pancytopenia
Pancytopenia to stan hematologiczny charakteryzujący się jednoczesnym zmniejszeniem liczby wszystkich głównych komórek krwi obwodowej: erytrocytów (czerwonych krwinek), leukocytów (białych krwinek) i trombocytów (płytek krwi). Rozpoznanie pancytopenii stawia się, gdy stężenie hemoglobiny spada poniżej 13,5 g/dl u mężczyzn lub 12,0 g/dl u kobiet, liczba neutrofilów poniżej 1,5×10^9/l, a płytek krwi poniżej 150×10^9/l.
Etiologia pancytopenii jest złożona i obejmuje wiele schorzeń. Najczęstsze przyczyny to: choroby szpiku kostnego (aplazja szpiku, zespoły mielodysplastyczne, ostra białaczka), zakażenia (wirusowe, bakteryjne, grzybicze), niedobory (witaminy B12, kwasu foliowego), choroby autoimmunologiczne, hipersplenizm oraz działania niepożądane leków i ekspozycja na toksyny. Diagnostyka wymaga szczegółowego wywiadu, badania fizykalnego oraz szeregu badań laboratoryjnych, łącznie z biopsją szpiku kostnego.
Objawy kliniczne pancytopenii wynikają z niedoboru poszczególnych linii komórkowych. Niedokrwistość powoduje zmęczenie, osłabienie i duszność. Leukopenia zwiększa podatność na infekcje, a małopłytkowość prowadzi do krwawień z dziąseł, wybroczyn, siniaków i potencjalnie groźnych krwawień wewnętrznych. Leczenie pancytopenii zależy od przyczyny i może obejmować transfuzje krwi, leczenie przyczynowe, czynniki wzrostu hematopoetyczne, a w ciężkich przypadkach przeszczepienie szpiku kostnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Asparaginaza – Działania niepożądane
Asparaginaza, w tym preparat Crisantaspase Porton Biopharma zawierający 10 000 IU L-asparaginazy z Erwinia chrysanthemi, jest kluczowym enzymem w terapii ostrej białaczki limfoblastycznej. Terapia ta wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, głównie reakcji nadwrażliwości (pokrzywka, wstrząs anafilaktyczny) oraz zaburzeń krzepnięcia krwi, które mogą prowadzić do zakrzepicy i krwotoków. Zaburzenia te wynikają z obniżenia poziomów czynników krzepnięcia i inhibitorów (antytrombina III, białko C i S), hipofibrynogenemii oraz wydłużenia czasu protrombinowego i częściowej tromboplastyny. Działania niepożądane, choć często odwracalne, wymagają ścisłego monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak stosowanie steroidów czy centralne cewniki żylne.
afazja, anafilaksja, antytrombina III, asparaginaza, białaczka limfoblastyczna, białkomocz, biegunka, centralny cewnik żylny, cukrzycowa kwasica ketonowa, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, duszność, encefalopatia, gorączka neutropeniczna, hepatomegalia, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertrójglicerydemia, hipoalbuminemia, hipofibrynogenemia, hipoproteinemia, jadłowstręt, kryzantaspaza, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadwrażliwość, napad drgawkowy, nefropatia moczanowa, nefrotoksyczność, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedowład, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odczynowe zapalenie stawów, omam, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, pokrzywka, powikłania zakrzepowo-zatorowe, przeciwciała przeciwlekowe, skurcz oskrzeli, śpiączka, stan splątania, stłuszczenie wątroby, trudności w połykaniu, układ krwiotwórczy, układ nerwowy, wstrząs anafilaktyczny, wtórna niedoczynność tarczycy, wymioty, zaburzenia krzepnięcia krwi, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzepica naczyń krwionośnych, zapalenie błony śluzowej, zapalenie trzustki, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Piramil Biso 2,5 mg + 2,5 mg
Piramil Biso to lek złożony zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz bisoprolol (selektywny beta-adrenolityk), którego profil bezpieczeństwa odzwierciedla działania niepożądane obu składników. Najczęstsze działania niepożądane bisoprololu to ból głowy, zawroty głowy, nasilenie niewydolności serca, niedociśnienie tętnicze, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, osłabienie i zmęczenie. Ramipryl natomiast charakteryzuje się przede wszystkim uporczywym suchym kaszlem oraz reakcjami niedociśnieniowymi. Poważne działania niepożądane obejmują obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemię, zaburzenia czynności nerek i wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenię lub agranulocytozę. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest według systemu MedDRA, z uwzględnieniem częstości od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
agranulocytoza, astma oskrzelowa, bisoprolol, bradykardia, dławica piersiowa, ginekomastia, hiperkaliemia, hiponatremia, morfologia krwi, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pemfigoid, przemijający atak niedokrwienny, ramipryl, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, suchy kaszel, zaburzenia przewodzenia, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprom Max Sprint 400 mg
Ibuprom Max Sprint zawiera ibuprofen w dawce 400 mg i należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), które charakteryzują się specyficznym profilem działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane są zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, obejmujące niestrawność, ból brzucha, nudności (częstość niezbyt często: 1/1000 do <1/100), a także poważne powikłania, takie jak owrzodzenia żołądka i dwunastnicy, perforacje oraz krwawienia (bardzo rzadko: <1/10 000), które mogą manifestować się smołowatymi stolcami lub krwawymi wymiotami i wymagają natychmiastowej interwencji. Objawy neurologiczne, takie jak bóle głowy (niezbyt często) oraz zawroty głowy, zaburzenia snu i jałowe zapalenie opon mózgowych (rzadko), również wymagają uwagi klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi. Bardzo rzadko zgłaszano depresję, reakcje psychotyczne oraz szumy uszne, które mogą wskazywać na ototoksyczność.
agranulocytoza, alergiczny zawał mięśnia sercowego, anemia, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciężkie skórne działania niepożądane, dysfagia, ibuprofen, incydent zatorowo-zakrzepowy, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie okrężnicy, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Proxacin 1% 10 mg/ml
Proxacin 1% zawiera cyprofloksacynę w stężeniu 10 mg/ml i może powodować szerokie spektrum działań niepożądanych, od łagodnych do potencjalnie zagrażających życiu. Najczęstsze objawy to nudności, biegunka, wymioty, przemijające podwyższenie aktywności aminotransferaz oraz wysypka i reakcje w miejscu podania. Szczególnie niebezpieczne są długotrwałe i nieodwracalne powikłania obejmujące zapalenie i zerwanie ścięgien, neuropatie, zaburzenia psychiczne (depresja, omamy, reakcje psychotyczne), a także poważne zdarzenia kardiologiczne, takie jak tętniak i rozwarstwienie aorty. U pacjentów leczonych dożylnie lub sekwencyjnie częściej obserwuje się wymioty, małopłytkowość, splątanie, napady padaczkowe, zaburzenia słuchu i widzenia oraz niewydolność nerek. W populacji pediatrycznej istotne jest ryzyko artropatii, z częstym występowaniem bólu i zapalenia stawów.
agranulocytoza, aminotransferazy, ból stawów, Clostridioides difficile, cyprofloksacyna, fluorochinolon, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, komorowe zaburzenia rytmu, krystaluria, leukocytoza, małopłytkowość, martwica wątroby, miastenia, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, napad padaczkowy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawek serca, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, polineuropatia, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śpiączka hipoglikemiczna, tętniak aorty, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytoza, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyny, wydłużenie odstępu QT, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie ścięgna, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zerwanie ścięgna, zespół choroby posurowiczej, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Interakcje leku – Biseptol 480 400 mg + 80 mg
Kotrimoksazol (Biseptol), zawierający sulfametoksazol i trimetoprim, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez hamowanie transporterów OCT2 oraz enzymów CYP2C8 i CYP2C9. Szczególnie istotne jest przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z dofetylidem, gdzie ekspozycja na lek wzrasta o 103% (AUC) i 93% (Cmax), co zwiększa ryzyko ciężkich arytmii komorowych i torsades de pointes. Inne leki metabolizowane przez CYP2C8 (paklitaksel, amiodaron) oraz CYP2C9 (kumaryny, fenytoina, pochodne sulfonylomocznika) również wykazują zwiększoną ekspozycję, co wymaga monitorowania parametrów klinicznych, takich jak INR, poziom glukozy czy stężenie fenytoiny. Dodatkowo, stosowanie kotrimoksazolu z lekami mielosupresyjnymi (takrolimus, azatiopryna) lub nefrotoksycznymi zwiększa ryzyko toksyczności, a jednoczesne podawanie z klozapiną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko agranulocytozy.
agranulocytoza, bloker receptora angiotensyny, delirium, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP2C9, inhibitor OCT2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kotrimoksazol, kwas foliowy, lek moczopędny tiazydowy, lek oszczędzający potas, lek przeciwzakrzepowy, methemoglobinemia, mielosupresja, mielotoksyczność, mioklonia, nefrotoksyczność, niedokrwistość megaloblastyczna, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, reakcja disulfiramopodobna, reduktaza dehydrofolianowa, torsade de pointes, trombocytopenia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Controloc 40 mg
Pantoprazol w dawce 40 mg, podawany dożylnie w postaci roztworu do wstrzykiwań (Controloc), może wywoływać działania niepożądane u około 5% pacjentów. Do najważniejszych należą agranulocytoza (rzadko), małopłytkowość, leukopenia i pancytopenia (częstość nieznana), które zwiększają ryzyko infekcji i krwawień. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, wymagają natychmiastowej interwencji. Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipomagnezemia, hipokalcemia i hipokaliemia, mogą prowadzić do objawów nerwowo-mięśniowych, np. skurczów mięśni, co wymaga monitorowania zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu. Ponadto obserwuje się zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych (aminotransferazy, γ-GT), podwyższone stężenie bilirubiny oraz ryzyko uszkodzenia wątroby i niewydolności tego narządu.
agranulocytoza, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, charakterystyka produktu leczniczego, Controloc, depresja, dezorientacja, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, ginekomastia, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, polip dna żołądka, reakcja nadwrażliwości, roztwór do wstrzykiwań, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty, wstrząs anafilaktyczny, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie mięśniowo-szkieletowe, zaburzenie psychiczne, zakrzepowe zapalenie żył, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Calcium folinate Sandoz 10 mg/ml
Stosowanie wapnia folinianu (Calcium folinate Sandoz) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o zróżnicowanej częstości i nasileniu, które mogą wpływać na bezpieczeństwo pacjenta. Bardzo rzadko obserwuje się reakcje alergiczne, w tym anafilaktyczne, wymagające natychmiastowej interwencji. Rzadko mogą wystąpić zaburzenia psychiczne (bezsenność, pobudzenie, depresja) oraz zwiększenie częstości napadów drgawkowych u pacjentów z padaczką. Duże dawki mogą powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe, które ustępują po zmniejszeniu dawki. Niezbyt często po podaniu dożylnym pojawia się gorączka, wymagająca różnicowania z infekcją. W terapii skojarzonej z 5-fluorouracylem (5-FU) bardzo często występuje niewydolność szpiku kostnego (pancytopenia, neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość), zapalenie błon śluzowych (jama ustna, czerwień wargowa) oraz wymioty i nudności (≥1/10 w schemacie miesięcznym). W schemacie tygodniowym bardzo często obserwuje się ciężką biegunkę i odwodnienie, które mogą prowadzić do zgonu i wymagają hospitalizacji. Często występuje także zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej (zespół ręka-stopa), a z nieznaną częstością hiperamonemia, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby.
5-fluorouracyl, bezsenność, biegunka, depresja, folinian wapnia, gorączka, hiperamonemia, małopłytkowość, mielosupresja, napad drgawkowy, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, nudności i wymioty, odwodnienie, padaczka, pancytopenia, pobudzenie, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie błon śluzowych, zapalenie czerwieni wargowej, zapalenie jamy ustnej, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół ręka-stopa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Elecoxel 200 mg
Elecoxel, zawierający celekoksyb, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych potwierdzony danymi z 12 badań klinicznych (do 12 tygodni, dawki 100-800 mg/dobę), badań długoterminowych (do 3 lat, dawka 400 mg/dobę) oraz obserwacji porejestracyjnych obejmujących ponad 70 milionów pacjentów. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to zakażenia górnych dróg oddechowych, hipercholesterolemia, bezsenność, zawroty głowy, nadciśnienie tętnicze, objawy ze strony przewodu pokarmowego (bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty) oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych. Rzadziej obserwowano poważne reakcje, takie jak zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, krwawienia z przewodu pokarmowego, reakcje anafilaktyczne, zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczną nekrolizę naskórka. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane zgodnie z MedDRA, a ich częstość występowania waha się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
agranulocytoza, ból brzucha, celekoksyb, choroba zwyrodnieniowa stawów, drgawki, dyspepsja, hipercholesterolemia, hiperkaliemia, inhibitor COX-2, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok do gałki ocznej, krwotok śródmózgowy, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie żołądka i dwunastnicy, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, polip gruczolakowaty, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia rytmu serca, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakrzepica żył głębokich, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketoprofen-SF 50 mg
Ketoprofen, jako NLPZ stosowany w dawce 50 mg w postaci kapsułek twardych, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla tej grupy leków, z istotnym wpływem dawki i indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, wzdęcia, zaparcia, niestrawność oraz ból brzucha, a także poważne powikłania, takie jak owrzodzenia, perforacje i krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Długotrwałe stosowanie zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek (ostra niewydolność, zespół nerczycowy, martwica brodawek nerkowych) oraz zaburzeń czynności wątroby (zapalenie, wzrost aminotransferaz i bilirubiny). Ponadto, ketoprofen może wywoływać reakcje nadwrażliwości, od wysypki i świądu po ciężkie reakcje anafilaktyczne, a także reakcje fotoalergiczne i fototoksyczne. Zgłaszano także poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella.
agranulocytoza, astma, błoniaste zwężenie jelita, choroba Crohna, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ketoprofen, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość pokrwotoczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, perforacja, powikłania gastroenterologiczne, powikłania zakrzepowo-zatorowe, reakcja fotoalergiczna, reakcja fototoksyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Temozolomide Fair-Med
Temozolomid wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zakażeń oportunistycznych (np. Pneumocystis jirovecii, CMV, HBV) oraz reaktywacji wcześniejszych zakażeń, które mogą prowadzić do zgonu. Szczególnie u pacjentów leczonych skojarzeniem temozolomidu z radioterapią i steroidami obserwowano opryszczkowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz niewydolność oddechową. Profilaktyka przeciwko PCP jest zalecana u wszystkich pacjentów stosujących 42-dniowy schemat leczenia temozolomidem z radioterapią, niezależnie od liczby limfocytów, a w przypadku limfopenii profilaktykę należy kontynuować do uzyskania stopnia ≤ 1. Monitorowanie funkcji wątroby jest kluczowe, gdyż temozolomid może powodować uszkodzenie wątroby, w tym niewydolność, a także reaktywację wirusowego zapalenia wątroby typu B, co wymaga konsultacji hepatologicznej i regularnej kontroli. Przed terapią należy wykonać badania czynności wątroby, powtarzane w trakcie i po każdym cyklu leczenia.
białaczka szpikowa, glejak wielopostaciowy, glejak złośliwy, granulocyty obojętnochłonne, hepatotoksyczność, kriokonserwacja nasienia, lek przeciwwymiotny, limfopenia, neutropenia, niedobór laktazy, niedokrwistość aplastyczna, nietolerancja galaktozy, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, opryszczkowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, pancytopenia, temozolomid, trombocytopenia, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie cytomegalowirusem, zakażenie oportunistyczne, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii, zespół mielodysplastyczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Propyfenazon – Działania niepożądane
Propyfenazon, pochodna pirazolonu, jest stosowany jako lek przeciwbólowy, przeciwgorączkowy i przeciwzapalny, często w preparatach złożonych z paracetamolem i kofeiną. Jego stosowanie wiąże się z ryzykiem reakcji nadwrażliwości, od łagodnych zmian skórnych (rumień, wysypka, świąd, pokrzywka) po ciężkie, zagrażające życiu stany, takie jak wstrząs anafilaktyczny, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) oraz ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP). Długotrwała terapia może prowadzić do uszkodzenia wątroby (w tym niewydolności, zwłóknienia i marskości) oraz zaburzeń czynności nerek, szczególnie przy przedawkowaniu. Często obserwowane są także dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka) oraz objawy neurologiczne (bóle głowy, zaburzenia snu, drżenie mięśniowe, zawroty głowy, senność).
