zakażenie bakteryjne
Zakażenie bakteryjne to inwazja bakterii do organizmu, prowadząca do ich namnażania i rozwoju choroby infekcyjnej. Bakterie mogą atakować różne układy i narządy, wywołując objawy miejscowe lub ogólnoustrojowe, zależnie od rodzaju patogenu, jego wirulencji oraz stanu układu odpornościowego gospodarza.
Najczęstsze typy zakażeń bakteryjnych obejmują infekcje dróg oddechowych (zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli), układu moczowego (zapalenie pęcherza, odmiedniczkowe zapalenie nerek), skóry i tkanek miękkich (ropnie, cellulitis), przewodu pokarmowego (biegunki bakteryjne) oraz zakażenia ogólnoustrojowe (posocznica).
Diagnostyka zakażeń bakteryjnych opiera się na badaniach mikrobiologicznych (posiewy, barwienie metodą Grama), badaniach laboratoryjnych (podwyższone markery stanu zapalnego jak CRP, OB, prokalcytonina), obrazowych oraz ocenie objawów klinicznych. Kluczowe znaczenie ma identyfikacja czynnika etiologicznego i określenie jego wrażliwości na antybiotyki.
Leczenie zakażeń bakteryjnych obejmuje przede wszystkim antybiotykoterapię, dobieraną empirycznie, a następnie modyfikowaną na podstawie antybiogramu. Istotne jest również leczenie objawowe, zapewnienie odpowiedniego nawodnienia oraz, w przypadkach ciężkich infekcji, wsparcie funkcji narządów. Racjonalna antybiotykoterapia stanowi wyzwanie ze względu na narastającą oporność bakterii na dostępne leki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flegamina Baby
Stosowanie bromoheksyny chlorowodorku w preparacie Flegamina Baby wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z bakteryjnymi zakażeniami dróg oddechowych, gdzie zaleca się jednoczesne podawanie antybiotyków oraz leków rozszerzających oskrzela. Kluczowe jest zapewnienie odpowiedniego nawodnienia, szczególnie przy gorączce, co sprzyja rozrzedzeniu wydzieliny oskrzelowej i ułatwia jej odkrztuszanie. Należy unikać stosowania u pacjentów z aktywną lub przebytą chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy ze względu na ryzyko nasilenia objawów. Ponadto, u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby i nerek, metabolizm i eliminacja bromoheksyny mogą być zaburzone, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych.
antybiotyk, bromoheksyna, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, ciężka reakcja skórna, leki rozszerzające drogi oddechowe, nadwrażliwość na parahydroksybenzoesany, nawodnienie pacjenta, odkrztuszanie, ostra uogólniona krostkowica, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, stan zapalny dróg oddechowych, toksyczna martwica naskórka, wydzielina oskrzelowa, wysypka skórna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie bakteryjne, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Erythromycinum TZF 200 mg
Erytromycyna, makrolidowy antybiotyk stosowany w dawce 200 mg w formie tabletek powlekanych (Erythromycinum TZF), wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Do najpoważniejszych należą agranulocytoza (<1/10 000), anafilaksja (≥1/10 000 do <1/1 000), oraz rzadkie, ale groźne zaburzenia rytmu serca, takie jak torsade de pointes. Częstość występowania wielu działań, w tym zakażeń oportunistycznych, reakcji skórnych (np. zespół Stevensa-Johnsona), ototoksyczności (szumy uszne, głuchota), oraz zaburzeń wątroby (przemijające wzrosty AspAT, AlAT, cholestatyczne zapalenie wątroby) jest określana jako nieznana lub rzadka. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołanego przez Clostridioides difficile, które wymaga natychmiastowego odstawienia leku i leczenia. Monitorowanie parametrów wątrobowych oraz funkcji słuchu jest wskazane, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami narządowymi.
agranulocytoza, aminotransferaza wątrobowa, antybiotyk makrolidowy, ból brzucha, cholestatyczne zapalenie wątroby, Clostridioides difficile, częstoskurcz komorowy, działanie ototoksyczne, kołatanie serca, linia granulocytarna, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, szum uszny, torsade de pointes, układ krwiotwórczy, upośledzenie funkcji nerek, upośledzenie słuchu, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie mikrobioty, zakażenie bakteryjne, zakażenie oportunistyczne, zatrzymanie krążenia, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lekoklar 250 mg/5 ml
Lekoklar, zawierający klarytromycynę w stężeniu 250 mg/5 ml w formie granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej, jest wskazany do leczenia zakażeń bakteryjnych wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na ten antybiotyk. Preparat może być stosowany u dorosłych, młodzieży oraz dzieci od 6. miesiąca do 12. roku życia. Wskazania obejmują zakażenia górnych dróg oddechowych (np. zapalenie migdałków, gardła), ostre zapalenie ucha środkowego u dzieci, zakażenia dolnych dróg oddechowych, w tym pozaszpitalne zapalenie płuc, a także zapalenie zatok i zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli u osób powyżej 12 lat. Lek jest również stosowany w leczeniu zakażeń skóry i tkanek miękkich o nasileniu lekkim do umiarkowanego oraz w terapii skojarzonej eradykacji Helicobacter pylori u dorosłych z chorobą wrzodową. Przy wyborze terapii należy uwzględnić lokalny profil lekooporności, aktualne wytyczne oraz ewentualne przeciwwskazania, w tym nadwrażliwość na antybiotyki beta-laktamowe.
antybiogram, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotykoterapia, choroba wrzodowa, czynnik etiologiczny, Helicobacter pylori, klarytromycyna, lek przeciwbakteryjny, lekooporność bakterii, ostre zapalenie ucha środkowego, pozaszpitalne zapalenie płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, ropień, terapia empiryczna, terapia eradykacyjna, terapia skojarzona, zakażenie bakteryjne, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie gardła, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie migdałków, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie zatok - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Thymoglobuline 5 mg/ml
Produkt leczniczy Thymoglobuline 5 mg/ml powinien być podawany wyłącznie w warunkach szpitalnych, pod ścisłym nadzorem lekarza z doświadczeniem w terapii immunosupresyjnej po przeszczepieniu. Zaleca się premedykację lekami przeciwgorączkowymi, kortykosteroidami i/lub lekami przeciwhistaminowymi w celu zmniejszenia ryzyka reakcji niepożądanych. Podawanie leku wymaga dokładnego monitorowania pacjenta podczas i po infuzji, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów krzepnięcia i liczby płytek krwi, zwłaszcza u chorych z chorobami wątroby. Wlew powinien być prowadzony zgodnie z zaleceniami dotyczącymi dawkowania i szybkości podawania, gdyż ich przestrzeganie redukuje częstość i nasilenie działań niepożądanych. Każda fiolka 10 ml zawiera 0,171 mmol (4 mg) sodu, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej.
kortykosteroid, leczenie immunosupresyjne, leczenie przeciwwstrząsowe, lek immunosupresyjny, lek przeciwgorączkowy, lek przeciwhistaminowy, morfologia krwi, parametry krzepnięcia, płytki krwi, posocznica, przeszczepienie narządu, reakcja anafilaktyczna, reakcja związana z infuzją, schorzenie wątrobowe, tymoglobulina, wirus cytomegalii, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie pierwotniakowe, zakażenie wirusowe, zespół uwalniania cytokin - Leksykon leków
Przedawkowanie – Mycophenolate mofetil Sandoz 500 mg tabletki powlekane 500 mg
Przedawkowanie mykofenolanu mofetylu, proleku przekształcanego w aktywny metabolit kwas mykofenolowy (MPA), prowadzi do nadmiernego zahamowania układu immunologicznego poprzez hamowanie syntezy puryn de novo w limfocytach, co skutkuje znacznym obniżeniem odporności. Klinicznie obserwuje się zwiększoną podatność na zakażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze, a także zahamowanie czynności szpiku kostnego manifestujące się neutropenią, trombocytopenią i anemią. Neutropenia wymaga natychmiastowego przerwania lub redukcji dawki leku. Warto podkreślić, że hemodializa nie jest skuteczna w eliminacji MPA i jego glukuronidu (MPAG), co utrudnia szybkie usunięcie toksycznej dawki z organizmu.
anemia, czynnik wzrostu, hemodializa, kolestyramina, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas mykofenolowy, mykofenolan mofetylu, neutrofil, neutropenia, patogen oportunistyczny, proliferacja komórek, synteza puryn, szpik kostny, toksyczność hematologiczna, transfuzja krwi, trombocytopenia, układ immunologiczny, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zahamowanie szpiku kostnego, zahamowanie układu immunologicznego, zakażenie, zakażenie bakteryjne, zakażenie wirusowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie oskrzelików – Objawy
Zapalenie oskrzelików to wirusowa infekcja dolnych dróg oddechowych, głównie u niemowląt poniżej 12 miesięcy, wywoływana najczęściej przez wirus syncytialny oddechowy (RSV). Choroba charakteryzuje się początkowymi objawami przypominającymi przeziębienie (katar, łagodny kaszel, gorączka <38°C), które po 1-3 dniach przechodzą w cięższe symptomy obejmujące tachypnoe (>40-60/min), świszczący oddech, retrakcje międzyżebrowe, poszerzanie nozdrzy oraz trudności w karmieniu i oddychaniu. Szczyt nasilenia objawów przypada na 3-5 dzień choroby, a całkowity czas trwania wynosi zwykle 7-10 dni, choć kaszel i świszczący oddech mogą utrzymywać się do 2-4 tygodni. Hospitalizacja jest konieczna u około 2-3% pacjentów, zwłaszcza u niemowląt poniżej 3. miesiąca życia, z saturacją <90-92%, ciężkim wysiłkiem oddechowym, bezdechem lub odwodnieniem.
astma, atopowe zapalenie skóry, bezdech, CPAP, duszność, infekcja dolnych dróg oddechowych, nawodnienie dożylne, niedobór odporności, odwodnienie, przewlekła choroba płuc, rinowirusy, saturacja tlenu, sinica, sonda nosowo-żołądkowa, świszczący oddech, tachypnoe, tlenoterapia, tlenoterapia wysokoprzepływowa, wciąganie międzyżebrowe, wentylacja mechaniczna, wirus RSV, wrodzona wada serca, zakażenie bakteryjne, zapalenie oskrzelików, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie jąder – Zapobieganie i profilaktyka
Zapalenie jąder (orchitis) jest stanem zapalnym jednego lub obu jąder, wywołanym infekcjami wirusowymi lub bakteryjnymi, z istotnym wpływem na płodność pacjenta. Kluczową rolę w profilaktyce odgrywają szczepienia, zwłaszcza przeciwko śwince (MMR), która jest najczęstszą przyczyną wirusowego zapalenia jąder. Wzrost zachorowań na świnkę w populacji młodzieży i dorosłych zwiększa ryzyko azoospermii. Profilaktyka bakteryjna koncentruje się na zapobieganiu infekcjom przenoszonym drogą płciową (STI) poprzez stosowanie prezerwatyw, ograniczenie liczby partnerów oraz regularne badania co 3-6 miesięcy u osób aktywnych seksualnie. Ponadto, zapobieganie infekcjom układu moczowego (UTI) poprzez odpowiednie nawodnienie, higienę i szybkie leczenie jest istotne w redukcji ryzyka zapalenia jąder.
antybiotykoterapia, azoospermia, badanie ultrasonograficzne, bakteriuria, bezpieczny seks, BPH, ceftriakson, cewnikowanie, chlamydia, czyste przerywane cewnikowanie, doksycyklina, infekcja układu moczowego, infekcje przenoszone drogą płciową, łagodny przerost prostaty, niepłodność, orchidektomia, prezerwatywa, rzeżączka, skręt jądra, szczepienia ochronne, szczepienie MMR, szczepienie przeciwko śwince, uraz rdzenia kręgowego, wirus świnki, wirusowe zapalenie jąder, wodniak jądra, zakażenie bakteryjne, zakażenie wirusowe, zapalenie jąder, zapalenie najądrza, zwężenie cewki moczowej, żylaki powrózka nasiennego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Targocid 400 mg
Teikoplanina (Targocid) jest antybiotykiem glikopeptydowym stosowanym pozajelitowo u dorosłych i dzieci, w tym noworodków, w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych wywołanych przez Gram-dodatnie patogeny. Wskazania obejmują zakażenia skóry i tkanek miękkich z powikłaniami, zapalenie kości i stawów (w tym związane z biomateriałami), szpitalne i pozaszpitalne zapalenie płuc, zakażenia dróg moczowych z powikłaniami, infekcyjne zapalenie wsierdzia (zarówno zastawek natywnych, jak i sztucznych), zapalenie otrzewnej w przebiegu CAPD oraz bakteriemię powiązaną z wymienionymi zakażeniami. Ponadto, teikoplanina znajduje zastosowanie w terapii doustnej biegunek i zapalenia jelita grubego wywołanych przez Clostridium difficile, szczególnie gdy inne leczenie jest przeciwwskazane lub nieskuteczne. Terapia może być prowadzona w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi antybiotykami, zależnie od wrażliwości patogenu i stanu klinicznego pacjenta.
antybiotyk glikopeptydowy, antybiotykoterapia, bakteriemia, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, Clostridium difficile, infekcyjne zapalenie wsierdzia, lek przeciwbakteryjny, monoterapia, oporność bakterii, patogen oporny, pozaszpitalne zapalenie płuc, szpitalne zapalenie płuc, teikoplanina, terapia skojarzona, wentylacja mechaniczna, zakażenie bakteryjne, zakażenie biomateriałów, zakażenie dróg moczowych, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie jelita grubego, zapalenie kości i szpiku, zapalenie otrzewnej, zapalenie stawów - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Medoxa
Prednizon w postaci tabletek Medoxa wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na immunosupresyjne działanie, które zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych, wirusowych, pasożytniczych i oportunistycznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość maskowania objawów infekcji oraz reaktywację utajonych zakażeń, takich jak gruźlica czy wirusowe zapalenie wątroby typu B. Stosowanie prednizonu jest przeciwwskazane lub wymaga ostrożności w przypadku ostrych i przewlekłych zakażeń, chorób wrzodowych, osteoporozy, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, zaburzeń psychicznych, jaskry, a także u pacjentów z ryzykiem perforacji jelit. Dawkowanie prednizonu dostępne jest w formie tabletek o sile od 1 mg do 50 mg, z możliwością podziału tabletek, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii.
bradykardia, centralna surowicza chorioretinopatia, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, cukrzyca, fluorochinolon, glikokortykosteroid, gruźlica, guz chromochłonny, immunosupresja, jaskra, miastenia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, niewyraźne widzenie, opóźnienie wzrostu, opryszczka zwykła, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, poliomyelitis, półpasiec, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, węgornica, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia psychiczne, zaćma, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie węzłów chłonnych, zarażenie pasożytnicze, zerwanie ścięgna, żywa szczepionka - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel naskórkowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Torbiel naskórkowa (epidermoid cyst) to zamknięty, keratyną wypełniony woreczek powstający w naskórku, najczęściej lokalizujący się na twarzy, uszach, szyi, plecach i klatce piersiowej. Zmiany te mają średnicę od kilku milimetrów do 5 cm, są miękkie, ruchome i zwykle bezbolesne, choć mogą ulec zapaleniu, co objawia się zaczerwienieniem, bolesnością i wydzieliną ropną. Diagnostyka różnicowa jest istotna, gdyż torbiele mogą przypominać inne zmiany skórne, w tym nowotwory. Wskazania do konsultacji lekarskiej obejmują szybki wzrost, objawy zapalenia, wyciek ropnej treści, pęknięcie torbieli oraz dyskomfort estetyczny lub funkcjonalny. Domowe leczenie polega na utrzymaniu higieny, stosowaniu ciepłych kompresów i unikaniu mechanicznej manipulacji, która może prowadzić do powikłań.
antybiotykoterapia, badanie fizykalne, bliznowacenie, dermatolog, diagnostyka różnicowa, ekscyzja chirurgiczna, ibuprofen, iniekcja steroidowa, keratyna, kortykosteroid, maść antybiotykowa, nacięcie i drenaż, naskórek, nowotwór skóry, nowotwór złośliwy, opatrunek medyczny, ropień, sepsa, stan zapalny, świadoma zgoda, torbiel naskórkowa, wydzielina ropna, zakażenie bakteryjne, zakażenie skórne, znieczulenie miejscowe - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba uchyłkowa jelit i zapalenie uchyłków – Etiologia i przyczyny
Choroba uchyłkowa jelit charakteryzuje się tworzeniem się uwypukleń ściany jelita grubego, głównie w esicy, gdzie ciśnienie wewnątrzjelitowe jest najwyższe. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmując osłabienie błony mięśniowej jelita, wysokie ciśnienie śródjelitowe oraz zaburzenia motoryki. Dieta uboga w błonnik, bogata w czerwone mięso i przetworzone produkty, a także czynniki takie jak otyłość, palenie tytoniu, brak aktywności fizycznej i przyjmowanie NLPZ, sterydów czy opioidów zwiększają ryzyko rozwoju choroby. Genetyczne predyspozycje odgrywają istotną rolę, z udziałem około 40-50% ryzyka zapalenia uchyłków, co potwierdzają badania rodzinne i genetyczne, m.in. związek z genem TNFSF15 i mutacjami w genie LAMB4. Różnice geograficzne w lokalizacji uchyłków sugerują wpływ czynników genetycznych i środowiskowych. Mikrobiota jelitowa jest kolejnym istotnym elementem patogenezy, gdzie dysbioza może sprzyjać stanowi zapalnemu i zaburzeniom motoryki jelit.
błona śluzowa jelita, choroba uchyłkowa jelit, cytomegalowirus, dieta uboga w błonnik, mikrobiota jelitowa, naczynie krwionośne, niedokrwienie, niedrożność jelita, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okrężnica esowata, patogeneza, perforacja, przetoka, przetoka okrężniczo-pochwowa, ropień, tkanka łączna, uchyłek, wielotorbielowatość nerek, wskaźnik masy ciała, zakażenie bakteryjne, zapalenie otrzewnej, zapalenie uchyłków, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Williamsa, zwężenie, zwłóknienie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clindamycin-MIP 150 mg/ml 150 mg/ml
Clindamycin-MIP 150 mg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań i infuzji jest wskazany do leczenia zakażeń bakteryjnych wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na klindamycynę. Preparat znajduje zastosowanie w szerokim spektrum infekcji, w tym zakażeniach kości i stawów (np. zapalenie kości i szpiku, infekcje implantów ortopedycznych), zakażeniach górnych i dolnych dróg oddechowych, zakażeniach jamy brzusznej, miednicy, skóry i tkanek miękkich oraz w terapii posocznicy i zapalenia wsierdzia. Produkt zawiera 150 mg klindamycyny w 1 ml roztworu (fosforan klindamycyny 178,2 mg/ml) i jest dostępny w ampułkach 2 ml (300 mg klindamycyny), fiolkach 4 ml (600 mg) oraz 6 ml (900 mg). Substancje pomocnicze to alkohol benzylowy (9 mg/ml) i sód (12 mg/ml), co może mieć znaczenie kliniczne u wybranych pacjentów.
alergia na antybiotyki beta-laktamowe, alkohol benzylowy, bakteriemia, bakteryjne zapalenie płuc, biegunka związana z Clostridioides difficile, diagnostyka mikrobiologiczna, fosforan klindamycyny, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcyjne zapalenie wsierdzia, niewydolność narządów, odzębowe zapalenie kości, oporność drobnoustrojów, płonica, posocznica, produkt przeciwbakteryjny, profilaktyka okołooperacyjna, ropień jajowodowo-jajnikowy, ropień okołozębowy, ropień wewnątrzbrzuszny, ropniak opłucnej, terapia skojarzona, zakażenie bakteryjne, zakażenie beztlenowcami, zapalenie błony śluzowej macicy, zapalenie kości i szpiku, zapalenie migdałków, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie oskrzeli, zapalenie otrzewnej, zapalenie tkanek okołowierzchołkowych, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wsierdzia, zapalenie zatok - Leksykon substancji czynnych
Nafazolina – Wskazania do stosowania
Nafazolina, będąca sympatykomimetykiem o działaniu obkurczającym naczynia krwionośne, jest stosowana głównie w leczeniu ostrych i przewlekłych stanów zapalnych błony śluzowej nosa oraz zatok przynosowych. W preparacie Rhinazin zawiera 1 mg/ml nafazoliny azotanu i jest wskazana w zapaleniach o etiologii zakaźnej i alergicznej. Kombinacje z innymi substancjami, takimi jak sulfatiazol (50 mg/ml w Sulfarinol) czy difenhydramina (1 mg/ml w Betadrin), rozszerzają spektrum działania na zakażenia bakteryjne oraz alergiczne zapalenia spojówek i nosa. Preparaty te są przeznaczone do krótkotrwałego, doraźnego stosowania, co jest istotne w kontekście ryzyka działań niepożądanych przy długotrwałym użyciu. Sulfarinol jest dopuszczony do stosowania u pacjentów od 12 roku życia, co ogranicza jego użycie w młodszych grupach wiekowych.
alergia sezonowa, alergiczne zapalenie oczu, alergiczny nieżyt nosa, Allertec Ukąszenia, antazolina, Betadrin, Betadrin WZF, difenhydramina, lek przeciwhistaminowy, lek sympatykomimetyczny, nafazolina, nafazolina azotan, obkurczenie naczyń krwionośnych, obrzęk błony śluzowej nosa, ostre zapalenie błony śluzowej nosa, ostre zapalenie spojówek, podrażnienie skóry, podrażnienie spojówek, przekrwienie błony śluzowej nosa, przewlekły nieżyt nosa, Rhinazin, soczewki kontaktowe, Sulfarinol, sulfatiazol, sulfonamid, zakażenie bakteryjne, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azithromycin ZIM 500 mg
Azytromycyna (Azithromycin ZIM 500 mg) jest antybiotykiem makrolidowym dostępnym w formie tabletek powlekanych, którego profil bezpieczeństwa został szczegółowo opisany na podstawie danych klinicznych i nadzoru po wprowadzeniu do obrotu. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, gdzie najczęściej obserwuje się infekcje oportunistyczne, takie jak drożdżyca (≥1/1000 do <1/100), zakażenia pochwy, zapalenie płuc, zakażenia grzybicze i bakteryjne oraz zapalenie gardła, wszystkie o częstości niezbyt częstej (≥1/1000 do <1/100). Mechanizm działania azytromycyny może prowadzić do zaburzenia naturalnej mikroflory, co zwiększa ryzyko infekcji wtórnych, szczególnie u pacjentów podatnych na zakażenia oportunistyczne.
antybiotyk makrolidowy, antybiotykoterapia, azytromycyna, badanie kliniczne, Candida, charakterystyka produktu leczniczego, drożdżyca, dysfagia, działanie niepożądane, infekcja oportunistyczna, infekcja wtórna, miąższ płucny, mikroflora pochwy, nadkażenie, praktyka kliniczna, profil bezpieczeństwa, tabletka powlekana, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie pochwy, zapalenie gardła, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekły katar u niemowląt – Leczenie
Przewlekły katar u niemowląt, będący najczęściej wynikiem infekcji wirusowych, przebiega zwykle samoistnie w ciągu 7-14 dni, choć kaszel może utrzymywać się do 3 tygodni. Typowe objawy obejmują wodnisty, a następnie gęstszy, żółto-zielony wyciek z nosa, zatkany nos, łagodny kaszel oraz niewysoką gorączkę. U niemowląt poniżej 3 miesiąca życia konieczna jest konsultacja lekarska ze względu na ryzyko powikłań, takich jak zapalenie oskrzelików czy płuc. Leczenie jest objawowe i obejmuje zapewnienie odpowiedniego nawodnienia (częstsze karmienie piersią lub mlekiem modyfikowanym, podawanie wody powyżej 6 miesiąca życia), oczyszczanie nosa solą fizjologiczną i aspiratorem, nawilżanie powietrza (nawilżacz z zimną mgiełką) oraz stosowanie leków przeciwgorączkowych (paracetamol od 3 miesiąca życia, ibuprofen od 6 miesiąca życia) zgodnie z zaleceniami. Należy unikać stosowania leków obkurczających błonę śluzową nosa i preparatów przeciwkaszlowych u niemowląt ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych.
acetylcysteina, Bifidobacterium animalis, botulizm niemowlęcy, ibuprofen, infekcja wirusowa, karmienie piersią, Lactobacillus acidophilus, lek obkurczający błonę śluzową nosa, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwkaszlowy, lek wykrztuśny, nawilżacz powietrza, niedojrzały układ odpornościowy, otitis media, paracetamol, probiotyk, przeziębienie, sinusitis, sól fizjologiczna, zakażenie bakteryjne, zapalenie oskrzelików, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zespół nagłej śmierci łóżeczkowej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Oxycort (30 mg + 10 mg)/g
Produkt leczniczy Oxycort w postaci maści zawiera 30 mg oksytetracykliny (chlorowodorek) oraz 10 mg hydrokortyzonu octanu na 1 g maści. Oksytetracyklina, będąca antybiotykiem z grupy tetracyklin, działa przeciwbakteryjnie poprzez hamowanie syntezy białek w komórkach drobnoustrojów, obejmując szerokie spektrum bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. Hydrokortyzonu octan, glikokortykosteroid o słabym działaniu, wykazuje miejscowe działanie przeciwzapalne, przeciwświądowe oraz obkurczające naczynia krwionośne, co redukuje zaczerwienienie, obrzęk i podrażnienie skóry.
antybiotyk tetracyklinowy, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, drobnoustrój Gram-dodatni, drobnoustrój Gram-ujemny, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, działanie synergistyczne, glikokortykosteroid, hamowanie syntezy białek, hydrokortyzon octan, kortykosteroid miejscowy, obkurczenie naczyń krwionośnych, oksytetracyklina, stan zapalny skóry, zakażenie bakteryjne, zakażenie skórne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cutaquig 165 mg/ml
Cutaquig to ludzka immunoglobulina G (IgG) do podawania podskórnego (SCIg) o stężeniu 165 mg/ml i czystości ≥95% IgG, z rozkładem podklas zbliżonym do osocza zdrowego człowieka (IgG1 71%, IgG2 25%, IgG3 3%, IgG4 2%) oraz maksymalną zawartością IgA do 300 µg/ml. Preparat pozyskiwany jest z puli osocza co najmniej 1000 dawców, co zapewnia szerokie spektrum przeciwciał. Mechanizm działania polega na przywróceniu prawidłowych stężeń IgG u pacjentów z pierwotnym niedoborem odporności (PID), co skutkuje ochroną przed poważnymi zakażeniami bakteryjnymi. W badaniach klinicznych Cutaquig podawano w dawkach tygodniowych od 0,127 do 0,210 g/kg u dzieci i 0,166–0,187 g/kg u dorosłych, z łączną liczbą infuzji przekraczającą 7000, bez istotnych różnic w skuteczności i bezpieczeństwie między grupami wiekowymi.
bakteriemia, immunoglobulina G, immunoglobulina ludzka normalna, infuzja podskórna, minimalne stężenie IgG, osocze ludzkie, pierwotny niedobór odporności, podanie pozanaczyniowe, podklasy immunoglobuliny G, przeciwciała IgG, schemat dawkowania, stężenie IgG, surowice odpornościowe, tolerancja leku, właściwości farmakodynamiczne, zakażenie bakteryjne, zespół pierwotnego niedoboru odporności - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Auglavin PPH 875 mg + 125 mg
Auglavin PPH to preparat zawierający 875 mg amoksycyliny trójwodnej oraz 125 mg potasu klawulanianu w postaci tabletek powlekanych, łączący antybiotyk beta-laktamowy z inhibitorem beta-laktamaz. Jest wskazany do leczenia różnorodnych zakażeń bakteryjnych u dorosłych i dzieci, w tym ostrych bakteryjnych zapaleń zatok przynosowych, ostrego zapalenia ucha środkowego, zaostrzeń przewlekłego zapalenia oskrzeli oraz pozaszpitalnego zapalenia płuc. W zakresie zakażeń układu moczowego stosuje się go w zapaleniu pęcherza moczowego (niepowikłanym i powikłanym) oraz odmiedniczkowym zapaleniu nerek, szczególnie gdy podejrzewa się szczepy produkujące beta-laktamazy. Preparat jest również rekomendowany w leczeniu zakażeń tkanek miękkich, takich jak cellulitis, zakażenia po ukąszeniach zwierząt oraz ciężkie ropnie okołozębowe z szerzącym się zapaleniem tkanki łącznej.
amoksycylina trójwodna, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotykoterapia, cellulitis, etiologia bakteryjna, inhibitor beta-laktamaz, kwas klawulanowy, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oporność bakteryjna, osteomyelitis, ostre bakteryjne zapalenie zatok przynosowych, ostre zapalenie ucha środkowego, potasu klawulanian, pozaszpitalne zapalenie płuc, ropień okołozębowy, szczep wytwarzający beta-laktamazy, zakażenie bakteryjne, zakażenie dróg moczowych, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie po ukąszeniu przez zwierzęta, zakażenie tkanki miękkiej, zakażenie układu kostno-stawowego, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, zapalenie kości i szpiku, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flegtac ORO
Bromoheksyna chlorowodorek, substancja czynna leku Flegtac ORO, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami wrzodowymi żołądka i dwunastnicy oraz u chorych na astmę oskrzelową, ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów i paradoksalnego skurczu oskrzeli. W przypadku zakażeń bakteryjnych dróg oddechowych zaleca się łączne stosowanie bromoheksyny z antybiotykami i lekami rozszerzającymi oskrzela. Kluczowe jest także zapewnienie odpowiedniego nawodnienia, zwłaszcza przy gorączce, co zwiększa skuteczność mukolityczną leku poprzez rozrzedzenie wydzieliny oskrzelowej i ułatwienie odkrztuszania.
astma oskrzelowa, bromoheksyna, bromoheksyna z antybiotykami, choroba wrzodowa żołądka, ciężka reakcja skórna, działanie bronchodylatacyjne, działanie mukolityczne, efekt mukolityczny, gorączka, lek rozszerzający drogi oddechowe, mannitol, odkrztuszanie, ostra uogólniona krostkowica, prawidłowe nawodnienie, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, środek ostrożności, stan zapalny dróg oddechowych, substancja czynna, toksyczna martwica naskórka, wysypka skórna, zakażenie bakteryjne, zespół Stevensa-Johnsona, zmiany na błonach śluzowych - Leksykon substancji czynnych
Ampicylina – Wskazania do stosowania
Ampicylina, będąca antybiotykiem β-laktamowym z grupy penicylin, znajduje szerokie zastosowanie w leczeniu różnorodnych zakażeń bakteryjnych, w tym infekcji dróg oddechowych (zapalenie zatok, ucha środkowego, migdałków, nagłośni, bakteryjne zapalenie płuc, ostre zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli), układu moczowego (ostre i przewlekłe zakażenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek), jamy brzusznej i miednicy mniejszej (zapalenie otrzewnej, pęcherzyka żółciowego, błony śluzowej macicy, tkanki łącznej miednicy, zakażenia przewodu pokarmowego), skóry i tkanek miękkich, kości i stawów oraz bakteryjnego zapalenia opon mózgowych. Połączenia ampicyliny z inhibitorem β-laktamaz sulbaktamem rozszerzają spektrum działania, szczególnie w przypadku zakażeń wywołanych przez szczepy produkujące β-laktamazy, co jest istotne w doborze terapii. Preparat Ampicillin/Sulbactam Bausch Health jest również wskazany w leczeniu posocznicy bakteryjnej oraz bakteriemii współistniejącej z innymi zakażeniami.
ampicylina, antybiotyk β-laktamowy, bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, bakteryjne zapalenie płuc, inhibitor β-laktamaz, odmiedniczkowe zapalenie nerek, penicylina G, posocznica bakteryjna, pozaszpitalne zapalenie płuc, profilaktyka zakażeń, przewlekłe zapalenie oskrzeli, sulbaktam, sultamycylina, zakażenie bakteryjne, zakażenie kości i stawów, zakażenie przewodu pokarmowego, zakażenie rzeżączkowe, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej macicy, zapalenie migdałków, zapalenie nagłośni, zapalenie oskrzeli, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie tkanki łącznej miednicy, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wsierdzia, zapalenie zatok - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – Patofizjologia i mechanizm
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego (OZPŻ) jest stanem zapalnym rozwijającym się w ciągu kilku godzin, najczęściej na tle niedrożności przewodu pęcherzykowego, głównie spowodowanej kamicą żółciową (90-95% przypadków). Patomechanizm obejmuje zatrzymanie żółci, wzrost ciśnienia wewnątrzpęcherzykowego, zaburzenia ukrwienia ściany pęcherzyka oraz uwolnienie fosfolipazy A, która przekształca lecytynę w toksyczną lizolecytynę. Proces zapalny jest podtrzymywany przez mediatory, takie jak prostaglandyny, prowadząc do obrzęku, martwicy i ropnego zapalenia. Niedokrwienie ściany pęcherzyka, szczególnie dna, skutkuje martwicą, a nieleczone OZPŻ może przejść w fazy obrzękową (2-4 dni), martwiczą (3-5 dni) i ropną (7-10 dni), z ryzykiem perforacji, ropni okołopęcherzykowych i przetok żółciowych.
acalculous cholecystitis, bakteria Gram-ujemna, cholecystokinina, emphysematous cholecystitis, fosfolipaza A, kamica żółciowa, kolka żółciowa, lizolecytyna, mediator zapalny, niedokrwienie tkanek, niedrożność przewodu pęcherzykowego, ostre zapalenie kamicze pęcherzyka żółciowego, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, perforacja pęcherzyka żółciowego, prostaglandyna, przekrwienie żylne, ropień okołopęcherzykowy, ropniak pęcherzyka żółciowego, tętnica pęcherzykowa, wstrząs septyczny, zakażenie bakteryjne, zapalenie otrzewnej żółciowe, zatrzymanie żółci, zespół Mirizziego, zgorzel pęcherzyka żółciowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dalacin C 150 mg
Klindamycyna, aktywny składnik Dalacin C, jest antybiotykiem z grupy linkozamidów (kod ATC: J01FF01), stosowanym ogólnoustrojowo w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy białek bakteryjnych poprzez wiązanie się z podjednostką 50S rybosomu, co prowadzi do zahamowania translacji i składania rybosomu. Klindamycyna wykazuje głównie działanie bakteriostatyczne, a jej skuteczność terapeutyczna jest ściśle związana z parametrem farmakodynamicznym %T/MIC, czyli procentem czasu, w którym stężenie leku przekracza minimalne stężenie hamujące (MIC) dla danego patogenu. Oporność na klindamycynę wynika głównie z mutacji w miejscu wiązania antybiotyku w rRNA, metylacji nukleotydów 23S rRNA oraz rzadziej z modyfikacji białek rybosomalnych lub mechanizmów efflux. Występuje oporność krzyżowa z makrolidami i streptograminami B (fenotyp MLSB), a częstość oporności jest wyższa wśród MRSA i penicylinoopornych izolatów Streptococcus pneumoniae.
antybiotyk linkozamidowy, bakteria beztlenowa, bakteria tlenowa, bakteryjna waginoza, Chlamydia trachomatis, Clostridioides difficile, działanie bakteriostatyczne, EUCAST, fosforan klindamycyny, gronkowiec koagulazo-ujemny, hamowanie syntezy ściany komórkowej, klindamycyna, malaria, minimalne stężenie hamujące, oporność indukowalna, oporność krzyżowa, paciorkowiec beta-hemolizujący, paciorkowiec zieleniący, Plasmodium falciparum, Pneumocystis jirovecii, podjednostka 50S rybosomu bakteryjnego, pozaszpitalne zapalenie płuc, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, spektrum przeciwdrobnoustrojowe, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, toksoplazmoza, Toxoplasma gondii, zakażenie bakteryjne, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie wewnątrzbrzuszne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Duracef 500 mg
Cefadroksyl, substancja czynna leku Duracef 500 mg, jest antybiotykiem β-laktamowym z grupy cefalosporyn pierwszej generacji, stosowanym w leczeniu zakażeń bakteryjnych wywołanych przez wrażliwe szczepy bakterii. Wskazania obejmują zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych, w tym zapalenie gardła i migdałków podniebiennych wywołane przez paciorkowce beta-hemolizujące grupy A, zakażenia układu moczowego spowodowane przez Escherichia coli, Proteus mirabilis oraz Klebsiella spp., a także zakażenia skóry i tkanek miękkich wywołane przez Staphylococcus spp. i Streptococcus spp. Lek jest również stosowany w terapii osteomyelitis oraz bakteryjnego zapalenia stawów, gdzie wymagana jest długotrwała antybiotykoterapia. Każda kapsułka zawiera 500 mg cefadroksylu jednowodnego, a preparat zawiera laktozę, co należy uwzględnić u pacjentów z jej nietolerancją.
alergia na antybiotyki β-laktamowe, antybiotyk β-laktamowy, badanie mikrobiologiczne, bakteria Gram-dodatnia, bakteryjne zapalenie stawów, cefadroksyl, cefalosporyna pierwszej generacji, czynnik etiologiczny zakażenia, Escherichia coli, funkcja nerek, gorączka reumatyczna, gronkowiec, Klebsiella, nietolerancja laktozy, paciorkowiec, paciorkowiec beta-hemolizujący, Proteus mirabilis, reakcja alergiczna, wrażliwość patogenu, zaburzenie przewodu pokarmowego, zakażenie bakteryjne, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie gardła i migdałków, zapalenie szpiku kostnego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ospen 1500 1 500 000 j.m.
Ospen 1500 to preparat zawierający fenoksymetylopenicylinę potasową w dawce 1 500 000 IU (981 mg) w postaci tabletek powlekanych, należący do grupy antybiotyków penicylinowych. Lek jest wskazany do leczenia zakażeń bakteryjnych o nasileniu od lekkiego do umiarkowanego, wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na penicylinę. Wskazania obejmują zakażenia górnych dróg oddechowych (płonica, zapalenie gardła i migdałków, ropne zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie zatok, ostre zapalenie ucha środkowego, angina Vincenta), zakażenia dolnych dróg oddechowych (bakteryjne zapalenie oskrzeli, bakteryjne zapalenie płuc, odoskrzelowe zapalenie płuc) oraz zakażenia skóry i tkanek miękkich (róża, różyca, ropne zapalenie skóry, liszajec, czyraczność, ropnie, ropowica). Preparat jest również stosowany w profilaktyce gorączki reumatycznej po paciorkowcowym zapaleniu gardła.
angina Vincenta, antybiotyk penicylinowy, bakteryjne zapalenie oskrzeli, bakteryjne zapalenie płuc, czyraczność, etiologia paciorkowcowa, fenoksymetylopenicylina potasowa, gorączka reumatyczna, kłębuszkowe zapalenie nerek, liszajec, odoskrzelowe zapalenie płuc, paciorkowcowe zapalenie gardła, paciorkowiec grupy A, penicylina, płonica, posocznica, ropień, ropne zapalenie skóry, ropniak opłucnej, ropowica, róża, różyca, Streptococcus pyogenes, wrażliwość na penicylinę, zakażenie bakteryjne, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie gardła, zapalenie gardła i migdałków, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie osierdzia, zapalenie stawów, zapalenie szpiku, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wsierdzia, zapalenie zatok - Leksykon substancji czynnych
Cefuroksym – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Cefuroksym, antybiotyk z grupy cefalosporyn II generacji, wykazuje zróżnicowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn w zależności od drogi podania. Preparaty doznęgówkowe (Aprokam, Ximaract 50 mg) nie wykazują istotnego wpływu na funkcje psychomotoryczne. W przypadku postaci pozajelitowych (Zinacef, Biofuroksym, Cefuroxim-MIP, Cefuroxime TZF) brak jest specyficznych badań, jednak ocenia się, że wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów jest mało prawdopodobny. Natomiast preparaty doustne (Bioracef, Ceroxim, Furocef, Tarsime, Xorimax, Zinnat) mogą powodować zawroty głowy, co stanowi istotne działanie niepożądane wpływające na bezpieczeństwo pacjenta podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
badanie kliniczne, cefalosporyna II generacji, cefuroksym, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, funkcja psychomotoryczna, podanie domięśniowe, podanie dożylne, postać doustna, postać parenteralna, postać pozajelitowa, preparat doustny, preparat pozajelitowy, roztwór do wstrzykiwań, zakażenie bakteryjne, zawiesina leku, zawrót głowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Augmentin 875 mg + 125 mg
Augmentin, zawierający amoksycylinę 875 mg oraz kwas klawulanowy 125 mg, jest antybiotykiem łączącym aminopenicylinę z inhibitorem beta-laktamaz, stosowanym w leczeniu różnorodnych zakażeń bakteryjnych u pacjentów pediatrycznych i dorosłych. Wskazania obejmują ostre bakteryjne zapalenie zatok przynosowych (przy utrzymujących się objawach >7 dni lub ciężkim przebiegu), ostre zapalenie ucha środkowego (zwłaszcza oporne na leczenie pierwszego rzutu), zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli z potwierdzoną etiologią bakteryjną, pozaszpitalne zapalenie płuc o etiologii bakteryjnej, a także zakażenia układu moczowego, takie jak zapalenie pęcherza moczowego i odmiedniczkowe zapalenie nerek. Lek wykazuje również skuteczność w leczeniu zakażeń tkanek miękkich, ropni okołozębowych oraz zapalenia kości i szpiku, dzięki szerokiemu spektrum działania obejmującemu patogeny tlenowe i beztlenowe, w tym szczepy produkujące beta-laktamazy.
amoksycylina, antybiogram, antybiotyk beta-laktamowy, duszność, etiologia bakteryjna, inhibitor beta-laktamaz, kwas klawulanowy, lek przeciwbakteryjny, odkrztuszanie wydzieliny, odmiedniczkowe zapalenie nerek, ostre bakteryjne zapalenie zatok przynosowych, ostre zapalenie ucha środkowego, patogen, patogen beztlenowy, patogen produkujący beta-laktamazy, pozaszpitalne zapalenie płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, ropień okołozębowy, wirusowe zapalenie zatok, zakażenie bakteryjne, zapalenie kości i szpiku, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon substancji czynnych
Mniszek – Wskazania do stosowania
Mniszek lekarski (Taraxacum officinale), a szczególnie sok z korzenia (Taraxaci radicis succus) w stężeniu 15% (15 g/100 g produktu) w preparacie Nefrobonisol, wykazuje działanie moczopędne, co czyni go użytecznym w zwiększaniu diurezy u pacjentów wymagających takiego efektu. Preparat zawiera sok w stosunku 1:1, ekstrahowany etanolem 96% (V/V) i wodą, co zapewnia wysoką biodostępność substancji czynnych. Mniszek jest stosowany pomocniczo w łagodnych stanach zapalnych dróg moczowych oraz w profilaktyce i leczeniu piasku nerkowego, gdzie zwiększona diureza wspomaga eliminację drobnych złogów i wypłukiwanie patogenów. Należy jednak pamiętać, że preparat zawiera 45-55% etanolu (V/V), co może mieć znaczenie kliniczne u wybranych grup pacjentów.
antybiotykoterapia, biodostępność, diureza, działanie moczopędne, efekt diuretyczny, funkcja nerek, infekcja dróg moczowych, liść brzozy, mniszek lekarski, nawłoć pospolita, piasek nerkowy, płyn doustny, skrzyp, sok z korzenia mniszka, układ moczowy, zakażenie bakteryjne, zapalenie dróg moczowych, ziele krwawnika, ziele pokrzywy, złogi - Leksykon substancji czynnych
Ertapenem – Wskazania do stosowania
Ertapenem, antybiotyk z grupy karbapenemów, jest wskazany do leczenia poważnych zakażeń bakteryjnych u dzieci (od 3 miesięcy) i dorosłych, podawany wyłącznie drogą pozajelitową. Wskazania terapeutyczne obejmują powikłane zakażenia wewnątrzbrzuszne (w tym zapalenie otrzewnej i ropnie), pozaszpitalne zapalenie płuc, ostre zakażenia ginekologiczne oraz zakażenia skóry i tkanek miękkich, zwłaszcza w przebiegu stopy cukrzycowej. Preparaty dostępne są w dawce 1 g proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, a dawkowanie dostosowuje się do wieku i masy ciała pacjenta zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego. Ertapenem jest również stosowany profilaktycznie w zapobieganiu zakażeniom po planowych zabiegach chirurgicznych jelita grubego i odbytnicy.
antybiotykoterapia, droga pozajelitowa, ertapenem, infekcja wewnątrzbrzuszna, jelito grube, karbapenemy, lek przeciwbakteryjny, oporność bakterii, oporność na karbapenemy, powikłanie infekcyjne, pozaszpitalne zapalenie płuc, profilaktyka okołooperacyjna, proszek do sporządzania koncentratu, ropień wewnątrzbrzuszny, roztwór do infuzji, stopa cukrzycowa, wrażliwość bakterii, zakażenie bakteryjne, zakażenie ginekologiczne, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie miejsca operowanego, zakażenie tkanek miękkich, zapalenie miednicy mniejszej, zapalenie otrzewnej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Xiflodrop 5 mg/ml
Produkt leczniczy Xiflodrop, zawierający chlorowodorek moksyfloksacyny w stężeniu 5,45 mg/ml (co odpowiada 5 mg moksyfloksacyny w 1 ml roztworu), jest wskazany do miejscowego leczenia ropnego, bakteryjnego zapalenia spojówek wywołanego przez szczepy bakterii wrażliwe na moksyfloksacynę. Każda kropla dostarcza około 190 µg substancji czynnej. Preparat charakteryzuje się osmolalnością 290 mOsmol/kg ± 5% oraz pH w zakresie 6,3–7,3, co zapewnia kompatybilność z tkankami oka oraz stabilność roztworu. Wskazaniem do stosowania są kliniczne objawy bakteryjnego zapalenia spojówek, takie jak zaczerwienienie, ropna wydzielina, dyskomfort, łzawienie i sklejanie powiek, szczególnie rano.
antybiotykooporność, badanie mikrobiologiczne, bakteryjne zapalenie spojówek, chlorowodorek moksyfloksacyny, etiologia bakteryjna, fluorochinolon, infekcja oka, lek przeciwbakteryjny, lekooporność, moksyfloksacyna, posiew bakteryjny, racjonalna antybiotykoterapia, ropna wydzielina, ropne bakteryjne zapalenie spojówek, sklejanie powiek, spektrum działania, wrażliwość bakterii, zaczerwienienie spojówek, zakażenie bakteryjne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Moxifloxacin Kabi 400 mg/250 ml
Moxifloxacin Kabi to fluorochinolonowy antybiotyk dożylny dostępny w postaci roztworu do infuzji o stężeniu 400 mg/250 ml (1,6 mg/ml), stosowany w leczeniu pozaszpitalnego zapalenia płuc oraz powikłanych zakażeń skóry i tkanki podskórnej. Lek nie jest pierwszym wyborem w terapii tych zakażeń i powinien być stosowany jedynie w sytuacjach, gdy inne antybiotyki są niewłaściwe lub nieskuteczne, np. z powodu oporności patogenów, przeciwwskazań do leków pierwszego rzutu, niepowodzenia terapii empirycznej lub ciężkiego przebiegu infekcji wymagającego szybkiego działania o szerokim spektrum. Preparat charakteryzuje się pH 5,0-6,0, osmolalnością 260-330 mOsm/kg oraz zawiera 54,4 mmol sodu w 250 ml roztworu, co jest istotne u pacjentów z ograniczeniami podaży sodu.
chlorowodorek moksyfloksacyny, działanie niepożądane, fluorochinolon, infekcja dolnych dróg oddechowych, interwencja chirurgiczna, lek przeciwbakteryjny, moksyfloksacyna, oporność patogenów, osmolalność, powikłane zakażenie skóry i tkanki podskórnej, powikłanie sercowo-naczyniowe, pozaszpitalne zapalenie płuc, racjonalna antybiotykoterapia, roztwór do infuzji, terapia empiryczna, zakażenie bakteryjne, zapalenie miąższu płucnego - Leksykon chorób i schorzeń
Wrastający paznokieć – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Wrastający paznokieć (onychocryptus) to schorzenie dotykające około 20% pacjentów z problemami stóp, najczęściej palucha, charakteryzujące się wrastaniem brzegu paznokcia w otaczającą skórę, co prowadzi do bólu, zaczerwienienia, obrzęku i ryzyka infekcji bakteryjnej. Diagnostyka opiera się na objawach klinicznych, takich jak ból, wysięk ropny, ziarninowanie oraz rozszerzenie stanu zapalnego, a klasyfikacja schorzenia dzieli je na trzy stopnie zaawansowania: I (łagodny), II (umiarkowany) i III (ciężki). Leczenie zachowawcze, obejmujące moczenie stopy 3-4 razy dziennie przez 10-20 minut, unoszenie brzegu paznokcia, stosowanie maści antybiotykowych i odpowiednie obuwie, jest zalecane w stopniach I i II, natomiast interwencje chirurgiczne, takie jak częściowe usunięcie paznokcia i matrycektomia, są wskazane w stopniu III lub przy nawrotach. W przypadku infekcji stosuje się antybiotyki doustne lub miejscowe, jednak ich użycie jest ograniczone do rozległych zakażeń, gdyż większość stanów zapalnych wynika z reakcji na ciało obce.
ablacja radiowa, antybiotyk doustny, antybiotyk miejscowy, antybiotykoterapia, badanie fizykalne, cellulitis, choroba naczyń obwodowych, fenolizacja, grzybica paznokci, kortykosteroid, łożysko paznokcia, macierz paznokcia, matrycektomia, nadmierna potliwość, neuropatia obwodowa, obuwie ochronne, podolog, sól Epsom, stan zapalny, wrastający paznokieć, wysięk ropny, zaburzenie krążenia, zakażenie bakteryjne, zanokcica, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cefepime Kabi 1 g
Cefepime Kabi to cefalosporyna IV generacji, dostępna w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji w dawkach 1 g (1189,2 mg cefepimu dichlorowodorku jednowodnego) oraz 2 g (2378,5 mg). Lek jest wskazany do leczenia ciężkich zakażeń bakteryjnych u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat, takich jak szpitalne zapalenie płuc, powikłane zakażenia dróg moczowych i jamy brzusznej, zapalenie otrzewnej związane z dializą oraz bakteriemia powiązana z tymi zakażeniami. U pacjentów pediatrycznych (2 miesiące do 12 lat, masa ciała ≤40 kg) stosuje się go w ciężkich postaciach szpitalnego zapalenia płuc i powikłanych zakażeniach dróg moczowych. Cefepime Kabi jest również zalecany w terapii empirycznej neutropenii z gorączką, gdzie istnieje wysokie ryzyko zakażeń bakteryjnych. Po sporządzeniu roztworu pH powinno mieścić się w zakresie 4,0-6,0.
antybiotykoterapia, bakteriemia, cefalosporyna czwartej generacji, cefepim, ciężkie zakażenie bakteryjne, dializa otrzewnowa, infuzja dożylna, lek przeciwbakteryjny, neutropenia, oporność bakteryjna, oporność na antybiotyki, powikłane zakażenie dróg moczowych, powikłane zakażenie jamy brzusznej, sepsa, szpitalne zapalenie płuc, terapia skojarzona, zakażenie bakteryjne, zapalenie otrzewnej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Co-amoxiclav Bluefish 500 mg + 125 mg
Co-amoxiclav Bluefish w dawce 500 mg amoksycyliny i 125 mg kwasu klawulanowego to połączenie antybiotyku beta-laktamowego z inhibitorem beta-laktamaz, skuteczne w leczeniu zakażeń bakteryjnych wywołanych przez drobnoustroje produkujące beta-laktamazy. Preparat jest wskazany u dorosłych i dzieci w terapii ostrych infekcji górnych dróg oddechowych, takich jak bakteryjne zapalenie zatok przynosowych i ostre zapalenie ucha środkowego, zwłaszcza w przypadkach nawracających lub opornych na monoterapię amoksycyliną. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w leczeniu zaostrzeń przewlekłego zapalenia oskrzeli, zewnątrzszpitalnego zapalenia płuc, zakażeń układu moczowego (zapalenie pęcherza moczowego i odmiedniczkowe zapalenie nerek), a także zakażeń skóry, tkanek miękkich i układu kostno-stawowego, w tym zapalenia kości i szpiku.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk beta-laktamowy, badanie mikrobiologiczne, infekcja dolnych dróg oddechowych, infekcja odontogeniczna, inhibitor beta-laktamaz, lek przeciwbakteryjny, lekowrażliwość, monoterapia amoksycyliną, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oporność drobnoustrojów, ostra infekcja górnych dróg oddechowych, ostre bakteryjne zapalenie zatok przynosowych, ostre zapalenie ucha środkowego, ropień okołozębowy, zakażenie bakteryjne, zakażenie po ukąszeniu zwierzęcia, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie układu kostno-stawowego, zakażenie układu moczowego, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, zapalenie kości i szpiku, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie tkanki łącznej, zewnątrzszpitalne zapalenie płuc - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bendamustyna medac
Bendamustyna chlorowodorek, stosowana jako lek przeciwnowotworowy, wymaga ścisłego monitorowania hematologicznego, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów takich jak liczba leukocytów (> 4 000/μl), płytek krwi (> 100 000/μl), neutrofili oraz stężenia hemoglobiny, wykonywanych co najmniej raz w tygodniu. Terapia może prowadzić do mielosupresji, przedłużającej się limfopenii (< 600/μl) oraz znacznego obniżenia liczby limfocytów T CD4+ (< 200/μl), co zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń oportunistycznych, w tym PJP, VZV, CMV oraz PML, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu rytuksymabu. U pacjentów z liczbą CD4+ < 200/μl zaleca się profilaktykę PJP oraz ścisłe monitorowanie objawów infekcji, a w przypadku ich wystąpienia rozważenie przerwania leczenia. Ponadto, u nosicieli HBV konieczne jest badanie przesiewowe przed terapią, konsultacje specjalistyczne oraz monitorowanie w trakcie i po zakończeniu leczenia ze względu na ryzyko reaktywacji zakażenia, które może prowadzić do ostrej niewydolności wątroby lub zgonu.
bendamustyna chlorowodorek, działanie teratogenne i mutagenne, hemoglobina, leukocyty, limfocyty T CD4+, limfopenia, mielosupresja, neutrofile, nieczerniakowy rak skóry, niewydolność serca, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, osutka polekowa z eozynofilią, płytki krwi, Pneumocystis jiroveci, podanie pozanaczyniowe, posocznica, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, reakcja skórna, reaktywacja zakażenia, stężenie potasu, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wirus cytomegalii, wirus ospy wietrznej i półpaśca, wynaczynienie, zaburzenie pracy serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie bakteryjne, zakażenie HBV, zakażenie oportunistyczne, zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cetix 100 mg/5 ml
Cetix, zawierający cefiksym w stężeniu 100 mg/5 ml w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej, jest cefalosporynowym antybiotykiem stosowanym w leczeniu zakażeń bakteryjnych wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na cefiksym. Preparat jest wskazany u dzieci powyżej 6 miesięcy, młodzieży oraz dorosłych i znajduje zastosowanie w terapii zakażeń dolnych dróg oddechowych (zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, pozaszpitalne zapalenie płuc), zakażeń dróg moczowych (zapalenie dolnych dróg moczowych, odmiedniczkowe zapalenie nerek) oraz zakażeń górnych dróg oddechowych (zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zapalenie gardła). Dawkowanie u dzieci powinno być dostosowane do masy ciała, a u dorosłych obejmuje pełen zakres wskazań klinicznych.
antybiotyk cefalosporynowy, badanie mikrobiologiczne, cefiksym, cefiksym trójwodny, czynnik etiologiczny zakażenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oporność bakterii, pozaszpitalne zapalenie płuc, racjonalna antybiotykoterapia, zakażenie bakteryjne, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zaostrzenie POChP, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, zapalenie dolnych dróg moczowych, zapalenie gardła, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Locoid Lipocream 1 mg/g
Locoid Lipocream, zawierający 1 mg/g 17-maślanu hydrokortyzonu, jest przeciwwskazany w przypadku zakażeń skórnych o różnej etiologii, w tym bakteryjnych (np. kiła, gruźlica), wirusowych (ospa wietrzna, opryszczka, półpasiec), grzybiczych oraz pasożytniczych. Stosowanie tego miejscowego glikokortykosteroidu na zakażoną skórę może prowadzić do nasilenia infekcji, rozprzestrzeniania patogenów oraz maskowania objawów, co utrudnia prawidłową diagnozę i leczenie. Ponadto, lek nie powinien być aplikowany na obszary z uszkodzoną ciągłością skóry, takie jak owrzodzenia czy rany, ze względu na ryzyko opóźnienia gojenia oraz zwiększonego wchłaniania substancji czynnej do krwiobiegu i potencjalnych działań ogólnoustrojowych.
17-maślan hydrokortyzonu, acne vulgaris, dermatitis perioralis, gruźlica skóry, grzybica skóry, kiła, kontaktowe zapalenie skóry, miejscowa odpowiedź immunologiczna, miejscowy glikokortykosteroid, miejscowy kortykosteroid, nadwrażliwość, opryszczka, ospa wietrzna, owrzodzenie skóry, półpasiec, rosacea, zakażenie bakteryjne, zakażenie skórne, zakażenie wirusowe, zarażenie pasożytnicze - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Soprobec
Produkt leczniczy Soprobec, stosowany wziewnie, wymaga precyzyjnej techniki inhalacji oraz regularnego, codziennego stosowania, nawet w okresach bezobjawowych, aby zapewnić skuteczną kontrolę astmy. Nie jest przeznaczony do leczenia ostrych napadów astmy, gdzie konieczne jest stosowanie szybko działających leków rozszerzających oskrzela. Nagłe przerwanie terapii jest niewskazane, a pogorszenie kontroli choroby, objawiające się częstszym użyciem leków doraźnych, wymaga ponownej oceny leczenia. Długotrwałe stosowanie wziewnych kortykosteroidów, zwłaszcza w dużych dawkach, może prowadzić do działań ogólnoustrojowych, takich jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma, jaskra oraz objawy psychiczne. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki oraz regularne monitorowanie wzrostu u pacjentów pediatrycznych.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, cechy cushingoidalne, centralna chorioretinopatia surowicza, duszność, gruźlica, hipoglikemia, jadłowstręt, kandydoza jamy ustnej, kortykosteroid wziewny, lek przeciwhistaminowy, lek rozszerzający oskrzela, nadmierna aktywność psychoruchowa, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, nieostre widzenie, obniżenie rezerwy nadnerczowej, osteoporoza, ostry napad astmy, ostry przełom nadnerczowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, świszczący oddech, wyprysk, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydrocortisonum oceanic
Produkt leczniczy Hydrocortisonum Oceanic w postaci kremu zawiera 5 mg/g hydrokortyzonu octanu i powinien być stosowany zgodnie z zaleceniami, nie dłużej niż 7 dni bez konsultacji lekarskiej. Dłuższa terapia wymaga nadzoru specjalisty ze względu na ryzyko miejscowych i ogólnoustrojowych działań niepożądanych, zwłaszcza przy aplikacji na rozległe powierzchnie skóry, pod opatrunkami okluzyjnymi lub u dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko zahamowania wzrostu. Stosowanie na skórę twarzy wymaga szczególnej ostrożności i powinno odbywać się wyłącznie na zlecenie lekarza z uwagi na ryzyko ścieńczenia skóry, teleangiektazji, trądziku posteroidowego oraz zaniku tkanki tłuszczowej. W przypadku braku poprawy lub zaostrzenia objawów po tygodniu terapii konieczna jest ponowna konsultacja lekarska.
alkohol cetostearylowy, ciąża, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, glikol propylenowy, hydrokortyzon octan, karmienie piersią, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, leczenie przeciwbakteryjne, leczenie przeciwgrzybicze, nadzór specjalistyczny, opatrunek okluzyjny, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, podrażnienie skóry, populacja pediatryczna, reakcja alergiczna, reakcja kontaktowa, reakcja typu późnego, ścieńczenie skóry, stosunek korzyści do ryzyka, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, wchłanianie hydrokortyzonu, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zaostrzenie objawów - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pimafucort (10 mg + 10 mg + 3500 I.U.)/g
Pimafucort w postaci maści zawiera natamycynę (10 mg/g), hydrokortyzon (10 mg/g) oraz neomycynę (3500 I.U./g) i jest przeciwwskazany w przypadku pierwotnych zakażeń bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych, drożdżakowych oraz pasożytniczych skóry, gdyż kortykosteroid może maskować objawy i pogarszać stan kliniczny. Nie należy stosować go na uszkodzoną skórę, w tym przy chorobach wrzodowych, ranach ostrych i przewlekłych, owrzodzeniach podudzi oraz ranach oparzeniowych, ze względu na ryzyko zaburzenia gojenia i zwiększonego wchłaniania substancji czynnych. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z wcześniejszymi reakcjami niepożądanymi na miejscowe kortykosteroidy, takimi jak posteroidowe okołowargowe zapalenie skóry czy rozstępy skórne.
acne vulgaris, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk przeciwgrzybiczy, atrofia, choroba wrzodowa skóry, gentamycyna, hydrokortyzon, ichthyosis, infekcja skórna, kanamycyna, kortykosteroid, kruchość naczyń krwionośnych, młodzieńczy wyprysk stóp, natamycyna, neomycyna, niewydolność tętnicza, niewydolność żylna, owrzodzenie podudzi, polien, posteroidowe okołowargowe zapalenie skóry, rana oparzeniowa, reakcja krzyżowa, rosacea, rozstępy skórne, rybia łuska, streptomycyna, trądzik pospolity, trądzik różowaty, zakażenie bakteryjne, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zanik skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Predasol
Lek Predasol, zawierający prednizolon, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak reakcje anafilaktyczne (niewydolność krążenia, zatrzymanie akcji serca, arytmie, skurcz oskrzeli, zmiany ciśnienia tętniczego). Ze względu na immunosupresyjne działanie, istnieje zwiększone ryzyko zakażeń bakteryjnych, wirusowych, pasożytniczych i grzybiczych, w tym aktywacji utajonych infekcji (gruźlica, WZW B). Leczenie Predasolem wymaga starannej oceny korzyści i ryzyka, szczególnie u pacjentów z ostrymi i przewlekłymi zakażeniami, w okresie szczepień żywymi szczepionkami, chorobami przewodu pokarmowego (ryzyko perforacji), chorobami serca, nadciśnieniem, cukrzycą, chorobami psychicznymi, jaskrą oraz u osób z miastenią. Konieczne jest monitorowanie elektrolitów (zwłaszcza potasu), funkcji serca i nerek oraz stosowanie profilaktyki osteoporozy i leczenia wspomagającego (IPP, suplementacja wapnia i witaminy D3). W przypadku dużych dawek prednizolonu zaleca się ograniczenie sodu i zwiększenie podaży potasu.
antagonista receptora H2, arytmia, bisfosfonian, bradykardia, centralna chorioretinopatia surowicza, choroba Heinego-Medina, cukrzyca, fluorochinolon, glikokortykosteroid, gruźlica, guz chromochłonny, hipokaliemia, immunosupresja, inhibitor pompy protonowej, jaskra, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność krążenia, niewydolność serca, opryszczka, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, perforacja jelita, półpasiec, przełom nerkowy, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, strongyloidoza, twardzina układowa, węgorek jelitowy, wirusowe zapalenie wątroby, wrzód żołądka i jelit, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zakażenie pasożytnicze, zakażenie wirusowe, zapalenie otrzewnej, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie węzłów chłonnych, zatrzymanie pracy serca, zerwanie ścięgna