Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Olanzapine Bluefish

Podczas leczenia lekami przeciwpsychotycznymi, w tym olanzapiną, poprawa stanu klinicznego pacjenta może nastąpić dopiero po kilku dniach lub tygodniach terapii. W tym okresie konieczne jest dokładne monitorowanie stanu zdrowia pacjenta.¹

Psychozy zależne od otępienia i zaburzenia zachowania

Nie zaleca się stosowania olanzapiny u pacjentów z objawami psychozy i/lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem ze względu na zwiększone ryzyko śmiertelności oraz występowania zdarzeń naczyniowo-mózgowych. W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo przeprowadzonych wśród osób w podeszłym wieku z otępieniem (średnia wieku 78 lat), odnotowano dwukrotny wzrost częstości zgonów w grupie leczonej olanzapiną (3,5%) w porównaniu do grupy placebo (1,5%). Zwiększona śmiertelność nie wynikała z dawkowania olanzapiny (średnia dawka dobowa 4,4 mg) ani czasu leczenia.²

Czynniki ryzyka zwiększonej śmiertelności w tej populacji obejmują:

• wiek powyżej 65 lat
• utrudnione połykanie
• sedację
• niedożywienie i odwodnienie
• choroby płuc (w tym zapalenie płuc z aspiracją lub bez)
• jednoczesne stosowanie benzodiazepin

Częstość zgonów była jednak wyższa u pacjentów leczonych olanzapiną niż w grupie placebo nawet przy braku powyższych czynników ryzyka.^{Choroba Parkinsona}

Nie zaleca się stosowania olanzapiny w leczeniu psychozy związanej z przyjmowaniem agonistów dopaminy u pacjentów z chorobą Parkinsona. W badaniach klinicznych bardzo często zgłaszano nasilenie objawów parkinsonizmu i omamy, które występowały częściej niż w grupie placebo. Ponadto olanzapina nie wykazywała większej skuteczności niż placebo w leczeniu objawów psychotycznych w tej grupie pacjentów.⁵

Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN)

Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) to potencjalnie zagrażający życiu stan związany ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych. Podczas terapii olanzapiną również zgłaszano rzadkie przypadki ZZN. Kliniczne objawy ZZN obejmują:

• bardzo wysoką gorączkę
• sztywność mięśni
• zaburzenia świadomości
• objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (niemiarowe tętno lub wahania ciśnienia, tachykardia, obfite pocenie się, zaburzenia rytmu serca)

Mogą również wystąpić: zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatyninowej, mioglobinuria (rabdomioliza) oraz ostra niewydolność nerek. W przypadku pojawienia się objawów wskazujących na ZZN lub wysokiej gorączki o niejasnej przyczynie bez innych klinicznych objawów ZZN, należy przerwać podawanie wszystkich leków przeciwpsychotycznych, w tym olanzapiny.⁶

Hiperglikemia i cukrzyca

Niezbyt często zgłaszano przypadki hiperglikemii i/lub rozwoju lub nasilenia objawów cukrzycy z towarzyszącą sporadycznie kwasicą ketonową lub śpiączką, w tym kilka przypadków śmiertelnych. U niektórych pacjentów odnotowano wcześniejsze zwiększenie masy ciała, co może być czynnikiem predysponującym.⁷

Zaleca się odpowiednie monitorowanie kliniczne zgodnie z przyjętymi wytycznymi leczenia przeciwpsychotycznego. Pacjentów otrzymujących olanzapinę należy obserwować pod kątem objawów hiperglikemii (takich jak wzmożone pragnienie, wielomocz, zwiększone łaknienie i osłabienie). U pacjentów z cukrzycą lub czynnikami ryzyka jej rozwoju należy regularnie kontrolować poziom glikemii.

Schemat monitorowania poziomu glukozy we krwi:

1. przed rozpoczęciem leczenia
2. 12 tygodni po rozpoczęciu leczenia olanzapiną
3. następnie raz na rok

Regularnej kontroli powinna podlegać także masa ciała pacjenta:

1. przed rozpoczęciem leczenia
2. 4, 8 i 12 tygodni po rozpoczęciu leczenia olanzapiną
3. następnie raz na kwartał

⁸

Zmiany stężenia lipidów

W kontrolowanych badaniach klinicznych z użyciem placebo u pacjentów leczonych olanzapiną zaobserwowano niepożądane zmiany w profilu lipidowym. Zaburzenia lipidowe należy leczyć zgodnie z odpowiednią praktyką kliniczną, szczególnie u pacjentów z dyslipidemią oraz u osób z czynnikami ryzyka jej rozwoju.⁹

U wszystkich pacjentów przyjmujących Olanzapine Bluefish zaleca się regularne badanie stężenia lipidów według następującego schematu:

1. przed rozpoczęciem leczenia
2. 12 tygodni po rozpoczęciu terapii olanzapiną
3. następnie co 5 lat

¹⁰

Działanie antycholinergiczne

Chociaż badania in vitro wykazały aktywność antycholinergiczną olanzapiny, doświadczenia kliniczne ujawniły niską częstość występowania związanych z nią objawów. Ponieważ doświadczenie kliniczne związane z podawaniem olanzapiny pacjentom ze współistniejącymi chorobami jest ograniczone, zaleca się zachowanie ostrożności podczas przepisywania leku osobom z przerostem gruczołu krokowego, niedrożnością porażenną jelit i podobnymi schorzeniami.¹¹

Czynność wątroby

Często obserwowano przejściowe i bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (AlAT i AspAT), zwłaszcza na początku leczenia. Należy zachować ostrożność i prowadzić kontrolne badania u pacjentów z podwyższoną aktywnością AlAT i/lub AspAT, z objawami niewydolności wątroby, u pacjentów z wcześniej rozpoznaną ograniczoną rezerwą czynnościową wątroby oraz u stosujących leki potencjalnie hepatotoksyczne.¹²

W przypadku stwierdzenia zapalenia wątroby (w tym wątrobowokomórkowego i cholestatycznego uszkodzenia wątroby oraz mieszanej postaci uszkodzenia wątroby) należy przerwać leczenie olanzapiną.¹³

Neutropenia

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów:

• z małą liczbą leukocytów i/lub neutrofili (niezależnie od przyczyny)
• przyjmujących leki mogące wywoływać neutropenię
• z polekowym zahamowaniem czynności lub toksycznym uszkodzeniem szpiku kostnego w wywiadzie
• z zahamowaniem czynności szpiku spowodowanym współistniejącą chorobą, radioterapią lub chemioterapią
• z hipereozynofilią lub chorobą mieloproliferacyjną

U pacjentów leczonych jednocześnie olanzapiną i walproinianem często zgłaszano przypadki neutropenii.¹⁴

Przerwanie leczenia

W przypadku nagłego przerwania stosowania olanzapiny rzadko (≥0,01% i <0,1%) zgłaszano wystąpienie ostrych objawów, takich jak:

• pocenie się
• bezsenność
• drżenie
• lęk
• nudności
• wymioty

¹⁵

Odstęp QT

W badaniach klinicznych wydłużenie odstępu QT u pacjentów leczonych olanzapiną (skorygowane według wzoru Fridericia [QTcF] ≥500 milisekund [ms] w każdym momencie po rozpoczęciu badania, dla pacjentów z odstępem QTcF <500 ms przed rozpoczęciem badania) występowało niezbyt często (0,1% – 1%). Nie stwierdzono znaczących różnic w częstości występowania zdarzeń niepożądanych ze strony serca w porównaniu z placebo.¹⁶

Należy jednak zachować ostrożność, stosując olanzapinę jednocześnie z innymi lekami powodującymi wydłużenie odstępu QT, zwłaszcza u pacjentów:

• w podeszłym wieku
• z wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT
• z zastoinową niewydolnością serca
• z przerostem mięśnia sercowego
• ze zmniejszonym stężeniem potasu lub magnezu we krwi

¹⁷

Zakrzep z zatorami

Podczas leczenia olanzapiną niezbyt często (≥0,1% i <1%) zgłaszano przejściowe występowanie zakrzepu z zatorami w układzie żylnym. Związek przyczynowy między tymi przypadkami a leczeniem olanzapiną nie został jednoznacznie ustalony. Ponieważ jednak u pacjentów ze schizofrenią często występują nabyte czynniki ryzyka zakrzepowo-zatorowego, należy zidentyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka (np. unieruchomienie) i wdrożyć odpowiednie działania zapobiegawcze.¹⁸

Ogólne działanie na ośrodkowy układ nerwowy

Ze względu na podstawowy wpływ olanzapiny na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować ostrożność stosując ją jednocześnie z innymi lekami działającymi ośrodkowo oraz z alkoholem. Ponieważ olanzapina wykazuje in vitro antagonizm wobec dopaminy, może ona działać antagonistycznie w stosunku do bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy.¹⁹

Drgawki

Olanzapinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z napadami drgawek w wywiadzie lub narażonych na czynniki obniżające próg drgawkowy. Niezbyt często zgłaszano napady drgawek u pacjentów leczonych olanzapiną. W większości tych przypadków w wywiadzie odnotowano napady drgawek lub czynniki zwiększające ryzyko ich wystąpienia.²⁰

Późne dyskinezy

W badaniach porównawczych trwających rok lub krócej, późne dyskinezy występowały ze statystycznie istotnie mniejszą częstotliwością u pacjentów leczonych olanzapiną. Ryzyko późnych dyskinez zwiększa się jednak wraz z czasem trwania leczenia. Dlatego, jeśli u pacjenta przyjmującego olanzapinę wystąpią objawy późnych dyskinez, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Po zaprzestaniu leczenia objawy te mogą przejściowo ulec nasileniu lub dopiero się pojawić.²¹

Niedociśnienie ortostatyczne

W badaniach klinicznych olanzapiny u osób w podeszłym wieku obserwowano niezbyt często niedociśnienie ortostatyczne. Zaleca się okresowe pomiary ciśnienia tętniczego u pacjentów powyżej 65. roku życia.²²

Nagły zgon sercowy

Po wprowadzeniu olanzapiny do obrotu zgłaszano przypadki nagłych zgonów sercowych u pacjentów stosujących olanzapinę. W retrospektywnym badaniu obserwacyjnym kohortowym stwierdzono, że ryzyko nagłego zgonu sercowego u pacjentów leczonych olanzapiną było około dwukrotnie wyższe niż u pacjentów niestosujących leków przeciwpsychotycznych. Ryzyko to było porównywalne z ryzykiem związanym ze stosowaniem innych atypowych leków przeciwpsychotycznych uwzględnionych w analizie zbiorczej.²³

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Olanzapina nie jest zalecana do stosowania u dzieci i młodzieży. Badania z udziałem pacjentów w wieku 13-17 lat wykazały różne działania niepożądane, w tym zwiększenie masy ciała, zmiany parametrów metabolicznych i zwiększenie stężenia prolaktyny.²⁴

Substancje pomocnicze

Olanzapine Bluefish zawiera aspartam, który jest źródłem fenyloalaniny. Może być szkodliwy dla pacjentów z fenyloketonurią – rzadką chorobą genetyczną, w której dochodzi do gromadzenia fenyloalaniny w organizmie z powodu jej nieprawidłowego wydalania. Brak klinicznych i nieklinicznych danych dotyczących stosowania aspartamu u niemowląt poniżej 12. tygodnia życia.²⁵

Preparat zawiera także laktozę jednowodną w następujących ilościach:

Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²⁶