niedrożność porażenna jelit
Niedrożność porażenna jelit (ileus) to stan kliniczny charakteryzujący się zaburzeniem motoryki przewodu pokarmowego bez mechanicznej przeszkody, prowadzący do upośledzenia pasażu treści jelitowej. W przeciwieństwie do niedrożności mechanicznej, w porażennej dochodzi do zastoju treści jelitowej na skutek zahamowania perystaltyki jelit.
Najczęstsze przyczyny niedrożności porażennej obejmują: zabiegi operacyjne w obrębie jamy brzusznej, zapalenie otrzewnej, urazy brzucha, zaburzenia metaboliczne (hipokaliemia, hiponatremia), stosowanie niektórych leków (opioidów, antycholinergików, blokerów kanału wapniowego), choroby neurologiczne oraz ciężkie infekcje ogólnoustrojowe. Stan ten może również towarzyszyć chorobom układowym, takim jak mocznica czy porfiria.
Objawy kliniczne niedrożności porażennej jelit to wzdęcie brzucha, nudności, wymioty, brak oddawania gazów i stolca oraz bóle brzucha o charakterze kolkowym. W badaniu przedmiotowym stwierdza się rozdęcie brzucha, osłabienie lub brak perystaltyki oraz tkliwość przy palpacji. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej, tomografię komputerową), które ukazują rozdęte pętle jelitowe z poziomami płynu.
Leczenie niedrożności porażennej jelit jest głównie zachowawcze i polega na odbarczeniu przewodu pokarmowego poprzez założenie sondy nosowo-żołądkowej, wyrównaniu zaburzeń wodno-elektrolitowych, wczesnej mobilizacji pacjenta oraz usunięciu przyczyny porażenia jelit. W przypadkach opornych na leczenie zachowawcze stosuje się prokinetyki, a w wybranych sytuacjach konieczna może być interwencja chirurgiczna.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – OxyContin
Podczas stosowania oksykodonu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (OxyContin) należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby z ciężką niewydolnością oddechową, bezdechem sennym, stosujące inhibitory MAO, pacjenci z uzależnieniami, chorobami neurologicznymi, zaburzeniami czynności wątroby i nerek, a także osoby w podeszłym wieku. Kluczowym zagrożeniem jest depresja oddechowa, zwłaszcza przy dawce 80 mg, która nie jest zalecana u opioidowo-naïwnych pacjentów. Tabletki należy połykać w całości, aby uniknąć szybkiego uwolnienia toksycznej dawki. Jednoczesne stosowanie oksykodonu z lekami uspokajającymi, np. benzodiazepinami, zwiększa ryzyko ciężkiej sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu, dlatego wymaga ograniczenia i ścisłego monitorowania. Oksykodon może również powodować skurcz zwieracza Oddiego, co zwiększa ryzyko zapalenia trzustki i chorób dróg żółciowych.
bezdech senny, choroba Addisona, choroba dróg żółciowych, ciśnienie śródczaszkowe, depresja oddechowa, hiperalgezja, hiperalgezja indukowana opioidami, hipowolemii, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, majaczenie alkoholowe, nadużywanie alkoholu, nadużywanie substancji, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk śluzowaty, ośrodkowy bezdech senny, przerost prostaty, psychoza organiczna, skurcz zwieracza Oddiego, tolerancja lekowa, uzależnienie fizyczne, uzależnienie psychiczne, zaburzenie czynności jelit, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie depresyjne, zaburzenie lękowe, zaburzenie związane ze stosowaniem opioidów, zapalenie trzustki, zespół odstawienny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – FluControl Max
FluControl MAX to preparat zawierający 650 mg paracetamolu, 10 mg fenylefryny chlorowodorku oraz 4 mg chlorofenaminy maleinianu, którego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami serca (zwłaszcza ciężką bradykardią i zespołem Raynaude’a), chorobami nerek, rozrostem gruczołu krokowego, cukrzycą, chorobami układu oddechowego, zapaleniem trzustki, zwężeniem połączenia odźwiernika i dwunastnicy oraz chorobami tarczycy. U osób starszych zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego ze względu na ryzyko bradykardii i zmniejszenia pojemności minutowej serca. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 lat ze względu na wysoką dawkę paracetamolu. Należy unikać jednoczesnego stosowania innych leków zawierających paracetamol, sympatykomimetyki lub leki przeciwhistaminowe ze względu na ryzyko przedawkowania, sumowania działań niepożądanych oraz interakcji farmakologicznych.
aminotransferaza alaninowa, astma oskrzelowa, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa, czas protrombinowy, działanie przeciwcholinergiczne, hepatotoksyczność, lek przeciwdepresyjny, methemoglobinemia, nadwrażliwość krzyżowa, nefropatia analgetyczna, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór reduktazy methemoglobiny, niedrożność porażenna jelit, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, przerost gruczołu krokowego, przewlekły nieżyt oskrzeli, reakcja alergiczna, rozedma płuc, skurcz oskrzeli, stężenie glukozy, suchość jamy ustnej, uszkodzenie nerek, zaleganie moczu, zapalenie trzustki, zespół Gilberta, zespół Raynauda - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sevredol 20 mg
Siarczan morfiny w postaci tabletek powlekanych Sevredol 20 mg jest silnym opioidowym lekiem przeciwbólowym, którego stosowanie wymaga szczegółowej oceny klinicznej pacjenta. Lek jest przeciwwskazany u osób z nadwrażliwością na morfinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę bezwodną (197,5 mg) oraz barwnik żółcień pomarańczową (E 110, 0,023 mg), które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Morfina wykazuje depresyjny wpływ na ośrodek oddechowy, dlatego nie powinna być stosowana u pacjentów z ciężką POChP, ciężką astmą oskrzelową oraz ciężką depresją oddechową z niedotlenieniem i/lub hiperkapnią, ze względu na ryzyko nasilenia hipowentylacji, skurczu oskrzeli oraz zatrzymania oddechu.
astma oskrzelowa, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, dysfagia, hiperkapnia, hipowentylacja, laktoza bezwodna, lek opioidowy przeciwbólowy, nadwrażliwość na morfinę, napad padaczkowy, niedotlenienie, niedrożność porażenna jelit, ostra choroba wątroby, perystaltyka jelit, POChP, próg drgawkowy, reakcja alergiczna, retencja dwutlenku węgla, siarczan morfiny, skurcz oskrzeli, uszkodzenie wątroby, zatrzymanie oddechu, zespół ostrego brzucha, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trazodone Neuraxpharm 150 mg
Trazodon Neuraxpharm, stosowany w praktyce klinicznej, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnym nasileniu i charakterze. Najczęściej obserwuje się senność, uspokojenie, zawroty głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, ból głowy, pobudzenie oraz niedociśnienie tętnicze ortostatyczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, które mogą pojawić się podczas terapii lub wkrótce po jej zakończeniu. Ponadto, lek może indukować poważne objawy neuropsychiatryczne, takie jak zespół serotoninowy, drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, a także zaburzenia świadomości, pamięci, widzenia i ruchu. W zakresie układu sercowo-naczyniowego notuje się niemiarowości serca, w tym torsade de pointes, bradykardię, tachykardię oraz wydłużenie odstępu QT w EKG, co jest szczególnie istotne u pacjentów z chorobami serca. Często występują również niedociśnienie ortostatyczne, nadciśnienie oraz omdlenia.
afazja ekspresyjna, agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, drgawki miokloniczne, dystonia, eozynofilia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedrożność porażenna jelit, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, piorunujące zapalenie wątroby, priapizm, senność, SIADH, suchość jamy ustnej, torsade de pointes, trazodon, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia psychiczne, zaburzenia serca, zaburzenia wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Posaconazole Teva
Posaconazole Teva w dawce 100 mg w tabletkach dojelitowych wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, w tym podwyższenia aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfatazy zasadowej) oraz bilirubiny całkowitej, a także rzadkich, lecz ciężkich przypadków zapalenia wątroby, w tym śmiertelnych. Monitorowanie funkcji wątroby jest obligatoryjne przed rozpoczęciem terapii oraz regularnie w trakcie leczenia. W przypadku nieprawidłowości w próbach wątrobowych konieczne jest wdrożenie rutynowych badań kontrolnych i rozważenie przerwania terapii przy objawach klinicznych uszkodzenia wątroby. U pacjentów z niewydolnością wątroby należy zachować szczególną ostrożność ze względu na możliwość zwiększonych stężeń pozakonazolu w osoczu.
AlAT, antybiotyk ryfamycynowy, AspAT, benzodiazepiny, bilirubina całkowita, bradykardia zatokowa, depresja oddechowa, dysfagia, fosfataza zasadowa, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, lek przeciwgrzybiczny, nadwrażliwość krzyżowa, napad drgawkowy, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, neutropenia, niedrożność porażenna jelit, niewydolność wątroby, pozakonazol, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia rytmu serca, zakażenie grzybicze, zapalenie wątroby, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół rozpadu guza, zespół wydłużonego odstępu QTc - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Uralex 5 mg
Lek Uralex zawierający 5 mg oksybutyniny chlorowodorku jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 106,5 mg laktozy jednowodnej w tabletce. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest miastenia, ze względu na ryzyko nasilenia osłabienia mięśniowego. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u chorych z jaskrą z wąskim kątem przesączania lub płytką przednią komorą oka, gdyż oksybutynina może powodować rozszerzenie źrenicy i wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, co grozi nagłym atakiem jaskry.
atonia jelit, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, ileostomia, interakcja lekowa, jaskra z wąskim kątem przesączania, kolostomia, laktoza jednowodna, lek antycholinergiczny, miastenia, nadwrażliwość, niedrożność porażenna jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, nykturia, oksybutyniny chlorowodorek, płytka przednia komora oka, przerost gruczołu krokowego, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zatrzymanie moczu, zwężenie drogi odpływu z pęcherza moczowego, zwężenie odźwiernika - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Clopizam 50 mg
Clopizam, zawierający klozapinę w dawkach 25 mg, 50 mg, 100 mg i 200 mg, posiada liczne przeciwwskazania wymagające ścisłej kontroli lekarskiej. Podstawowym jest nadwrażliwość na klozapinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (od 46 mg w dawce 25 mg do 365 mg w dawce 200 mg), co wyklucza pacjentów z ciężką nietolerancją laktozy. Ze względu na ryzyko agranulocytozy i innych poważnych powikłań hematologicznych, lek jest przeciwwskazany u pacjentów bez możliwości regularnego monitorowania morfologii krwi oraz u osób z historią granulocytopenii/agranulocytozy, zaburzeń czynności szpiku kostnego, a także u tych stosujących leki zwiększające ryzyko supresji szpiku. Ponadto, nie zaleca się stosowania Clopizam u pacjentów z niekontrolowaną padaczką, psychozami toksycznymi, zatruciami lekami, śpiączką, ciężkimi zaburzeniami serca (np. zapaleniem mięśnia sercowego, niewydolnością serca, zaburzeniami rytmu, wydłużeniem QT, kardiomiopatią), a także u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek i wątroby, w tym z aktywną lub postępującą chorobą wątroby oraz niewydolnością tego narządu.
agranulocytoza, badanie krwi, choroba niedokrwienna serca, choroba wątroby, dolegliwość przewodu pokarmowego, duszność, działanie antycholinergiczne, enzym wątrobowy, interakcja lekowa, kardiomiopatia, klozapina, nadwrażliwość, napad drgawkowy, napad padaczkowy, niedrożność porażenna jelit, niekontrolowana padaczka, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objaw psychotyczny, parametry morfologiczne, powikłanie kardiologiczne, próg drgawkowy, psychoza alkoholowa, substancja psychoaktywna, supresja szpiku kostnego, uszkodzenie OUN, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie perystaltyki, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie szpiku kostnego, zapalenie mięśnia sercowego, zapaść krążeniowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Irinotecan SUN 1,5 mg/ml
Irinotekan SUN, stosowany w leczeniu przerzutowego raka jelita grubego i odbytnicy, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z dominującą toksycznością hematologiczną i żołądkowo-jelitową. Najczęściej obserwuje się opóźnioną biegunkę (>24 h po podaniu) oraz neutropenię, która występuje u 78,7% pacjentów w monoterapii (ciężka neutropenia z ANC < 500/mm³ u 22,6%). Mediana czasu do najniższego poziomu neutrofili wynosi 8 dni, a ich całkowite ustąpienie następuje zwykle do 22 dni. Ostry zespół cholinergiczny, manifestujący się wczesną biegunką, bólem brzucha, zwężeniem źrenic i nadmiernym wydzielaniem śliny, występuje u 9% pacjentów i ustępuje po atropinie. Inne istotne działania to niedokrwistość (58,7% pacjentów, z Hb < 8 g/dl u 8%) oraz małopłytkowość (<100 000/mm³) u 7,4%. Gorączka neutropeniczna dotyczy 6,2% pacjentów, a zakażenia, często powiązane z ciężką neutropenią, występują u około 10,3% leczonych, z ryzykiem zgonu.
aspergiloza oskrzelowo-płucna, biegunka opóźniona, choroba krwi, ciężka neutropenia, Clostridium difficile, gorączka neutropeniczna, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, jadłowstręt, kandydoza układowa, krwotok z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, mimowolny skurcz mięśni, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedrożność jelit, niedrożność porażenna jelit, niewydolność serca, odwodnienie, osłabienie mięśni, ostra niewydolność nerek, ostry zespół cholinergiczny, parestezja, perforacja jelita, podwyższona aktywność amylazy, półpasiec, posocznica, przerzutowy rak jelita grubego, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowa choroba płuc, stłuszczenie wątroby, stłuszczeniowe zapalenie wątroby, terapia skojarzona, upośledzenie czynności nerek, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenie mowy, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zakrzepica i zatorowość, zapalenie jelita grubego, zapalenie płuc Pneumocystis jiroveci, zapalenie wyrostka robaczkowego, zapaść krążeniowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Irinotecan Eugia
Irynotekan powinien być stosowany wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach chemioterapii cytotoksycznej pod nadzorem lekarza z odpowiednimi kwalifikacjami. Standardowy schemat dawkowania w monoterapii to podanie co 3 tygodnie, z możliwością cotygodniowego podawania u pacjentów z wysokim ryzykiem ciężkiej neutropenii. Opóźniona biegunka, pojawiająca się średnio 5 dni po podaniu leku, stanowi istotne działanie niepożądane, szczególnie u pacjentów po radioterapii jamy brzusznej/miednicy, z leukocytozą, stanem czynnościowym WHO ≥2 oraz u kobiet. Leczenie biegunki powinno być natychmiastowe, z zastosowaniem wysokich dawek loperamidu (4 mg początkowo, następnie 2 mg co 2 godziny, maksymalnie do 48 godzin) oraz intensywnym nawodnieniem elektrolitowym. Hospitalizacja jest wskazana przy gorączce, ciężkim przebiegu biegunki lub braku poprawy po 48 godzinach terapii. W przypadku neutropenii (<500/mm³) z biegunką konieczne jest włączenie profilaktycznej antybiotykoterapii o szerokim spektrum działania oraz redukcja dawki irynotekanu w kolejnych cyklach.
atropina, biegunka opóźniona, chemioterapia cytotoksyczna, choroba śródmiąższowa płuc, genotoksyczność, gorączka neutropeniczna, hematotoksyczność, hiperlipidemia, incydent zakrzepowo-zatorowy, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, leukocytoza, loperamid, mielosupresja, morfologia krwi, neutropenia ciężka, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja fruktozy, ostra niewydolność nerek, zaburzenia wątroby, zatorowość płucna, zespół cholinergiczny, zespół Gilberta, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Działania niepożądane – DHC Continus 60 mg
DHC Continus, zawierający dihydrokodeinę winian w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu (60 mg i 90 mg), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ściswego monitorowania podczas terapii. Najczęściej obserwuje się zaparcia oraz uspokojenie polekowe, a także nudności, wymioty, zmęczenie, senność i zawroty głowy, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia, które zwykle ustępują po kilku dniach. W leczeniu zaparć zaleca się stosowanie leków przeczyszczających. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000), bardzo rzadko (< 1/10 000) oraz nieznana częstość. Profil bezpieczeństwa obejmuje objawy ze strony układu nerwowego (senność, napady drgawkowe, zawroty głowy, parestezje, zespół bezdechu sennego), psychiczne (stan dezorientacji, uzależnienie, halucynacje, dysforia), pokarmowego (ból brzucha, zaparcia, nudności, niedrożność porażenna jelit), oddechowego (duszność, atak astmy, depresja oddechowa), immunologicznego (obrzęk naczynioruchowy), endokrynologicznego (hiperprolaktynemia), naczyniowego (niedociśnienie), wzrokowego (zaburzenia widzenia), ucha i błędnika (zawroty głowy), skóry (wysypka, świąd, pokrzywka), wątroby (kolka żółciowa, wzrost enzymów wątrobowych) oraz nerek (zatrzymanie moczu).
depresja oddechowa, dezorientacja, dihydrokodeina, dysforia, halucynacja, hiperprolaktynemia, kolka żółciowa, lek przeczyszczający, napad drgawkowy, niedociśnienie, niedrożność porażenna jelit, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, podwyższone enzymy wątrobowe, produkt leczniczy, sedacja, skurcz dróg żółciowych, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, tolerancja lekowa, uspokojenie polekowe, uzależnienie lekowe, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zespół bezdechu sennego, zespół odstawienia leku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Matrifen 12 mikrogramów/godzinę system trandermalny
Produkt Matrifen to transdermalny system dostarczający fentanyl, silny opioid stosowany w leczeniu bólu. Ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym depresji ośrodka oddechowego, konieczne jest monitorowanie pacjentów przez co najmniej 24 godziny po usunięciu plastra, gdyż stężenie fentanylu w surowicy spada o około 50% w ciągu 20-27 godzin. Matrifen powinien być stosowany wyłącznie u pacjentów z udokumentowaną tolerancją na opioidy, gdyż u opioidowo-naïwnych, zwłaszcza w podeszłym wieku lub z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, nawet najmniejsza dawka może wywołać zagrażającą życiu hipowentylację. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takich jak benzodiazepiny, alkohol czy inne opioidy, ze względu na ryzyko sedacji, śpiączki i zgonu. Ponadto, u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc opioidy mogą nasilać depresję oddechową i zwiększać opór dróg oddechowych.
allodynia, benzodiazepiny, bradyarytmia, bradykardia, buprenorfina, cytochrom P450 3A4, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, fentanyl, hiperalgezja, hiperalgezja wywołana opioidami, hipowentylacja, hipowolemie, inhibitory cytochromu P450 3A4, inhibitory monoaminooksydazy, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, miastenia, nalbufina, niedociśnienie, niedrożność porażenna jelit, ośrodkowy bezdech senny, ośrodkowy układ nerwowy, pentazocyna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcje miokloniczne, stężenie fentanylu w surowicy, system transdermalny, tolerancja na opioidy, zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów, zespół odstawienia opioidów, zespół serotoninowy, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzapine Bluefish
Olanzapina, stosowana w leczeniu zaburzeń psychotycznych, wymaga starannego monitorowania ze względu na opóźnioną poprawę kliniczną, która może nastąpić dopiero po kilku dniach lub tygodniach terapii. U pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem (średnia wieku 78 lat) obserwuje się dwukrotnie wyższą śmiertelność (3,5% vs. 1,5% placebo) oraz trzykrotnie zwiększoną częstość zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs. 0,4% placebo), niezależnie od dawki (średnia 4,4 mg/dobę) i czasu leczenia. Czynniki ryzyka obejmują wiek >65 lat, sedację, niedożywienie, choroby płuc oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Olanzapina jest przeciwwskazana w psychozie związanej z agonistami dopaminy u chorych na Parkinsona ze względu na nasilenie parkinsonizmu i omamów oraz brak przewagi nad placebo. Istotnym zagrożeniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) objawiający się hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną, wymagający natychmiastowego odstawienia leku.
aminotransferaza wątrobowa, antagonista dopaminy, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dyslipidemia, działanie antycholinergiczne, fenyloketonuria, fosfokinaza kreatyninowa, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, leukocyt, nagły zgon sercowy, napad drgawek, neutrofil, neutropenia, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późna dyskineza, przerost gruczołu krokowego, przerost mięśnia sercowego, psychoza, rabdomioliza, sztywność mięśni, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie lipidowe, zaburzenie świadomości, zahamowanie czynności szpiku, zakrzep z zatorami, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół wydłużonego odstępu QT, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – OxyNorm 10 mg/ml
OxyNorm (oksykodonu chlorowodorek) w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 10 mg/ml (co odpowiada 9 mg oksykodonu na ml) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na oksykodon lub substancje pomocnicze, w tym sód (0,121 mmol sodu/ml, czyli 2,78 mg sodu/ml). Preparat dostępny jest w ampułkach 1 ml (10 mg substancji czynnej) oraz 2 ml (20 mg substancji czynnej). Kluczowe jest uwzględnienie przeciwwskazań klinicznych, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami układu oddechowego, takimi jak ciężka POChP, cor pulmonale, ciężka astma oskrzelowa oraz ciężka depresja oddechowa z niedotlenieniem i/lub hiperkapnią, ze względu na ryzyko nasilenia depresji oddechowej i pogorszenia funkcji układu krążenia i oddechowego.
astma oskrzelowa, cor pulmonale, depresja oddechowa, hiperkapnia, koncentrat do sporządzania roztworu, nadciśnienie płucne, nadwrażliwość na oksykodon, niedotlenienie, niedrożność porażenna jelit, niewydolność oddechowa, oksykodon, oksykodonu chlorowodorek, OxyNorm, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, roztwór do wstrzykiwań, serce płucne, skurcz oskrzeli, substancja czynna, zaburzenia układu oddechowego, zahamowanie perystaltyki, zatrzymanie perystaltyki jelit - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Driptane 5 mg
Lek Driptane, zawierający 5 mg oksybutyniny chlorowodorku w postaci tabletek, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym laktozę. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują zwężenie drogi odpływu z pęcherza moczowego z ryzykiem zatrzymania moczu, schorzenia przewodu pokarmowego takie jak niedrożność żołądkowo-jelitowa, atonia jelit, niedrożność porażenna jelit, toksyczne rozszerzenie okrężnicy oraz ciężką postać wrzodziejącego zapalenia okrężnicy. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z miastenią oraz jaskrą z wąskim kątem przesączania lub płytką komorą przednią ze względu na ryzyko nasilenia osłabienia mięśni szkieletowych i wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, odpowiednio, wynikające z działania antycholinergicznego oksybutyniny.
atonia jelit, choroba refluksowa, choroba sercowo-naczyniowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, demencja, hipertermia, jaskra z wąskim kątem przesączania, łagodny przerost gruczołu krokowego, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, neuropatia autonomiczna, niedrożność porażenna jelit, niedrożność żołądkowo-jelitowa, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oksybutyniny chlorowodorek, refluks żołądkowo-przełykowy, tachykardia, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenia poznawcze, zapalenie przełyku, zatrzymanie moczu, zwężenie drogi odpływu z pęcherza moczowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Anzorin
Olanzapina (Anzorin) wykazuje stopniową skuteczność terapeutyczną, obserwowaną od kilku dni do kilku tygodni od rozpoczęcia leczenia, co wymaga ścisłego monitorowania stanu klinicznego pacjenta. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z psychozą i zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem, ze względu na dwukrotnie wyższe ryzyko śmiertelności (3,5% vs 1,5% placebo) oraz trzykrotnie wyższą częstość zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4% placebo) w badaniach u osób w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat). Olanzapina nie jest zalecana w psychozie związanej z agonistami dopaminy u chorych na chorobę Parkinsona, ze względu na nasilenie parkinsonizmu i zwiększoną częstość omamów, bez przewagi skuteczności nad placebo. Dawki stosowane w badaniach wynosiły od 2,5 mg/dobę do maksymalnie 15 mg/dobę.
agonista dopaminy, aminotransferazy wątrobowe, aspartam, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, cukrzyca, dyslipidemia, działanie antycholinergiczne, fenyloketonuria, fosfokinaza kreatyninowa, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, nagły zgon sercowy, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność porażenna jelit, odstęp QT, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, otępienie, otępienie naczyniowe, późna dyskineza, przemijający napad niedokrwienny, przerost gruczołu krokowego, rabdomioliza, walproinian, zaburzenia lipidowe, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół wydłużonego odstępu QT, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Stoperan S 2 mg + 125 mg
Przedawkowanie loperamidu z symetykonem (Stoperan S) prowadzi do poważnych objawów toksycznych, głównie ze strony ośrodkowego układu nerwowego i układu sercowo-naczyniowego. Klinicznie obserwuje się osłupienie, ataksję, senność, miozę oraz depresję oddechową, a także wydłużenie odstępu QT i zespołu QRS, torsade de pointes, ciężkie arytmie komorowe i zatrzymanie akcji serca. Dzieci są szczególnie wrażliwe na neurotoksyczne działanie loperamidu. Objawy ze strony przewodu pokarmowego (suchość w jamie ustnej, ból brzucha, nudności, zaparcia, niedrożność porażenna jelit) oraz układu moczowego (zatrzymanie moczu) również mogą wystąpić. Przedawkowanie może ujawnić genetycznie uwarunkowany zespół Brugadów, zwiększający ryzyko nagłej śmierci sercowej.
antagonista receptorów opioidowych, arytmia komorowa, ataksja, depresja oddechowa, hipertonia, loperamid z symetykonem, mioza, monitorowanie elektrokardiograficzne, nagła śmierć sercowa, nalokson, niedrożność porażenna jelit, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, przedawkowanie względne, torsade de pointes, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie zespołu QRS, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie kardiologiczne, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zespół Brugadów - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olpinat
Olanzapina, zawarta w produkcie Olpinat, wykazuje opóźnioną poprawę kliniczną, co wymaga uważnego monitorowania pacjentów pod kątem skuteczności i działań niepożądanych. Szczególnie przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z otępieniem i objawami psychotycznymi ze względu na dwukrotnie wyższą śmiertelność (3,5% vs 1,5% placebo) oraz trzykrotnie zwiększone ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4% placebo), zwłaszcza u osób powyżej 65 lat i z otępieniem naczyniowym lub mieszanym. U pacjentów z chorobą Parkinsona olanzapina nie jest zalecana ze względu na nasilenie parkinsonizmu i brak przewagi nad placebo w leczeniu psychozy. Istnieje ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN), wymagającego natychmiastowego odstawienia leku przy podejrzeniu objawów takich jak wysoka gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości i niestabilność autonomiczna.
aktywność antycholinergiczna, aminotransferazy wątrobowe, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dysfagia, dyslipidemia, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, neutropenia, niedrożność porażenna jelit, niewydolność wątroby, odstęp QTc, olanzapina, ostra niewydolność nerek, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, przejściowy atak niedokrwienny, przerost gruczołu krokowego, przerost mięśnia sercowego, rabdomioliza, schizofrenia, zaburzenia przemiany lipidów, zaburzenie świadomości, zakrzep z zatorem, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół wydłużonego odstępu QT, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Binatta 150 mg
Preparat Binatta, zawierający tapentadol w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (dawki: 25 mg, 50 mg, 100 mg, 150 mg, 200 mg, 250 mg), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, istotną depresją oddechową, ostrą lub ciężką astmą oskrzelową, hiperkapnią oraz niedrożnością porażenną jelit. Tapentadol, jako agonista receptorów opioidowych μ, może nasilać depresję ośrodka oddechowego, prowadząc do ryzyka zatrzymania oddechu, zwłaszcza w warunkach braku odpowiedniego nadzoru medycznego i sprzętu resuscytacyjnego. Ponadto, stosowanie leku jest przeciwwskazane przy ostrym zatruciu alkoholem, lekami nasennymi, ośrodkowo działającymi lekami przeciwbólowymi lub psychotropowymi ze względu na ryzyko addytywnego hamowania OUN i poważnych powikłań, w tym śpiączki i zgonu.
astma oskrzelowa, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, fosforan, hiperkapnia, interakcja farmakodynamiczna, lek nasenny, lek przeciwbólowy, lek psychotropowy, nadmierna sedacja, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność porażenna jelit, niewydolność oddechowa, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka jelit, reakcja anafilaktyczna, receptor opioidowy μ, śpiączka, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zatrucie alkoholem, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – OxyContin
Preparat OxyContin (chlorowodorek oksykodonu) wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym depresji oddechowej, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną funkcją oddechową, bezdechem sennym, stosujących inhibitory MAO, leki hamujące OUN, czy u osób z uzależnieniem lub w podeszłym wieku. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu należy połykać w całości, gdyż ich uszkodzenie może prowadzić do szybkiego uwolnienia toksycznej dawki oksykodonu. Dawka 80 mg nie jest zalecana u opioidowo-naïwnych pacjentów z powodu ryzyka zagrażającej życiu depresji oddechowej. Jednoczesne stosowanie z benzodiazepinami lub innymi lekami uspokajającymi zwiększa ryzyko sedacji i śmierci, dlatego powinno być ograniczone i monitorowane. OxyContin zawiera laktozę, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją galaktozy lub niedoborem laktazy.
benzodiazepina, bezdech senny, chlorowodorek oksykodonu, choroba Addisona, ciśnienie śródczaszkowe, depresja oddechowa, hiperalgezja, hipoksemia, hipowolemja, inhibitor monoaminooksydazy, majaczenie alkoholowe, niedrożność porażenna jelit, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk śluzowaty, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy bezdech senny, perystaltyka jelit, przerost prostaty, psychoza organiczna, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, zaburzenie związane ze stosowaniem opioidów, zapalenie trzustki, zespół odstawienny, zwieracz Oddiego - Leksykon substancji czynnych
Sodu askorbinian – Przeciwwskazania stosowania
Sodu askorbinian, stosowany jako składnik preparatów do przygotowania jelita przed badaniami endoskopowymi i zabiegami chirurgicznymi (np. Moviprep, Plenvu), pełni funkcję przeciwutleniacza oraz wpływa na właściwości osmotyczne roztworu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD), ze względu na ryzyko hemolizy po podaniu dużych dawek askorbinianu sodu. Preparaty te zawierają sodu askorbinian w stężeniach 56,5 mmol/l (Moviprep) oraz 285,7 mmol/500 ml (Plenvu). Ponadto przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki preparatu, niedrożność lub perforację przewodu pokarmowego, gastroparezę, niedrożność porażenną jelit oraz toksyczne rozdęcie okrężnicy. Dodatkowo, obecność aspartamu w preparatach stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z fenyloketonurią, a stan nieprzytomności zwiększa ryzyko aspiracji.
aspiracja roztworu, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciemny mocz, dysfagia, enzymopatia, erytrocyt, fenyloketonuria, gastropareza, hemoliza, nadwrażliwość, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedrożność jelit, niedrożność porażenna jelit, perforacja jelit, powikłania oddechowe, roztwór doustny, sód askorbinian, stres oksydacyjny, toksyczne rozdęcie okrężnicy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Binatta 50 mg
Lek Binatta zawiera tapentadol w postaci fosforanu, dostępny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 25 mg, 50 mg, 100 mg, 150 mg, 200 mg oraz 250 mg. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na tapentadol lub substancje pomocnicze. Jako agonista receptorów opioidowych μ, tapentadol jest przeciwwskazany u pacjentów z istotną depresją oddechową, ostrą lub ciężką astmą oskrzelową oraz hiperkapnią, ze względu na ryzyko nasilenia niewydolności oddechowej i kwasicy oddechowej. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z niedrożnością jelit lub podejrzeniem niedrożności porażennej, gdyż tapentadol spowalnia perystaltykę przewodu pokarmowego, co może pogorszyć stan kliniczny.
astma oskrzelowa, depresja oddechowa, hiperkapnia, kwasica oddechowa, leki przeciwbólowe ośrodkowe, leki psychotropowe, nadwrażliwość na tapentadol, niedrożność jelit, niedrożność porażenna jelit, ośrodkowy układ nerwowy, ostre zatrucie, perystaltyka przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktyczna, receptor opioidowy μ, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol - Leksykon leków
Przeciwwskazania – MST Continus 30 mg
MST Continus, zawierający siarczan morfiny w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu (dawki 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg, 200 mg), jest silnym opioidowym lekiem przeciwbólowym, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na morfinę lub substancje pomocnicze (np. laktozę w ilościach 90 mg w tabletce 10 mg, 70 mg w 30 mg i 40 mg w 60 mg), ostre schorzenia układu pokarmowego takie jak zespół ostrego brzucha, niedrożność porażenna jelit oraz opóźnione opróżnianie żołądka. Ponadto, ze względu na depresyjne działanie na ośrodek oddechowy, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką depresją oddechową, zaawansowaną POChP oraz ciężką astmą oskrzelową. Ostre choroby wątroby również wykluczają stosowanie MST Continus ze względu na ryzyko kumulacji leku i metabolitów oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym depresji oddechowej.
astma oskrzelowa, bradykardia, choroba alkoholowa, ciężka reakcja alergiczna, depresja oddechowa, hipotensja, MST Continus, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niedrożność jelit, niedrożność porażenna jelit, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opioidowy lek przeciwbólowy, opóźnione opróżnianie żołądka, ostra choroba wątroby, ostre uszkodzenie wątroby, POChP, przerost prostaty, przewlekła obturacyjna choroba płuc, siarczan morfiny, uraz głowy, uzależnienie od opioidów, wstrząs anafilaktyczny, wzmożone ciśnienie śródczaszkowe, zaburzenia świadomości, zespół odstawienia, zespół odstawienia u noworodka, zespół ostrego brzucha, zwężenie cewki moczowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzapin Krka
Olanzapina, stosowana w leczeniu zaburzeń psychotycznych, wykazuje opóźnioną poprawę kliniczną, wymagającą monitorowania pacjenta w celu oceny skuteczności i wczesnego wykrywania działań niepożądanych. Lek nie jest zalecany u pacjentów z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem ze względu na dwukrotnie wyższe ryzyko śmiertelności (3,5% vs. 1,5% placebo) oraz trzykrotnie większą częstość incydentów krążenia mózgowego (1,3% vs. 0,4% placebo), szczególnie u osób powyżej 65-75 lat. U pacjentów z chorobą Parkinsona olanzapina może nasilać parkinsonizm i omamy, nie wykazując przewagi nad placebo w leczeniu psychozy. Istotnym zagrożeniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) objawiający się m.in. hipertermią, sztywnością mięśni i zaburzeniami autonomicznymi, wymagający natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto, obserwowano ryzyko hiperglikemii, kwasicy ketonowej i śpiączki, co wymaga monitorowania glikemii (przed leczeniem, po 12 tygodniach i corocznie) oraz masy ciała (przed leczeniem, po 4, 8, 12 tygodniach i kwartalnie). Olanzapina może także powodować niekorzystne zmiany lipidowe, które należy kontrolować zgodnie z wytycznymi (przed leczeniem, po 12 tygodniach i co 5 lat).
agonista dopaminy, aminotransferaza wątrobowa, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dysfagia, dyslipidemia, działanie przeciwcholinergiczne, fenyloketonuria, fosfokinaza kreatynowa, hipereozynofilia, hiperglikemia, kontrola glikemii, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, nagły zgon sercowy, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność porażenna jelit, niewydolność nerek, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późna dyskineza, przerost gruczołu krokowego, psychoza, rabdomioliza, zaburzenie krążenia mózgowego, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół wydłużonego odstępu QT, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – OxyContin 40 mg
OxyContin, zawierający chlorowodorek oksykodonu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest silnym opioidem stosowanym w leczeniu bólu, jednak jego użycie wiąże się z licznymi przeciwwskazaniami. Bezwzględnie nie powinien być podawany pacjentom z nadwrażliwością na oksykodon lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (obecna w dawkach od 33,5 mg w tabletkach 40 mg do 74,6 mg w tabletkach 80 mg). Przeciwwskazania obejmują ciężką POChP, serce płucne, ciężką astmę oskrzelową oraz ciężką depresję oddechową z niedotlenieniem i/lub hiperkapnią, ze względu na ryzyko nasilenia depresji oddechowej i pogorszenia funkcji krążeniowo-oddechowej. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z niedrożnością porażenną jelit, gdyż oksykodon hamuje perystaltykę, co może prowadzić do całkowitego zatrzymania pasażu jelitowego i poważnych powikłań.
astma oskrzelowa, depresja oddechowa, depresja OUN, działanie niepożądane, działanie przeciwbólowe, gazometria krwi, hiperkapnia, hipowentylacja, nadwrażliwość na substancję czynną, niedotlenienie, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja laktozy, niewydolność oddechowa, oksykodon chlorowodorek, ośrodek oddechowy, pasaż treści jelitowej, perystaltyka przewodu pokarmowego, POChP, przedawkowanie opioidów, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, serce płucne, skurcz oskrzeli, substancja pomocnicza, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, uzależnienie od opioidów, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia funkcji wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cabazitaxel Medical Valley
Kabazytaksel wymaga premedykacji oraz ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza podczas pierwszych infuzji, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, takich jak uogólniona wysypka, niedociśnienie i skurcz oskrzeli. W trakcie terapii obserwuje się istotne ryzyko mielosupresji, w tym neutropenii, niedokrwistości i małopłytkowości, co wymaga regularnej kontroli morfologii krwi (co tydzień w pierwszym cyklu i przed każdym kolejnym). Profilaktyczne stosowanie G-CSF jest zalecane u pacjentów z wysokim ryzykiem neutropenii (wiek >65 lat, zły stan czynnościowy, wcześniejsze epizody gorączki neutropenicznej, wcześniejsze napromienianie, zły stan odżywienia). W przypadku gorączki neutropenicznej lub przedłużającej się neutropenii konieczne jest zmniejszenie dawki kabazytakselu, a leczenie można wznowić po uzyskaniu liczby neutrofilów ≥1500/mm³.
dyzestezja, G-CSF, gorączka neutropeniczna, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, kabazytaksel, krwotok z przewodu pokarmowego, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość, migotanie przedsionków, morfologia krwi, neuropatia czuciowa obwodowa, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedrożność porażenna jelit, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja nadwrażliwości, sepsa, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe nieinfekcyjne zapalenie płuc, tachykardia, toksyczność układu pokarmowego, uropatia zaporowa, wysypka uogólniona, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie jelita grubego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Torecan 6,5 mg
Produkt leczniczy Torecan (tietyloperazyna dimaleinian, 6,5 mg tabletki powlekane) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Do najistotniejszych należą zaburzenia układu nerwowego, takie jak bóle głowy, zawroty głowy, senność, drgawki (zwłaszcza u pacjentów z obniżonym progiem drgawkowym) oraz objawy pozapiramidowe występujące niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), szczególnie u dzieci i młodzieży. Objawy te mogą manifestować się jako kręcz szyi, tężec tylni, napad przymusowego patrzenia z rotacją gałek ocznych, sztywność mięśni i grymas twarzy, a u osób starszych po długotrwałym stosowaniu – opóźniona dyskineza. Długotrwałe stosowanie może również prowadzić do zmian w narządzie wzroku, takich jak zmętnienie soczewki i zamglone widzenie. Ponadto, lek może wywoływać zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, hipotensja, obwodowe obrzęki) oraz działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego (anoreksja, suchość w jamie ustnej) i wątroby (żółtaczka zastoinowa). Ginekomastia, jako zaburzenie endokrynologiczne, występuje niezbyt często po długotrwałym leczeniu.
agranulocytoza, anoreksja, dimaleinian tietyloperazyny, dyskineza późna, działanie antycholinergiczne, fenotiazyny, ginekomastia, hipotensja, kręcz szyi, leukopenia, neuralgia nerwu trójdzielnego, niedokrwistość aplastyczna, niedrożność porażenna jelit, objawy pozapiramidowe, obrzęk obwodowy, pancytopenia, rumień, sztywność mięśni, tachykardia, tężec tylni, tietyloperazyna, trombocytopenia, zaburzenia miesiączkowania, złuszczające zapalenie skóry, zmętnienie soczewki, żółtaczka zastoinowa, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oxyduo
Produkt leczniczy Oxyduo, zawierający chlorowodorek oksykodonu i chlorowodorek naloksonu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wymaga szczególnej ostrożności klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami oddechowymi (np. ciężkie zaburzenia czynności układu oddechowego, bezdech senny), schorzeniami neurologicznymi, układu krążenia, narządów wewnętrznych, endokrynologicznymi oraz u osób w podeszłym wieku i osłabionych. Najpoważniejszym ryzykiem jest depresja oddechowa, która może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wystąpienia centralnie indukowanego bezdechu sennego (CSA) i hipoksemii związanej ze snem, zwłaszcza przy zwiększaniu dawki oksykodonu. W przypadku jednoczesnego stosowania Oxyduo z lekami uspokajającymi (np. benzodiazepinami) istnieje ryzyko nasilenia sedacji, depresji oddechowej, śpiączki, a nawet zgonu, co wymaga ograniczenia takiej terapii do niezbędnego minimum oraz ścisłej obserwacji pacjenta.
benzodiazepiny, bezdech senny, centralny bezdech senny, choroba Addisona, delirium tremens, depresja oddechowa, hipoksemia nocna, inhibitory monoaminooksydazy, kamica żółciowa, nadciśnienie śródczaszkowe, nagłe zaśnięcie, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, niedrożność porażenna jelit, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk śluzowaty, psychoza toksyczna, rozrost gruczołu krokowego, tolerancja lekowa, uzależnienie fizyczne, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia oddechowe, zaburzenie związane ze stosowaniem opioidów, zapalenie trzustki, zespół odstawienny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Resonium A 1,42 g Na+/15 g
Resonium A, sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej zawierająca 1,42 g jonów sodu na 15 g proszku, stosowana jest doustnie (15 g 3-4 razy/dobę) lub doodbytniczo (30 g raz/dobę) w formie zawiesiny przygotowanej w 3-4 ml wody lub słodkiego napoju na 1 g żywicy, z wyłączeniem soków owocowych zawierających potas. U dorosłych zaleca się zachowanie odstępu co najmniej 3 godzin (lub 6 godzin przy gastroparezie) między podaniem Resonium A a innymi lekami doustnymi. Podanie doodbytnicze wymaga utrzymania lewatywy retencyjnej przez minimum 9 godzin, po czym konieczne jest przepłukanie okrężnicy w celu usunięcia żywicy. W ostrej hiperkaliemii dawka początkowa u dzieci wynosi 1 g/kg mc./dobę, a w leczeniu podtrzymującym 0,5 g/kg mc./dobę, podawane w dawkach podzielonych. U noworodków dopuszczalne jest wyłącznie podanie doodbytnicze w dawce 0,5-1 g/kg mc., z koniecznością przepłukania okrężnicy po wlewie.
gastropareza, górny odcinek przewodu pokarmowego, hiperkaliemia, jon sodu, leczenie podtrzymujące, lewatywa, lewatywa retencyjna, niedrożność porażenna jelit, okrężnica, ostra hiperkaliemia, podanie doodbytnicze, roztwór glukozy, sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej, stężenie elektrolitów w surowicy krwi, wlew doodbytniczy, zawiesina, żywica polistyrenowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Matrifen 50 mikrogramów/godzinę system transdermalny
Produkt Matrifen zawiera fentanyl, silny opioid o specyficznej farmakokinetyce, gdzie stężenie w surowicy zmniejsza się o około 50% dopiero po 20-27 godzinach od usunięcia plastra. Stosowanie leku wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów nieprzyjmujących wcześniej opioidów, osób w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, ze względu na ryzyko ciężkiej depresji oddechowej, która może utrzymywać się po usunięciu plastra. Konieczne jest monitorowanie pacjentów przez co najmniej 24 godziny po usunięciu plastra w przypadku wystąpienia działań niepożądanych. Produkt powinien być stosowany wyłącznie u pacjentów wykazujących tolerancję na opioidy, a jednoczesne stosowanie z lekami uspokajającymi, inhibitorami CYP3A4 czy serotoninergicznymi wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego i depresji oddechowej.
amiodaron, bradykardia, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, erytromycyna, farmakokinetyka fentanylu, fentanyl, hiperalgezja, hiperalgezja wywołana opioidami, hipowentylacja, inhibitor cytochromu P450 3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, miastenia, niedociśnienie tętnicze, niedrożność porażenna jelit, nikardypina, ośrodkowy bezdech senny, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rytonawir, sedacja, tolerancja na leki, uzależnienie fizyczne, uzależnienie psychiczne, zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów, zaparcie wywołane opioidami, zespół odstawienny, zespół serotoninowy - Leksykon substancji czynnych
Dihydrokodeina – Działania niepożądane
Dihydrokodeina, półsyntetyczny opioid stosowany w leczeniu bólu o nasileniu umiarkowanym do silnego, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych typowym dla opioidów. Najczęściej obserwuje się zaparcia oraz uspokojenie polekowe, przy czym nudności, wymioty, zmęczenie, senność i zawroty głowy występują głównie na początku terapii i ustępują po kilku dniach. Zaparcia wymagają stosowania leków przeczyszczających. W obrębie układu nerwowego często pojawia się senność, a niezbyt często napady drgawkowe (zwłaszcza u pacjentów z padaczką), zawroty głowy, bóle głowy, parestezje oraz sedacja zależna od dawki. Ze strony przewodu pokarmowego często występują ból brzucha, suchość w ustach, nudności i wymioty, a niezbyt często biegunka i niedrożność porażenna jelit, która wymaga natychmiastowej interwencji. Działania niepożądane ze strony układu oddechowego, takie jak duszność, atak astmy i depresja oddechowa, występują niezbyt często, przy czym depresja oddechowa stanowi najpoważniejsze zagrożenie, szczególnie u pacjentów z chorobami układu oddechowego i przy jednoczesnym stosowaniu innych leków depresyjnych na OUN.
astma, biegunka, ból brzucha, ból głowy, depresja oddechowa, dezorientacja, DHC Continus, dihydrokodeina, duszność, dysforia, enzymy wątrobowe, halucynacja, hiperprolaktynemia, hipotensja, kolka żółciowa, lek przeczyszczający, megacolon toxicum, nadmierne pocenie, napad drgawkowy, niedociśnienie, niedrożność porażenna jelit, niewydolność oddechowa, nudność, obrzęk naczynioruchowy, opioid półsyntetyczny, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, parestezja, POChP, pokrzywka, sedacja, skurcz dróg żółciowych, suchość w ustach, świąd, tolerancja lekowa, uspokojenie polekowe, uzależnienie lekowe, wymioty, wysypka, zaburzenie widzenia, zachłystowe zapalenie płuc, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zespół bezdechu sennego, zespół odstawienia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Torecan 6,5 mg/ml
Torecan (jabłczan tietyloperazyny) w roztworze do wstrzykiwań 6,5 mg/ml może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości, klasyfikowane od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10000). Wśród niezbyt częstych działań (≥1/1000 do <1/100) obserwowano ginekomastię, szczególnie po długotrwałym stosowaniu. Rzadko (≥1/10000 do <1/1000) występują objawy ze strony układu nerwowego, takie jak bóle głowy, zawroty głowy, senność, niepokój ruchowy, drgawki, neuralgia nerwu trójdzielnego oraz objawy pozapiramidowe (kręcz szyi, tężec tylni, napad przymusowego patrzenia z rotacją gałek ocznych, sztywność mięśni, grymas twarzy), które dominują u dzieci i młodzieży. U osób starszych może pojawić się opóźniona dyskineza. Bardzo rzadko (<1/10000) obserwowano zaburzenia widzenia (zmętnienie soczewki, zamglone widzenie), tachykardię, hipotensję, obwodowe obrzęki, anoreksję, suchość w jamie ustnej oraz żółtaczkę zastoinową.
agranulocytoza, anoreksja, ból głowy, drgawka, dyskineza późna, ginekomastia, hipotensja, kręcz szyi, lek przeciwwymiotny, leukopenia, neuralgia nerwu trójdzielnego, niedokrwistość aplastyczna, niedrożność porażenna jelit, niepokój ruchowy, objawy pozapiramidowe, pancytopenia, reakcja skórna, rumień, suchość jamy ustnej, sztywność mięśni, tachykardia, tężec tylni, tietyloperazyna, trombocytopenia, zaburzenie cyklu miesiączkowego, zamglone widzenie, zawrót głowy, złuszczające zapalenie skóry, zmętnienie soczewki, żółtaczka zastoinowa, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – OxyContin
Oksykodon, substancja czynna produktu OxyContin (tabletki o przedłużonym uwalnianiu), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z licznymi schorzeniami, w tym z ciężką niewydolnością oddechową, bezdechem sennym, zaburzeniami czynności wątroby i nerek, chorobami dróg żółciowych, zapaleniem trzustki, a także u osób z historią uzależnień, zaburzeń psychicznych czy w podeszłym wieku. Przedawkowanie niesie ryzyko ciężkiej depresji oddechowej, a stosowanie oksykodonu z lekami uspokajającymi (np. benzodiazepinami) zwiększa ryzyko sedacji i śmierci, dlatego jednoczesne stosowanie powinno być ograniczone i monitorowane. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu należy połykać w całości, gdyż ich uszkodzenie może prowadzić do szybkiego uwolnienia dawki i potencjalnie śmiertelnego zatrucia. Produkt nie jest zalecany u opioidowo-naïve w dawce 80 mg ze względu na ryzyko depresji oddechowej.
bezdech senny, ból nienowotworowy, choroba Addisona, ciśnienie śródczaszkowe, depresja oddechowa, hiperalgezja, hipowolemia, inhibitor monoaminooksydazy, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja galaktozy, obrzęk śluzowaty, oksykodon, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy bezdech senny, przerost prostaty, śpiączka, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tolerancja na lek, upośledzona funkcja oddechowa, zaburzenie związane ze stosowaniem opioidów, zapalenie trzustki, zespół odstawienny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwieracz Oddiego