Przedawkowanie lutetu (177Lu) – LutaPol

Przedawkowanie produktu LutaPol, który zawiera lutet (177Lu) w postaci chlorku lutetu, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta. Lutet (177Lu) jest radioaktywnym izotopem, który rozpada się do stabilnego hafnu (177Hf), emitując cząstki β o maksymalnej energii 498 keV (średnio 149,2 keV) oraz kwanty promieniowania gamma o energiach głównie 208 keV (10,4%) i 113 keV (6,2%). Okres półtrwania lutetu (177Lu) wynosi 6,65 dni, co oznacza stosunkowo długi czas oddziaływania na organizm w przypadku przedawkowania.¹

Toksyczność lutetu (177Lu) w organizmie

Nieumyślne podanie produktu leczniczego LutaPol prowadzi do obecności wolnego chlorku lutetu (177Lu) w organizmie, co w konsekwencji powoduje nasilone działanie toksyczne, dotyczące przede wszystkim szpiku kostnego oraz uszkodzenie hematopoetycznych komórek macierzystych. Takie uszkodzenie może prowadzić do poważnych komplikacji hematologicznych, stanowiących bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta.²

Procedura postępowania po przedawkowaniu

W przypadku nieumyślnego podania produktu LutaPol konieczne jest natychmiastowe podjęcie działań mających na celu obniżenie radioaktywności w organizmie pacjenta. Interwencja powinna nastąpić jak najszybciej, optymalnie w ciągu pierwszej godziny od zdarzenia, kiedy radionuklid krąży jeszcze w płynach tkankowych i osoczu.³

Podstawową metodą interwencji jest podanie odpowiednich substancji chelatujących, które wiążą wolny lutet (177Lu) i umożliwiają jego wydalenie z organizmu. Ośrodki medyczne stosujące LutaPol do znakowania produktów leczniczych w celach terapeutycznych muszą być wyposażone w następujące substancje chelatujące:⁴

• Ca-DTPA (dietylenodiaminooctan trisodu wapnia)
• Ca-EDTA (etylenodiaminooctan disodu wapnia)

Powyższe substancje chelatujące wykazują zdolność do tworzenia rozpuszczalnych w wodzie kompleksów z lutetem (177Lu) poprzez wymianę jonową między wapniem i lutetem. Powstałe w ten sposób kompleksy są następnie efektywnie i szybko eliminowane przez nerki.⁵

Dawkowanie substancji chelatujących

Zalecany protokół podania substancji chelatującej w przypadku przedawkowania LutaPol przedstawia się następująco:⁶

• Dawka: 1 gram substancji chelatującej
• Sposób podania:
  • Wolne dożylne wstrzyknięcie trwające 3-4 minuty lub
  • Infuzja dożylna (1 g substancji chelatującej rozcieńczonej w 100-250 ml glukozy lub roztworu izotonicznego chlorku sodu)

Efektywność chelatowania w zależności od czasu

Skuteczność procesu chelatowania jest ściśle związana z czasem, jaki upłynął od momentu nieumyślnego podania lutetu (177Lu). Najwyższą efektywność uzyskuje się przy natychmiastowej interwencji (bezpośrednio po zdarzeniu lub w ciągu pierwszej godziny), gdy radionuklid wciąż krąży w płynach tkankowych i osoczu. Należy jednak podkreślić, że nawet po upływie godziny od ekspozycji, podanie związku chelatującego może przynieść korzystne efekty, choć z ograniczoną skutecznością. Dożylne podawanie substancji chelatujących nie powinno trwać dłużej niż 2 godziny.⁷

Monitorowanie stanu pacjenta

W każdym przypadku przedawkowania LutaPol niezbędne jest prowadzenie ścisłego monitorowania parametrów krwi pacjenta. Przy zaobserwowaniu oznak uszkodzenia czynności szpiku kostnego, należy bezzwłocznie wdrożyć odpowiednie działania terapeutyczne. Regularne badania morfologii krwi obwodowej oraz ocena parametrów biochemicznych są kluczowe dla oceny stopnia toksyczności oraz skuteczności zastosowanego leczenia.⁸

Zarządzanie toksycznością in vivo

Należy również uwzględnić, że toksyczność wolnego lutetu (177Lu) uwalnianego in vivo ze znakowanych produktów leczniczych do organizmu w trakcie terapii, może być obniżona poprzez podanie odpowiednich substancji chelatujących. Jest to istotne w przypadku, gdy pacjent otrzymuje znakowany lutetem (177Lu) lek w ramach regularnej terapii, a istnieje ryzyko uwalniania wolnego lutetu.⁹