Działania niepożądane
Peritol 4 mg
Peritol, zawierający 4 mg chlorowodorku cyproheptadyny w tabletce, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej obserwowaną reakcją jest przemijająca senność, pojawiająca się zwykle na początku leczenia i ustępująca po 3-4 dniach. Lek może indukować liczne zaburzenia neurologiczne, takie jak sedacja, zawroty głowy, ataksja, drżenia, parestezje, zapalenie nerwów, drgawki oraz bóle głowy. Ponadto, cyproheptadyna wpływa na funkcje psychiczne, wywołując objawy splątania, omamy wzrokowe, niepokój ruchowy, rozdrażnienie, agresję, bezsenność, euforię i histerię. Zaburzenia widzenia (niewyraźne widzenie, diplopia, zaburzenia akomodacji) oraz dolegliwości ze strony ucha i błędnika (ostre zapalenie błędnika, tinnitus) również zostały zgłoszone. W zakresie układu sercowo-naczyniowego mogą wystąpić kołatania serca, tachykardia, skurcze dodatkowe oraz hipotensja. Działania niepożądane obejmują także objawy ze strony układu oddechowego (suchość błon śluzowych, duszność, epistaxis), przewodu pokarmowego (kserostomia, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), a także poważne zaburzenia wątroby, takie jak cholestaza, zapalenie wątroby, żółtaczka i niewydolność wątroby.
- Wprowadzenie do działań niepożądanych leku Peritol
- Działania niepożądane w układzie nerwowym
- Zaburzenia psychiczne
- Zaburzenia narządów zmysłów
- Zaburzenia układu krążenia
- Zaburzenia układu oddechowego
- Zaburzenia układu pokarmowego
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia hematologiczne
- Zaburzenia immunologiczne
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia układu moczowo-płciowego
- Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
- Inne działania niepożądane
- Tabela działań niepożądanych leku Peritol
- Zgłaszanie działań niepożądanych
- alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa
- ból zależny od histaminy
- choroba alergiczna
- choroba posurowicza
- jadłowstręt psychiczny
- kontaktowe zapalenie skóry
- miejscowa reakcja alergiczna po ukąszeniu przez owady
- migrena
- naczynioruchowe zapalenie błony śluzowej nosa
- neurodermit
- obrzęk naczynioruchowy
- ostra pokrzywka
- przewlekła pokrzywka
- wyprysk
- wysypka polekowa
- zapalenie skóry z wypryskiem
Wprowadzenie do działań niepożądanych leku Peritol
Peritol (chlorowodorek cyproheptadyny) to lek dostępny w formie tabletek zawierających 4 mg substancji czynnej. Podczas terapii tym preparatem mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, które personel medyczny powinien uwzględnić przy ordynowaniu leku. Należy zaznaczyć, że aktualna dokumentacja kliniczna dotycząca cyproheptadyny nie pozwala na precyzyjne określenie częstości występowania większości objawów niepożądanych.1
Działania niepożądane w układzie nerwowym
Najczęściej raportowanym działaniem niepożądanym podczas terapii Peritolem jest senność, która zazwyczaj ma charakter przemijający. U wielu pacjentów występuje ona na początku leczenia i zwykle ustępuje po 3-4 dniach stosowania preparatu.2
Oprócz senności, Peritol może powodować szereg innych zaburzeń neurologicznych, takich jak:
- Nadmierne uspokojenie (sedacja) – efekt depresyjny dla ośrodkowego układu nerwowego
- Zawroty głowy – uczucie niestabilności lub wirowania
- Zaburzenia koordynacji ruchów – problemy z wykonywaniem precyzyjnych czynności
- Ataksja – zaburzenia równowagi i koordynacji ruchowej
- Drżenie – mimowolne, rytmiczne skurcze mięśni
- Parestezje – nieprawidłowe odczucia skórne (mrowienie, drętwienie)
- Zapalenie nerwów – stan zapalny tkanki nerwowej
- Drgawki – niekontrolowane wyładowania elektryczne w mózgu
- Bóle głowy – dolegliwości bólowe w obrębie czaszki
- Osłabienie – uczucie zmniejszonej siły mięśniowej
3
Zaburzenia psychiczne
Cyproheptadyna może wywierać istotny wpływ na stan psychiczny pacjenta, powodując różnorodne zaburzenia, które obejmują:4
- Uczucie splątania – dezorientacja, zaburzenia świadomości
- Omamy wzrokowe – percepcja nieistniejących obiektów lub zjawisk
- Niepokój ruchowy – niemożność pozostania w spoczynku
- Rozdraźnienie – nadmierna reaktywność emocjonalna
- Nerwowość – stan wzmożonego napięcia psychicznego
- Agresywne zachowania – wrogie działania wobec otoczenia
- Bezsenność – trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu
- Euforia – nieadekwatnie podwyższony nastrój
- Histeria – nadmierne, nieadekwatne reakcje emocjonalne
Zaburzenia narządów zmysłów
Zaburzenia oka
Peritol może powodować różnorodne zaburzenia widzenia, które obejmują:5
- Niewyraźne widzenie – utrata ostrości widzenia
- Zaburzenia akomodacji – powiązane z rozszerzeniem źrenic, utrudniające dostosowanie ostrości widzenia do różnych odległości
- Podwójne widzenie (diplopia) – percepcja dwóch obrazów jednego obiektu
Zaburzenia ucha i błędnika
W trakcie stosowania Peritolu mogą wystąpić następujące zaburzenia w obrębie narządu słuchu i równowagi:6
- Ostre zapalenie błędnika – stan zapalny części ucha wewnętrznego
- Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego – złudzenie ruchu własnego ciała lub otoczenia
- Szum uszny (tinnitus) – słyszenie dźwięków bez zewnętrznego źródła bodźca
Zaburzenia układu krążenia
Zaburzenia serca
Podczas stosowania Peritolu mogą wystąpić następujące zaburzenia czynności serca:7
- Kołatania serca – subiektywne odczucie nieprawidłowego bicia serca
- Tachykardia – przyspieszenie akcji serca powyżej normy
- Skurcze dodatkowe – przedwczesne pobudzenia przedsionkowe lub komorowe
Zaburzenia naczyniowe
W zakresie układu naczyniowego Peritol może powodować niedociśnienie (hipotensję) – obniżenie ciśnienia tętniczego krwi poniżej wartości prawidłowych.8
Zaburzenia układu oddechowego
Cyproheptadyna może wywołać następujące działania niepożądane w obrębie układu oddechowego:9
- Suchość błony śluzowej nosa i gardła – zmniejszenie naturalnego nawilżenia śluzówek
- Zagęszczenie wydzieliny oskrzelowej – zmiana konsystencji śluzu w drogach oddechowych
- Duszność – subiektywne odczucie braku powietrza
- Uczucie zatkanego nosa – wrażenie niedrożności nosa
- Krwawienie z nosa (epistaxis) – wyciek krwi z jamy nosowej
Zaburzenia układu pokarmowego
Podczas terapii Peritolem mogą wystąpić następujące objawy ze strony przewodu pokarmowego:10
- Suchość w jamie ustnej (kserostomia) – niedobór śliny
- Nudności – nieprzyjemne odczucie potrzeby zwrócenia zawartości żołądka
- Wymioty – gwałtowne opróżnienie żołądka przez usta
- Dyskomfort w nadbrzuszu – uczucie nieprzyjemnych doznań w górnej części brzucha
- Biegunka – częste oddawanie luźnych stolców
- Zaparcie – trudności w oddawaniu stolca, zbyt rzadkie wypróżnienia
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Peritol może wywierać niekorzystny wpływ na wątrobę i drogi żółciowe, powodując:11
- Zastój żółci (cholestaza) – upośledzenie przepływu żółci z wątroby do dwunastnicy
- Zapalenie wątroby (hepatitis) – proces zapalny w tkance wątrobowej
- Żółtaczka – żółte zabarwienie skóry i białkówek oczu związane z podwyższonym poziomem bilirubiny
- Niewydolność wątroby – niezdolność wątroby do prawidłowego pełnienia funkcji
- Zaburzenia czynności wątroby – nieprawidłowości w biochemicznych parametrach funkcji wątroby
Zaburzenia hematologiczne
W zakresie układu krwiotwórczego podczas stosowania Peritolu mogą wystąpić poważne zaburzenia hematologiczne:12
- Niedokrwistość hemolityczna – rozpad czerwonych krwinek prowadzący do anemii
- Leukopenia – zmniejszenie liczby białych krwinek we krwi obwodowej
- Agranulocytoza – znaczne zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych
- Małopłytkowość (trombocytopenia) – zmniejszenie liczby płytek krwi
Zaburzenia immunologiczne
Peritol może wywoływać reakcje nadwrażliwości, które obejmują:13
- Wstrząs anafilaktyczny – zagrażająca życiu, uogólniona reakcja alergiczna
- Obrzęk alergiczny – miejscowe obrzmienie tkanek w wyniku reakcji alergicznej
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Działania niepożądane cyproheptadyny mogą manifestować się zmianami skórnymi, takimi jak:14
- Rumień – zaczerwienienie skóry związane z rozszerzeniem naczyń krwionośnych
- Plamica – wybroczyny na skórze spowodowane wynaczynieniem krwi
- Pokrzywka – swędzące, jasnoróżowe bąble na skórze
- Obrzęk Quinckego (obrzęk naczynioruchowy) – rzadkie, ale poważne powikłanie objawiające się obrzękiem tkanek głębokich
- Nadmierna potliwość – zwiększone wydzielanie potu
- Nadwrażliwość na światło (fotosensytyzacja) – nieprawidłowa reakcja skóry na ekspozycję na światło
Zaburzenia układu moczowo-płciowego
Zaburzenia układu moczowego
Peritol może wpływać na funkcjonowanie dróg moczowych, powodując:15
- Częste parcie na mocz – zwiększona potrzeba oddawania moczu
- Trudności w opróżnianiu pęcherza – problemy z prawidłowym oddawaniem moczu
- Zatrzymanie moczu – niemożność oddania moczu pomimo wypełnionego pęcherza
Zaburzenia układu rozrodczego
W zakresie układu rozrodczego Peritol może powodować wczesną miesiączkę – przedwczesne wystąpienie krwawienia miesiączkowego.16
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Cyproheptadyna może powodować dwubiegunowe zaburzenia apetytu:17
- Jadłowstręt – utrata apetytu
- Wzmożony apetyt – nadmierny głód, co może prowadzić do zwiększenia masy ciała
Inne działania niepożądane
Dodatkowo podczas terapii Peritolem mogą wystąpić następujące objawy:18
- Ucisk w klatce piersiowej – subiektywne odczucie ciężaru lub nacisku w regionie klatki piersiowej
- Zmęczenie – uczucie osłabienia i braku energii
- Dreszcze – mimowolne drżenie ciała
- Zwiększenie masy ciała – wzrost wagi w trakcie terapii
Tabela działań niepożądanych leku Peritol
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Opis | Częstość występowania |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość hemolityczna | Anemia spowodowana przedwczesnym rozpadem krwinek czerwonych | Nieznana |
| Leukopenia | Zmniejszenie liczby białych krwinek | Nieznana | |
| Agranulocytoza | Krytyczne zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych | Nieznana | |
| Małopłytkowość | Zmniejszenie liczby płytek krwi | Nieznana | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Wstrząs anafilaktyczny | Nagła, uogólniona reakcja alergiczna zagrażająca życiu | Nieznana |
| Obrzęk alergiczny | Miejscowy obrzęk tkanek w wyniku reakcji alergicznej | Nieznana | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Jadłowstręt | Utrata apetytu | Nieznana |
| Wzmożony apetyt | Zwiększone łaknienie, prowadzące do przyrostu masy ciała | Nieznana | |
| Zaburzenia psychiczne | Uczucie splątania | Dezorientacja, zaburzenia świadomości | Nieznana |
| Omamy wzrokowe | Percepcja nieistniejących obiektów | Nieznana | |
| Niepokój ruchowy | Niemożność pozostania w spoczynku | Nieznana | |
| Rozdraźnienie | Nadmierna reakcja na bodźce | Nieznana | |
| Nerwowość | Stan wzmożonego napięcia psychicznego | Nieznana | |
| Agresywne zachowania | Wrogie działania wobec otoczenia | Nieznana | |
| Bezsenność | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu | Nieznana | |
| Euforia | Nieadekwatnie podwyższony nastrój | Nieznana | |
| Histeria | Nadmierne, nieadekwatne reakcje emocjonalne | Nieznana | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Senność | Nadmierna potrzeba snu, przemijająca zazwyczaj po 3-4 dniach leczenia | Często |
| Nadmierne uspokojenie | Sedacja, depresja ośrodkowego układu nerwowego | Nieznana | |
| Zawroty głowy | Uczucie niestabilności lub wirowania | Nieznana | |
| Zaburzenia koordynacji ruchów | Problemy z wykonywaniem precyzyjnych czynności | Nieznana | |
| Ataksja | Zaburzenia równowagi i koordynacji ruchowej | Nieznana | |
| Drżenie | Mimowolne, rytmiczne skurcze mięśni | Nieznana | |
| Parestezje | Nieprawidłowe odczucia skórne (mrowienie, drętwienie) | Nieznana | |
| Zapalenie nerwów | Stan zapalny tkanki nerwowej | Nieznana | |
| Drgawki | Niekontrolowane wyładowania elektryczne w mózgu | Nieznana | |
| Bóle głowy | Dolegliwości bólowe w obrębie czaszki | Nieznana | |
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie | Utrata ostrości widzenia | Nieznana |
| Zaburzenia akomodacji | Rozszerzenie źrenic, trudności z dostosowaniem ostrości widzenia | Nieznana | |
| Podwójne widzenie | Diplopia, percepcja dwóch obrazów jednego obiektu | Nieznana | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Ostre zapalenie błędnika | Stan zapalny części ucha wewnętrznego | Nieznana |
| Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego | Złudzenie ruchu własnego ciała lub otoczenia | Nieznana | |
| Szum uszny | Tinnitus, słyszenie dźwięków bez zewnętrznego bodźca | Nieznana | |
| Zaburzenia serca | Kołatania serca | Subiektywne odczucie nieprawidłowego bicia serca | Nieznana |
| Tachykardia | Przyspieszenie akcji serca powyżej normy | Nieznana | |
| Skurcze dodatkowe | Przedwczesne pobudzenia przedsionkowe lub komorowe | Nieznana | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie | Hipotensja, obniżenie ciśnienia tętniczego krwi | Nieznana |
| Zaburzenia układu oddechowego | Suchość błony śluzowej nosa i gardła | Zmniejszenie naturalnego nawilżenia śluzówek | Nieznana |
| Zagęszczenie wydzieliny oskrzelowej | Zmiana konsystencji śluzu w drogach oddechowych | Nieznana | |
| Duszność | Subiektywne odczucie braku powietrza | Nieznana | |
| Uczucie zatkanego nosa | Wrażenie niedrożności nosa | Nieznana | |
| Krwawienie z nosa | Epistaxis, wyciek krwi z jamy nosowej | Nieznana | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Suchość w jamie ustnej | Kserostomia, niedobór śliny | Nieznana |
| Nudności | Nieprzyjemne odczucie potrzeby zwrócenia zawartości żołądka | Nieznana | |
| Wymioty | Gwałtowne opróżnienie żołądka przez usta | Nieznana | |
| Dyskomfort w nadbrzuszu | Uczucie nieprzyjemnych doznań w górnej części brzucha | Nieznana | |
| Biegunka lub zaparcie | Zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego | Nieznana | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zastój żółci | Cholestaza, upośledzenie przepływu żółci | Nieznana |
| Zapalenie wątroby | Hepatitis, proces zapalny w tkance wątrobowej | Nieznana | |
| Żółtaczka | Żółte zabarwienie skóry i białkówek oczu | Nieznana | |
| Niewydolność wątroby | Niezdolność wątroby do prawidłowego pełnienia funkcji | Nieznana | |
| Zaburzenia czynności wątroby | Nieprawidłowości w parametrach biochemicznych wątroby | Nieznana | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Rumień | Zaczerwienienie skóry | Nieznana |
| Plamica | Wybroczyny na skórze | Nieznana | |
| Pokrzywka | Swędzące, jasnoróżowe bąble na skórze | Nieznana | |
| Obrzęk Quinckego | Obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tkanek głębokich | Rzadko | |
| Nadmierna potliwość | Zwiększone wydzielanie potu | Nieznana | |
| Nadwrażliwość na światło | Fotosensytyzacja, nieprawidłowa reakcja skóry na światło | Nieznana | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Częste parcie na mocz | Zwiększona potrzeba oddawania moczu | Nieznana |
| Trudności w opróżnianiu pęcherza | Problemy z prawidłowym oddawaniem moczu | Nieznana | |
| Zatrzymanie moczu | Niemożność oddania moczu pomimo wypełnionego pęcherza | Nieznana | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Wczesna miesiączka | Przedwczesne wystąpienie krwawienia miesiączkowego | Nieznana |
| Zaburzenia ogólne | Ucisk w klatce piersiowej | Subiektywne odczucie ciężaru lub nacisku w klatce piersiowej | Nieznana |
| Zmęczenie | Uczucie osłabienia i braku energii | Nieznana | |
| Dreszcze | Mimowolne drżenie ciała | Nieznana | |
| Zwiększenie masy ciała | Wzrost wagi w trakcie terapii | Nieznana |
Zgłaszanie działań niepożądanych
Aktualne wytyczne dotyczące monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego podkreślają znaczenie zgłaszania podejrzewanych działań niepożądanych, które mogą wystąpić po dopuszczeniu leku do obrotu. Zgłaszanie takich przypadków umożliwia ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku.19
Wszystkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane przez osoby należące do fachowego personelu medycznego za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:20
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel: + 48 22 49 21 301
Fax: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl21
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za produkt leczniczy.22
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania