O-demetylacja
O-demetylacja to proces metaboliczny, w którym grupa metylowa (-CH3) zostaje usunięta z grupy eterowej (R-O-CH3) w cząsteczce związku chemicznego. Jest to kluczowa reakcja biotransformacji wielu leków i ksenobiotyków w organizmie człowieka.
Proces ten jest katalizowany głównie przez enzymy z rodziny cytochromu P450 (CYP450), szczególnie przez izoformy CYP1A2, CYP2D6 i CYP3A4. O-demetylacja odgrywa istotną rolę w metabolizmie takich leków jak kodeinа (przekształcana do morfinу), metoksyfluran (anestetyk), oraz licznych leków przeciwpsychotycznych i przeciwdepresyjnych.
Z klinicznego punktu widzenia, zmienność w aktywności enzymów odpowiedzialnych za O-demetylację może prowadzić do istotnych różnic w farmakokinetyce leków między pacjentami. Polimorfizmy genetyczne enzymów CYP450 mogą skutkować szybkim lub wolnym metabolizmem, co wymaga dostosowania dawkowania leków. Ponadto, inhibitory lub induktory tych enzymów mogą prowadzić do istotnych interakcji lekowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Azitrox 500 500 mg
Azytromycyna charakteryzuje się umiarkowaną biodostępnością około 37% po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) około 0,4 μg/ml osiąganym w ciągu 2-3 godzin po dawce 500 mg. Lek wykazuje wysoką objętość dystrybucji (Vss = 31,1 l/kg) oraz zdolność do penetracji tkanek, gdzie stężenia mogą być nawet 50-krotnie wyższe niż w osoczu. Wiązanie z białkami osocza jest stężeniowo zależne, wahając się od 12% przy 0,5 μg/ml do 52% przy 0,05 μg/ml. Azytromycyna gromadzi się w fagocytach, co sprzyja wysokim stężeniom w ogniskach zapalnych. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 2-4 dni, co umożliwia stosowanie dawkowania raz na dobę i krótkich kuracji. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią, a około 12% dawki dożylnej jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej w ciągu 3 dni. Metabolizm obejmuje N- i O-demetylację oraz hydroksylację, jednak metabolity nie wykazują istotnej aktywności przeciwdrobnoustrojowej.
aktywność przeciwdrobnoustrojowa, badania kinetyczne, białka osocza, biodostępność, chromatografia cieczowa, dystrybucja leku, efektywność kliniczna, eliminacja z osocza, fagocyty, farmakokinetyka azytromycyny, hydroksylacja, klirens wątrobowy, koniugat kladynozy, kumulacja leku, N-demetylacja, niewydolność nerek, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, penetracja tkankowa, populacja pediatryczna, stężenie w osoczu, testy mikrobiologiczne, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Banxiol 2,5 mg
Apiksaban, substancja czynna leku Banxiol 2,5 mg, charakteryzuje się bezwzględną dostępnością biologiczną około 50% dla dawek do 10 mg oraz szybkim wchłanianiem, z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) po 3-4 godzinach. Farmakokinetyka apiksabanu jest liniowa do dawki 10 mg, z umiarkowaną zmiennością międzyosobniczą (~20% CV) i wewnątrzosobniczą (~30% CV). Lek wiąże się z białkami osocza w około 87%, ma objętość dystrybucji około 21 litrów oraz całkowity klirens około 3,3 L/h. Okres półtrwania wynosi około 12 godzin, co uzasadnia dawkowanie dwa razy na dobę. Apiksaban jest metabolizowany głównie przez CYP3A4/5, a jego eliminacja odbywa się przez nerki (~27% klirensu), żółć oraz bezpośrednio drogą jelitową. Nie stwierdzono aktywnych metabolitów w osoczu, a lek jest substratem P-gp i BCRP. Podawanie rozkruszonych tabletek nie wpływa klinicznie istotnie na ekspozycję leku.
białko oporności raka sutka, CYP3A4, czynnik Xa, dostępność biologiczna, działanie anty-Xa, farmakokinetyka liniowa, klirens dializacyjny, klirens kreatyniny, maksymalne stężenie, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, substancja czynna, tabletka powlekana, wydalanie nerkowe, zależność farmakokinetyka-farmakodynamika, zgłębnik nosowo-żołądkowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ranozek 500 mg
Ranolazyna, dostępna w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (375 mg, 500 mg, 750 mg), charakteryzuje się osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 4,5 godziny, a stan stacjonarny uzyskuje się po 3 dniach podawania 500 mg dwa razy na dobę, przy Cmax około 1770 ng/ml (SD 1040) i AUC₀₋₁₂ średnio 13 700 ng×godz./ml (SD 8290). Biodostępność doustna wynosi 35-50% z dużym zróżnicowaniem międzyosobniczym, a ekspozycja na lek rośnie nieproporcjonalnie do dawki (2,5-3-krotne zwiększenie AUC przy podwojeniu dawki). Ranolazyna wiąże się w 62% z białkami osocza, głównie z kwaśną alfa-1 glikoproteiną, a jej objętość dystrybucji (Vss) wynosi 180 l, co wskazuje na znaczną dystrybucję tkankową. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i CYP2D6, z wieloma metabolitami, a eliminacja odbywa się głównie drogą metaboliczną, z mniej niż 5% dawki wydalanej w postaci niezmienionej. Okres półtrwania po podaniu dożylnym wynosi 2-3 godziny, natomiast po doustnym około 7 godzin, co jest efektem kinetyki flip-flop.
alfa-1-glikoproteina, biodostępność ranolazyny, CYP2D6, CYP3A4, ekspozycja na ranolazynę, flip-flop kinetics, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, klirens ranolazyny, maksymalne stężenie w osoczu, mikrosom ludzkiej wątroby, N-dealkilacja, O-demetylacja, objętość dystrybucji, parametr farmakokinetyczny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność krążenia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apo-Doxan 4 4 mg
Lek Apo-Doxan zawierający doksazosynę charakteryzuje się dobrą biodostępnością doustną (~65%) oraz szybkim osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) po około 2 godzinach. Substancja czynna wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (98,3%), co może wpływać na interakcje lekowe. Metabolizm doksazosyny odbywa się głównie w wątrobie, z dominującą rolą enzymu CYP3A4, a także CYP2D6 i CYP2C9. Eliminacja leku jest dwufazowa, z okresem półtrwania około 22 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Mniej niż 5% dawki jest wydalane w formie niezmienionej, co podkreśla znaczenie metabolizmu w eliminacji leku.
AUC, białka osocza, biodostępność, biotransformacja, CYP 2C9, CYP 2D6, CYP 3A4, cytochrom P450 3A4, doksazosyna, dysfunkcja wątroby, efekt pierwszego przejścia, hydroksylacja, interakcja farmakokinetyczna, klirens leku, mezylan doksazosyny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, O-demetylacja, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, półokres eliminacji, stężenie maksymalne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Foradil 12 mcg
Formoterol fumaranu dwuwodny, zawarty w produkcie leczniczym Foradil w dawce 12 μg w postaci proszku do inhalacji, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu wziewnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) 266 pmol/l już po 5 minutach u zdrowych ochotników po dawce 120 μg. U pacjentów z POChP stosujących dawki terapeutyczne 12-24 μg dwa razy na dobę, średnie stężenia formoterolu w osoczu wahają się od 11,5 do 50,3 pmol/l w różnych punktach czasowych (10 min, 2 h, 6 h). Formoterol wiąże się z białkami osocza w 61-64% (w tym 34% z albuminami), a jego klirens nerkowy wynosi 150 ml/min. Okres półtrwania w fazie eliminacji osocza wynosi około 10 godzin, natomiast enancjomery (R,R)- i (S,S)- wykazują okresy półtrwania odpowiednio 13,9 i 12,3 godzin na podstawie wydalania w moczu. Wydalanie formoterolu w postaci niezmienionej stanowi 7-10% dawki u pacjentów z astmą lub POChP, z dominacją enancjomeru (S,S)- (60%) nad (R,R)- (40%).
albuminy, cytochrom P450, deformylacja, działanie terapeutyczne, enancjomery formoterolu, farmakokinetyka, formoterol, fumaran formoterolu, izoenzymy UGT, klirens nerkowy, O-demetylacja, okres półtrwania, POChP, proszek do inhalacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, sprzęganie z kwasem glukuronowym, sprzęganie z siarczanem, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Elidel 10 mg/g
Pimekrolimus, substancja czynna kremu Elidel (10 mg/g), charakteryzuje się bardzo niską biodostępnością po miejscowej aplikacji na skórę, wynoszącą około 0,03% w badaniach na miniaturowych świnkach. Substancja pozostaje w miejscu aplikacji przez około 10 dni w formie niezmienionej. U dorosłych pacjentów z atopowym zapaleniem skóry stosujących Elidel dwa razy dziennie przez 3 tygodnie, stężenia pimekrolimusa we krwi były w 77,5% przypadków poniżej 0,5 ng/ml, a w 99,8% poniżej 1 ng/ml, z maksymalnym stężeniem 1,4 ng/ml. W długotrwałym leczeniu do 1 roku (u 40 pacjentów) stężenia utrzymywały się poniżej 0,5 ng/ml w 98% przypadków, z maksymalnym stężeniem 0,8 ng/ml. U dzieci (3 miesiące – 14 lat) stężenia były podobne, z 60% pomiarów poniżej 0,5 ng/ml i 97% poniżej 2 ng/ml, a najwyższe stężenie wyniosło 2,6 ng/ml u niemowląt. Wartości AUC (0-12h) u dorosłych mieściły się w zakresie 2,5-11,4 ng×h/ml, a u dzieci 5,4-18,8 ng×h/ml, niezależnie od powierzchni zajętej chorobowo skóry (10-92% BSA). Nie obserwowano kumulacji pimekrolimusa w trakcie 12-miesięcznej terapii.
aplikacja na skórę, atopowe zapalenie skóry, AUC, badania in vitro, biodostępność, biodostępność miejscowa, BSA, Elidel, farmakokinetyka, narażenie ogólnoustrojowe, O-demetylacja, opatrunek okluzyjny, pimekrolimus, podanie doustne, pole pod krzywą stężenie-czas, powierzchnia ciała, stężenie we krwi, wydalanie z kałem - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Axipio 2,5 mg
Apiksaban wykazuje liniową farmakokinetykę do dawki 10 mg z bezwzględną dostępnością biologiczną około 50%. Maksymalne stężenie (Cₘₐₓ) osiągane jest po 3-4 godzinach, a przyjmowanie leku niezależnie od posiłków nie wpływa na parametry AUC i Cₘₐₓ. Zmienność farmakokinetyczna międzyosobnicza wynosi około 20% CV, a wewnątrzosobnicza około 30% CV. Apiksaban wiąże się z białkami osocza w 87%, ma objętość dystrybucji około 21 litrów oraz całkowity klirens około 3,3 L/h z okresem półtrwania około 12 godzin. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4/5, a lek jest wydalany w około 27% przez nerki, z pozostałą częścią eliminowaną przez metabolity w kale i żółć. W badaniach wykazano, że rozkruszenie tabletek i podanie w zawiesinie lub z musem jabłkowym nie wpływa klinicznie istotnie na ekspozycję leku.
apiksaban, białko BCRP, białko osocza, białko transportowe P-gp, CYP3A4, dostępność biologiczna, działanie anty-Xa, farmakokinetyka liniowa, hemodializa, hydroksylacja, klirens całkowity, klirens dializacyjny, klirens kreatyniny, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, stężenie leku w osoczu, stężenie maksymalne Cmax, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apixaban Aurovitas 5 mg
Apiksaban, podawany w dawce do 10 mg, charakteryzuje się przewidywalną farmakokinetyką z bezwzględną dostępnością biologiczną około 50% oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 3-4 godzin po podaniu doustnym. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w tym zakresie dawek, a jego ekspozycja zwiększa się proporcjonalnie do dawki. Apiksaban wiąże się z białkami osocza w około 87%, ma objętość dystrybucji około 21 litrów oraz okres półtrwania około 12 godzin. Eliminacja odbywa się wielotorowo, z udziałem metabolizmu przez CYP3A4/5 oraz innych izoenzymów CYP, a także wydalania nerkowego (około 27% całkowitego klirensu) i z kałem. Nie stwierdzono obecności aktywnych metabolitów w osoczu, a lek jest substratem dla białek transportowych P-gp i BCRP. Podawanie apiksabanu niezależnie od posiłków nie wpływa na jego ekspozycję, a rozkruszanie tabletek oraz podanie przez zgłębnik nosowo-żołądkowy nie powoduje klinicznie istotnych zmian farmakokinetycznych.
aPTT, BCRP, CYP3A4/5, czas protrombinowy, dostępność biologiczna, dysfagia, działanie anty-Xa, farmakokinetyka populacyjna, INR, interakcja lekowa, klirens dializacyjny, lek przeciwzakrzepowy, O-demetylacja, objętość dystrybucji, P-glikoproteina, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zgłębnik nosowo-żołądkowy