agranulocytoza, ból głowy, drżenie mięśniowe, lek przeciwbólowy, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, methemoglobinemia, napad astmy, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, paracetamol, plamica małopłytkowa, pochodne pirazolonu, pokrzywka, propyfenazon, reakcja nadwrażliwości, rumień, senność, skurcz oskrzeli, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie snu, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – ACEBIS 5 mg + 2,5 mg
ACEBIS to lek złożony zawierający ramipryl i bisoprolol fumaran, dostępny w formie kapsułek twardych w różnych dawkach. Profil bezpieczeństwa leku wynika z działań niepożądanych obu substancji czynnych. Bisoprolol najczęściej powoduje ból głowy, zawroty głowy, nasilenie niewydolności serca, niedociśnienie, zimne kończyny oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka, zaparcia), a także osłabienie i uczucie zmęczenia. Ramipryl charakteryzuje się uporczywym, suchym kaszlem oraz reakcjami niedociśnieniowymi. Do poważnych działań niepożądanych ramiprylu należą obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, zaburzenia funkcji nerek i wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenia/agranulocytoza. Działania niepożądane klasyfikowane są według MedDRA, z częstością występowania od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (≤1/10000).
agranulocytoza, astma oskrzelowa, białkomocz, bisoprolol, bradykardia, dławica piersiowa, duszność, hiperkaliemia, hipotonia ortostatyczna, jadłowstręt, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, POChP, ramipryl, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Teikoplanina – Działania niepożądane
Teikoplanina, antybiotyk glikopeptydowy stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń Gram-dodatnich, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to ropień i nadkażenia, ból i gorączka w miejscu podania, wysypka, rumień, świąd oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, wymioty i nudności. Niezbyt często występują leukopenia, małopłytkowość, eozynofilia oraz zapalenie żył, natomiast rzadko zgłaszane są reakcje anafilaktyczne, napady drgawek i zakrzepowe zapalenie żył. Bardzo rzadko obserwuje się agranulocytozę, neutropenię i pancytopenię. Dodatkowo, istnieje grupa działań o nieokreślonej częstości, obejmująca m.in. głuchotę, skurcz oskrzeli, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) oraz przejściowe zwiększenie aktywności aminotransferaz i fosfatazy zasadowej.
agranulocytoza, aminotransferaza, antybiotyk glikopeptydowy, bakteria Gram-dodatnia, EGFR, eozynofilia, filtracja kłębuszkowa, fosfataza zasadowa, głuchota, lek ototoksyczny, leukopenia, małopłytkowość, nadkażenie, napad drgawkowy, nefrotoksyczność, neutropenia, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią, ropień, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szum uszny, teikoplanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie przedsionkowe, zakażenie kości i stawów, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wsierdzia, zapalenie żył, zespół czerwonego człowieka, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibum Femina 200 mg
Ibum Femina zawiera 200 mg ibuprofenu, NLPZ stosowany w leczeniu bólu i stanów zapalnych. Lek wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego, takich jak nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, a także poważniejsze powikłania: choroba wrzodowa, perforacja i krwawienie z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, szczególnie u osób starszych. Dawkowanie powyżej 2400 mg/dobę zwiększa ryzyko incydentów zatorowo-zakrzepowych (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu). Opisywano również reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk krtani, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz zespół DRESS. Ibuprofen może powodować zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza), nefrotoksyczność (ostra niewydolność nerek, martwica brodawek nerkowych) oraz hepatotoksyczność (uszkodzenie i niewydolność wątroby). Należy monitorować objawy zakażeń, gdyż NLPZ mogą nasilać stany zapalne i powikłania infekcyjne.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, choroba autoimmunologiczna, choroba Crohna, choroba wrzodowa żołądka, ibuprofen, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk krtani, obrzęk twarzy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pancytopenia, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, smolisty stolec, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, uszkodzenie wątroby, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaburzenie hematologiczne, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Micafungin Zentiva 100 mg
Mykafungina (Micafungin Zentiva) stosowana w dawkach 50 mg lub 100 mg do infuzji może wywoływać działania niepożądane u około 32,2% pacjentów, z przewagą objawów łagodnych i umiarkowanych. Najczęstsze to nudności (2,8%), wzrost aktywności fosfatazy zasadowej (2,7%), zapalenie żył (2,5%), wymioty (2,5%) oraz podwyższenie aminotransferazy asparaginianowej (2,3%). Reakcje alergiczne, w tym wysypka i dreszcze, są zwykle łagodne, jednak ciężkie reakcje anafilaktyczne występują u 0,2% pacjentów, głównie z ciężkimi chorobami współistniejącymi. Działania hepatotoksyczne obserwuje się u 8,6% leczonych, z koniecznością przerwania terapii u 1,1% z powodu ciężkich zaburzeń czynności wątroby, które mogą prowadzić do zgonu. Reakcje w miejscu podania, takie jak zakrzep i zapalenie, nie wymagały przerwania leczenia.
AIDS, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, badania czynnościowe wątroby, bilirubina, bradykardia, cholestaza, eozynofilia, fosfataza zasadowa, hemoliza, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hipoalbuminemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, Micafungin, mykafungina, nadciśnienie, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nowotwór krwi, nowotwór złośliwy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, pokrzywka, przeszczep komórek macierzystych, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, roztwór do infuzji, rumień wielopostaciowy, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, zakrzep, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Erwinase 10 000 IU
Kryzantaspaza, enzym L-asparaginaza pochodzący z Erwinia chrysanthemi, jest stosowana głównie w terapii białaczki limfoblastycznej. Najczęstsze działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy, niedociśnienie, wstrząs anafilaktyczny) oraz zaburzenia krzepnięcia krwi, manifestujące się obniżeniem stężenia antytrombiny III, białek C i S, fibrynogenu, plazminogenu oraz wydłużeniem czasu protrombinowego i częściowej tromboplastyny. Zaburzenia te mogą prowadzić do poważnych powikłań zakrzepowo-zatorowych, obejmujących naczynia obwodowe, płucne i ośrodkowy układ nerwowy, z ryzykiem zgonu lub trwałych następstw. Dodatkowe czynniki ryzyka to choroba podstawowa, leczenie steroidami oraz stosowanie centralnych cewników żylnych. Większość działań niepożądanych jest odwracalna, jednak w przypadku ciężkich reakcji nadwrażliwości konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii bez możliwości jej wznowienia.
afazja, anafilaksja, antytrombina III, białaczka limfoblastyczna, białko C i S, białkomocz, cukrzycowa kwasica ketonowa, czas protrombinowy, dysfagia, encefalopatia, gorączka neutropeniczna, halucynacja, hepatomegalia, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertrójglicerydemia, hipoalbuminemia, hipofibrynogenemia, jadłowstręt, kryzantaspaza, L-asparaginaza, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie trzustki, napad drgawkowy, nefropatia moczanowa, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niedowład, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odczynowe zapalenie stawów, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, posocznica, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przeciwciało przeciwlekowe, reakcja nadwrażliwości, stan splątania, stłuszczenie wątroby, tachykardia, toksyczność wątrobowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, żółtaczka cholestatyczna, żylne zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Febuxostat Laboratorios Liconsa 120 mg
Febuksostat, stosowany głównie w leczeniu dny moczanowej oraz profilaktyce zespołu rozpadu guza u pacjentów onkologicznych, wykazuje dobrze scharakteryzowany profil bezpieczeństwa na podstawie badań klinicznych obejmujących dawki od 10 mg do 300 mg oraz badania FAST z udziałem ponad 7000 pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane to zaostrzenie dny moczanowej, zaburzenia czynności wątroby, biegunka, nudności, bóle głowy i zawroty, duszność, wysypka, świąd, bóle stawów i mięśni, obrzęki oraz zmęczenie, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu. Rzadkie, ale poważne reakcje nadwrażliwości obejmują zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, reakcje anafilaktyczne oraz nagłą śmierć sercową. W badaniu FLORENCE u pacjentów z umiarkowanym do wysokiego ryzyka zespołu rozpadu guza działania niepożądane wystąpiły u 6,4% pacjentów, głównie o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, z dodatkowymi rzadkimi zaburzeniami serca (blok lewej odnogi pęczka Hisa, częstoskurcz zatokowy) i naczyniowymi (krwawienie).
agranulocytoza, białkomocz, blok lewej odnogi pęczka Hisa, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, chemioterapia, częstoskurcz zatokowy, dna moczanowa, febuksostat, hiperlipidemia, kamica nerkowa, kamica żółciowa, krwiomocz, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nagła śmierć sercowa, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, nowotwór krwi, okluzja tętnicy siatkówki, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, polimialgia reumatyczna, profil bezpieczeństwa leku, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja niepożądana, refluks żołądkowo-przełykowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vinorelbine Zentiva 30 mg
Profil bezpieczeństwa leku Vinorelbine Zentiva opiera się na badaniach klinicznych u 316 pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuc i rakiem piersi, stosujących dawki 60 mg/m²/tydzień (pierwsze trzy podania) oraz 80 mg/m² pc. na tydzień. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są mielosupresja manifestująca się neutropenią (71,5%, w tym stopień 3: 21,8% i stopień 4: 25,9%), leukopenią (70,6%), niedokrwistością (67,4%) oraz małopłytkowością (10,8%, głównie stopień 1-2). Infekcje, zarówno bez neutropenii (12,7%, ciężkie 4,4%), jak i związane z neutropenią (często, ciężkie 3,5%), są istotnym ryzykiem, z możliwością rozwoju posocznicy neutropenicznej. Objawy żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności (74,7%, ciężkie 7,3%), wymioty (54,7%, ciężkie 6,3%), biegunka (49,7%, ciężkie 5,7%) oraz zapalenie jamy ustnej (10,4%, ciężkie 0,9%) występują bardzo często. Ponadto, częstość występowania zmęczenia (36,7%, ciężkie 8,5%) i gorączki (13%, ciężkie 12,1%) jest znacząca.
anoreksja, ataksja, chemioterapeutyk, cisplatyna, dławica piersiowa, duszność, dysfagia, gorączka neutropeniczna, hiponatremia, infekcja bakteryjna, kapecytabina, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, neutropenia, niedokrwistość, niedrobnokomórkowy rak płuc, niedrożność porażenna jelit, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, pancytopenia, posocznica neutropeniczna, rak piersi, śródmiąższowa choroba płuc, szpik kostny, zaburzenia czucia, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia krwi i układu chłonnego, zaburzenia ruchowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumilar HCT 10 mg + 10 mg + 25 mg
Sumilar HCT to lek złożony zawierający ramipryl (10 mg), amlodypinę (10 mg) oraz hydrochlorotiazyd (25 mg), charakteryzujący się szerokim spektrum działań niepożądanych. Do najczęstszych należą hipokaliemia, hiperlipidemia, bóle głowy, zawroty głowy, obrzęki obwodowe, kaszel, nudności oraz zmęczenie. Ciężkie działania niepożądane obejmują agranulocytozę, pancytopenię, niedokrwistość hemolityczną, zawał mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy, zapalenie naczyń, ostre zapalenie trzustki, niewydolność nerek i wątroby, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Hydrochlorotiazyd może dodatkowo pogarszać metabolizm glukozy, lipidów i kwasu moczowego oraz zwiększać ryzyko nieczerniakowych nowotworów skóry, zwłaszcza przy wyższych dawkach kumulacyjnych.
agranulocytoza, amlodypina, dyspepsja, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy skóry, ramipryl, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie oskrzeli, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Polpril 5 mg
Ramipryl, substancja czynna preparatu Polpril 5 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić w trakcie terapii. Do najczęstszych należą uporczywy suchy kaszel oraz reakcje hipotensyjne, natomiast ciężkie działania niepożądane obejmują obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemię, zaburzenia czynności nerek i wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenię/agranulocytozę. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), z objawami obejmującymi układ sercowo-naczyniowy (np. niedokrwienie mięśnia sercowego, tachykardia), nerwowy (bóle i zawroty głowy), przewód pokarmowy (zapalenie błony śluzowej, zapalenie trzustki), skórę (wysypka, obrzęk naczynioruchowy) oraz hematologiczne (eozynofilia, leukopenia, aplazja szpiku). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkich powikłań, takich jak aplazja szpiku, zespół Stevensa–Johnsona czy ostra niewydolność wątroby, które wymagają natychmiastowej interwencji.
agranulocytoza, aplazja szpiku, bilirubina sprzężona, cholestatyczne zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, częstoskurcz, dławica piersiowa, drżenie, dyspepsja, eozynofilia, ginekomastia, hiperkaliemia, hipotonia, kaszel nieproduktywny, kołatanie serca, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienie ośrodkowego układu nerwowego, niedokrwistość hemolityczna, nieżyt nosa, obrzęk błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, parestezja, pęcherzyca, pokrzywka, przeciwciało przeciwjądrowe, przekrwienie błony śluzowej nosa, przemijający napad niedokrwienny, ramipryl, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśnia, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, szum uszny, tachykardia, transaminaza, udar niedokrwienny, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie czucia smaku, zaburzenie trawienia, zaostrzenie astmy, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie zatok przynosowych, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – GlimeHexal 6 6 mg
GlimeHexal 6 mg, zawierający glimepiryd, może powodować szereg działań niepożądanych, w tym rzadkie, ale poważne zaburzenia hematologiczne takie jak małopłytkowość, leukopenia, granulocytopenia, agranulocytoza, erytropenia, niedokrwistość hemolityczna oraz pancytopenia. Ciężka małopłytkowość z liczbą płytek poniżej 10 000/µl oraz plamica małopłytkowa występują z nieznaną częstością. Reakcje nadwrażliwości, w tym leukoklastyczne zapalenie naczyń, mogą prowadzić do duszności, spadku ciśnienia tętniczego i wstrząsu. Hipoglikemia, choć rzadka, może mieć ciężki przebieg i zależy od indywidualnych czynników pacjenta. Przemijające zaburzenia widzenia związane ze zmianami stężenia glukozy oraz zaburzenia smaku również zostały odnotowane.
agranulocytoza, biegunka, ciężka małopłytkowość, działanie niepożądane, erytropenia, glimepiryd, granulocytopenia, hemoliza, hipoglikemia, hiponatremia, leukoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nudności, pancytopenia, plamica małopłytkowa, pokrzywka, przemijające zaburzenia widzenia, reakcja krzyżowa, sulfonylomocznik, świąd, wymioty, wysypka, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia smaku, zapalenie wątroby, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Convival Chrono 500 mg
Convival Chrono (sodu walproinian 500 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu) wiąże się z ryzykiem szeregu działań niepożądanych, z których najpoważniejsze to rzadkie uszkodzenie wątroby (częstość ≥1/10 000 do <1/1000), szczególnie u niemowląt i dzieci poniżej 3. roku życia. Często obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, bóle żołądka i biegunka (≥1/100 do <1/10), które zwykle ustępują samoistnie. Bardzo rzadko (<1/10 000) występuje zapalenie trzustki, które może być śmiertelne, z wyższym ryzykiem u małych dzieci. Zaburzenia metaboliczne obejmują rzadką otyłość (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadką hiponatremię (<1/10 000) oraz zespół SIADH. Często obserwuje się zwiększenie masy ciała, zwłaszcza u pacjentek z zespołem policystycznych jajników.
ADHD, agranulocytoza, amenorrhea, aplazja krwinek czerwonych, ataksja, atrofia mózgu, demineralizacja kości, diplopia, DRESS, drżenie mięśniowe, hiperamonemia, hipofibrynogenemia, hiponatremia, letarg, leukopenia, małopłytkowość, niewydolność szpiku, nudności, obrzęk naczynioruchowy, onychodystrofia, onycholiza, osłupienie, osteopenia, osteoporoza, otępienie przemijające, pancytopenia, parkinsonizm, rumień wielopostaciowy, SIADH, splątanie, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenie pozapiramidowe, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zespół Fanconiego, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xyvelam
Lewofloksacyna, stosowana w terapii zakażeń bakteryjnych, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zapalenia i zerwania ścięgien (szczególnie Achillesa), które mogą wystąpić już w ciągu 48 godzin od rozpoczęcia leczenia, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności nerek, po przeszczepie narządu, przy dawkach dobowych 1000 mg oraz stosujących jednocześnie kortykosteroidy. Ryzyko to wymaga unikania jednoczesnej terapii kortykosteroidami. Ponadto, lewofloksacyna może wywoływać mioklonie, ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, oraz poważne reakcje skórne (SCAR) takie jak zespół Lyella, Stevens-Johnsona i DRESS, które mogą zagrażać życiu. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów neuropatii, zaburzeń glikemii (hipoglikemia i hiperglikemia), a także ryzyka wydłużenia odstępu QT, szczególnie u osób z chorobami serca, zaburzeniami elektrolitowymi i stosujących leki wpływające na ten parametr. Dawkowanie leku powinno być dostosowane u pacjentów z niewydolnością nerek, a stosowanie u osób z miastenią jest przeciwwskazane.
agranulocytoza, antagonista witaminy K, Bacillus anthracis, choroba Behçeta, Clostridium difficile, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, Escherichia coli, fluorochinolony, infekcyjne zapalenie wsierdzia, leukopenia, lewofloksacyna, martwica wątroby, miastenia, mioklonie, MRSA, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawki, nietolerancja galaktozy, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostre bakteryjne zapalenie zatok, pancytopenia, polineuropatia czuciowo-ruchowa, rozwarstwienie aorty, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, ścięgno Achillesa, śpiączka hipoglikemiczna, trombocytopenia, wąglik, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, zapalenie ścięgna, zapalenie tętnic Takayasu, zespół DRESS, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Lyella, zespół Marfana, zespół Sjögrena, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Turnera - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trund 500 mg
Lewetyracetam, substancja czynna leku Trund dostępnego w dawkach 250 mg, 500 mg, 750 mg i 1000 mg w formie tabletek powlekanych, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony na podstawie badań klinicznych obejmujących 3416 pacjentów oraz danych po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, bóle głowy, zmęczenie i zawroty głowy. Profil ten jest spójny we wszystkich grupach wiekowych, jednak u dzieci i młodzieży (4-16 lat) częściej występują wymioty (11,2%), pobudzenie (3,4%), agresja (8,2%) oraz zaburzenia zachowania (5,6%). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko jadłowstrętu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu, oraz na potencjalne poważne powikłania hematologiczne, takie jak pancytopenia i zahamowanie czynności szpiku, wymagające monitorowania morfologii krwi.
agranulocytoza, anafilaksja, ataksja, ból głowy, choreoatetoza, dyskineza, encefalopatia, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, lewetyracetam, łysienie, majaczenie, małopłytkowość, napad częściowy, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, szpik kostny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, topiramat, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia psychotyczne, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmęczenie - Leksykon substancji czynnych
Mitomycyna – Przedawkowanie
Mitomycyna, dostępna w postaci proszku do sporządzania roztworu w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg (Mitomycin Accord), charakteryzuje się silnym działaniem mielosupresyjnym, co w przypadku przedawkowania prowadzi do ciężkiej cytopenii wynikającej z wyparcia komórek szpiku kostnego. Pełny obraz toksyczności rozwija się stopniowo, osiągając maksimum około 2 tygodnie po zdarzeniu, a najniższa liczba leukocytów (nadir) może pojawić się nawet do 4 tygodni po przedawkowaniu. W związku z tym konieczne jest długoterminowe monitorowanie parametrów hematologicznych, w tym liczby leukocytów, płytek krwi oraz poziomu hemoglobiny, przez co najmniej 4 tygodnie po ekspozycji. Brak swoistej odtrutki podkreśla znaczenie prewencji, w tym ścisłego przestrzegania protokołów dawkowania i podwójnej weryfikacji przygotowania dawki.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Sunitinib Krka 25 mg
Sunitynib (Sunitinib Krka) jest stosowany w leczeniu nowotworów takich jak GIST, MRCC oraz pNET, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym niewydolności nerek, niewydolności serca, zatorowości płucnej, perforacji przewodu pokarmowego oraz krwotoków. W badaniach klinicznych odnotowano często występujące zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia (3. i 4. stopnia u 10% i 1,7% pacjentów z GIST, 16% i 1,6% z MRCC, 13% i 2,4% z pNET), małopłytkowość oraz niedokrwistość. Często obserwuje się także nadciśnienie tętnicze, które u 4,7% pacjentów z guzami litymi osiągało wartości skurczowe >200 mm Hg lub rozkurczowe >110 mm Hg. Niedoczynność tarczycy rozwija się u 4-16% pacjentów z MRCC, 6,2% z GIST oraz 7,2% z pNET, co wymaga regularnego monitorowania funkcji tarczycy podczas terapii. Ponadto, u pacjentów leczonych sunitynibem obserwowano zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF) u 2-27% chorych, a także ryzyko wydłużenia odstępu QTc (>500 ms u 0,5% pacjentów).
białkomocz, dysfagia, encefalopatia hiperamonemiczna, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, kardiomiopatia, krwioplucie, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mikroangiopatia zakrzepowa, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nekrotyczne zapalenie powięzi, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, rabdomioliza, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, rumień wielopostaciowy, sunitynib, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wysięk osierdziowy, zaburzenia smaku, zakrzepica żył głębokich, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatorowość płucna, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Linorion 5 mg
Przedawkowanie lenalidomidu, substancji czynnej preparatu Linorion, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, głównie z powodu toksyczności hematologicznej. W badaniach klinicznych odnotowano stosowanie dawek do 150 mg w schematach wielodawkowych oraz pojedyncze dawki nawet do 400 mg, co wiązało się z mielosupresją, neutropenią, trombocytopenią i anemią. Przedawkowanie może prowadzić do pancytopenii oraz powikłań hematologicznych, takich jak zwiększone ryzyko krwawień, infekcji i zaburzeń krzepnięcia. Występujące objawy toksyczności hematologicznej są głównym ograniczeniem dawki lenalidomidu i wymagają ścisłego monitorowania parametrów morfologii krwi.
anemia, antidotum, elementy morfotyczne krwi, krwawienie, leczenie wspomagające, Linorion, mielosupresja, morfologia krwi, neutropenia, pancytopenia, parametr hematologiczny, przedawkowanie lenalidomidu, rozmaz krwi, substancja czynna, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Posaconazole Glenmark 40 mg/ml
Bezpieczeństwo stosowania pozakonazolu w zawiesinie doustnej oceniono u ponad 2400 pacjentów i zdrowych ochotników, a także na podstawie obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęstszymi ciężkimi działaniami niepożądanymi są nudności (występujące bardzo często, ≥1/10 pacjentów), wymioty, biegunka, gorączka oraz wzrost stężenia bilirubiny. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Wśród zaburzeń hematologicznych często obserwowano neutropenię, a rzadziej poważne powikłania jak zespół hemolityczno-mocznicowy czy pancytopenia. Często występują zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipomagnezemia), a także objawy ze strony układu nerwowego, takie jak parestezje, zawroty głowy i ból głowy. W zakresie układu pokarmowego bardzo często pojawiają się nudności, a często wymioty, ból brzucha i biegunka. Wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa, GGTP) oraz bilirubiny występuje często, z rzadkimi przypadkami ciężkiej niewydolności wątroby.
afazja, bilirubina, cholestatyczne zapalenie wątroby, cholestaza, choroba refluksowa przełyku, częstoskurcz komorowy, drgawki, encefalopatia, eozynofilia, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, koagulopatia, kwasica cewkowa nerkowa, leukopenia, limfadenopatia, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność nadnerczy, niedokrwistość, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, pozakonazol, pseudoaldosteronizm, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, torsade de pointes, trombocytopenia, udar mózgu, zaburzenie psychotyczne, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wydłużonego QT, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Levetiracetam Teva
Lewetyracetam wymaga szczególnej uwagi klinicznej u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie konieczne jest dostosowanie dawki, oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami wątroby, u których przed ustaleniem dawki należy ocenić funkcję nerek. Istnieje ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, które może pojawić się od kilku dni do kilku miesięcy od rozpoczęcia terapii, dlatego zaleca się monitorowanie parametrów nerkowych, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka. Ponadto, lewetyracetam może powodować rzadkie zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, agranulocytoza, leukopenia, małopłytkowość i pancytopenia, głównie na początku leczenia, co wymaga badania morfologii krwi u pacjentów z objawami osłabienia, gorączki lub zaburzeń krzepnięcia. W trakcie terapii obserwowano także rzadkie przypadki wydłużenia odstępu QT, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami serca, zaburzeniami elektrolitowymi lub stosujących inne leki wpływające na QT.
agranulocytoza, badanie elektrokardiograficzne, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, funkcja endokrynologiczna, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lewetyracetam, małopłytkowość, morfologia krwi, myśli samobójcze, napad padaczkowy, neutropenia, objaw psychotyczny, ostre uszkodzenie nerek, pancytopenia, skorygowany odstęp QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie behawioralne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zachowanie samobójcze - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glitoprel 4 mg
Glimepiryd, substancja czynna preparatu Glitoprel dostępnego w dawkach 1 mg, 2 mg, 3 mg oraz 4 mg, może wywoływać rzadkie, ale istotne klinicznie działania niepożądane, zwłaszcza hematologiczne, takie jak trombocytopenia, leukopenia, granulocytopenia, agranulocytoza, erytropenia, niedokrwistość hemolityczna oraz pancytopenia. Zaburzenia te zwykle ustępują po odstawieniu leku. Ponadto, bardzo rzadko obserwuje się leukoklastyczne zapalenie naczyń oraz reakcje nadwrażliwości, które mogą przybrać ciężką postać, włącznie z dusznością, hipotonią i wstrząsem. Istnieje ryzyko nadwrażliwości krzyżowej na pochodne sulfonylomocznika i sulfonamidy. Najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest hipoglikemia, której wystąpienie zależy od indywidualnych czynników, takich jak dieta i dawka, i która może wymagać pilnej interwencji medycznej.
agranulocytoza, białe krwinki, cholestaza, czerwone krwinki, elementy morfotyczne krwi, enzymy wątrobowe, erytropenia, glimepiryd, granulocytopenia, granulocyty, hipoglikemia, hiponatremia, leukoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, pancytopenia, płytki krwi, pochodne sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, trombocytopenia, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia widzenia, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Idarubicin Accord 10 mg/10 ml
Przedawkowanie idarubicyny chlorowodorku, dostępnej w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 1 mg/ml, stanowi poważne zagrożenie ze względu na ryzyko ostrej kardiotoksyczności, która może wystąpić już w ciągu 24 godzin od podania. Objawia się ona zaburzeniami rytmu serca, obniżeniem frakcji wyrzutowej oraz ostrymi zespołami wieńcowymi, wymagając intensywnego monitorowania kardiologicznego (EKG, echokardiografia, markery uszkodzenia mięśnia sercowego) oraz natychmiastowego leczenia. W ciągu 1-2 tygodni po przedawkowaniu rozwija się ciężka mielotoksyczność manifestująca się neutropenią, trombocytopenią i anemią, co zwiększa ryzyko infekcji i krwawień. Konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi oraz wdrożenie profilaktyki przeciwinfekcyjnej, terapii czynnikami wzrostu, preparatami krwiopochodnymi i antybiotykoterapii.
anemia, antracykliny, antybiotykoterapia, badanie EKG, czynniki wzrostu, echokardiografia, endoskopia, Idarubicin Accord, idarubicyna chlorowodorek, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwawienie z przewodu pokarmowego, markery uszkodzenia mięśnia sercowego, mielotoksyczność, monitoring kardiologiczny, morfologia krwi, neutropenia, opóźniona niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, pancytopenia, perforacja, płynoterapia, preparaty krwiopochodne, profilaktyka przeciwinfekcyjna, roztwór do wstrzykiwań, smoliste stolce, terapia hemostatyczna, trombocytopenia, uszkodzenie błony śluzowej, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej, żywienie parenteralne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Imatinib Altan 100 mg
Przedawkowanie imatynibu, choć rzadko opisywane, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające ścisłej obserwacji i leczenia objawowego, gdyż brak jest specyficznego antidotum. Objawy przedawkowania są zależne od dawki i obejmują głównie zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zmiany skórne, objawy ogólnoustrojowe oraz hematologiczne. Przy dawkach 1200-1600 mg (ekspozycja 1-10 dni) dominują nudności, wymioty, biegunka, wysypka, obrzęki, zmęczenie, kurcze mięśni, trombocytopenia i pancytopenia. Dawki wyższe, 1800-3200 mg (w tym 3200 mg/dobę przez 6 dni), powodują osłabienie, mialgię oraz wzrost fosfokinazy kreatynowej i bilirubiny. Ekstremalne dawki 6400 mg (jednorazowo) i 8-10 g wywołują ciężkie objawy żołądkowo-jelitowe, gorączkę, obrzęk twarzy, granulocytopenię oraz wzrost aktywności transaminaz.
antidotum, biegunka, bilirubina, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, fosfokinaza kreatynowa, granulocyt obojętnochłonny, kurcz mięśniowy, leczenie objawowe, leukopenia, manifestacja przedawkowania, mialgia, nudności, obrzęk, obrzęk twarzy, osłabienie, pancytopenia, przedawkowanie imatynibu, rumień, transaminaza, trombocytopenia, utrata apetytu, wymioty, zaburzenie biochemiczne, zaburzenie wątrobowe, zmiana skórna, zmniejszenie apetytu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ranigast Max 150 mg
Ranigast MAX zawiera ranitydynę chlorowodorek w dawce 150 mg (168 mg chlorowodorku ranitydyny). W trakcie stosowania leku odnotowano różnorodne działania niepożądane, z których wiele nie wykazuje jednoznacznego związku przyczynowego z ranitydyną. Najpoważniejsze, choć bardzo rzadkie, obejmują zmiany hematologiczne takie jak leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza oraz pancytopenia, czasem związane z hipoplazją lub aplazją szpiku kostnego. Reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, niedociśnienie, ból w klatce piersiowej oraz wstrząs anafilaktyczny, mogą pojawić się nawet po pierwszej dawce. Dodatkowo, bardzo rzadko obserwowano zaburzenia psychiczne (stany splątania, depresja, omamy), neurologiczne (bóle głowy, zawroty głowy, zaburzenia ruchów mimowolnych), a także zaburzenia widzenia i kardiologiczne (bradykardia, tachykardia, blok przedsionkowo-komorowy).
agranulocytoza, antagonista receptora H2, aplazja szpiku, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chlorowodorek ranitydyny, enzym wątrobowy, ginekomastia, hipoplazja szpiku, impotencja, leukopenia, mlekotok, nefropatia, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, pokrzywka, ranitydyna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, tachykardia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Myfortic 180 mg
Myfortic, zawierający kwas mykofenolowy (mykofenolan sodu), jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym głównie u pacjentów po przeszczepieniu narządów, w dawce 1440 mg/dobę przez okres do 1 roku. Terapia ta wiąże się ze znacznym ryzykiem rozwoju poważnych działań niepożądanych, w tym nowotworów złośliwych (np. chłoniaków u 0,9-1,3% pacjentów, raka skóry u 0,9-1,8%), zakażeń oportunistycznych (np. CMV u 21,6% pacjentów de novo, zakażenia drożdżakowe, Herpes simplex) oraz ciężkich infekcji zagrażających życiu, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy nefropatia wirusem BK. Ponadto, leczenie może indukować istotne zaburzenia hematologiczne, w tym leukopenię (bardzo często), niedokrwistość i trombocytopenię (często), a także neutropenię i limfopenię (niezbyt często), z możliwymi przypadkami agranulocytozy, aplazji układu czerwonokrwinkowego i pancytopenii. Do często obserwowanych działań niepożądanych należą również zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka (bardzo często), wzdęcia, ból brzucha, nudności i wymioty (często), a także poważne powikłania, w tym krwotok z przewodu pokarmowego i perforacja jelita.
agranulocytoza, anomalia Pelgera-Hueta, biegunka, choroba limfoproliferacyjna, hipogammaglobulinemia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kwas mykofenolowy, lek immunosupresyjny, leukopenia, limfopenia, martwica kanalików nerkowych, mięsak Kaposiego, mykofenolan sodu, nefropatia BK, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk płuc, ostry zespół zapalny, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, perforacja jelita, posocznica, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak podstawnokomórkowy, refluks żołądkowo-przełykowy, rozstrzeń oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, wirus cytomegalii, wirus herpes simplex, wybiórcza aplazja układu czerwonokrwinkowego, zakażenie drożdżakowe, zakażenie oportunistyczne, zapalenie okrężnicy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie szpiku, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sulfasalazin Krka 500 mg
Sulfasalazyna, składnik preparatu Sulfasalazin Krka, wywołuje działania niepożądane u około 33% pacjentów, z dominującymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi (nudności, bóle brzucha, biegunka) oraz bólami głowy. Około 75% działań niepożądanych pojawia się w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii. Często obserwuje się leukopenię, a niezbyt często trombocytopenię; poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, hemolityczna, megaloblastyczna oraz pancytopenia, występują z nieustaloną częstością. Sulfasalazyna może indukować poważne reakcje immunologiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, chorobę posurowiczą, a także autoimmunologiczne zespoły, takie jak układowy toczeń rumieniowaty i zespół Sjögrena. W zakresie układu nerwowego odnotowano encefalopatię, neuropatię obwodową i aseptyczne zapalenie opon mózgowych, a w układzie oddechowym – włókniejące zapalenie pęcherzyków płucnych i śródmiąższową chorobę płuc. Hepatotoksyczność manifestuje się rzadko żółtaczką i podwyższeniem enzymów wątrobowych, a w ciężkich przypadkach niewydolnością i piorunującym zapaleniem wątroby.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, choroba posurowicza, encefalopatia, farmakovigilance, krwiomocz, krystaluria, leukopenia, makrocytoza, naciek eozynofilowy, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, oligospermia, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, piorunujące zapalenie wątroby, proteinuria, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, sinica, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, sulfasalazyna, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, włókniejące zapalenie pęcherzyków płucnych, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia węchu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Sjögrena, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Carmustine Accordpharma 50 mg
Przedawkowanie karmustyny (Carmustine Accordpharma), cytostatyku z grupy nitrozomoczników o działaniu alkilującym, prowadzi do ciężkiej mielosupresji manifestującej się pancytopenią, neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością, co znacząco zwiększa ryzyko infekcji, krwawień oraz niedotlenienia. Ponadto, toksyczność leku może skutkować uszkodzeniem wątroby (martwica, podwyższone enzymy wątrobowe, encefalopatia), śródmiąższowym zapaleniem płuc (duszność, hipoksemia, zmiany obrazowe) oraz neurotoksycznymi powikłaniami OUN (zapalenie mózgu i rdzenia, drgawki, zaburzenia świadomości). Dawki toksyczne nie są precyzyjnie określone, jednak ryzyko powikłań rośnie wraz z przekroczeniem dawki terapeutycznej, przy czym preparat dostępny jest w dawkach 50 mg i 300 mg, a po rekonstytucji 1 ml roztworu zawiera 3,3 mg karmustyny.
AlAT, AspAT, bilirubina, czynnik wzrostu G-CSF, działanie alkilujące, encefalopatia wątrobowa, farmakokinetyka karmustyny, fosfataza alkaliczna, GFR, hipoksemia, INR, karmustyna, kreatynina, lek cytotoksyczny, małopłytkowość, martwica wątroby, mielosupresja, mocznik, neutropenia, niedokrwistość, nitrozomocznik, odtrutka, pancytopenia, preparaty krwiopochodne, rozmaz krwi, śródmiąższowe zapalenie płuc, supresja szpiku kostnego, uszkodzenie wątroby, zaburzenia krzepnięcia, zapalenie mózgu i rdzenia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metamizol Krka
Metamizol Krka, 500 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/infuzji, jest pochodną pirazolonu, której stosowanie wiąże się z ryzykiem ciężkich działań niepożądanych, takich jak agranulocytoza, wstrząs anafilaktyczny oraz reakcje skórne typu SCAR (SJS, TEN, zespół DRESS). W przypadku neutropenii (<1500 neutrofili/mm³), małopłytkowości lub pancytopenii konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i monitorowanie morfologii krwi. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią reakcji anafilaktoidalnych na metamizol lub inne nieopioidowe leki przeciwbólowe, a także u osób z zespołem astmy analgetycznej, astmą oskrzelową, przewlekłą pokrzywką czy nietolerancją barwników i alkoholu. Podawanie pozajelitowe zwiększa ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktycznych w porównaniu do podania doustnego.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, ciężkie niepożądane reakcje skórne, dysfagia, dyskrazja krwi, eozynofilia, hipowolemia, małopłytkowość, morfologia krwi, neutropenia, niewydolność krążenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, pirazolony i pirazolidyny, podanie pozajelitowe, pokrzywka, polipy nosa, reakcja hipotensyjna, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wywiad lekarski, zespół astmy analgetycznej, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Axoprofen Max 600 mg
Ibuprofen Aristo w dawce 600 mg, stosowany doustnie, może wywoływać liczne działania niepożądane, z których najczęstsze dotyczą układu pokarmowego, w tym owrzodzenia, perforacje oraz krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Ryzyko tych powikłań jest zależne od dawki i czasu terapii. Ponadto, obserwuje się objawy takie jak nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, dyspepsja, a także zaostrzenia chorób zapalnych jelit. Ibuprofen może również powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca oraz zwiększać ryzyko incydentów zatorowo-zakrzepowych, zwłaszcza przy dawkach dobowych 2400 mg. Reakcje nadwrażliwości mogą mieć charakter od łagodnych wysypek po ciężkie, zagrażające życiu obrzęki krtani i wstrząs anafilaktyczny. Rzadko występują ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości (SCAR), zaburzenia krwiotworzenia oraz uszkodzenia nerek i wątroby.
AGEP, agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciężkie skórne działanie niepożądane, eozynofilia, incydent zatorowo-zakrzepowy, koagulopatia, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk krtani, obrzęk twarzy, ostre zapalenie wątroby, owrzodzenie trawienne, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, uszkodzenie wątroby, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenie krwiotworzenia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Lansoprazol – Działania niepożądane
Lansoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, może wywoływać szeroki zakres działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do często obserwowanych należą zmiany hematologiczne, takie jak małopłytkowość, eozynofilia i leukopenia, a także zaburzenia psychiczne (depresja), neurologiczne (bóle i zawroty głowy), zaburzenia widzenia oraz liczne dolegliwości ze strony układu pokarmowego, w tym nudności, biegunka, bóle brzucha, zaparcia, wymioty i polipy dna żołądka. Często występuje także zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz reakcje skórne, takie jak pokrzywka, świąd i osutka. Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, w tym agranulocytozę, pancytopenię, zapalenie wątroby, zapalenie trzustki, śródmiąższowe zapalenie nerek, złamania kości oraz zespół Stevensa-Johnsona i toksyczno-rozpływną martwicę naskórka. Występują również zaburzenia metaboliczne, takie jak hipomagnezemia, hiponatriemia oraz podwyższone stężenia cholesterolu i triglicerydów.
agranulocytoza, drżenie mięśniowe, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, eozynofilia, ginekomastia, hipomagnezemia, hiponatriemia, inhibitor pompy protonowej, kandydoza przełyku, lansoprazol, leukopenia, małopłytkowość, mlekotok, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, pancytopenia, parestezja, polip dna żołądka, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, triglicerydy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hematologiczne, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aclotin 250 mg
Aclotin, zawierający tyklopidynę w dawce 250 mg, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, szczególnie hematologicznych, które wymagają ścisłego monitorowania. Najistotniejsze zagrożenia obejmują neutropenię (często), trombocytopenię (<80 000/mm³, często), pancytopenię, aplazję szpiku oraz zakrzepową agranulocytozę (niezbyt często), które mogą prowadzić do poważnych powikłań infekcyjnych, krwawień, a nawet zgonu. Krwawienia mogą mieć różne nasilenie, od drobnych wybroczyn po zagrażające życiu krwotoki śródmózgowe. Ponadto, obserwowano przypadki sepsy i wstrząsu septycznego jako powikłania agranulocytozy oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella. W badaniach klinicznych (CATS i TASS) u 2048 pacjentów z TIA/udarem mózgu poddanych terapii tyklopidyną, monitorowano liczbę krwinek, podkreślając konieczność ścisłej kontroli hematologicznej podczas leczenia.
Poza hematologicznymi, często występują reakcje immunologiczne (np. alergie, eozynofilia, anafilaksja), objawy neurologiczne (ból i zawroty głowy), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, owrzodzenia) oraz biochemiczne wskaźniki uszkodzenia wątroby (często podwyższone enzymy wątrobowe, fosfataza zasadowa, transaminazy). Rzadko notowano zapalenie wątroby, w tym piorunujące, zakończone zgonem. Występują także zaburzenia krzepnięcia manifestujące się siniakami, wybroczynami, krwawieniami z nosa i ciężkimi krwotokami. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich organów nadzoru, aby umożliwić ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka terapii tyklopidyną. Szczególna ostrożność i regularne badania kontrolne są niezbędne w celu minimalizacji ryzyka poważnych powikłań.
agranulocytoza, aplazja szpiku kostnego, dysfagia, fosfataza zasadowa, krwawienie, krwawienie śródmózgowe, krwiomocz, liczba krwinek, limfocytowe zapalenie okrężnicy, liszaj rumieniowaty, nefropatia, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, pancytopenia, piorunujące zapalenie wątroby, rumień wielopostaciowy, sepsa, tabletka powlekana, transaminaza, trombocytopenia, tyklopidyna, udar mózgu, wstrząs septyczny, zaburzenie hematologiczne, zapalenie wątroby, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprofen Lysine InnFarm 200 mg
Ibuprofen, stosowany zarówno w dawkach do 1200 mg doustnie (lub 1800 mg w czopkach) jak i w wyższych dawkach u pacjentów z chorobami reumatycznymi, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki oraz indywidualnej reakcji pacjenta. Najczęściej obserwowane są objawy ze strony układu pokarmowego, w tym nudności, wymioty, biegunka, dyspepsja, a także poważniejsze powikłania jak owrzodzenia, perforacje i krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek (do 2400 mg/dobę) zwiększa ryzyko incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, a także może powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca. Wśród rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych wymienia się zaburzenia krwiotworzenia (np. agranulocytoza), ciężkie reakcje nadwrażliwości, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz ciężkie reakcje skórne (SCAR). Zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi i czynności nerek u pacjentów stosujących ibuprofen przewlekle.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, dysfagia, ibuprofen, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, leczenie przeciwinfekcyjne, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, mieszana choroba tkanki łącznej, morfologia krwi obwodowej, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, napad astmy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, owrzodzenie trawienne, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, SCAR, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krwiotworzenia, zaburzenie świadomości, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib LEK-AM 400 mg
Imatinib LEK-AM w dawce 400 mg w kapsułkach twardych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnej obserwacji klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami. Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych odnotowano u 2,4-5% pacjentów w różnych fazach przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz u 4% pacjentów z nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST). Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha, zmęczenie, bóle mięśni, kurcze mięśni oraz wysypkę. U pacjentów z CML częściej obserwowano mielosupresję, natomiast u chorych z GIST występowały ciężkie krwawienia (stopień 3 lub 4 wg CTC) z przewodu pokarmowego lub wewnątrz guza, które mogą prowadzić do zgonu. Charakterystyczne są także zatrzymanie płynów manifestujące się wysiękiem opłucnowym, wodobrzuszem i obrzękami, które mogą stanowić zagrożenie życia, zwłaszcza u pacjentów w przełomie blastycznym.
choroba śródmiąższowa płuc, eozynofilia, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hiponatremia, jaskra, limfopenia, martwica wątroby, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, neuropatia obwodowa, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedrożność jelit, niewydolność nerek, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk mózgu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, tamponada serca, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, uszkodzenie wątroby, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzepica, zapalenie osierdzia, zapalenie uchyłka, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Medikinet CR 30 mg 30 mg
Metylofenidat, substancja czynna Medikinet CR 30 mg (kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układ nerwowy, psychiczny, krążenia, naczyniowy, pokarmowy, wątrobowy, hematologiczny oraz inne. Najczęściej obserwuje się ból głowy (≥1/10), bezsenność, nerwowość, tachykardię, nadciśnienie tętnicze, nudności i suchość w jamie ustnej. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, udary mózgu, zawał mięśnia sercowego, próby samobójcze, pancytopenia czy śpiączka wątrobowa. U dzieci długotrwałe stosowanie może prowadzić do opóźnienia wzrostu i zmniejszenia masy ciała, co wymaga regularnej kontroli parametrów antropometrycznych. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
akatyzja, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, drgawki, drżenie, dusznica bolesna, dyskineza, dyspepsja, hiperaktywność psychoruchowa, jadłowstręt, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, kołatanie serca, labilność emocjonalna, leukopenia, małopłytkowość, metylofenidat, migrena, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, napad drgawkowy grand mal, niedokrwistość, niewyraźne widzenie, nudności, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy, opóźnienie wzrostu, pancytopenia, parestezja, plamica małopłytkowa, podwójne widzenie, podwyższone enzymy wątrobowe, priapizm, próba samobójcza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, ruchy choreoatetotyczne, rumień wielopostaciowy, śpiączka wątrobowa, suchość w jamie ustnej, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, zaburzenia naczyniowo-mózgowe, zaburzenia rytmu serca, zapalenie nosogardzieli, zapalenie żołądka i jelit, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, zespół suchego oka, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumilar HCT 5 mg + 5 mg + 25 mg
Sumilar HCT to preparat złożony zawierający ramipryl, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Każda z substancji aktywnych wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, które mogą się nasilać w terapii skojarzonej. Ramipryl często powoduje hiperkaliemię, kaszel, niedociśnienie tętnicze i zaburzenia żołądkowo-jelitowe, a rzadko ciężkie powikłania hematologiczne (agranulocytoza, pancytopenia, niedokrwistość hemolityczna) oraz reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy. Amlodypina najczęściej wywołuje zawroty głowy, obrzęki obwodowe i zmęczenie, a rzadziej poważne zaburzenia hematologiczne i skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona. Hydrochlorotiazyd może prowadzić do hipokaliemii (bardzo często), hiperlipidemii (bardzo często), zaburzeń metabolicznych, a także zwiększa ryzyko nieczerniakowych nowotworów skóry w zależności od kumulacyjnej dawki. W terapii Sumilar HCT obserwuje się także często niedociśnienie ortostatyczne, omdlenia, bóle głowy i zawroty głowy, a także zaburzenia elektrolitowe, w tym hiponatremię i hipomagnezemię.
agranulocytoza, amlodypina, dławica piersiowa, dyspepsja, ginekomastia, glukozuria, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nastrój depresyjny, neuropatia obwodowa, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, przemijający napad niedokrwienny, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, ramipryl, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar niedokrwienny, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie oskrzeli, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levetiracetam Stada 100 mg/ml
Lewetyracetam, stosowany w terapii padaczki, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, który jest stosunkowo spójny w różnych grupach wiekowych i wskazaniach klinicznych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy. W układzie nerwowym dominują senność i ból głowy (>1/10), a także drgawki, zaburzenia równowagi, ataksja, parestezje i encefalopatia, która jest odwracalna po przerwaniu leczenia. Zaburzenia psychiczne obejmują depresję, agresję, lęk i bezsenność, z rzadkimi przypadkami prób samobójczych i zaburzeń psychotycznych. W układzie żołądkowo-jelitowym często występują ból brzucha, biegunka, nudności i wymioty, a rzadziej zapalenie trzustki. Ponadto, mogą pojawić się małopłytkowość, leukopenia, wysypka, reakcje nadwrażliwości (w tym zespół DRESS), nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych oraz rzadkie przypadki niewydolności wątroby. Wśród działań ogólnych często zgłaszana jest astenia, a w układzie mięśniowo-szkieletowym rzadko rabdomioliza, szczególnie u pacjentów japońskich.
agranulocytoza, ataksja, biegunka, ból głowy, choreoatetoza, drżenie, dyskineza, dyspepsja, encefalopatia, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, lewetyracetam, łysienie, majaczenie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niewydolność wątroby, nudność, obrzęk naczynioruchowy, omam, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, parestezja, profil bezpieczeństwa leku, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, test wątrobowy, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie chodu, zaburzenie koncentracji uwagi, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie równowagi, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Fludarabina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Fludarabina, stosowana jako silny lek przeciwnowotworowy, wykazuje istotne działania toksyczne, zwłaszcza mielosupresyjne, manifestujące się niedokrwistością, trombocytopenią i neutropenią. Nadir granulocytów obserwowany jest średnio po 13 dniach (zakres 3-25 dni), a płytek krwi po 16 dniach (zakres 2-32 dni). Występuje kumulacja mielosupresji, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszym leczeniem mielosupresyjnym. Zgłaszano przypadki hipoplazji lub aplazji szpiku prowadzące do pancytopenii trwającej od 2 miesięcy do roku, z możliwym fatalnym przebiegiem. Fludarabina może indukować autoimmunologiczną niedokrwistość hemolityczną, często nawracającą po ponownej ekspozycji, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku i leczenia sterydami oraz transfuzjami napromienioną krwią. Wskazana jest ostrożność przy planowanym pobraniu hematopoetycznych komórek macierzystych.
adrenokortykosteroidy, aplazja szpiku kostnego, choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie genotoksyczne, fludarabina, granulocytopenia, hemoliza, klirens kreatyniny, komórki macierzyste hematopoetyczne, leukoencefalopatia, mielosupresja szpiku kostnego, morfologia krwi, neurotoksyczność, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedowład czterokończynowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra toksyczna leukoencefalopatia, pancytopenia, parametry hematologiczne, przewlekła białaczka limfocytowa, rezonans magnetyczny, spastyczność mięśni, trombocytopenia, zaburzenia widzenia, zakażenie oportunistyczne, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie wewnątrzgałkowe nerwu wzrokowego, zespół lizy guza, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół Richtera - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zavedos 5 mg
Przedawkowanie idarubicyny chlorowodorku, substancji czynnej leku Zavedos, stanowi poważne zagrożenie życia, manifestujące się dwufazowym przebiegiem toksyczności. W fazie ostrej, w ciągu pierwszych 24 godzin, dominuje kardiotoksyczność objawiająca się zaburzeniami rytmu serca, spadkiem kurczliwości mięśnia sercowego oraz hipotensją. W fazie opóźnionej, rozwijającej się w ciągu 1-2 tygodni, występuje ciężka mielosupresja prowadząca do pancytopenii (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość). Dodatkowo, nawet po kilku miesiącach od przedawkowania, mogą pojawić się odległe powikłania kardiologiczne, takie jak niewydolność serca, kardiomiopatia oraz zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory.
antracykliny, badanie echokardiograficzne, biomarkery uszkodzenia mięśnia sercowego, frakcja wyrzutowa lewej komory, hipotensja, idarubicyny chlorowodorek, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, leczenie kardiologiczne, małopłytkowość, mielosupresja, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność serca, pancytopenia, powikłania kardiologiczne, przetoczenie preparatów krwi, toksyczność kardiologiczna, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego