o możliwych powikłaniach przy stosowaniu deksketoprofenu po 20. tygodniu ciąży:

  • Małowodzie – stosowanie leku może powodować zmniejszenie ilości płynu owodniowego na skutek zaburzenia czynności nerek płodu. Jest to poważne powikłanie, które wymaga monitorowania stanu płodu. Pacjentka powinna zostać poinformowana, że zazwyczaj ustępuje ono po przerwaniu leczenia.8
  • Zwężenie przewodu tętniczego – stosowanie leku w drugim trymestrze ciąży może prowadzić do zwężenia przewodu tętniczego płodu. Większość przypadków ustępuje po przerwaniu leczenia, jednak jest to powikłanie wymagające monitorowania.9

Zalecenia dotyczące stosowania w pierwszym i drugim trymestrze ciąży

W przypadku konieczności zastosowania deksketoprofenu w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, należy przekazać pacjentce następujące zasady:

  1. Lek może być stosowany tylko w sytuacjach bezwzględnie koniecznych, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko10
  2. Należy zastosować jak najmniejszą skuteczną dawkę leku11
  3. Czas trwania leczenia powinien być możliwie najkrótszy12
  4. Po 20. tygodniu ciąży należy wdrożyć przedporodową obserwację w celu wykrycia potencjalnych powikłań13
  5. W przypadku stwierdzenia małowodzia lub zwężenia przewodu tętniczego należy natychmiast przerwać stosowanie leku14

Karmienie piersią

Stosowanie produktu Dexak SL jest przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią. Nie dysponujemy danymi potwierdzającymi przenikanie deksketoprofenu do mleka kobiecego, jednak ze względów bezpieczeństwa leku nie należy stosować w okresie laktacji.15

Pacjentka powinna zostać poinformowana o konieczności wyboru między leczeniem deksketoprofenem a karmieniem piersią. W przypadku bezwzględnej konieczności zastosowania leczenia przeciwbólowego, należy rozważyć alternatywne leki, które mogą być stosowane w okresie laktacji.

Wpływ na płodność kobiet

Podczas konsultacji z pacjentką planującą ciążę należy przekazać informacje dotyczące potencjalnego wpływu deksketoprofenu na płodność:

  • Podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), deksketoprofen może mieć niekorzystny wpływ na płodność u kobiet16
  • Nie zaleca się stosowania leku u kobiet planujących ciążę, gdyż może to opóźnić lub uniemożliwić zajście w ciążę17
  • U pacjentek mających trudności z zajściem w ciążę lub poddawanych badaniom z powodu niepłodności należy rozważyć zakończenie terapii deksketoprofenem18

Mechanizm niekorzystnego wpływu na płodność związany jest z zakłóceniem procesu owulacji, co ma charakter odwracalny po zaprzestaniu terapii. Dlatego pacjentkom planującym ciążę należy zalecić odstawienie leku z odpowiednim wyprzedzeniem.

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl