substancja chelatująca
Substancja chelatująca (chelator) to związek chemiczny tworzący kompleksy z jonami metali poprzez wiązania koordynacyjne. W medycynie chelatory są wykorzystywane głównie w leczeniu zatruć metalami ciężkimi oraz w przypadkach nadmiernego gromadzenia się metali w organizmie.
Najczęściej stosowane substancje chelatujące w praktyce klinicznej to: kwas etylenodiaminotetraoctowy (EDTA), dimerkaprol (BAL), penicellamina, deferoksamina oraz kwas dimerkaptosuksynowy (DMSA). Każdy z tych związków wykazuje różne powinowactwo do określonych metali, co determinuje ich zastosowanie w konkretnych przypadkach klinicznych.
Terapia chelatacyjna znajduje zastosowanie w leczeniu zatruć ołowiem, rtęcią, arsenem, miedzią i żelazem. Jest też standardem postępowania w chorobach spichrzeniowych, jak hemochromatoza (nadmiar żelaza) czy choroba Wilsona (nadmiar miedzi). Należy pamiętać, że substancje chelatujące mogą również wiązać pierwiastki niezbędne dla organizmu, dlatego ich stosowanie wymaga monitorowania stanu pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Xalofree 50 mcg/ml
Produkt leczniczy Xalofree to roztwór kropli do oczu zawierający latanoprost w stężeniu 50 µg/ml, dostarczający dawkę terapeutyczną około 1,5 µg na pojedynczą kroplę. Preparat zawiera substancje pomocnicze, w tym 6,4 mg fosforanów na ml, które pełnią funkcje buforowe i stabilizujące pH (5,5-6,5) oraz osmolalność (250-320 mOsm/kg), co zapewnia dobrą tolerancję miejscową. Opakowania dostępne są w pojemnościach 2,5 ml i 7,5 ml, z okresem ważności odpowiednio 18 miesięcy i 2 lata, a po otwarciu zachowują stabilność przez 30 dni (2,5 ml) lub 90 dni (7,5 ml). Preparat należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, bez zamrażania, aby uniknąć degradacji latanoprostu.
chlorek sodu, degradacja substancji czynnej, diwodorofosforan sodu jednowodny, edetynian disodu, fosforan disodu, HDPE, krople do oczu, kroplomierz wielodawkowy, kwas solny, latanoprost, niezgodność farmaceutyczna, osmolalność, parametry fizykochemiczne, polietylen wysokiej gęstości, polisorbat 80, substancja chelatująca, substancja pomocnicza, system buforowy, tiomersal, wodorotlenek sodu, worek spojówkowy, wytrącanie osadu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Epiduo 0,1% + 2,5%
Preparat Epiduo w formie żelu zawiera dwie substancje czynne: adapalen w stężeniu 0,1% (1 mg/g) oraz benzoilu nadtlenek w stężeniu 2,5% (25 mg/g). Połączenie to wykazuje synergistyczne działanie przeciwtrądzikowe, łącząc mechanizmy normalizacji rogowacenia, działania przeciwzapalnego oraz przeciwbakteryjnego. Żel ma białą lub lekko żółtą, nieprzejrzystą konsystencję, co ułatwia aplikację na skórę twarzy i innych obszarów objętych zmianami chorobowymi. Preparat zawiera także substancje pomocnicze, w tym glikol propylenowy (4,0%, 40 mg/g), który może mieć znaczenie u pacjentów z nadwrażliwościami.
adapalen, dokuzynian sodu, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwtrądzikowe, działanie przeciwzapalne, edetynian disodu, Epiduo, glikol propylenowy, kopolimer akryloamidu, nadtlenek benzoilu, nadwrażliwość, niezgodność farmaceutyczna, rogowacenie, środek powierzchniowo czynny, substancja chelatująca, substancja czynna, substancja pomocnicza - Leksykon leków
Skład i postać leku – Pantoprazol Zentiva 40 mg
Pantoprazol Zentiva w dawce 40 mg dostępny jest w formie liofilizowanego proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, zawierającego pantoprazol sodowy półtorawodny. Po rekonstytucji 10 ml roztworu chlorku sodu 0,9% uzyskuje się roztwór o stężeniu 4 mg/ml, charakteryzujący się przejrzystością i żółtawym zabarwieniem. Preparat zawiera substancje pomocnicze, takie jak disodu edetynian i wodorotlenek sodu, które stabilizują roztwór i dostosowują jego pH. Roztwór można podawać bezpośrednio po rekonstytucji lub po dalszym rozcieńczeniu w 100 ml roztworu chlorku sodu 0,9% lub glukozy 5%. Do rozcieńczania należy stosować wyłącznie pojemniki szklane lub plastikowe, a podanie dożylne powinno trwać od 2 do 15 minut, z użyciem igły o rozmiarze 21G. Preparat jest przeznaczony do jednorazowego użytku.
czystość mikrobiologiczna, disodu edetynian, guma chlorobutylowa, liofilizowany proszek, niezgodność farmaceutyczna, pantoprazol, pantoprazol sodowy półtorawodny, podanie dożylne, proszek do sporządzania roztworu, rekonstytucja, roztwór chlorku sodu, roztwór glukozy, sodu wodorotlenek, stabilność chemiczna i fizyczna, substancja chelatująca - Leksykon leków
Skład i postać leku – Metronidazol Jelfa 10 mg/g
Metronidazol Jelfa w postaci żelu zawiera 10 mg metronidazolu na gram preparatu i jest przeznaczony do stosowania miejscowego na skórę. Żel ma postać bezbarwnego, przezroczystego i jednolitego produktu, co ułatwia aplikację i zapewnia odpowiednią penetrację substancji czynnej. Preparat zawiera substancje pomocnicze takie jak metylu parahydroksybenzoesan (0,8 mg/g), propylu parahydroksybenzoesan (0,2 mg/g), glikol propylenowy (150 mg/g) oraz etanol (150 mg/g), które pełnią funkcje konserwujące, nawilżające i stabilizujące. Lek jest konfekcjonowany w tubie membranowej o pojemności 15 g, zabezpieczonej przed zanieczyszczeniem i utlenianiem.
disodu edetynian, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, etanol, glikol propylenowy, karbomery, metronidazol, metylu parahydroksybenzoesan, niezgodność farmaceutyczna, penetracja substancji czynnej, produkt leczniczy stosowany miejscowo, propylu parahydroksybenzoesan, regulator lepkości, regulator pH, substancja chelatująca, substancja żelująca, trolamina, żel do stosowania miejscowego - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tropicamidum WZF 0,5% 5 mg/ml
Tropicamidum WZF 0,5% to okulistyczny roztwór kropli do oczu zawierający 5 mg/ml (0,5%) tropikamidu jako substancję czynną. Preparat ma postać bezbarwnego, przezroczystego płynu i jest przeznaczony do miejscowego stosowania zewnętrznego, poprzez podanie do worka spojówkowego. W skład leku wchodzą substancje pomocnicze takie jak chlorek sodu (izotoniczność), disodu edetynian (chelatujący), benzalkoniowy chlorek (0,1 mg/ml, konserwant), kwas solny rozcieńczony (regulacja pH) oraz woda oczyszczona. Produkt jest konfekcjonowany w dwie butelki polietylenowe po 5 ml, wyposażone w kroplomierz i zakrętkę z pierścieniem gwarancyjnym, co zabezpiecza przed zanieczyszczeniem i niepożądanym otwarciem.
chlorek benzalkoniowy, chlorek sodu, edetynian disodu, interakcja lekowa, krople do oczu, leczenie okulistyczne, niezgodność farmaceutyczna, pierścień gwarancyjny, płyn łzowy, podanie oczne, środek konserwujący, substancja chelatująca, substancja czynna, substancja pomocnicza, tropikamid, warunki przechowywania leku, worek spojówkowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Gastrografin (660 mg + 100 mg)/ml
Gastrografin to roztwór doustny i doodbytniczy o stężeniu 660 mg + 100 mg/ml, zawierający 10 g sodu amidotryzoinianu oraz 66 g megluminy amidotryzoinianu na 100 ml, które pełnią funkcję środka cieniującego w badaniach obrazowych. Preparat zawiera również substancje pomocnicze takie jak disodu edetynian (substancja chelatująca i stabilizująca), sacharyna sodowa (substancja słodząca), polisorbat 80 (surfaktant) oraz olejek eteryczny anyżu gwiaździstego (aromat). Ze względu na obecność sodu, należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego i nerek. Preparat dostępny jest w butelkach o pojemności 100 ml, w opakowaniach pojedynczych lub zbiorczych (5 lub 10 butelek), i wymaga ochrony przed światłem oraz promieniowaniem rentgenowskim.
badanie obrazowe, disodu edetynian, megluminy amidotryzoinian, niezgodność farmaceutyczna, olejek anyżu gwiaździstego, polisorbat 80, promieniowanie rentgenowskie, roztwór doustny i doodbytniczy, sacharyna sodowa, schorzenia układu sercowo-naczyniowego, sodu amidotryzoinian, środek cieniujący, substancja chelatująca, surfaktant, właściwości fizykochemiczne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Soolantra 10 mg/g
Preparat Soolantra to hydrofilowy krem do stosowania miejscowego, zawierający iwermektynę w stężeniu 10 mg/g, co zapewnia powtarzalność działania terapeutycznego. Krem ma barwę od białej do jasnożółtej i jest dostępny w opakowaniach o pojemnościach 2 g, 15 g, 30 g, 45 g oraz 60 g. Substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetylowy (35 mg/g), alkohol stearylowy (25 mg/g), metylu parahydroksybenzoesan (2 mg/g), propylu parahydroksybenzoesan (1 mg/g) oraz glikol propylenowy (20 mg/g), mogą wywoływać miejscowe reakcje skórne lub alergiczne, co należy uwzględnić przy doborze terapii. Krem charakteryzuje się dobrą penetracją i łatwością aplikacji na skórę.
alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, działanie terapeutyczne, emulgator, emulsja, glikol propylenowy, iwermektyna, krem hydrofilowy, krem leczniczy, metylu parahydroksybenzoesan, niezgodność farmaceutyczna, podrażnienie skóry, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, reakcja skórna, regulator pH, stosowanie miejscowe, substancja chelatująca, substancja czynna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Hascovir LIPOŻEL 50 mg/g
Hascovir LIPOŻEL to preparat leczniczy w postaci żelu zawierający acyklowir w stężeniu 50 mg/g, stosowany miejscowo. Żel ma jednorodną, żółtawą barwę i jest dostępny w aluminiowej tubie o pojemności 3 g. Substancje pomocnicze, takie jak fosfatydylocholina oczyszczona, gliceroformal, disodu edetynian, kopolimer akryloilodimetylotaurynianu amonu i N-winylopirolidonu, dimetykon oraz woda oczyszczona, poprawiają właściwości penetracyjne, stabilność oraz konsystencję preparatu, a także ułatwiają jego aplikację. Produkt nie wymaga specjalnych procedur przygotowawczych przed użyciem i nie wykazuje niezgodności farmaceutycznych.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Pozakonazol Altan 300 mg
Pozakonazol Altan to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający 300 mg pozakonazolu (18 mg/ml) w fiolce o pojemności 20 ml (16,7 ml roztworu). Produkt zawiera istotne ilości sodu (477 mg/fiolka) oraz 6680 mg cyklodekstryny (sulfobutylobetadeksu sodowego), co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej. Parametry fizykochemiczne obejmują pH 2,2-3,0 oraz osmolalność 2250-2750 mOsmol/kg. Roztwór do infuzji przygotowuje się przez rozcieńczenie koncentratu w 150-283 ml kompatybilnych rozcieńczalników (np. 5% glukoza, 0,9% NaCl), uzyskując stężenie 1-2 mg/ml. Nie należy stosować rozcieńczalników takich jak roztwór Ringera z mleczanem czy wodorowęglan sodu, ani mieszać z innymi lekami poza wymienionymi kompatybilnymi preparatami.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk fluorochinolonowy, antybiotyk lipopeptydowy, centralny cewnik dożylny, cewnik centralny założony obwodowo, chlorek potasu, cyklodekstryna, cyprofloksacyna, daptomycyna, disodu edetynian, elektrolit, hipokaliemia, katecholamina, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, kwas solny, lek presyjny, lewofloksacyna, obwodowy cewnik dożylny, opioidowy lek przeciwbólowy, pozakonazol, roztwór fizjologiczny, roztwór Ringera, roztwór wodorowęglanu sodu, siarczan gentamycyny, siarczan morfiny, sód, substancja chelatująca, substancja czynna, substancja pomocnicza, sulfobutylobetadeks sodowy, warunki aseptyczne, woda do wstrzykiwań, zasady aseptyki - Leksykon leków
Przedawkowanie – LutaPol 0,925 – 37 GBq/fiolkę
Przedawkowanie produktu LutaPol, zawierającego radioaktywny izotop lutetu (177Lu) o okresie półtrwania 6,65 dni, prowadzi do poważnej toksyczności hematologicznej, głównie uszkodzenia szpiku kostnego i hematopoetycznych komórek macierzystych. Lutet (177Lu) emituje cząstki β o maksymalnej energii 498 keV (średnio 149,2 keV) oraz promieniowanie gamma o energiach 208 keV (10,4%) i 113 keV (6,2%), co powoduje bezpośrednie uszkodzenie DNA komórek szpiku. W efekcie może dojść do pancytopenii, powikłań krwotocznych oraz zwiększonej podatności na infekcje. W przypadku nieumyślnego podania LutaPol konieczna jest szybka interwencja, najlepiej w ciągu pierwszej godziny, polegająca na dożylnym podaniu substancji chelatujących Ca-DTPA lub Ca-EDTA w dawce 1 g, rozcieńczonych w 100-250 ml glukozy lub roztworu izotonicznego chlorku sodu, co umożliwia wiązanie wolnego lutetu i jego szybką eliminację przez nerki.
chlorek lutetu, cząstki beta, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, czynnik wzrostu granulocytów, dietylenodiaminooctan trisodu wapnia, erytrocyty, etylenodiaminooctan disodu wapnia, hematopoetyczne komórki macierzyste, infuzja dożylna, izotop radioaktywny, komplikacje hematologiczne, leukocyty, lutet, małopłytkowość, morfologia krwi obwodowej, neutrofile, neutropenia, okres półtrwania, pancytopenia, parametry biochemiczne, parametry krzepnięcia, powikłania krwotoczne, promieniowanie beta i gamma, promieniowanie gamma, substancja chelatująca, szpik kostny, toksyczność szpiku kostnego, transfuzja koncentratu płytek krwi, trombocyty, uszkodzenie radiacyjne DNA, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenia hematopoezy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Pevisone (10 mg + 1,1 mg)/g
PEVISONE to krem o stężeniu 10 mg ekonazolu azotanu oraz 1,1 mg triamcynolonu acetonidu na gram preparatu, łączący działanie przeciwgrzybicze i przeciwzapalne. W skład kremu wchodzą również substancje pomocnicze, takie jak 2 mg kwasu benzoesowego (E 210) oraz 0,2 mg butylohydroksyanizolu (E 320) na gram, które mogą wywoływać reakcje niepożądane u niektórych pacjentów. Pozostałe składniki pomocnicze to m.in. disodu edetynian, parafina ciekła, makrogologlicerydów oleiniany oraz glikole modyfikujące konsystencję, co zapewnia stabilność i odpowiednią formę farmaceutyczną kremu.
butylohydroksyanizol, disodu edetynian, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwzapalne, ekonazol azotan, emulgator, krem, kwas benzoesowy, makrogologlicerydów oleiniany, niezgodność farmaceutyczna, parafina ciekła, reakcja niepożądana, stabilność fizykochemiczna, stosowanie miejscowe, substancja chelatująca, substancja przeciwutleniająca, triamcynolon acetonid, żywica epoksydowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Benodil 0,125 mg/ml
Benodil to zawiesina do nebulizacji zawierająca budezonid w stężeniach 0,125 mg/ml, 0,25 mg/ml oraz 0,5 mg/ml, przeznaczona do podawania wziewnego. Każda ampułka o pojemności 2 ml zawiera odpowiednio 0,25 mg, 0,5 mg lub 1 mg budezonidu oraz 6,99 mg sodu, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej. Substancje pomocnicze obejmują disodu edetynian, chlorek sodu, polisorbat 80, kwas cytrynowy bezwodny, sodu cytrynian oraz wodę do wstrzykiwań. Produkt jest pakowany w ampułki LDPE po 2 ml, w saszetkach po 5 ampułek, dostępny w opakowaniach zawierających od 10 do 60 ampułek. Okres ważności wynosi 18 miesięcy dla stężenia 0,125 mg/ml oraz 3 lata dla pozostałych stężeń.
ampułka z polietylenu, budezonid, ciśnienie osmotyczne, dieta niskosodowa, disodu edetynian, droga wziewna, glikokortykosteroid, kwas cytrynowy bezwodny, nebulizacja, nebulizator, polisorbat 80, rozcieńczenie roztworu, roztwór chlorku sodu, sodu cytrynian, substancja chelatująca, substancja pomocnicza, układ oddechowy, woda do wstrzykiwań, zawiesina, zawiesina do nebulizacji - Leksykon leków
Interakcje leku – Scorbolamid EXTRA Hot 300 mg + 300 mg + 50 mg + 5 mg
Scorbolamid EXTRA Hot zawiera cztery składniki aktywne: salicylamid, kwas askorbowy, rutozyd oraz cynk, które wykazują liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Salicylamid zwiększa stężenie kwasu acetylosalicylowego i NLPZ (ibuprofen, diklofenak), co może nasilać działania niepożądane, a także potęguje toksyczność metotreksatu w dawkach ≥15 mg/tydzień, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Ponadto, salicylamid nasila działanie leków przeciwzakrzepowych (kumaryny, heparyna), sulfonylomoczników, digoksyny oraz zmniejsza skuteczność leków stosowanych w dnie moczanowej (probenecyd, sulfinpirazon). Kwas askorbowy może obniżać skuteczność warfaryny i flufenazyny oraz fałszować wyniki badań laboratoryjnych (glukoza, kreatynina, krew utajona). Rutozyd nie powinien być stosowany z sulfonamidami ze względu na ryzyko interakcji. Cynk znacząco zmniejsza wchłanianie tetracyklin, chinolonów, preparatów żelaza i miedzi, dlatego zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnej przerwy między podaniem tych leków a Scorbolamidem EXTRA Hot. Długotrwałe stosowanie z tiazydowymi lekami moczopędnymi wymaga monitorowania stężenia cynku z powodu ryzyka jego niedoboru.
chinolon, digoksyna, dna moczanowa, działanie hipoglikemizujące, flufenazyna, fluorochinolon, gastroprotekcja, INR, klirens nerkowy, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas askorbowy, kwas walproinowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, metotreksat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, parametr koagulologiczny, penicylamina, probenecyd, rutozyd, salicylamid, substancja chelatująca, sulfinpirazon, sulfonamid, sulfonylomocznik, szpik kostny, tetracyklina, tiazydowy lek moczopędny, warfaryna, witamina C - Leksykon leków
Skład i postać leku – Artelac 3,2 mg/ml
Artelac to roztwór kropli do oczu zawierający hypromelozę w stężeniu 3,2 mg/ml, będącą pochodną celulozy o właściwościach nawilżających i smarujących powierzchnię oka. Preparat charakteryzuje się lepkością w zakresie 7-13 mPa·s, co wpływa na jego skuteczność aplikacyjną. W składzie znajdują się również fosforany (1,84 mg/ml) w postaci sodu diwodorofosforanu dwuwodnego i sodu wodorofosforanu dwunastowodnego, które pełnią funkcję buforującą i regulują pH roztworu. Substancje pomocnicze to m.in. cetrymid (konserwant), disodu edetynian (chelatujący jony metali), sorbitol (zwiększający lepkość) oraz woda do wstrzykiwań jako rozpuszczalnik. Produkt jest dostępny w butelce LDPE o pojemności 10 ml z zakrętką HDPE, co zapewnia odpowiednią ochronę i stabilność preparatu.
bufor fosforanowy, cetrymid, disodu edetynian, fosforan, gałka oczna, hypromeloza, krople do oczu, lepkość roztworu, niezgodność farmaceutyczna, pochodna celulozy, polietylen HDPE, polietylen LDPE, sodu diwodorofosforan dwuwodny, sodu wodorofosforan dwunastowodny, sorbitol, substancja chelatująca, właściwości fizykochemiczne, właściwości nawilżające, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – Aescin (20 mg + 50 mg + 50 j.m.)/g
Produkt leczniczy Aescin w postaci żelu zawiera w 1 g substancje czynne: alfa-escynę (20 mg) o działaniu przeciwobrzękowym i przeciwzapalnym, salicylan dwuetyloaminy (50 mg) wykazujący właściwości przeciwbólowe i przeciwzapalne oraz heparynę (50 j.m.) o działaniu przeciwzakrzepowym i poprawiającym mikrokrążenie. Żel jest przeznaczony do stosowania miejscowego na skórę, co umożliwia skuteczne działanie na problemy naczyniowe i stany zapalne. Substancje pomocnicze, takie jak karbomery, trolamina, alkohol izopropylowy oraz konserwanty (metylu i propylu parahydroksybenzoesan) zapewniają odpowiednią konsystencję, stabilność preparatu oraz ułatwiają penetrację substancji aktywnych przez skórę.
alfa-escyna, alkohol izopropylowy, disodu edetynian, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwobrzękowe, działanie przeciwzakrzepowe, heparyna, karbomer, metylu parahydroksybenzoesan, mikrokrążenie, niezgodność farmaceutyczna, promotor przenikania, propylu parahydroksybenzoesan, salicylan dwuetyloaminy, substancja chelatująca, trolamina, właściwości przeciwbólowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Fortiven Gel 1000 j.m./g
Fortiven Gel to miejscowy preparat leczniczy zawierający heparynę sodową w stężeniu 1000 j.m./g, stosowany w formie żelu o bezbarwnej konsystencji i różanym zapachu, co poprawia komfort aplikacji. Substancja czynna heparyna sodowa odpowiada za działanie terapeutyczne, wspomagane przez składniki pomocnicze takie jak glikol propylenowy (zwiększający penetrację i nawilżający), metylu i propylu parahydroksybenzoesan (konserwanty), karbomer 5984 (substancja żelotwórcza), disodu edetynian (chelatujący stabilizator), polisorbat 20 (emulgator) oraz aromat różany i wodę oczyszczoną. Preparat dostępny jest w tubach aluminiowych o pojemnościach 35 g, 50 g i 100 g, co umożliwia dostosowanie dawki do potrzeb klinicznych.
edetynian disodu, emulgator, glikol propylenowy, heparyna sodowa, karbomer, konserwant, niezgodność farmaceutyczna, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, polisorbat, regulator pH, solubilizator, substancja chelatująca, substancja zapachowa, substancja żelotwórcza, wodorotlenek sodu, żel do stosowania miejscowego - Leksykon substancji czynnych
Stront – Przedawkowanie
Przedawkowanie radioaktywnego izotopu strontu-90 (90Sr) oraz powstającego z jego rozpadu chlorku itru-90 (90Y) stanowi poważne zagrożenie hematologiczne, głównie z powodu toksycznego działania promieniowania beta o maksymalnej energii 2,28 MeV i okresie półtrwania 2,67 dnia (64,1 godzin). Wolny 90Y, obecny w organizmie po nieumyślnym podaniu produktu ItraPol, powoduje uszkodzenie hematopoetycznych komórek macierzystych i szpiku kostnego, co prowadzi do cytopenii, zwiększonego ryzyka infekcji oraz potencjalnej nefrotoksyczności. Wczesna interwencja jest kluczowa – w ciągu pierwszej godziny od ekspozycji należy dożylnie podać 1 g substancji chelatujących Ca-DTPA lub Ca-EDTA, które tworzą rozpuszczalne kompleksy z itrem, przyspieszając jego eliminację nerkową i redukując radioaktywność w organizmie.
antybiotykoterapia, chlorek itru, cytopenia obwodowa, czas biologicznego półtrwania, czynnik wzrostu hematopoetyczny, dietylenotriaminooctan trisodu wapnia, elementy morfotyczne krwi, etylenodiaminooctan disodu wapnia, funkcje hematologiczne, hemodializa, infuzja, izotop strontu-90, kwas solny, morfologia krwi, nefrotoksyczność, neutropenia, parametry krwi, prekursor radiofarmaceutyku, substancja chelatująca, terapia radioizotopowa, tkanka kostna, toksyczność szpiku kostnego, transfuzja, uszkodzenie szpiku kostnego, związek chelatujący - Leksykon leków
Skład i postać leku – Aminomel Nephro –
AMINOMEL NEPHRO to roztwór do infuzji o precyzyjnie skomponowanym składzie aminokwasowym, dedykowany pacjentom z zaburzeniami czynności nerek. Preparat dostarcza łącznie 8,6 g/l azotu oraz 222 kcal/l energii, przy teoretycznej osmolarności 510 mOsm/l i pH 5,9-6,3, co zapewnia stabilność i odpowiednie ciśnienie osmotyczne roztworu. Zawiera zbilansowany zestaw aminokwasów egzogennych i endogennych, m.in. L-lizynę (7,28 g/1000 ml), L-leucynę (6,40 g/1000 ml), L-metioninę (4,59 g/1000 ml) oraz L-argininę (3,02 g/1000 ml). Preparat nie zawiera węglowodanów ani elektrolitów, co minimalizuje obciążenie metaboliczne u pacjentów z niewydolnością nerek. Produkt jest dostępny w butelkach szklanych o pojemności 250 ml lub 500 ml i powinien być przechowywany w temperaturze poniżej 25°C, chroniony przed światłem, z okresem ważności 2 lata od daty produkcji.
acetylocysteina, alanina, aminokwas egzogenny i endogenny, arginina, fenyloalanina, glicyna, histydyna, infuzja dożylna, izoleucyna, kwas glutaminowy, kwasowość miareczkowa, leucyna, lizyna, metionina, niezgodność farmaceutyczna, osmolarność, potencjał anaboliczny, prolina, roztwór do infuzji, seryna, substancja chelatująca, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, zaburzenie czynności nerek, zator powietrzny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Salbutamol WZF 0,5 mg/ml
SALBUTAMOL WZF to roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 0,5 mg/ml, zawierający salbutamolu siarczan jako substancję czynną. Preparat ma postać bezbarwnego, przezroczystego płynu, pakowanego w szklane ampułki po 1 ml, przeznaczone do jednorazowego podania pozajelitowego. W skład produktu wchodzą również substancje pomocnicze: disodu edetynian (chelatujący, stabilizujący roztwór), chlorek sodu (izotoniczność), kwas solny 10% (regulacja pH) oraz woda do wstrzykiwań. Istotne jest, że roztwór zawiera 3,55 mg/ml sodu, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniem podaży sodu. Preparat należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, w oryginalnym opakowaniu chroniącym przed światłem, bez zamrażania. Okres ważności nieotwartego produktu wynosi 3 lata, a po rozcieńczeniu 0,9% NaCl lub 5% glukozą stabilność utrzymuje się do 24 godzin.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Diclac Lipogel 10 mg/g
Diclac LipoGel to preparat w postaci żelu zawierający diklofenak sodowy w stężeniu 10 mg/g, stosowany miejscowo w celu łagodzenia stanów zapalnych i bólowych. Żel zawiera substancje pomocnicze o znanym działaniu, takie jak benzoesan benzylu i alkohol benzylowy, które są składnikami substancji zapachowej. Formuła preparatu wzbogacona jest o RRR-α-tokoferol (witamina E) o właściwościach antyoksydacyjnych, karbomer 980 NF jako środek żelujący, emolienty (decylu oleinian, 2-oktylododekanol) oraz lecytynę poprawiającą penetrację diklofenaku. pH preparatu jest regulowane przez amonowy wodorotlenek 10%, a stabilność zapewnia disodu edetynian. Żel zawiera także alkohol izopropylowy ułatwiający przenikanie substancji czynnej oraz wodę oczyszczoną jako bazę.
aldehyd amylocynamonowy, aldehyd heksylocynamonowy, alkohol benzylowy, alkohol izopropylowy, benzoesan benzylu, decylu oleinian, diklofenak sodowy, disodu edetynian, emolient, emulgator, karbomer, lecytyna, niezgodność farmaceutyczna, oktylododekanol, penetracja substancji czynnej, postać żelu, salicylan benzylu, środek żelujący, substancja chelatująca, substancja czynna, tokoferol, witamina E, właściwości antyoksydacyjne, wodorotlenek amonu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Flucinar 0,25 mg/g
Flucinar w postaci żelu zawiera 0,25 mg/g fluocinolonu acetonidu, syntetycznego kortykosteroidu o działaniu przeciwzapalnym, co zapewnia skuteczną penetrację i szybkie wchłanianie przez skórę. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, takie jak glikol propylenowy (150 mg/g), etanol (150 mg/g), propylu parahydroksybenzoesan (0,80 mg/g) oraz metylu parahydroksybenzoesan (1,50 mg/g), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u predysponowanych pacjentów. Żel ma bezbarwną, półprzezroczystą konsystencję i jest dostępny w tubach aluminiowych o pojemności 15 g, przechowywanych w temperaturze poniżej 25°C, z okresem ważności 3 lata od daty produkcji. Preparat nie powinien być zamrażany.
disodu edetynian, działanie niepożądane, fluocinolonu acetonid, glikol propylenowy, karbomer, kortykosteroid, kwas cytrynowy, metylu parahydroksybenzoesan, niezgodność farmaceutyczna, penetracja składnika aktywnego, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, stosowanie miejscowe, substancja chelatująca, trolamina - Leksykon leków
Interakcje leku – Neo-Tormentil (20 g + 2 g + 1 g + 8 g)/100 g
Maść NEO-TORMENTIL zawiera tlenek cynku (20 g), ichtamol (2 g), boraks (1 g) oraz nalewkę z kłącza pięciornika (8 g) na 100 g produktu. Nie przeprowadzono formalnych badań interakcji z innymi lekami, jednak ze względu na właściwości fizykochemiczne składników, istnieje potencjalne ryzyko interakcji podczas jednoczesnego stosowania z innymi preparatami miejscowymi. Szczególnie istotne są możliwe zmiany w absorpcji i skuteczności leków takich jak miejscowe kortykosteroidy, antybiotyki, retinoidy, preparaty zawierające kwasy, środki antyseptyczne z jodem, produkty zawierające srebro oraz substancje chelatujące. Nalewka z kłącza pięciornika zawiera alkohol, co może nasilać miejscowe podrażnienia przy jednoczesnym stosowaniu innych preparatów alkoholowych, zwłaszcza na uszkodzonej skórze.
absorpcja kortykosteroidu, boraks, działanie antyseptyczne, ichtamol, interakcja miejscowa, interakcja z produktem leczniczym, kwas glikolowy, kwas salicylowy, miejscowy antybiotyk, miejscowy kortykosteroid, miejscowy retinoid, nalewka z kłącza pięciornika, penetracja antybiotyku, preparat ze srebrem, substancja chelatująca, tlenek cynku - Leksykon leków
Skład i postać leku – Duac (10 mg + 30 mg)/g
DUAC to miejscowy preparat leczniczy w formie żelu, zawierający dwie substancje czynne: klindamycynę (10 mg/g w postaci klindamycyny fosforanu) oraz benzoilu nadtlenek (30 mg/g). Żel jest stosowany w terapii trądziku, a jego składniki pomocnicze, takie jak glicerol, karbomer 940, dimetykon oraz poloksamer 182, zapewniają odpowiednią konsystencję, nawilżenie oraz stabilność preparatu. Produkt dostępny jest w tubach o pojemności 30 g lub 60 g, wykonanych z aluminiowego laminatu barierowego, co chroni zawartość przed degradacją. Preparat ma barwę od białej do lekko żółtej i jest przeznaczony do aplikacji miejscowej na skórę.
dimetykon, disodu edetynian, disodu laurylosulfobursztynian, karbomer, klindamycyna i benzoilu nadtlenek, klindamycyny fosforan, krzemionka koloidalna, niejonowy surfaktant, niezgodność farmaceutyczna, poloksamer, sodu wodorotlenek, substancja chelatująca, substancja pomocnicza, surfaktant anionowy, terapia trądziku - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tropicamidum WZF 1% 10 mg/ml
Tropicamidum WZF 1% to roztwór do stosowania okulistycznego, zawierający 10 mg tropikamidu na 1 ml preparatu. Produkt ma postać bezbarwnego, przezroczystego płynu i jest przeznaczony do aplikacji miejscowej do worka spojówkowego. W składzie znajdują się substancje pomocnicze takie jak chlorek sodu (izotoniczność), disodu edetynian (substancja chelatująca), benzalkoniowy chlorek w stężeniu 0,1 mg/ml (konserwant o działaniu przeciwbakteryjnym), kwas solny rozcieńczony (regulacja pH) oraz woda oczyszczona. Obecność benzalkoniowego chlorku wymaga uwagi ze względu na potencjalne działania niepożądane, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu.
chlorek benzalkoniowy, chlorek sodu, działanie przeciwbakteryjne, edetynian disodu, izotoniczność roztworu, krople do oczu, kwas solny, niezgodność farmaceutyczna, roztwór, skażenie mikrobiologiczne, substancja chelatująca, substancja konserwująca, tropikamid, woda oczyszczona, worek spojówkowy, zanieczyszczenie mikrobiologiczne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ibuprofen Alkaloid-INT 40 mg/ml
Ibuprofen Alkaloid-INT to zawiesina doustna o stężeniu 40 mg/ml ibuprofenu, przeznaczona do precyzyjnego dawkowania, szczególnie u dzieci. Każdy mililitr zawiesiny zawiera 40 mg substancji czynnej oraz 2 mg sodu benzoesanu (E211), który pełni funkcję konserwantu i ma znane działanie farmakologiczne. Produkt zawiera także szereg substancji pomocniczych, takich jak glicerol, guma ksantan, celuloza mikrokrystaliczna, karmeloza sodowa, polisorbat 80, disodu edetynian, sukraloza, regulatory kwasowości (kwas cytrynowy jednowodny i sodu cytrynian dwuwodny), aromaty winogronowy i maskujący smak, symetykon emulsja 30%, chlorek sodu oraz wodę oczyszczoną. Zawiesina jest pakowana w butelkę ze szkła brunatnego o pojemności 125 ml, zawierającą 100 ml leku, wraz ze strzykawką doustną o pojemności 5 ml z podziałką umożliwiającą odmierzanie dawek 1,25 ml, 2,5 ml, 3,75 ml i 5 ml.
celuloza mikrokrystaliczna, disodu edetynian, guma ksantan, ibuprofen, karmeloza sodowa, kwas cytrynowy, okres ważności leku, podanie doustne, polipropylen, polisorbat 80, precyzyjne dawkowanie, regulator kwasowości, sodu benzoesan, sodu cytrynian, strzykawka doustna, substancja chelatująca, substancja isotonizująca, substancja konserwująca, substancja nawilżająca, substancja przeciwpieniąca, symetykon, zawiesina doustna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Monoprost 50 mcg/ml
MONOPROST to roztwór kropli do oczu zawierający latanoprost w stężeniu 50 µg/ml, co odpowiada około 1,5 µg substancji czynnej w pojedynczej kropli. Preparat charakteryzuje się pH w zakresie 6,5-7,5 oraz osmolalnością 250-310 mosmol/kg. Składniki pomocnicze obejmują m.in. makrogologlicerolu hydroksystearynian 40 (50 mg/ml), sorbitol, karbomer 974P, makrogol 4000, disodu edetynian oraz sodu wodorotlenek, które wpływają na stabilność, lepkość i nawilżenie roztworu. Produkt jest dostępny w pojemnikach jednodawkowych o objętości 0,2 ml wykonanych z LDPE, pakowanych w saszetki z kopolimerów i aluminium, oferowanych w różnych wielkościach opakowań (od 5 do 90 pojemników).
disodu edetynian, karbomer, krople do oczu, latanoprost, makrogol, makrogologlicerolu hydroksystearynian, niezgodność farmaceutyczna, olej rycynowy uwodorniony, osmolalność, pojemnik jednodawkowy, polietylen o niskiej gęstości, roztwór kropli do oczu, sodu wodorotlenek, sorbitol, substancja chelatująca, substancja czynna, substancja nawilżająca, substancja pomocnicza, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ciprinol 10 mg/ml
Produkt leczniczy Ciprinol to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający cyprofloksacynę w stężeniu 10 mg/ml, co odpowiada 100 mg substancji czynnej w 10 ml ampułce. Substancje pomocnicze obejmują kwas mlekowy (stabilizator pH), kwas solny (regulator kwasowości), disodu edetynian (substancja chelatująca) oraz wodę do wstrzykiwań jako rozpuszczalnik. Produkt ma charakterystyczną żółtozieloną barwę i jest dostępny w opakowaniach po 5 ampułek (łącznie 500 mg cyprofloksacyny). Koncentrat należy przechowywać chroniąc przed światłem, a okres ważności wynosi 5 lat. Roztwór do infuzji sporządza się bezpośrednio przed podaniem, rozcieńczając koncentrat w minimalnej objętości 50 ml odpowiedniego płynu infuzyjnego.
cyprofloksacyna, disodu edetynian, heparyna, koncentrat do sporządzania roztworu, kwas mlekowy, kwas solny, mleczan Ringera, niezgodność farmaceutyczna, odpady medyczne, penicylina, płyn infuzyjny, roztwór do infuzji, roztwór elektrolitowy, roztwór fruktozy, roztwór glukozy, roztwór Hartmanna, roztwór Ringera, roztwór soli fizjologicznej, substancja chelatująca, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – Flumazenil Pharmaselect 0,1 mg/ml 0,1 mg/ml
Flumazenil Pharmaselect dostępny jest jako roztwór do wstrzykiwań oraz koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 0,1 mg/ml. Produkt charakteryzuje się pH 4,0-5,0 oraz osmolarnością 270-310 mOsmol/kg. Każdy mililitr zawiera 0,1 mg flumazenilu, a dostępne ampułki mają pojemność 5 ml (0,5 mg flumazenilu) lub 10 ml (1 mg flumazenilu). Substancje pomocnicze obejmują m.in. sód w ilości 3,6 mg/ml, disodu edetynian, kwas octowy 1%, chlorek sodu oraz wodę do wstrzykiwań. Produkt wymaga przechowywania w temperaturze do 25°C, z okresem ważności 4 lata, a po otwarciu ampułki należy go wykorzystać bezzwłocznie.
disodu edetynian, flumazenil, infuzja dożylna, koncentrat do sporządzania roztworu, kwas octowy, okres ważności leku, osmolarność, płyn Ringera, podanie dożylne, roztwór chlorku sodu, roztwór do wstrzykiwań, roztwór glukozy, sodu chlorek, sodu wodorotlenek, stabilność chemiczna, substancja chelatująca, temperatura przechowywania leku, warunki aseptyczne, wlew dożylny, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – Septisse (1 mg + 20 mg)/g
Septisse to preparat w postaci aerozolu na skórę, zawierający dwie substancje czynne o działaniu antyseptycznym: oktenidyny dichlorowodorek (0,10 g/100 g) oraz fenoksyetanol (2,00 g/100 g). Roztwór jest przezroczysty i bezbarwny, co ułatwia kontrolę aplikacji na uszkodzone obszary skóry. Formuła zawiera również substancje pomocnicze, takie jak kokamidopropylobetaina, glicerol 85%, sodu glukonian, sodu wodorotlenek i kwas solny rozcieńczony, które wspomagają właściwości myjące, stabilizują pH oraz zapobiegają nadmiernemu wysuszaniu skóry. Preparat jest dostępny w opakowaniu 30 ml z butelką HDPE wyposażoną w pompkę rozpylającą, co umożliwia precyzyjną i higieniczną aplikację bez bezpośredniego kontaktu z raną.
aerozol na skórę, działanie antyseptyczne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, fenoksyetanol, glicerol, HDPE, humektant, kokamidopropylobetaina, kwas solny, niezgodność farmaceutyczna, octenidinum dihydrochloridum, oktenidyny dichlorowodorek, phenoxyethanolum, polietylen wysokiej gęstości, regulator osmotyczności, Septisse, sodu chlorek, sodu glukonian, sodu wodorotlenek, substancja chelatująca, surfaktant amfoteryczny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Allerduo (137 mcg + 50 mcg)/dozę
Allerduo to donosowy aerozol w postaci białej zawiesiny, zawierający dwie substancje czynne: azelastyny chlorowodorek (1000 µg/g) oraz flutykazonu propionian (365 µg/g). Każde naciśnięcie dozownika uwalnia 0,14 g zawiesiny, co odpowiada dawce 137 µg azelastyny chlorowodorku (125 µg azelastyny) oraz 50 µg flutykazonu propionianu. Preparat zawiera także substancje pomocnicze, w tym benzalkoniowy chlorek (0,014 mg na dawkę), który może wywoływać reakcje u pacjentów z nadwrażliwością. Produkt jest dostępny w butelkach 23 g (około 120 dawek) lub zestawach 3×23 g (360 dawek), z precyzyjnym systemem dozującym i zabezpieczeniem przed światłem.
aerozol do nosa, alkohol fenyloetylowy, azelastyny chlorowodorek, benzalkoniowy chlorek, celuloza mikrokrystaliczna, czynniki zewnętrzne, disodu edetynian, flutykazonu propionian, karmeloza sodowa, konserwant przeciwbakteryjny, nadwrażliwość na substancje, niezgodność farmaceutyczna, podanie donosowe, polisorbat 80, pompka rozpylająca, substancja chelatująca, substancja nawilżająca, właściwości przeciwbakteryjne, zawiesina donosowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Allergodil 1 mg/ml (0,1%)
Produkt leczniczy Allergodil w postaci aerozolu do nosa zawiera azelastyny chlorowodorek w stężeniu 1 mg/ml (0,1%). Całe opakowanie o pojemności 10 ml zawiera 10 mg substancji czynnej, a pojedyncza dawka aplikowana jednorazowym naciśnięciem aplikatora to 0,14 ml roztworu, co odpowiada 0,14 mg azelastyny chlorowodorku. Preparat zawiera również substancje pomocnicze takie jak hypromeloza, disodu edetynian, kwas cytrynowy, sodu wodorofosforan dwunastowodny, sodu chlorek oraz wodę do wstrzykiwań, które zapewniają odpowiednią konsystencję, stabilność, izotoniczność i pH roztworu. Lek jest dostępny w butelce z oranżowego szkła z aplikatorem do nosa, co ułatwia precyzyjne dawkowanie.
aerozol do nosa, aplikator do nosa, azelastyny chlorowodorek, bufor fosforanowy, disodu edetynian, hypromeloza, izotoniczność roztworu, kwas cytrynowy, niezgodność farmaceutyczna, regulator kwasowości, sodu chlorek, sodu wodorofosforan dwunastowodny, substancja chelatująca, substancja pomocnicza, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Interakcje leku – Scorbolamid EXTRA 300 mg + 200 mg + 50 mg + 5 mg
Scorbolamid EXTRA, zawierający 300 mg salicylamidu, 200 mg kwasu askorbowego, 50 mg rutozydu oraz 5 mg cynku (glukonianu cynku), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Salicylamid zwiększa stężenia kwasu acetylosalicylowego i NLPZ (ibuprofen, diklofenak), co podnosi ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidów, gdzie zalecana jest gastroprotekcja. Ponadto, salicylamid nasila działanie doustnych leków przeciwcukrzycowych z grupy sulfonylomocznika (tolbutamid, chlorpropamid), leków przeciwzakrzepowych (kumaryny, heparyna) oraz kwasu walproinowego i sulfonamidów, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawek. Szczególnie przeciwwskazane jest łączenie z metotreksatem w dawkach ≥15 mg/tydzień ze względu na ryzyko toksycznego wpływu na szpik kostny. Salicylamid może także nasilać działanie digoksyny i zmniejszać skuteczność leków stosowanych w dnie moczanowej (probenecyd, sulfinpirazon).
biodostępność, chinolon, digoksyna, dna moczanowa, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie hipoglikemizujące, działanie sedatywne, efekt przeciwzakrzepowy, flufenazyna, fluorochinolon, gastroprotekcja, glukonian cynku, hepatotoksyczność, klirens nerkowy, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kumaryna, kwas askorbowy, kwas moczowy, kwas walproinowy, lek przeciwzakrzepowy, metotreksat, neuroleptyk, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, obciążenie wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, penicylamina, pH moczu, probenecyd, rutozyd, salicylamid, sedacja, substancja chelatująca, sulfinpirazon, sulfonamid, sulfonylomocznik, szpik kostny, tetracyklina, tiazydowy lek moczopędny, toksyczność metotreksatu, warfaryna, witamina C