zespół jelita drażliwego
Zespół jelita drażliwego (IBS – Irritable Bowel Syndrome) to przewlekłe, czynnościowe zaburzenie przewodu pokarmowego charakteryzujące się nawracającym bólem brzucha, dyskomfortem oraz zmianami w rytmie wypróżnień, przy braku organicznych zmian patologicznych. Jest jednym z najczęstszych zaburzeń gastroenterologicznych, dotykającym 10-15% populacji ogólnej.
W patofizjologii IBS kluczową rolę odgrywają zaburzenia osi mózgowo-jelitowej, nadwrażliwość trzewna, dysregulacja motoryki przewodu pokarmowego oraz mikrobioty jelitowej. Czynniki psychologiczne, takie jak stres, lęk i depresja, często nasilają objawy. Klasyfikacja rzymska IV wyróżnia podtypy IBS zależne od dominującego charakteru zaburzeń wypróżnień: z dominującą biegunką (IBS-D), z dominującym zaparciem (IBS-C), mieszany (IBS-M) oraz niesklasyfikowany (IBS-U).
Diagnostyka IBS opiera się głównie na kryteriach rzymskich IV i wykluczeniu organicznych przyczyn dolegliwości. Strategia leczenia powinna być zindywidualizowana i obejmować modyfikację diety (często dieta FODMAP), farmakoterapię ukierunkowaną na dominujące objawy, psychoterapię oraz regularną aktywność fizyczną. Leczenie farmakologiczne może obejmować leki rozkurczowe, przeciwbiegunkowe, przeczyszczające, przeciwdepresyjne oraz nowe opcje terapeutyczne jak rifaksymina, linaklotyd czy eluksadolina.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Loperamid APTEO MED 2 mg
Loperamid APTEO MED w kapsułkach twardych zawiera 2 mg loperamidu chlorowodorku i jest wskazany do leczenia ostrej i przewlekłej biegunki u dorosłych oraz dzieci powyżej 6 roku życia. Dawkowanie różni się w zależności od wieku i wskazania: w biegunce ostrej u dorosłych dawka początkowa wynosi 4 mg (2 kapsułki), a dawka maksymalna dobowa to 16 mg (8 kapsułek), natomiast u dzieci i młodzieży powyżej 6 lat dawka początkowa to 2 mg (1 kapsułka), a dawka maksymalna wynosi 3 kapsułki na 20 kg masy ciała, nie przekraczając 16 mg. W biegunce przewlekłej dawka początkowa u dorosłych to 4 mg na dobę, a u dzieci 2 mg na dobę, z możliwością modyfikacji dawki w celu uzyskania 1-2 normalnych stolców dziennie, przy maksymalnej dawce 16 mg. W leczeniu zespołu jelita drażliwego u dorosłych stosuje się dawkę początkową 4 mg, a maksymalną 12 mg na dobę, z zakazem stosowania u osób poniżej 18 roku życia.
biegunka, biegunka ostra i przewlekła, dawka podtrzymująca, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka leku, loperamid chlorowodorek, luźne wypróżnienie, luźny stolec, normalny stolec, ostry epizod biegunki, pacjent pediatryczny, stan kliniczny, wywiad medyczny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Stoperan S 2 mg + 125 mg
Lek Stoperan S zawiera 2 mg loperamidu chlorowodorku oraz 125 mg dimetykonu (w postaci symetykonu) i jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 lat z ostrą biegunką i objawami wzdęć oraz u młodzieży poniżej 18 lat z ostrą biegunką w przebiegu zespołu jelita drażliwego. Nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na loperamid, symetykon lub substancje pomocnicze preparatu. Ponadto, lek jest przeciwwskazany w ostrych stanach zapalnych jelit, takich jak ostra czerwonka z krwią w kale i gorączką, ostry rzut wrzodziejącego zapalenia jelit, rzekomobłoniaste zapalenie jelit po antybiotykoterapii oraz bakteryjne zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy wywołane przez Salmonella, Shigella i Campylobacter.
Stoperan S nie powinien być stosowany, gdy istnieje ryzyko zwolnienia perystaltyki jelit, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak niedrożność jelit, rozszerzenie okrężnicy czy toksyczne rozszerzenie okrężnicy. Leczenie należy natychmiast przerwać w przypadku wystąpienia zaparcia, wzdęcia brzucha lub objawów niedrożności jelit. Decyzja o zastosowaniu leku wymaga dokładnej oceny klinicznej, zwłaszcza w biegunce infekcyjnej z krwią w kale i gorączką, gdzie preferowane są metody leczenia ukierunkowane na patogen. U pacjentów z chorobami zapalnymi jelit i po antybiotykoterapii o szerokim spektrum działania konieczne jest szczególne monitorowanie pod kątem zaostrzenia objawów i ryzyka rzekomobłoniastego zapalenia jelit, które stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania Stoperanu S.
antybiotykoterapia, bakteryjne zapalenie jelit, biegunka infekcyjna, Campylobacter, czerwonka, dimetikon, loperamidu chlorowodorek, nadwrażliwość, niedrożność jelit, ostra biegunka, perystaltyka jelit, rozszerzenie okrężnicy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, Salmonella, shigella, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, wrzodziejące zapalenie jelit, wzdęcia, wzdęcie brzucha, zaparcie, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Alweryna – Dawkowanie i sposób podawania
Alweryna, będąca spazmolitykiem, jest stosowana głównie w leczeniu zespołu jelita drażliwego oraz stanów skurczowych przewodu pokarmowego. Dawkowanie różni się w zależności od preparatu: Meteospasmyl zawiera 60 mg alweryny cytrynianu i 300 mg symetykonu, podawany 1 kapsułka 2-3 razy na dobę przed posiłkiem (maksymalna dawka dobowa 180 mg alweryny). NO-IBS i Spasmolina zawierają 60 mg alweryny cytrynianu, z dawkowaniem odpowiednio 1-2 kapsułki 1-3 razy na dobę (maksymalna dawka dobowa 360 mg alweryny). Preparaty podaje się doustnie, z Meteospasmyl zalecanym przed posiłkiem, a NO-IBS i Spasmoliną bez szczególnych zaleceń względem posiłków. Stosowanie u dzieci jest ograniczone: Meteospasmyl i NO-IBS nie są zalecane poniżej 12 lat, natomiast Spasmolina może być stosowana u dzieci powyżej 12 lat w dawce 1 kapsułka 3 razy na dobę.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Esputicon 200 mg
Esputicon w postaci kapsułek miękkich zawiera 200 mg dimetykonu, który działa poprzez obniżenie napięcia powierzchniowego pęcherzyków gazu w przewodzie pokarmowym, co prowadzi do ich rozpadu i ułatwia eliminację. Lek jest wskazany przede wszystkim do przygotowania pacjentów do badań diagnostycznych jamy brzusznej, takich jak ultrasonografia, endoskopia oraz badania radiologiczne, gdzie obecność gazów może powodować artefakty i utrudniać prawidłową wizualizację struktur anatomicznych. Eliminacja gazów poprawia jakość obrazów diagnostycznych, zwiększając precyzję oceny stanu klinicznego pacjenta. Ponadto, Esputicon jest stosowany w łagodzeniu objawów związanych z nadmiernym nagromadzeniem gazów, takich jak wzdęcia, kolki, uczucie pełności oraz odbijanie, a także w okresie pooperacyjnym, szczególnie po zabiegach chirurgicznych w obrębie jamy brzusznej, gdzie może zapobiegać powikłaniom wynikającym z zaburzeń perystaltyki i gromadzenia gazów.
aerofagia, artefakt, badanie diagnostyczne jamy brzusznej, badanie endoskopowe, badanie radiologiczne, badanie ultrasonograficzne, błona śluzowa przewodu pokarmowego, charakterystyka produktu leczniczego, dimetikon, dyspepsja czynnościowa, kapsułka miękka, kolka, perystaltyka, postać farmaceutyczna, substancja czynna, wzdęcie, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Alweryna cytrynian – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Alweryna cytrynian w dawce 120 mg, zawarta w produkcie leczniczym NO-IBS w formie kapsułek twardych, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów powyżej 40. roku życia, u których objawy IBS mogą maskować poważniejsze schorzenia. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna diagnostyka wykluczająca inne przyczyny dolegliwości jelitowych, zwłaszcza w obecności objawów alarmowych takich jak krwawienie z jelita, uporczywe nudności, niewyjaśniona utrata masy ciała, bladość, zmęczenie, nasilone zaparcia czy gorączka. Wskazane jest również wykluczenie infekcji przewodu pokarmowego, szczególnie u pacjentów po niedawnej podróży zagranicznej. Stosowanie alweryny cytrynianu jest przeciwwskazane w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez wykluczenia ciąży.
Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności konsultacji lekarskiej w przypadku pojawienia się nowych objawów, nasilenia dolegliwości lub braku poprawy po 2 tygodniach stosowania NO-IBS. Produkt zawiera barwniki azowe – azorubinę (E122) w ilości 0,0420 mg/kapsułkę oraz tartrazynę (E102) 0,0180 mg/kapsułkę – które mogą wywoływać reakcje alergiczne u osób wrażliwych, co wymaga zebrania szczegółowego wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii. Dodatkowo, objawy ze strony układu moczowo-płciowego, takie jak nieprawidłowe krwawienia czy ból podczas mikcji, powinny skłonić do dalszej diagnostyki, gdyż mogą wskazywać na inne schorzenia wymagające odrębnego postępowania. Regularna ocena efektywności leczenia jest kluczowa dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii alweryną cytrynianem.
alweryna cytrynian, anemia, azorubina, choroba nowotworowa, choroba zapalna jelita, infekcja dróg moczowych, infekcja przewodu pokarmowego, krwawienie z jelita, krwawienie z przewodu pokarmowego, nowotwór, nudności i wymioty, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, tartrazyna, utrata masy ciała, zakażenie pasożytnicze, zaparcie, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Doloxib 90 mg
Profil bezpieczeństwa etorykoksybu, substancji czynnej leku Doloxib, został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących 9295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów, reumatoidalnym zapaleniem stawów, przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Dawkowanie stosowane w badaniach wynosiło 30 mg, 60 mg, 90 mg oraz 120 mg, a okres leczenia sięgał do 3,5 roku. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były: ból brzucha, zawroty głowy, ból głowy, nadciśnienie tętnicze, obrzęki oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT). Wśród działań niepożądanych o mniejszej częstości występowania odnotowano m.in. niedokrwistość, leukopenię, trombocytopenię, reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne, arytmie, migotanie przedsionków, dusznicę bolesną, zawał mięśnia sercowego oraz udar mózgu. W badaniach klinicznych wykazano, że stosowanie etorykoksybu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem ciężkich incydentów tętniczych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, z bezwzględnym ryzykiem nieprzekraczającym 1% rocznie.
białkomocz, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, etorykoksyb, hiperkaliemia, infekcja górnych dróg oddechowych, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie jamy ustnej, owrzodzenie żołądka, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reumatoidalne zapalenie stawów, selektywny inhibitor COX-2, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar naczyniowy mózgu, zabieg chirurgiczny stomatologiczny, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Liść Senesu 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g
Liść senesu, zawierający 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B/g), jest stosowany jako środek przeczyszczający, jednak jego użycie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, głównie ze strony układu pokarmowego. Najczęściej obserwuje się bóle i skurcze brzucha oraz wodnisty stolec, szczególnie u pacjentów z zespołem jelita drażliwego, co często wynika z indywidualnego przedawkowania i wymaga redukcji dawki. Ponadto mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, takie jak świąd, pokrzywka i wysypka, choć ich częstość nie jest dokładnie określona. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do pseudomelanosis coli – odwracalnych zmian pigmentacyjnych w błonie śluzowej jelita grubego – oraz zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej, co u pacjentów z chorobami nerek lub przyjmujących diuretyki może skutkować białkomoczem i krwiomoczem, wymagającymi pilnej interwencji lekarskiej. Zmiana zabarwienia moczu na żółte lub czerwono-brązowe jest zjawiskiem fizjologicznym i nie ma istotnego znaczenia klinicznego.
białkomocz, błona śluzowa jelita grubego, Cassia angustifolia, Cassia senna, glikozydy hydroksyantracenowe, krwiomocz, lek moczopędny, liść senesu, pH moczu, pokrzywka, pseudomelanosis coli, reakcja nadwrażliwości, senes aleksandryjski, senes Tinnevelly, sennozyd B, skurcze jamy brzusznej, świąd, wodnisty stolec, wysypka uogólniona, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zespół jelita drażliwego, zmiana pigmentacyjna - Leksykon chorób i schorzeń
Czynnościowa dyspepsja – Diagnostyka i diagnoza
Czynnościowa dyspepsja, dotykająca 7-20% populacji, jest zaburzeniem czynnościowym górnego odcinka przewodu pokarmowego, charakteryzującym się przewlekłymi lub nawracającymi objawami dyspeptycznymi (ból, pieczenie w nadbrzuszu, uczucie pełności poposiłkowej, wczesne uczucie sytości) bez uchwytnych zmian strukturalnych. Diagnoza opiera się na kryteriach Rome IV, które wymagają obecności objawów przez co najmniej 3 miesiące, z początkiem co najmniej 6 miesięcy wcześniej. Wyróżnia się dwa podtypy: zespół dolegliwości poposiłkowych (PDS) i zespół bólu w nadbrzuszu (EPS). Diagnostyka wymaga wykluczenia chorób organicznych, takich jak choroba wrzodowa, zakażenie Helicobacter pylori, GERD, nowotwory czy zapalenia przewodu pokarmowego. Podstawą jest dokładny wywiad, badanie przedmiotowe oraz badania laboratoryjne (morfologia, panel biochemiczny, funkcje nerek i tarczycy, testy w kierunku celiakii). Testowanie H. pylori (test oddechowy, antygen w kale, serologia, biopsja) jest kluczowe, a strategia „test and treat” zalecana u pacjentów <60 r.ż. bez objawów alarmowych.
akomodacja żołądka, badanie opróżniania żołądka, biomarker, ból nadbrzusza, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa żołądka, czynnościowa dyspepsja, diagnostyka celiakii, dysfagia, EGD, ezofagogastroduodenoskopia, funkcja nerek, funkcja tarczycy, gastropareza, GERD, górny odcinek przewodu pokarmowego, impedancja przełykowa, kryteria ROME IV, nadwrażliwość trzewna, niedokrwistość, objawy dyspeptyczne, ocena histopatologiczna, panel biochemiczny, pełność poposiłkowa, pieczenie nadbrzusza, rezonans magnetyczny, scyntygrafia żołądka, SIBO, strategia test and treat, test oddechowy, tomografia komputerowa, ultrasonografia jamy brzusznej, wczesne uczucie sytości, wodorowy test oddechowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie lękowe, zakażenie Helicobacter pylori, zapalenie przełyku, zespół bólu nadbrzusza, zespół dolegliwości poposiłkowych, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Debretin Forte 200 mg
Debretin Forte zawiera 200 mg trimebutyny maleinianu i jest wskazany do leczenia objawowego zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego, w szczególności zespołu jelita drażliwego (IBS) oraz czynnościowych dolegliwości jelitowych. Lek znajduje zastosowanie także w terapii bólu związanego z czynnościowymi zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego i dróg żółciowych, w tym dyspepsji czynnościowej, dyskinezy dróg żółciowych oraz bólu nadbrzusza bez cech organicznych. Zalecany jest u pacjentów z dominującymi bólami brzucha, wzdęciami, zaburzeniami rytmu wypróżnień oraz dyskomfortem poposiłkowym, zwłaszcza gdy wykluczono patologie organiczne. Tabletki powlekane o wymiarach około 15 mm x 7,5 mm posiadają linię podziału umożliwiającą dawkowanie 100 mg, co ułatwia indywidualizację terapii.
badanie przedmiotowe, biegunka, choroba zapalna jelit, diagnostyka różnicowa, dyskineza dróg żółciowych, dyspepsja, dyspepsja czynnościowa, kamica żółciowa, niestrawność czynnościowa, postać farmaceutyczna, trimebutyna maleinian, wywiad kliniczny, zaburzenia czynnościowe, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenia rytmu wypróżnień, zaparcie, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Bolesne miesiączkowanie – Diagnostyka i diagnoza
Bolesne miesiączkowanie (dysmenorrhea) dotyczy 45-95% kobiet menstruujących i dzieli się na pierwotne, związane z fizjologicznym uwalnianiem prostaglandyn, oraz wtórne, będące skutkiem patologii narządów miednicy, takich jak endometrioza, adenomioza czy mięśniaki macicy. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie obejmującym charakterystykę bólu, czas trwania (zwykle 8-72 godziny w pierwotnej dysmenorrhei), objawy towarzyszące oraz wpływ na funkcjonowanie pacjentki. Badanie ginekologiczne jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentek aktywnych seksualnie, gdzie w pierwotnej dysmenorrhei zwykle nie stwierdza się odchyleń, natomiast w wtórnej mogą występować zmiany takie jak nieruchoma macica, guzki więzadeł krzyżowo-macicznych czy ropna wydzielina w PID. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić m.in. endometriozę, adenomiozę, mięśniaki, PID, torbiele jajników oraz inne schorzenia ginekologiczne i pozaginekologiczne.
adenomioza, badanie ginekologiczne, choroba zapalna jelit, ciąża pozamaciczna, doustny środek antykoncepcyjny, dysmenorrhea, dyspareunia, endometrioza, histeroskopia, infekcja układu moczowego, kanał szyjki macicy, laparoskopia, menorrhagia, mięśniak macicy, mięśniak podśluzówkowy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowotwór narządów płciowych, pierwotna dysmenorrhea, prostaglandyna, przewlekły stan zapalny, rezonans magnetyczny, skurcz macicy, tomografia komputerowa, torbiel jajnika, ultrasonografia przezpochwowa, więzadło krzyżowo-maciczne, wtórna dysmenorrhea, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie tarczycy, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Drożdże piwne – Przeciwwskazania stosowania
Drożdże piwne, stanowiące 50 mg w jednej kapsułce twardej preparatu Revalid, są istotnym składnikiem o potencjalnych korzyściach terapeutycznych, jednak ich stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Podstawowym jest nadwrażliwość na drożdże piwne lub inne składniki preparatu, w tym DL-metioninę (100 mg), L-cystynę (50 mg), witaminy z grupy B oraz minerały (żelazo 2 mg, cynk 2,2 mg, miedź 0,5 mg). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi, zaburzeniami immunologicznymi oraz przewlekłymi schorzeniami przewodu pokarmowego, takimi jak zespół jelita drażliwego, choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego, ze względu na ryzyko nasilenia dolegliwości gastrycznych. Ponadto, drożdże piwne mogą wchodzić w interakcje z lekami immunosupresyjnymi, przeciwgrzybiczymi i niektórymi antybiotykami, co wymaga dokładnej oceny farmakoterapii pacjenta przed rozpoczęciem terapii.
choroba autoimmunologiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, DL-metionina, dolegliwość gastryczna, drożdże piwne, dysfagia, działanie niepożądane, kapsułka twarda, kwas 4-aminobenzoesowy, L-cystyna, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, nadwrażliwość na substancje, pantotenian wapnia, pirydoksyna, Revalid, tiamina, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wywiad alergologiczny, zaburzenie immunologiczne, zaburzenie motoryki przełyku, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół jelita drażliwego – Epidemiologia
Zespół jelita drażliwego (IBS) jest powszechnym zaburzeniem czynnościowym jelit, którego globalna częstość występowania wynosi około 11,2% (95% CI 9,8-12,8), z istotnymi różnicami regionalnymi – od 7,0% w Azji Południowej do 21,0% w Ameryce Południowej. Kryteria diagnostyczne mają kluczowy wpływ na szacunki epidemiologiczne: kryteria Rome IV wskazują na niższą częstość (3,8%) w porównaniu do Rome III (10,1%). IBS występuje częściej u kobiet (iloraz szans 1,67, 95% CI 1,53-1,82), zwłaszcza w krajach zachodnich, z przewagą 1,5-3-krotną, choć w niektórych regionach, jak subkontynent indyjski, obserwuje się odwrotny wzorzec. Najczęściej objawy pojawiają się przed 35. rokiem życia, a szczyt zachorowań przypada na wiek 20-39 lat. Podtypy IBS obejmują IBS-D (5,0-5,5%), IBS-C (5,2-5,4%), IBS-M (5,2-6,0%) oraz IBS-U (1,7%), z różnicami w rozkładzie podtypów między regionami i płciami.
cholecystektomia, choroba refluksowa przełyku, diagnostyka różnicowa, dysfunkcja stawu skroniowo-żuchwowego, dyspepsja czynnościowa, fibromialgia, GERD, histerektomia, kryteria diagnostyczne, kryteria kliniczne, kryteria ROME IV, ostre zapalenie żołądka i jelit, PI-IBS, poinfekcyjny IBS, przedział ufności, zaburzenia psychiczne, zakażenie SARS-CoV-2, zapalenie okrężnicy, zespół jelita drażliwego, zespół przewlekłego zmęczenia - Leksykon substancji czynnych
Ziele drapacza lekarskiego – Działania niepożądane
Ziele drapacza lekarskiego (Cnicus benedictus L., herba), stosowane m.in. w Kroplach złożonych Solidaginis, cechuje się względnie dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak istnieje ryzyko działań niepożądanych, głównie ze strony układu pokarmowego. Najczęściej obserwowane objawy to nudności, zgaga, uczucie pełności, wzdęcia oraz biegunka, których częstość występowania nie jest precyzyjnie określona. U pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego, takimi jak choroba wrzodowa, nieswoiste zapalenia jelit czy zespół jelita drażliwego, mogą one prowadzić do zaostrzenia przebiegu choroby. Zaleca się modyfikację dawkowania lub przerwanie terapii w przypadku nasilenia dolegliwości.
alergia krzyżowa, biegunka, charakterystyka produktu leczniczego, choroba wrzodowa, Cnicus benedictus, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, drapacz lekarski, Krople Solidaginis, lek przeciwhistaminowy, nadwrażliwość na lateks, nieswoiste zapalenie jelit, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, pokrzywka, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rodzina astrowatych, rumień, spadek ciśnienia tętniczego, świąd, uczucie pełności, układ pokarmowy, utrata przytomności, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, wzdęcia, zespół jelita drażliwego, zgaga - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Spastyna 40 mg
Spastyna, zawierająca 40 mg chlorowodorku drotaweryny w tabletce, jest lekiem o działaniu spazmolitycznym, stosowanym w leczeniu stanów skurczowych mięśni gładkich. Wskazania obejmują schorzenia dróg żółciowych (kamica, zapalenia pęcherzyka, przewodów żółciowych, brodawki Vatera), układu moczowego (kamica nerkowa i moczowodowa, zapalenia miedniczek nerkowych i pęcherza, bolesne parcie na mocz) oraz schorzenia ginekologiczne, zwłaszcza bolesne miesiączkowanie. Drotaweryna działa poprzez hamowanie fosfodiesterazy, co prowadzi do rozluźnienia mięśni gładkich i szybkiego złagodzenia bólu kolkowego. Preparat zawiera także 91,25 mg laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, drotaweryny chlorowodorek, dysmenorrhea, dyzuria, działanie spazmolityczne, inhibitor fosfodiesterazy, kamica dróg żółciowych, kamica moczowodowa, kamica nerkowa, kolka jelitowa, kolka nerkowa, kolka żółciowa, mięsień gładki, nietolerancja laktozy, stan skurczowy dróg moczowych, stan skurczowy dróg żółciowych, stan skurczowy wpustu i odźwiernika żołądka, wzdęcie jelit, zapalenie brodawki Vatera, zapalenie jelit, zapalenie miedniczek nerkowych, zapalenie okołopęcherzykowe, zapalenie okrężnicy, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie przewodów żółciowych, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zaparcie spastyczne, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Zaparcie – Leczenie
Zaparcie, definiowane jako trudności w defekacji lub zmniejszona częstotliwość wypróżnień, wymaga indywidualnego podejścia terapeutycznego uwzględniającego przyczynę, czas trwania i nasilenie objawów. Podstawą leczenia są modyfikacje stylu życia, w tym zwiększenie spożycia błonnika do 25-35 g/dobę, odpowiednie nawodnienie (1,8-2 litry/dobę), regularna aktywność fizyczna oraz wypracowanie rutyny wypróżnień i prawidłowej pozycji podczas defekacji. W przypadku braku poprawy stosuje się farmakoterapię, obejmującą środki zwiększające objętość stolca (np. psyllium), osmotyczne (glikol polietylenowy, laktuloza), stymulujące perystaltykę (senes, bisakodyl), zmiękczające (dokuzan sodowy) oraz poślizgowe (olej mineralny). W przewlekłym zaparciu opornym na leczenie standardowe dostępne są leki na receptę, takie jak lubiprostron, linaklotyd, plekanatyd i prukalopryd, które działają poprzez zwiększenie wydzielania płynów do jelita lub stymulację perystaltyki.
