Działania niepożądane
Peritol 4 mg

Peritol, zawierający 4 mg chlorowodorku cyproheptadyny w tabletce, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej obserwowaną reakcją jest przemijająca senność, pojawiająca się zwykle na początku leczenia i ustępująca po 3-4 dniach. Lek może indukować liczne zaburzenia neurologiczne, takie jak sedacja, zawroty głowy, ataksja, drżenia, parestezje, zapalenie nerwów, drgawki oraz bóle głowy. Ponadto, cyproheptadyna wpływa na funkcje psychiczne, wywołując objawy splątania, omamy wzrokowe, niepokój ruchowy, rozdrażnienie, agresję, bezsenność, euforię i histerię. Zaburzenia widzenia (niewyraźne widzenie, diplopia, zaburzenia akomodacji) oraz dolegliwości ze strony ucha i błędnika (ostre zapalenie błędnika, tinnitus) również zostały zgłoszone. W zakresie układu sercowo-naczyniowego mogą wystąpić kołatania serca, tachykardia, skurcze dodatkowe oraz hipotensja. Działania niepożądane obejmują także objawy ze strony układu oddechowego (suchość błon śluzowych, duszność, epistaxis), przewodu pokarmowego (kserostomia, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), a także poważne zaburzenia wątroby, takie jak cholestaza, zapalenie wątroby, żółtaczka i niewydolność wątroby.

Wprowadzenie do działań niepożądanych leku Peritol

Peritol (chlorowodorek cyproheptadyny) to lek dostępny w formie tabletek zawierających 4 mg substancji czynnej. Podczas terapii tym preparatem mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, które personel medyczny powinien uwzględnić przy ordynowaniu leku. Należy zaznaczyć, że aktualna dokumentacja kliniczna dotycząca cyproheptadyny nie pozwala na precyzyjne określenie częstości występowania większości objawów niepożądanych.1

Działania niepożądane w układzie nerwowym

Najczęściej raportowanym działaniem niepożądanym podczas terapii Peritolem jest senność, która zazwyczaj ma charakter przemijający. U wielu pacjentów występuje ona na początku leczenia i zwykle ustępuje po 3-4 dniach stosowania preparatu.2

Oprócz senności, Peritol może powodować szereg innych zaburzeń neurologicznych, takich jak:

  • Nadmierne uspokojenie (sedacja) – efekt depresyjny dla ośrodkowego układu nerwowego
  • Zawroty głowy – uczucie niestabilności lub wirowania
  • Zaburzenia koordynacji ruchów – problemy z wykonywaniem precyzyjnych czynności
  • Ataksja – zaburzenia równowagi i koordynacji ruchowej
  • Drżenie – mimowolne, rytmiczne skurcze mięśni
  • Parestezje – nieprawidłowe odczucia skórne (mrowienie, drętwienie)
  • Zapalenie nerwów – stan zapalny tkanki nerwowej
  • Drgawki – niekontrolowane wyładowania elektryczne w mózgu
  • Bóle głowy – dolegliwości bólowe w obrębie czaszki
  • Osłabienie – uczucie zmniejszonej siły mięśniowej

3

Zaburzenia psychiczne

Cyproheptadyna może wywierać istotny wpływ na stan psychiczny pacjenta, powodując różnorodne zaburzenia, które obejmują:4

  • Uczucie splątania – dezorientacja, zaburzenia świadomości
  • Omamy wzrokowe – percepcja nieistniejących obiektów lub zjawisk
  • Niepokój ruchowy – niemożność pozostania w spoczynku
  • Rozdraźnienie – nadmierna reaktywność emocjonalna
  • Nerwowość – stan wzmożonego napięcia psychicznego
  • Agresywne zachowania – wrogie działania wobec otoczenia
  • Bezsenność – trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu
  • Euforia – nieadekwatnie podwyższony nastrój
  • Histeria – nadmierne, nieadekwatne reakcje emocjonalne

Zaburzenia narządów zmysłów

Zaburzenia oka

Peritol może powodować różnorodne zaburzenia widzenia, które obejmują:5

  • Niewyraźne widzenie – utrata ostrości widzenia
  • Zaburzenia akomodacji – powiązane z rozszerzeniem źrenic, utrudniające dostosowanie ostrości widzenia do różnych odległości
  • Podwójne widzenie (diplopia) – percepcja dwóch obrazów jednego obiektu

Zaburzenia ucha i błędnika

W trakcie stosowania Peritolu mogą wystąpić następujące zaburzenia w obrębie narządu słuchu i równowagi:6

  • Ostre zapalenie błędnika – stan zapalny części ucha wewnętrznego
  • Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego – złudzenie ruchu własnego ciała lub otoczenia
  • Szum uszny (tinnitus) – słyszenie dźwięków bez zewnętrznego źródła bodźca

Zaburzenia układu krążenia

Zaburzenia serca

Podczas stosowania Peritolu mogą wystąpić następujące zaburzenia czynności serca:7

  • Kołatania serca – subiektywne odczucie nieprawidłowego bicia serca
  • Tachykardia – przyspieszenie akcji serca powyżej normy
  • Skurcze dodatkowe – przedwczesne pobudzenia przedsionkowe lub komorowe

Zaburzenia naczyniowe

W zakresie układu naczyniowego Peritol może powodować niedociśnienie (hipotensję) – obniżenie ciśnienia tętniczego krwi poniżej wartości prawidłowych.8

Zaburzenia układu oddechowego

Cyproheptadyna może wywołać następujące działania niepożądane w obrębie układu oddechowego:9

  • Suchość błony śluzowej nosa i gardła – zmniejszenie naturalnego nawilżenia śluzówek
  • Zagęszczenie wydzieliny oskrzelowej – zmiana konsystencji śluzu w drogach oddechowych
  • Duszność – subiektywne odczucie braku powietrza
  • Uczucie zatkanego nosa – wrażenie niedrożności nosa
  • Krwawienie z nosa (epistaxis) – wyciek krwi z jamy nosowej

Zaburzenia układu pokarmowego

Podczas terapii Peritolem mogą wystąpić następujące objawy ze strony przewodu pokarmowego:10

  • Suchość w jamie ustnej (kserostomia) – niedobór śliny
  • Nudności – nieprzyjemne odczucie potrzeby zwrócenia zawartości żołądka
  • Wymioty – gwałtowne opróżnienie żołądka przez usta
  • Dyskomfort w nadbrzuszu – uczucie nieprzyjemnych doznań w górnej części brzucha
  • Biegunka – częste oddawanie luźnych stolców
  • Zaparcie – trudności w oddawaniu stolca, zbyt rzadkie wypróżnienia

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Peritol może wywierać niekorzystny wpływ na wątrobę i drogi żółciowe, powodując:11

  • Zastój żółci (cholestaza) – upośledzenie przepływu żółci z wątroby do dwunastnicy
  • Zapalenie wątroby (hepatitis) – proces zapalny w tkance wątrobowej
  • Żółtaczka – żółte zabarwienie skóry i białkówek oczu związane z podwyższonym poziomem bilirubiny
  • Niewydolność wątroby – niezdolność wątroby do prawidłowego pełnienia funkcji
  • Zaburzenia czynności wątroby – nieprawidłowości w biochemicznych parametrach funkcji wątroby

Zaburzenia hematologiczne

W zakresie układu krwiotwórczego podczas stosowania Peritolu mogą wystąpić poważne zaburzenia hematologiczne:12

  • Niedokrwistość hemolityczna – rozpad czerwonych krwinek prowadzący do anemii
  • Leukopenia – zmniejszenie liczby białych krwinek we krwi obwodowej
  • Agranulocytoza – znaczne zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych
  • Małopłytkowość (trombocytopenia) – zmniejszenie liczby płytek krwi

Zaburzenia immunologiczne

Peritol może wywoływać reakcje nadwrażliwości, które obejmują:13

  • Wstrząs anafilaktyczny – zagrażająca życiu, uogólniona reakcja alergiczna
  • Obrzęk alergiczny – miejscowe obrzmienie tkanek w wyniku reakcji alergicznej

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Działania niepożądane cyproheptadyny mogą manifestować się zmianami skórnymi, takimi jak:14

  • Rumień – zaczerwienienie skóry związane z rozszerzeniem naczyń krwionośnych
  • Plamica – wybroczyny na skórze spowodowane wynaczynieniem krwi
  • Pokrzywka – swędzące, jasnoróżowe bąble na skórze
  • Obrzęk Quinckego (obrzęk naczynioruchowy) – rzadkie, ale poważne powikłanie objawiające się obrzękiem tkanek głębokich
  • Nadmierna potliwość – zwiększone wydzielanie potu
  • Nadwrażliwość na światło (fotosensytyzacja) – nieprawidłowa reakcja skóry na ekspozycję na światło

Zaburzenia układu moczowo-płciowego

Zaburzenia układu moczowego

Peritol może wpływać na funkcjonowanie dróg moczowych, powodując:15

  • Częste parcie na mocz – zwiększona potrzeba oddawania moczu
  • Trudności w opróżnianiu pęcherza – problemy z prawidłowym oddawaniem moczu
  • Zatrzymanie moczu – niemożność oddania moczu pomimo wypełnionego pęcherza

Zaburzenia układu rozrodczego

W zakresie układu rozrodczego Peritol może powodować wczesną miesiączkę – przedwczesne wystąpienie krwawienia miesiączkowego.16

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Cyproheptadyna może powodować dwubiegunowe zaburzenia apetytu:17

  • Jadłowstręt – utrata apetytu
  • Wzmożony apetyt – nadmierny głód, co może prowadzić do zwiększenia masy ciała

Inne działania niepożądane

Dodatkowo podczas terapii Peritolem mogą wystąpić następujące objawy:18

  • Ucisk w klatce piersiowej – subiektywne odczucie ciężaru lub nacisku w regionie klatki piersiowej
  • Zmęczenie – uczucie osłabienia i braku energii
  • Dreszcze – mimowolne drżenie ciała
  • Zwiększenie masy ciała – wzrost wagi w trakcie terapii

Tabela działań niepożądanych leku Peritol

Układ/narząd Działanie niepożądane Opis Częstość występowania
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niedokrwistość hemolityczna Anemia spowodowana przedwczesnym rozpadem krwinek czerwonych Nieznana
Leukopenia Zmniejszenie liczby białych krwinek Nieznana
Agranulocytoza Krytyczne zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych Nieznana
Małopłytkowość Zmniejszenie liczby płytek krwi Nieznana
Zaburzenia układu immunologicznego Wstrząs anafilaktyczny Nagła, uogólniona reakcja alergiczna zagrażająca życiu Nieznana
Obrzęk alergiczny Miejscowy obrzęk tkanek w wyniku reakcji alergicznej Nieznana
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Jadłowstręt Utrata apetytu Nieznana
Wzmożony apetyt Zwiększone łaknienie, prowadzące do przyrostu masy ciała Nieznana
Zaburzenia psychiczne Uczucie splątania Dezorientacja, zaburzenia świadomości Nieznana
Omamy wzrokowe Percepcja nieistniejących obiektów Nieznana
Niepokój ruchowy Niemożność pozostania w spoczynku Nieznana
Rozdraźnienie Nadmierna reakcja na bodźce Nieznana
Nerwowość Stan wzmożonego napięcia psychicznego Nieznana
Agresywne zachowania Wrogie działania wobec otoczenia Nieznana
Bezsenność Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu Nieznana
Euforia Nieadekwatnie podwyższony nastrój Nieznana
Histeria Nadmierne, nieadekwatne reakcje emocjonalne Nieznana
Zaburzenia układu nerwowego Senność Nadmierna potrzeba snu, przemijająca zazwyczaj po 3-4 dniach leczenia Często
Nadmierne uspokojenie Sedacja, depresja ośrodkowego układu nerwowego Nieznana
Zawroty głowy Uczucie niestabilności lub wirowania Nieznana
Zaburzenia koordynacji ruchów Problemy z wykonywaniem precyzyjnych czynności Nieznana
Ataksja Zaburzenia równowagi i koordynacji ruchowej Nieznana
Drżenie Mimowolne, rytmiczne skurcze mięśni Nieznana
Parestezje Nieprawidłowe odczucia skórne (mrowienie, drętwienie) Nieznana
Zapalenie nerwów Stan zapalny tkanki nerwowej Nieznana
Drgawki Niekontrolowane wyładowania elektryczne w mózgu Nieznana
Bóle głowy Dolegliwości bólowe w obrębie czaszki Nieznana
Zaburzenia oka Niewyraźne widzenie Utrata ostrości widzenia Nieznana
Zaburzenia akomodacji Rozszerzenie źrenic, trudności z dostosowaniem ostrości widzenia Nieznana
Podwójne widzenie Diplopia, percepcja dwóch obrazów jednego obiektu Nieznana
Zaburzenia ucha i błędnika Ostre zapalenie błędnika Stan zapalny części ucha wewnętrznego Nieznana
Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego Złudzenie ruchu własnego ciała lub otoczenia Nieznana
Szum uszny Tinnitus, słyszenie dźwięków bez zewnętrznego bodźca Nieznana
Zaburzenia serca Kołatania serca Subiektywne odczucie nieprawidłowego bicia serca Nieznana
Tachykardia Przyspieszenie akcji serca powyżej normy Nieznana
Skurcze dodatkowe Przedwczesne pobudzenia przedsionkowe lub komorowe Nieznana
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie Hipotensja, obniżenie ciśnienia tętniczego krwi Nieznana
Zaburzenia układu oddechowego Suchość błony śluzowej nosa i gardła Zmniejszenie naturalnego nawilżenia śluzówek Nieznana
Zagęszczenie wydzieliny oskrzelowej Zmiana konsystencji śluzu w drogach oddechowych Nieznana
Duszność Subiektywne odczucie braku powietrza Nieznana
Uczucie zatkanego nosa Wrażenie niedrożności nosa Nieznana
Krwawienie z nosa Epistaxis, wyciek krwi z jamy nosowej Nieznana
Zaburzenia żołądka i jelit Suchość w jamie ustnej Kserostomia, niedobór śliny Nieznana
Nudności Nieprzyjemne odczucie potrzeby zwrócenia zawartości żołądka Nieznana
Wymioty Gwałtowne opróżnienie żołądka przez usta Nieznana
Dyskomfort w nadbrzuszu Uczucie nieprzyjemnych doznań w górnej części brzucha Nieznana
Biegunka lub zaparcie Zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego Nieznana
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zastój żółci Cholestaza, upośledzenie przepływu żółci Nieznana
Zapalenie wątroby Hepatitis, proces zapalny w tkance wątrobowej Nieznana
Żółtaczka Żółte zabarwienie skóry i białkówek oczu Nieznana
Niewydolność wątroby Niezdolność wątroby do prawidłowego pełnienia funkcji Nieznana
Zaburzenia czynności wątroby Nieprawidłowości w parametrach biochemicznych wątroby Nieznana
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Rumień Zaczerwienienie skóry Nieznana
Plamica Wybroczyny na skórze Nieznana
Pokrzywka Swędzące, jasnoróżowe bąble na skórze Nieznana
Obrzęk Quinckego Obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tkanek głębokich Rzadko
Nadmierna potliwość Zwiększone wydzielanie potu Nieznana
Nadwrażliwość na światło Fotosensytyzacja, nieprawidłowa reakcja skóry na światło Nieznana
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Częste parcie na mocz Zwiększona potrzeba oddawania moczu Nieznana
Trudności w opróżnianiu pęcherza Problemy z prawidłowym oddawaniem moczu Nieznana
Zatrzymanie moczu Niemożność oddania moczu pomimo wypełnionego pęcherza Nieznana
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Wczesna miesiączka Przedwczesne wystąpienie krwawienia miesiączkowego Nieznana
Zaburzenia ogólne Ucisk w klatce piersiowej Subiektywne odczucie ciężaru lub nacisku w klatce piersiowej Nieznana
Zmęczenie Uczucie osłabienia i braku energii Nieznana
Dreszcze Mimowolne drżenie ciała Nieznana
Zwiększenie masy ciała Wzrost wagi w trakcie terapii Nieznana

Zgłaszanie działań niepożądanych

Aktualne wytyczne dotyczące monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego podkreślają znaczenie zgłaszania podejrzewanych działań niepożądanych, które mogą wystąpić po dopuszczeniu leku do obrotu. Zgłaszanie takich przypadków umożliwia ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku.19

Wszystkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane przez osoby należące do fachowego personelu medycznego za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:20

Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel: + 48 22 49 21 301
Fax: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl21

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za produkt leczniczy.22

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl