miejscowa reakcja alergiczna po ukąszeniu przez owady
Wskazanie

Miejscowa reakcja alergiczna po ukąszeniu przez owady to stan zapalny występujący w miejscu ukąszenia, który ma podłoże immunologiczne. Jest wynikiem nadmiernej odpowiedzi układu odpornościowego na alergeny zawarte w jadzie lub ślinie owada (najczęściej pszczoły, osy, szerszenia, komara czy meszki). Objawia się zwykle zaczerwienieniem, obrzękiem, świądem i bólem, które mogą utrzymywać się od kilku godzin do kilku dni. Reakcja miejscowa różni się od reakcji ogólnoustrojowej (anafilaksji) tym, że ogranicza się do okolic ukąszenia i nie stanowi bezpośredniego zagrożenia życia.

W leczeniu miejscowych reakcji alergicznych po ukąszeniach owadów stosuje się przede wszystkim leki przeciwhistaminowe, które blokują działanie histaminy uwalnianej podczas reakcji alergicznej. Na polskim rynku dostępne są preparaty takie jak Zyrtec, Allegra, Claritine, Allertec, Zodac czy Cetyryzyna. W przypadku nasilonych objawów można zastosować miejscowo kortykosteroidy w postaci kremów lub maści, np. Hydrocortison, Elocom, Dermovate, Cutivate. Doraźnie można stosować miejscowo preparaty łagodzące świąd i pieczenie, takie jak Fenistil, Systral czy Dapis gel.

Największą trudnością w leczeniu miejscowych reakcji alergicznych po ukąszeniach owadów jest różnicowanie ich z reakcjami ogólnoustrojowymi, które mogą zagrażać życiu. U osób uczulonych na jad owadów nawet pozornie łagodna reakcja miejscowa może w krótkim czasie przerodzić się w reakcję uogólnioną. Dodatkowo, nasilony obrzęk miejscowy może czasem wymagać systemowego podania glikokortykosteroidów. Problemem jest również fakt, że po pierwszym epizodzie alergii na jad owada, kolejne reakcje mogą być silniejsze, co wymaga edukacji pacjenta na temat profilaktyki i postępowania w przypadku ponownego ukąszenia. U osób z potwierdzoną alergią na jad owadów błonkoskrzydłych warto rozważyć immunoterapię swoistą (Alutard SQ, Pharmalgen).