antagonista receptorów opioidowych, biofeedback, defekacja, dyssynergia dna miednicy, glikol polietylenowy, inercja okrężnicy, laktuloza, linaklotyd, odruch żołądkowo-okrężniczy, pasaż jelitowy, perystaltyka jelit, plekanatyd, środek osmotyczny, środek przeczyszczający, środek stymulujący, środek zmiękczający stolec, środek zwiększający objętość stolca, stymulacja nerwu krzyżowego, trening toaletowy, trudność w oddawaniu stolca, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Napady paniki i zaburzenie paniczne – Epidemiologia
Napady paniki i zaburzenie paniczne stanowią istotny problem zdrowotny o zróżnicowanym rozpowszechnieniu epidemiologicznym, zależnym od regionu geograficznego, płci i wieku. W populacji ogólnej 12-miesięczna częstość występowania zaburzenia panicznego wynosi około 2,7% w USA i 1,8% w Europie, natomiast izolowane napady paniki dotyczą nawet 13,2% populacji. Kobiety chorują dwukrotnie częściej niż mężczyźni, a początek zaburzenia przypada zwykle na późną adolescencję lub wczesną dorosłość. Zaburzenie paniczne często współwystępuje z innymi zaburzeniami psychicznymi (około 80,4% współchorobowości), zwłaszcza z zaburzeniami nastroju i lękowymi, oraz z chorobami somatycznymi, takimi jak POChP, astma (4,5-krotny wzrost ryzyka), migrena czy choroby sercowo-naczyniowe. W populacji pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej częstość występowania zaburzenia panicznego wynosi 4-8%, a u pacjentów zgłaszających się z bólem w klatce piersiowej nawet do 25% spełnia kryteria tego zaburzenia.
agorafobia, choroba wieńcowa, częstość występowania, DSM-5, duża depresja, lęk, nadciśnienie tętnicze, napady paniki, National Comorbidity Survey, POChP, podstawowa opieka zdrowotna, rozpowszechnienie w ciągu życia, SNRI, SSRI, tendencje samobójcze, terapia poznawczo-behawioralna, uczenie maszynowe, uogólnione zaburzenie lękowe, upośledzenie funkcjonowania, World Mental Health Surveys, współwystępowanie chorób, wypadanie płatka zastawki mitralnej, wywiad kliniczny, zaburzenia lękowe, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie paniczne, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie divertikul – Objawy
Zapalenie divertikul (diverticulitis) to zapalny lub zakaźny proces dotyczący uchyłków jelita grubego, najczęściej w esicy, manifestujący się nagłym, intensywnym bólem w lewym dolnym kwadrancie brzucha u pacjentów pochodzenia europejskiego, a po prawej stronie u osób azjatyckich. Towarzyszą mu objawy ogólne, takie jak gorączka, dreszcze, nudności, wymioty, zaburzenia rytmu wypróżnień (zaparcia do 50%, biegunka do 25%), tkliwość brzucha oraz objawy urologiczne u 10-15% pacjentów. Przebieg może być ostry lub przewlekły („smoldering”), a klasyfikacja dzieli zapalenie na niepowikłane (75-80% przypadków, ustępujące samoistnie w 95% w ciągu tygodnia) oraz powikłane (20-25%), z powikłaniami takimi jak ropień (15%), flegmona, przetoki, perforacja, niedrożność jelit, zapalenie otrzewnej i krwawienia. Leczenie zachowawcze, w tym antybiotykoterapia, jest skuteczne u około 80% pacjentów, natomiast powikłane przypadki mogą wymagać hospitalizacji i interwencji chirurgicznej.
choroba Leśniowskiego-Crohna, divertikuloza, esica, infekcja dróg moczowych, kolonoskopia, kortykosteroid, krwawienie z odbytu, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek immunosupresyjny, niedokrwistość, niedrożność jelit, nieswoiste zapalenie jelit, nowotwór jelita grubego, nudności i wymioty, odbytnica, okrężnica, perforacja jelita, proces zapalny, przetoka, ropień, tkliwość brzucha, tomografia komputerowa, uchyłek, wrzód żołądka, zapalenie divertikul, zapalenie otrzewnej, zapalenie uchyłka Meckela, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego (zsz) – Objawy
Zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego (ZSZ) obejmują ponad 30 schorzeń dotyczących stawów i mięśni żucia, dotykając 5-12% populacji, z przewagą kobiet w wieku 35-44 lat. Dominującym objawem jest ból o charakterze tępo-pulsującym, nasilający się przy ruchach żuchwy, często jednostronny, promieniujący do okolic uszu, skroni, oczu, szyi i ramion. Ograniczenie ruchomości żuchwy, z normą otwarcia ust około 45 mm, oraz dźwięki stawowe (kliknięcia, trzaski, krepitacje) są kluczowymi symptomami. Objawy otolaryngologiczne, takie jak ból ucha, szumy uszne i zawroty głowy, wynikają z unerwienia nerwu uszno-skroniowego. Bóle głowy (w tym napięciowe i migrenowe) występują u około 79% pacjentów. Dysfunkcje mięśni żucia, w tym bruksizm (58% pacjentów) i napięcie mięśni szyi, nasilają się pod wpływem stresu. Przebieg ZSZ może być ostry (<3 miesiące) lub przewlekły (>3 miesiące), z możliwą progresją przez stadia od łagodnego klikania do zaawansowanej degeneracji stawu i znacznego ograniczenia funkcji.
badanie epidemiologiczne, badanie palpacyjne, bezdech senny, ból napięciowy, ból stawu skroniowo-żuchwowego, bruksizm, centralna sensytyzacja, fibromialgia, klikanie stawowe, mięsień żucia, nerw uszno-skroniowy, osteoartroza, przemieszczenie krążka stawowego, przewlekłe zaburzenie stawu skroniowo-żuchwowego, przewlekły ból twarzy, starcie zębów, tinnitus, vertigo, zaburzenie stawu skroniowo-żuchwowego, zaciskanie szczęk, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – MINGAST –
Lek MINGAST, zawierający 99,87 g/100 g parafiny ciekłej w postaci płynu doustnego, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które muszą być ściśle przestrzegane. Przeciwwskazany jest u pacjentów z nadwrażliwością na parafinę lub substancje pomocnicze, u dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na ryzyko zachłyśnięcia i lipidowego zapalenia płuc, a także u osób z przepukliną rozworu przełykowego i zaawansowaną chorobą refluksową przełyku. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z kamicą przewodową, zwężeniem lub zapaleniem dróg żółciowych oraz ciężkim uszkodzeniem wątroby, w tym marskością w stadium dekompensacji, ze względu na ryzyko pogorszenia funkcji wątroby i nasilenia zastoju żółciowego.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, kamica przewodowa, marskość wątroby, nadwrażliwość na substancję czynną, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność wątroby, odpływ żółci, parafina ciekła, przepuklina rozworu przełykowego, uszkodzenie wątroby, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie wchłaniania witamin, zachłyśnięcie parafiną, zapalenie dróg żółciowych, zastój żółci, zespół jelita drażliwego, zwężenie dróg żółciowych - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba leśniowskiego-crohna – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka choroby Leśniowskiego-Crohna opiera się na wieloaspektowej ocenie klinicznej, laboratoryjnej, endoskopowej, histopatologicznej oraz obrazowej, gdyż brak jest pojedynczego testu potwierdzającego to schorzenie. Kluczowe znaczenie ma kolonoskopia z ileoskopią, umożliwiająca ocenę jelita grubego i końcowego odcinka jelita krętego, gdzie typowe zmiany to nieciągłe zapalenie, „brukowanie śluzówki”, głębokie owrzodzenia i zwężenia. Badania laboratoryjne obejmują morfologię krwi (anemia, leukocytoza), markery stanu zapalnego (CRP, OB), oraz ocenę niedoborów (żelazo, ferrytyna, witamina B12, kwas foliowy). Kalprotektyna kałowa stanowi istotny biomarker aktywności zapalnej, a jej podwyższony poziom wskazuje na aktywne zapalenie jelit, odróżniając chorobę od zespołu jelita drażliwego. Diagnostyka obrazowa, w tym enterografia TK i MR, pozwala na ocenę lokalizacji, rozległości zmian oraz powikłań, takich jak zwężenia, przetoki i ropnie. Różnicowanie z innymi jednostkami, jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego, gruźlica jelitowa czy infekcyjne zapalenia jelit, jest niezbędne dla właściwego doboru terapii.
anemia, badania diagnostyczne, badanie fizykalne, białko C-reaktywne, celiakia, choroba autoimmunologiczna, choroba Behçeta, choroba Leśniowskiego-Crohna, chromoendoskopia, enterografia MR, enterografia TK, enteropatia, enteroskopia balonowa, gastroskopia, kalprotektyna kałowa, laktoferyna kałowa, leukocytoza, morfologia krwi, niedrożność jelit, nieswoista choroba zapalna jelit, objawy brzuszne, odczyn Biernackiego, przeciwciała ASCA, przeciwciała pANCA, przetoka, rezonans magnetyczny, ropień, spektroskopia Ramana, test IGRA, tomografia komputerowa, ultrasonografia jamy brzusznej, ultrasonografia przezodbytnicza, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie ziarniniakowe, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Napady paniki i zaburzenie paniczne – Etiologia i przyczyny
Napady paniki i zaburzenie paniczne mają wieloczynnikową etiologię, obejmującą czynniki genetyczne, neurobiologiczne, psychologiczne i środowiskowe. Ryzyko rodzinne jest istotne – krewni pierwszego stopnia osób z zaburzeniem panicznym mają o 40% wyższe ryzyko zachorowania. Badania bliźniąt wskazują na genetyczne podłoże sięgające do 40%. Neurobiologicznie obserwuje się zwiększoną aktywność ciała migdałowatego, zmiany w hipokampie oraz nieprawidłowości w locus coeruleus. Dysregulacja neuroprzekaźników obejmuje obniżoną aktywność GABA, zaburzenia serotoniny (5-HTTLPR, SLC6A4), nadwrażliwość receptorów alfa-2 noradrenaliny, zaburzenia dopaminy, podwyższony kortyzol oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu cholecystokininy i interleukiny 1beta. Teorie patogenetyczne podkreślają nieprawidłową reakcję „walki lub ucieczki” oraz nadwrażliwość na dwutlenek węgla (model „fałszywego alarmu uduszenia”).
agorafobia, aktywność noradrenergiczna, ciało migdałowate, czynnik genetyczny, dwutlenek węgla, dysregulacja neuroprzekaźników, etiologia wieloczynnikowa, guz chromochłonny nadnerczy, hiperwentylacja, hipoglikemia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, klasyczne warunkowanie, kwas gamma-aminomasłowy, miejsce sinawe, model poznawczo-behawioralny, nadczynność tarczycy, napad paniki, neurotyczność, reakcja walki lub ucieczki, receptor 5-hydroksytryptaminy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, teoria poznawcza, terapia multimodalna, terapia poznawczo-behawioralna, transporter serotoniny, traumatyczne doświadczenie, układ limbiczny, zaburzenie paniczne, zaburzenie tarczycy, zapalenie błędnika, zespół jelita drażliwego, zespół stresu pourazowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół posturalnej tachykardii ortostatycznej (pots) – Objawy
Zespół posturalnej tachykardii ortostatycznej (PoTS) to zaburzenie autonomicznego układu nerwowego charakteryzujące się wzrostem częstości akcji serca o ≥30 uderzeń/min u dorosłych lub ≥40 uderzeń/min u nastolatków (12-19 lat) w ciągu 10 minut od pionizacji, bez istotnego spadku ciśnienia tętniczego. Częstość akcji serca w pozycji stojącej może przekraczać 120 uderzeń/min. PoTS dotyka głównie młode kobiety w wieku rozrodczym (stosunek 5:1) i objawia się szerokim spektrum symptomów, w tym tachykardią, kołataniem serca, dusznością, zawrotami głowy, mgłą mózgową, omdleniami (30-60% pacjentów), bólami głowy, zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, przewlekłym zmęczeniem oraz objawami neuropsychiatrycznymi. Objawy nasilają się w sytuacjach takich jak wysiłek fizyczny, odwodnienie, infekcje, menstruacja czy ekspozycja na ciepło. PoTS może mieć przebieg nawrotowo-remisyjny, a u około 25% pacjentów objawy są na tyle ciężkie, że uniemożliwiają normalne funkcjonowanie i pracę zawodową.
autoimmunologiczny POTS, autonomiczny układ nerwowy, choroba autoimmunologiczna, ciśnienie tętnicze, COVID-19, drżenie, duszność, hiperadrenergiczny POTS, hipermobilność, hipowolemia, hipowolemiczny POTS, kołatanie serca, mgła mózgowa, migrena, myśli samobójcze, nadmierna potliwość, neuropatia autonomiczna, neuropatyczny POTS, nietolerancja ortostatyczna, nietolerancja wysiłku, omdlenie, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zmęczenie, sinica, tachykardia, zaburzenia widzenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaleganie krwi, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zespół posturalnej tachykardii ortostatycznej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meteospasmyl 60 mg + 300 mg
Meteospasmyl, zawierający 60 mg cytrynianu alweryny oraz 300 mg symetykonu w kapsułce, jest wskazany do objawowego leczenia stanów skurczowych mięśni gładkich przewodu pokarmowego. Szczególnie efektywny jest w terapii zespołu jelita drażliwego (IBS) oraz bolesnej uchyłkowatości jelita grubego, zwłaszcza gdy towarzyszą im wzdęcia. Cytrynian alweryny działa rozkurczowo, redukując ból spowodowany skurczami mięśni gładkich, natomiast symetykon zmniejsza napięcie powierzchniowe pęcherzyków gazowych, ułatwiając ich eliminację i łagodząc wzdęcia, co jest istotne dla poprawy jakości życia pacjentów.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Drotafemme 40 mg
Drotafemme, zawierający 40 mg chlorowodorku drotaweryny w formie tabletek powlekanych, jest lekiem o działaniu spazmolitycznym, stosowanym w leczeniu stanów skurczowych mięśni gładkich układu pokarmowego, dróg żółciowych, moczowych oraz w schorzeniach ginekologicznych. Wskazania obejmują m.in. kamicę dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie przewodów żółciowych, kamicę nerkową i moczowodową, zapalenie miedniczek nerkowych, zapalenie pęcherza moczowego, a także zespoły bólowe związane z chorobą wrzodową, zapaleniem żołądka, jelit, okrężnicy oraz bolesnym miesiączkowaniem. Drotaweryna działa poprzez rozkurcz mięśni gładkich, co prowadzi do redukcji bólu i poprawy komfortu pacjenta.
bolesne miesiączkowanie, bolesne parcie na mocz, chlorowodorek drotaweryny, choroba dróg żółciowych, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, dolegliwość ginekologiczna, drogi żółciowe, działanie spazmolityczne, kamica dróg żółciowych, kamica moczowodowa, kamica nerkowa, kolka nerkowa, laktoza jednowodna, maltodekstryna, nietolerancja cukrów, schorzenie układu pokarmowego, skurcz mięśni gładkich macicy, stan skurczowy dróg moczowych, stan skurczowy mięśni gładkich, wzdęcie jelit, zapalenie brodawki Vatera, zapalenie jelit, zapalenie miedniczek nerkowych, zapalenie okołopęcherzykowe, zapalenie okrężnicy, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie przewodów żółciowych, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zaparcie spastyczne, zespół jelita drażliwego, żółcień pomarańczowa - Leksykon chorób i schorzeń
Atopowe zapalenie skóry (azs) – Epidemiologia
Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą, nawrotową chorobą zapalną skóry o wysokiej częstości występowania, szczególnie u dzieci w krajach rozwiniętych, gdzie dotyka 15-30% populacji dziecięcej oraz 2-10% dorosłych. W USA około 31,6 mln osób (10% populacji) cierpi na AZS, z 6,6 mln dorosłych z umiarkowanym do ciężkiego przebiegiem. Epidemiologia AZS wykazuje znaczne zróżnicowanie geograficzne – od 0,65% w Tunezji do 34% w Szwecji u dzieci, a także różnice demograficzne, z wyższą częstością u dzieci młodszych (do 5 lat: 16,2%) i u osób z historią atopii w rodzinie. Wzrost częstości występowania AZS w ostatnich dekadach, szczególnie w krajach uprzemysłowionych, jest potwierdzony danymi z badań takich jak NHIS i ISAAC, choć w niektórych regionach obserwuje się stabilizację. Czynniki środowiskowe, takie jak zanieczyszczenia, klimat, ekspozycja na alergeny oraz czynniki genetyczne i rasowe, wpływają na ryzyko rozwoju AZS. Choroba wiąże się z wysokim obciążeniem klinicznym, obejmującym świąd, zaburzenia snu i problemy psychiczne, a także z komorbidnościami atopowymi i autoimmunologicznymi (np. astma, alergie pokarmowe, choroby zapalne jelit, łysienie plackowate).
alergen powietrznopochodny, alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry, autoimmunologiczna choroba wątroby, badanie przekrojowe, biomarker, chłoniak Hodgkina, choroba Crohna, choroba trzewna, choroba zapalna skóry, czynnik immunologiczny, czynniki ryzyka, fenotyp choroby, iloraz szans, jakość życia, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, łysienie plackowate, nasilenie choroby, obciążenie ekonomiczne, obciążenie objawami, pokrzywka, przedział ufności, rozpowszechnienie choroby, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapadalność na chorobę, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Nietolerancja pokarmowa – Epidemiologia
Nietolerancja pokarmowa, definiowana jako nieimmunologiczna reakcja na składniki żywności, dotyka 15-20% populacji ogólnej, jednak rzeczywista częstość potwierdzona podwójnie ślepą próbą prowokacyjną jest znacznie niższa, oscylując między 0,8% a 2,4%. Występuje znaczna rozbieżność między danymi z kwestionariuszy samoopisowych a obiektywnymi metodami diagnostycznymi, co wskazuje na zawyżanie częstości występowania nietolerancji pokarmowej nawet trzykrotnie lub czterokrotnie. Częstość występowania jest wyższa u kobiet (4,2% vs 2,9%; P<0,001) oraz u osób pochodzenia azjatyckiego (4,3% vs 3,6%; P<0,001). Nietolerancje pokarmowe są szczególnie powszechne u pacjentów z zespołem jelita drażliwego, gdzie 50-80% zgłasza problemy z określonymi pokarmami. U niemowląt i małych dzieci nietolerancja białek mleka krowiego występuje u 1,9-2,8% populacji do 2 roku życia, z tendencją do ustępowania do 5 roku życia. Epidemiologia nietolerancji pokarmowej wykazuje istotne różnice regionalne i demograficzne, z wyższą częstością w krajach rozwiniętych i obszarach miejskich, co sugeruje wpływ urbanizacji i ekspozycji środowiskowych.
alergen pokarmowy, alergia IgE-zależna, alergia pokarmowa, Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom, czynnościowe zaburzenia żołądkowo-jelitowe, doustna próba prowokacyjna, elektroniczna dokumentacja medyczna, Europejska Akademia Alergologii i Immunologii Klinicznej, iloraz szans, nadwrażliwość pokarmowa, nietolerancja białka mleka krowiego, nietolerancja pokarmowa, podwójnie ślepa kontrolowana placebo próba prowokacyjna, przedział ufności, reakcja nieimmunologiczna, test IgE, test skórny, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Korzeń kozłka – Działania niepożądane
Korzeń kozłka (Valerianae radix) jest szeroko stosowanym surowcem roślinnym o działaniu uspokajającym i nasennym, charakteryzującym się ogólnie dobrym profilem bezpieczeństwa. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności oraz skurczowe bóle brzucha, które mogą wystąpić zarówno przy stosowaniu preparatów zawierających wyłącznie korzeń kozłka, jak i leków złożonych (np. z dodatkiem ziela dziurawca). U pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym istnieje ryzyko nasilenia zgagi. Rzadko obserwuje się indywidualne reakcje nietolerancji na korzeń kozłka, a częstotliwość występowania działań niepożądanych pozostaje nieokreślona, jednak są one rzadkie przy stosowaniu zalecanych dawek.
ból głowy, choroba wrzodowa, działanie niepożądane, działanie uspokajające i nasenne, korzeń goryczki, korzeń kozłka, nadwrażliwość na światło słoneczne, niepokój, nietolerancja na korzeń kozłka, nudności, preparat złożony, refluks żołądkowo-przełykowy, skórna reakcja alergiczna, skurczowy ból brzucha, świąd, tachykardia, układ pokarmowy, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zespół jelita drażliwego, zgaga, ziele dziurawca, zmęczenie - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z kłączy galangi – Wskazania do stosowania
Olejek eteryczny z kłączy galangi (Alpinia officinarum) stanowi 5,57% mieszanki olejków eterycznych w preparacie Melisana Klosterfrau i wykazuje wielokierunkowe działanie terapeutyczne. Preparat jest wskazany w stanach psychosomatycznych, zwłaszcza u pacjentów z meteoropatią, gdzie łagodzi objawy takie jak dyskomfort, rozdrażnienie i zmiany nastroju. Wykazuje działanie rozkurczowe i wiatropędne w zaburzeniach czynnościowych przewodu pokarmowego, w tym w zespole jelita drażliwego i czynnościowej dyspepsji, redukując wzdęcia i bóle brzucha. Ponadto, preparat wspomaga leczenie objawów przeziębienia i grypy dzięki właściwościom rozgrzewającym i przeciwzapalnym, zmniejszając dreszcze, ból gardła i uczucie rozbicia. Miejscowo stosowany olejek działa przeciwbólowo i rozgrzewająco w nerwobólach oraz powysiłkowych bólach mięśni, poprawiając mikrokrążenie i redukując stan zapalny.
dysbioza jelitowa, dyspepsja czynnościowa, działanie przeciwskurczowe, działanie przeciwzapalne, działanie wiatropędne, infekcje górnych dróg oddechowych, meteoropatia, neuralgia, neuralgia międzyżebrowa, półpasiec, terapia przeciwwirusowa, wzdęcia, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenia psychosomatyczne, zaburzenia trawienia, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Liść Mięty pieprzowej/Mięta Fix –
Preparat Mięta Fix to tradycyjny produkt leczniczy roślinny dostępny w formie saszetek z 2,0 g suszonego liścia mięty pieprzowej (Mentha x piperita L., folium). Wskazany jest do objawowego łagodzenia zaburzeń trawiennych, takich jak niestrawność, wzdęcia oraz dyskomfort w nadbrzuszu. Działanie preparatu opiera się na zawartości olejku eterycznego bogatego w mentol, który wykazuje rozkurczowe działanie na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, efekt karminacyjny oraz stymuluje wydzielanie soków trawiennych, co sprzyja eliminacji gazów i poprawie trawienia.
dyskomfort w nadbrzuszu, działanie rozkurczowe, efekt karminacyjny, liść mięty pieprzowej, mentol, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, niestrawność, objawy dyspeptyczne, olejek eteryczny, produkt leczniczy roślinny, soki trawienne, środek wiatropędny, uczucie pełności, wczesne uczucie sytości, wzdęcia, zaburzenie trawienne, zespół jelita drażliwego, zgaga - Leksykon chorób i schorzeń
Lamblioza – Leczenie
Giardioza, wywołana przez pierwotniaka Giardia lamblia, wymaga indywidualizacji leczenia w zależności od nasilenia objawów, wieku pacjenta oraz stanu układu odpornościowego. Standardowa terapia opiera się na pochodnych 5-nitroimidazolu, takich jak metronidazol (250 mg trzy razy dziennie przez 5-7 dni, skuteczność 60-100%), tynidazol (2 g jednorazowo u dorosłych, skuteczność około 90%) oraz seknidazol (500 mg dwa razy dziennie przez 3 dni). Alternatywnie stosuje się nitazoksanid, albendazol (dawka jednorazowa dziennie przez 5-10 dni) oraz mebendazol, choć skuteczność tego ostatniego jest mniej jednoznaczna. Paromomycyna, ze względu na słabe wchłanianie jelitowe, jest preferowana u kobiet w ciąży w pierwszym trymestrze (dawka 10 mg/kg trzy razy dziennie przez 5-10 dni), natomiast metronidazol można stosować po pierwszym trymestrze w ciężkich przypadkach. Wzrost oporności na nitroimidazole, zwłaszcza u podróżnych z Azji, wymaga stosowania chinakryny (skuteczność 90-95%) lub terapii skojarzonej, np. metronidazol z albendazolem lub chinakryną.
albendazol, aminoglikozyd, antybiotykoterapia, benzimidazole, chinakryna, choroba pasożytnicza, drogi żółciowe, działanie teratogenne, farmakoterapia, Giardia duodenalis, Giardia intestinalis, Giardia lamblia, giardioza, lek przeciwreumatyczny, leki przeciwbiegunkowe, leki przeciwwymiotne, mebendazol, metody molekularne, metronidazol, miltefozyna, nietolerancja laktozy, nitazoksanid, obniżona odporność, odwodnienie, oporność na leki, orlistat, paromomycyna, PCR w czasie rzeczywistym, płyny dożylne, probiotyki, przewody trzustkowe, reinfekcja, seknidazol, terapia skojarzona, test ELISA, tynidazol, układ odpornościowy, zaburzenia elektrolitowe, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Atopowe zapalenie skóry (azs) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, nawracająca choroba zapalna skóry, charakteryzująca się świądem i zmianami wypryskowymi, występująca zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Metaanalizy wskazują, że u 20% dzieci objawy utrzymują się przez co najmniej 8 lat, a u mniej niż 5% po 20 latach. Wczesny początek choroby (przed 2. rokiem życia) wiąże się z niższym ryzykiem przetrwałych objawów. Czynniki ryzyka przewlekłości to m.in. ekspozycja na alergeny (pyłki, dym papierosowy, detergenty), historia atopii w rodzinie oraz miejsce zamieszkania. AZS często nasila się między 2. a 4. rokiem życia, a u dorosłych może ulegać zaostrzeniom pod wpływem czynników środowiskowych i zawodowych. Około 30% pacjentów rozwija astmę, a 35% alergiczny nieżyt nosa, jednak przebieg marszu atopowego jest zmienny i nieprzewidywalny. Badania kohortowe wykazały zwiększone ryzyko współistnienia chorób autoimmunologicznych i nowotworów, takich jak chłoniak Hodgkina (HR 1,85) czy choroba Leśniowskiego-Crohna (HR 1,62).
alergen powietrznopochodny, alergiczny nieżyt nosa, alergie pokarmowe, astma, atopowe zapalenie skóry, autoimmunologiczna choroba wątroby, biomarker prognostyczny, celiakia, chłoniak Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna skóry, dipeptydylopeptydaza 4, łysienie plackowate, marsz atopowy, mięczak zakaźny, mutacja genu filagryny, periostyna, pokrzywka, poziom IgE, sensytyzacja IgE, świąd, tralokinumab, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk, zaburzenie snu, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg tymiankowy – Działania niepożądane
Wyciąg tymiankowy (DER 1:3-5, 622 mg/5 ml) stosowany w preparacie Tussipect, w połączeniu z efedryną chlorowodorkiem (4,35 mg/5 ml) oraz saponiną (1,43 mg/5 ml), wykazuje potencjał do wywoływania działań niepożądanych, głównie ze strony układu nerwowego, krążenia oraz przewodu pokarmowego. Do najczęściej obserwowanych objawów neurologicznych należą pobudzenie psychoruchowe, zawroty głowy, rozdrażnienie, niepokój, drżenie rąk oraz zaburzenia snu, co jest związane z obecnością efedryny. Ze strony układu krążenia mogą wystąpić kołatanie serca oraz wzrost ciśnienia tętniczego, co stanowi istotne ryzyko u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Saponiny mogą powodować podrażnienie błony śluzowej żołądka, manifestujące się mdłościami, wymiotami i bólami brzucha, szczególnie u osób z istniejącymi schorzeniami przewodu pokarmowego.
ból brzucha, chlorowodorek efedryny, choroba wrzodowa, drżenie rąk, działanie niepożądane, ekstrakt tymianku, farmakovigilance, kołatanie serca, mdłości, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie psychoruchowe, podrażnienie przewodu pokarmowego, preparat leczniczy, saponina, układ krążenia, układ nerwowy, układ pokarmowy, wyciąg tymiankowy, wymioty, zaburzenia snu, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Laktomag B6 1000 mg [(70 mg Mg2+) + 5 mg]
Laktomag B6, zawierający 70 mg jonów magnezu w formie magnezu wodoroasparaginianu oraz 5 mg pirydoksyny chlorowodorku (witamina B6), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, w tym aspartam (2 mg/tabletkę). Nie zaleca się stosowania u chorych z miastenią, chorobą Parkinsona leczoną lewodopą bez inhibitora dekarboksylazy obwodowej oraz przy hiperwitaminozie B6 ze względu na ryzyko nasilenia objawów neurologicznych i zmniejszenia skuteczności terapii. W kardiologii przeciwwskazania obejmują blok przedsionkowo-komorowy, bradykardię (<50 uderzeń/min) oraz znaczne niedociśnienie tętnicze, gdyż magnez może nasilać zaburzenia przewodzenia i obniżać ciśnienie krwi. Ciężka niewydolność nerek jest bezwzględnym przeciwwskazaniem z uwagi na ryzyko hipermagnezemii wynikającej z upośledzonego wydalania magnezu. Preparat jest również niewskazany przy zaburzeniach wchłaniania i biegunkach, które mogą pogarszać tolerancję leku.
aspartam, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bradykardia graniczna, choroba Parkinsona, działanie hipotensyjne, hipermagnezemia, hiperwitaminoza B6, hipotonia, inhibitor dekarboksylazy lewodopy, lewodopa, magnezu wodoroasparaginian, miastenia, nadwrażliwość na składniki aktywne, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, osłabienie mięśniowe, pirydoksyny chlorowodorek, stężenie magnezu w surowicy, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wchłaniania, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Debretin 100 mg
Debretin, zawierający 100 mg trimebutyny maleinianu w formie tabletek powlekanych, jest wskazany do leczenia zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego, w tym zespołu jelita drażliwego (IBS) oraz innych czynnościowych dysfunkcji przewodu pokarmowego. Preparat znajduje zastosowanie w terapii objawów takich jak bóle brzucha, stany skurczowe jelit, biegunki oraz zaparcia, które są charakterystyczne dla IBS oraz innych zaburzeń czynnościowych, takich jak czynnościowa dyspepsja, wzdęcia czy zaburzenia motoryki jelita grubego. Trimebutyna działa regulująco na motorykę przewodu pokarmowego, co umożliwia jej stosowanie zarówno w przypadkach nadmiernej, jak i osłabionej perystaltyki, niezależnie od dominującego objawu klinicznego.
biegunka, ból brzucha, dyspepsja czynnościowa, kolkowy ból brzucha, nadmierna perystaltyka, osłabiona perystaltyka, perystaltyka, przewlekły ból brzucha, stan skurczowy jelit, trimebutyna maleinian, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaparcie, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Sód diwodorofosforan – Przeciwwskazania stosowania
Sód diwodorofosforan, stosowany jako środek przeczyszczający o działaniu osmotycznym, przyciąga wodę do światła jelita, co ułatwia defekację poprzez zmiękczenie mas kałowych. Preparaty zawierające tę substancję, takie jak Rectanal Enema, są bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z perforacją jelita grubego, niedrożnością jelit, zarośnięciem odbytu, wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego oraz nadwrażliwością na składniki preparatu. Ponadto, ze względu na ryzyko zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, nie powinny być stosowane u osób z chorobami serca, zastoinową niewydolnością krążenia, nadciśnieniem tętniczym, ciężką niewydolnością nerek, ciężkim stanem ogólnym, odwodnieniem, a także u dzieci poniżej 3 lat i kobiet w ciąży. Zaburzenia elektrolitowe mogą nasilać objawy niewydolności serca i destabilizować nadciśnienie tętnicze, a kumulacja fosforanów u pacjentów z niewydolnością nerek może prowadzić do hiperfosfatemii.
ból brzucha, ciężka niewydolność nerek, diuretyk, działanie przeczyszczające, glikokortykosteroid, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperfosfatemia, hipernatremia, hipokalcemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, nadciśnienie tętnicze, niedożywienie, niedrożność jelit, nudności i wymioty, odwodnienie, perforacja jelita grubego, preparat doodbytniczy, roztwór doodbytniczy, sód diwodorofosforan, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji nerek, zapalenie wyrostka robaczkowego, zarośnięcie odbytu, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nifuroksazyd Gedeon Richter 100 mg
Nifuroksazyd Gedeon Richter w dawce 100 mg w postaci tabletek powlekanych jest preparatem o działaniu przeciwbakteryjnym, stosowanym w leczeniu ostrych i przewlekłych biegunek bakteryjnych. Lek wykazuje miejscowe działanie w świetle przewodu pokarmowego, skutecznie eliminując patogeny jelitowe bez konieczności stosowania antybiotyków o działaniu ogólnoustrojowym. Wskazania obejmują ostre biegunki bakteryjne z objawami takimi jak bóle brzucha, nudności i gorączka, przewlekłe biegunki trwające powyżej 2-4 tygodni oraz inne schorzenia przewodu pokarmowego z komponentą bakteryjną, np. niektóre postaci zespołu jelita drażliwego z dominującą biegunką. Preparat jest szczególnie zalecany w biegunce podróżnych oraz w przypadkach bakteryjnego przerostu jelita cienkiego.
antybiotyk ogólnoustrojowy, biegunka bakteryjna, biegunka krwista, biegunka podróżnych, ból brzucha, dieta lekkostrawna, infekcja bakteryjna przewodu pokarmowego, nifuroksazyd, odwodnienie, ostra biegunka bakteryjna, patogen bakteryjny, patogen jelitowy, przewlekła biegunka bakteryjna, tabletka powlekana, terapia nawadniająca, zaburzenie czynnościowe jelit, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja blastocystis hominis, inaczej blastocystoza – Objawy
Infekcja Blastocystis hominis, zwana blastocystozą, jest wywoływana przez jednokomórkowego pasożyta bytującego w przewodzie pokarmowym. Objawy kliniczne występują u 50-80% pacjentów z mono-infekcją i obejmują ból brzucha (27,3%), biegunkę (19,6%), wzdęcia, nudności, zaparcia, utratę apetytu, świąd okolicy odbytu oraz utratę masy ciała. Częstość wypróżnień może sięgać od 1 do 25 razy na dobę. Objawy pozajelitowe, takie jak zmęczenie, pokrzywka, bóle stawowe, gorączka, niedokrwistość z niedoboru żelaza, występują u około 40% pacjentów. Blastocystis hominis jest powiązany z zespołem jelita drażliwego (IBS) oraz chorobami zapalnymi jelit (IBD), zwłaszcza wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, z częstością infekcji odpowiednio 8,35% i 8,7% w porównaniu do 3,12% w grupach kontrolnych (p<0,05). U dzieci infekcja wiąże się z niedowagą i zahamowaniem wzrostu w wielu regionach geograficznych. Wysokie ryzyko ciężkiego przebiegu dotyczy osób z obniżoną odpornością, osób powyżej 35 roku życia oraz dzieci i osób starszych. Podtypy ST1-ST4 oraz forma ameboidalna Blastocystis są najczęściej związane z objawami klinicznymi.
anoreksja, bezobjawowe nosicielstwo, biegunka wodnista, blastocystoza, ból brzucha, choroba Hashimoto, choroba zapalna jelit, doustny roztwór nawadniający, elektrolity, krwawienie z przewodu pokarmowego, niedokrwistość z niedoboru żelaza, objawy pozajelitowe, objawy żołądkowo-jelitowe, odwodnienie, pasożyt jednokomórkowy, pokrzywka, przewlekła choroba nerek, przewód pokarmowy, reaktywne zapalenie stawów, skurcze brzucha, świąd mocznicowy, świąd odbytu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wzdęcia brzucha, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – NO-SPA 40 mg
NO-SPA w dawce 40 mg chlorowodorku drotaweryny jest wskazana w leczeniu stanów skurczowych mięśni gładkich w układzie żółciowym, moczowym, pokarmowym oraz w ginekologii. W układzie żółciowym lek znajduje zastosowanie m.in. w kamicy dróg żółciowych, zapaleniu pęcherzyka żółciowego, zapaleniu okołopęcherzykowym, zapaleniu przewodów żółciowych oraz zapaleniu brodawki Vatera, gdzie redukuje napięcie mięśniowe i łagodzi ból. W układzie moczowym NO-SPA jest stosowana w kamicy nerkowej i moczowodowej, zapaleniu miedniczek nerkowych, zapaleniu pęcherza moczowego oraz w bolesnym parciu na mocz, zmniejszając skurcze i dolegliwości bólowe.
bolesne miesiączkowanie, bolesne parcie na mocz, brodawka Vatera, chlorowodorek drotaweryny, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, kamica dróg żółciowych, kamica moczowodowa, kamica nerkowa, kolka nerkowa, stan skurczowy mięśni gładkich, stan skurczowy wpustu i odźwiernika żołądka, wzdęcie jelit, zapalenie brodawki Vatera, zapalenie jelit, zapalenie miedniczek nerkowych, zapalenie okołopęcherzykowe, zapalenie okrężnicy, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie przewodów żółciowych, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zaparcie spastyczne, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekły ból miednicy – Patofizjologia i mechanizm
Przewlekły ból miednicy mniejszej (CPP) to złożony, trwający co najmniej 3-6 miesięcy ból w dolnej części brzucha lub miednicy, który może mieć charakter nocyceptywny lub neuropatyczny. Patogeneza CPP obejmuje mechanizmy obwodowe, takie jak stany zapalne i infekcje, oraz centralną sensytyzację w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN), prowadzącą do obniżenia progu bólowego, hiperalgezji i allodynii. W patofizjologii istotną rolę odgrywają procesy zapalne, neurogenne zapalenie, dysfunkcje mięśni dna miednicy oraz nieprawidłowe unerwienie struktur miednicy. Współistniejące choroby, takie jak endometrioza, zespół przekrwienia miednicy czy zespół przewlekłego bólu miednicy u mężczyzn (CPPS), wykazują różnorodne mechanizmy, w tym neuroplastyczność, autoimmunizację i zaburzenia hormonalne. Czynniki psychospołeczne, takie jak stres, depresja i historia traumy, znacząco wpływają na utrzymanie i nasilenie bólu, co podkreśla konieczność uwzględnienia aspektów psychologicznych w diagnostyce i terapii CPP.
allodynia, autoimmunizacja, ból neuropatyczny, ból nocyceptywny, centralna sensytyzacja, cytokiny prozapalne, dysfunkcja mięśni dna miednicy, endometrioza, glikozaminoglikany, hiperalgezja, komórki tuczne, mediatory zapalne, neuroplastyczność, nocyceptory, ośrodkowy układ nerwowy, peptyd związany z genem kalcytoniny, proces zapalny, przewlekły ból miednicy, przewlekły ból miednicy mniejszej, sensytyzacja obwodowa, substancja P, układ autonomiczny, zespół bolesnego pęcherza, zespół jelita drażliwego, zespół przekrwienia miednicy, zespół przewlekłego bólu miednicy - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba meniere’a – Epidemiologia
Choroba Meniere’a (CM) to idiopatyczny wodniak śródchłonki ucha wewnętrznego, charakteryzujący się nawracającymi epizodami zawrotów głowy, wahającym się niedosłuchem zmysłowo-nerwowym, szumem usznym i uczuciem pełności w uchu. Epidemiologia CM jest zróżnicowana, z częstością występowania od 3,5 do 513 przypadków na 100 000 osób, zależnie od populacji i kryteriów diagnostycznych. W USA częstość wynosi około 190-218/100 000 (0,2%), w Wielkiej Brytanii 157/100 000, a w Finlandii od 43 do 513/100 000. Roczna zachorowalność waha się od 4,3 do 15,3 nowych przypadków na 100 000 osób. CM najczęściej diagnozowana jest u osób w wieku 40-60 lat, z nieznaczną przewagą u kobiet (stosunek 1,3-1,89:1) i częściej u rasy białej oraz osób z podwyższonym BMI. Początkowo jednostronna, może przejść w postać obustronną u 10-40% pacjentów. Czynniki ryzyka obejmują predyspozycje genetyczne (7-10% przypadków rodzinnych), współistniejącą migrenę, choroby autoimmunologiczne (np. RZS, toczeń), alergie oraz choroby współtowarzyszące jak zapalenie stawów (OR 1,8), łuszczyca (OR 1,8), refluks (OR 1,5) i zespół jelita drażliwego (OR 2,1). Zanieczyszczenia powietrza (SO2, NO2, CO, PM10) mogą nasilać objawy, szczególnie u kobiet w wieku 40-64 lat w miesiącach letnich.
alergiczny nieżyt nosa, astma alergiczna, audiometria, choroba autoimmunologiczna, choroba Ménière’a, choroba refluksowa przełyku, diuretyk, gentamycyna, hiporefleksja, kanały półkoliste, metyloprednizolon, migrena podstawna, narząd przedsionkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, rezonans magnetyczny z kontrastem, szum uszny, test kaloryczny, toczeń rumieniowaty układowy, ucho wewnętrzne, wodniak śródchłonki, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa