Specjalne ostrzeżenia
Temozolomide Fair-Med

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Temozolomide FAIR-MED

Stosowanie temozolomidu wymaga zachowania szczególnej ostrożności ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych. Lekarze przepisujący ten produkt leczniczy powinni uwzględnić szereg specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności, aby zapewnić bezpieczeństwo pacjentów podczas terapii¹.

Zakażenia oportunistyczne i reaktywacja zakażeń

U pacjentów leczonych temozolomidem istnieje ryzyko wystąpienia zakażeń oportunistycznych oraz reaktywacji wcześniejszych zakażeń. Podczas terapii temozolomidem obserwowano przypadki zakażeń oportunistycznych, takich jak zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii, a także reaktywację zakażeń, w tym wirusowego zapalenia wątroby typu B oraz zakażeń wywołanych przez cytomegalowirusa².

Opryszczkowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Po wprowadzeniu do obrotu produktów leczniczych zawierających temozolomid, u pacjentów przyjmujących ten lek w skojarzeniu z radioterapią, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu steroidów, odnotowano przypadki opryszczkowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Należy podkreślić, że w niektórych przypadkach zakażenia te kończyły się zgonem pacjenta³.

Zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii (PCP)

Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rozwoju zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii (PCP). W badaniach pilotażowych dotyczących przedłużonego 42-dniowego schematu leczenia stwierdzono, że pacjenci otrzymujący temozolomid w skojarzeniu z radioterapią są szczególnie narażeni na wystąpienie tego powikłania⁴.

Konieczne jest zastosowanie odpowiedniej profilaktyki przeciwko PCP u wszystkich pacjentów otrzymujących temozolomid w skojarzeniu z radioterapią w 42-dniowym schemacie leczenia (maksymalnie do 49 dni), niezależnie od liczby limfocytów. W przypadku wystąpienia limfopenii, zaleca się kontynuowanie profilaktyki do czasu, aż limfopenia osiągnie stopień ≤ 1⁵.

Częstość występowania PCP może być zwiększona przy dłuższych schematach podawania temozolomidu, dlatego wszyscy pacjenci, a w szczególności ci leczeni jednocześnie steroidami, powinni być dokładnie monitorowani pod kątem rozwoju tego powikłania. U pacjentów stosujących temozolomid, zwłaszcza w skojarzeniu z deksametazonem lub innymi steroidami, odnotowano przypadki niewydolności oddechowej zakończone zgonem⁶.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B

Zgłaszano przypadki zapalenia wątroby na skutek reaktywacji zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, które w niektórych przypadkach kończyły się zgonem pacjenta. Przed rozpoczęciem leczenia temozolomidem u pacjentów z dodatnimi wynikami badań serologicznych w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B (w tym u osób z aktywnym zapaleniem wątroby) zaleca się konsultację ze specjalistą chorób wątroby. Podczas leczenia konieczne jest regularne monitorowanie stanu zdrowia tych pacjentów i wprowadzanie odpowiedniego postępowania terapeutycznego⁷.

Hepatotoksyczność

U pacjentów leczonych temozolomidem obserwowano uszkodzenie wątroby, w tym niewydolność wątroby zakończoną zgonem. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać badania oceniające czynność wątroby. W przypadku nieprawidłowych wyników, lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka związanego z leczeniem, biorąc pod uwagę możliwość wystąpienia niewydolności wątroby mogącej prowadzić do zgonu⁸.

U pacjentów przechodzących 42-dniowy cykl leczenia, testy czynnościowe wątroby należy powtórzyć w połowie cyklu. Ponadto, u wszystkich pacjentów testy te powinny być wykonywane po zakończeniu każdego cyklu leczenia. Jeśli wystąpią istotne nieprawidłowości w funkcjonowaniu wątroby, lekarz powinien ponownie ocenić korzyści i ryzyka związane z kontynuowaniem terapii⁹.

Istotne jest, aby pamiętać, że toksyczne działanie temozolomidu na wątrobę może ujawnić się nawet po kilku tygodniach lub dłuższym czasie od zakończenia leczenia¹⁰.

Wtórne nowotwory złośliwe

Bardzo rzadko obserwowano przypadki zespołu mielodysplastycznego oraz wtórnych nowotworów złośliwych, w tym białaczki szpikowej, u pacjentów leczonych temozolomidem¹¹.

Leczenie przeciwwymiotne

Nudności i wymioty są bardzo często związane z leczeniem temozolomidem. Leczenie przeciwwymiotne może być wdrożone przed podaniem temozolomidu lub po jego podaniu¹².

• Dorośli pacjenci z nowo zdiagnozowanym glejakiem wielopostaciowym: zaleca się zastosowanie leków przeciwwymiotnych przed podaniem pierwszej dawki temozolomidu w leczeniu skojarzonym. Bardzo wskazane jest również ich podawanie w czasie monoterapii¹³.
• Pacjenci z glejakiem złośliwym wykazującym wznowę lub progresję: pacjenci, u których podczas poprzednich cykli leczenia wystąpiły ciężkie wymioty (stopień 3. lub 4.) mogą wymagać leczenia przeciwwymiotnego¹⁴.

Parametry laboratoryjne – monitorowanie hematologiczne

U pacjentów leczonych temozolomidem może dojść do zahamowania czynności szpiku kostnego, w tym długotrwałej pancytopenii, która może prowadzić do niedokrwistości aplastycznej, w niektórych przypadkach zakończonej zgonem. Ocenę stanu pacjenta może komplikować jednoczesne stosowanie leków związanych z wystąpieniem niedokrwistości aplastycznej, takich jak karbamazepina, fenytoina czy sulfametoksazol/trymetoprym¹⁵.

Przed rozpoczęciem leczenia temozolomidem muszą być spełnione następujące kryteria hematologiczne:

• całkowita liczba granulocytów obojętnochłonnych ≥ 1,5 x 10⁹/l
• liczba płytek krwi ≥ 100 x 10⁹/l¹⁶

W 22. dniu (21 dni po podaniu pierwszej dawki) lub w ciągu 48 godzin od tego dnia, należy oznaczyć całkowitą liczbę krwinek, a następnie powtarzać badanie co tydzień, aż do osiągnięcia wartości całkowitej liczby granulocytów obojętnochłonnych > 1,5 x 10⁹/l oraz liczby płytek > 100 x 10⁹/l ^{1,5 x 109/l, a liczba płytek > 100 x 109/l”>17}.

Jeśli w trakcie któregokolwiek cyklu chemioterapii całkowita liczba granulocytów obojętnochłonnych zmniejszy się do < 1,0 x 10⁹/l lub liczba płytek krwi będzie < 50 x 10⁹/l, w następnym cyklu należy zmniejszyć dawkę temozolomidu o jeden poziom. Poziomy dawkowania obejmują 100 mg/m² pc., 150 mg/m² pc. i 200 mg/m² pc. Najmniejsza zalecana dawka to 100 mg/m² pc<sup data-drug="Temozolomide Fair-Med" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Jeśli podczas któregokolwiek cyklu chemioterapii całkowita liczba granulocytów obojętnochłonnych zmniejszy się < 1,0 x 109/l lub liczba płytek będzie 18.

Szczególne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież

Należy podkreślić brak doświadczeń klinicznych w stosowaniu temozolomidu u dzieci poniżej 3. roku życia. Dane dotyczące stosowania tego leku u dzieci starszych i młodzieży również są bardzo ograniczone¹⁹.

Pacjenci w podeszłym wieku (> 70 lat)

U osób w podeszłym wieku ryzyko wystąpienia neutropenii i trombocytopenii wydaje się być zwiększone w porównaniu z młodszymi pacjentami. Dlatego należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania temozolomidu w tej grupie wiekowej²⁰.

Stosowanie u mężczyzn

Mężczyźni leczeni temozolomidem powinni być poinformowani o konieczności unikania poczęcia dziecka podczas leczenia oraz przez co najmniej 6 miesięcy po otrzymaniu ostatniej dawki leku. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się zasięgnięcie porady w sprawie kriokonserwacji nasienia²¹.

Substancje pomocnicze

Temozolomide FAIR-MED zawiera laktozę bezwodną w następujących ilościach w zależności od mocy kapsułek:

Produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy²².²³