Właściwości farmakokinetyczne
Tramadol Aurobindo 50 mg

Wprowadzenie do farmakokinetyki tramadolu

Tramadol Aurobindo w postaci kapsułek twardych zawierających 50 mg tramadolu chlorowodorku charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie w organizmie. Farmakokinetyka obejmuje procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz wydalania substancji czynnej, które zostaną omówione szczegółowo w poniższych sekcjach.¹

Wchłanianie tramadolu

Tramadol charakteryzuje się wysokim stopniem absorpcji po podaniu doustnym, przy czym ponad 90% dawki ulega wchłonięciu. Średnia bezwzględna biodostępność wynosi około 70% i co istotne, nie jest zależna od jednoczesnego spożycia pokarmu. Różnica pomiędzy ilością wchłoniętego a niezmetabolizowanego dostępnego tramadolu wynika prawdopodobnie ze słabo wyrażonego efektu pierwszego przejścia, który szacuje się na maksymalnie 30% po podaniu doustnym.²

Po doustnym podaniu w postaci kapsułki lub tabletki w dawce pojedynczej wynoszącej 100 mg zdrowym młodym ochotnikom, tramadol pojawiał się w osoczu stosunkowo szybko – po około 15-45 minutach. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągało wartości od 208 do 280 µg/l, a czas osiągnięcia maksymalnego stężenia (tmax) wynosił od 1,6 do 2 godzin.³

Dystrybucja tramadolu

Tramadol wykazuje duże powinowactwo do tkanek, co odzwierciedla wysoka wartość objętości dystrybucji wynosząca Vd,β = 203 ±40 l. Stopień wiązania z białkami osocza jest stosunkowo niski i wynosi około 20%.⁴

Lek cechuje się zdolnością przenikania przez istotne bariery biologiczne, w tym przez barierę krew-mózg oraz barierę łożyskową. W mleku kobiecym stwierdzano bardzo niewielkie ilości substancji czynnej oraz jej pochodnej O-demetylowej – odpowiednio 0,1% i 0,2% podanej dawki.⁵

Metabolizm tramadolu

U ludzi tramadol podlega złożonym procesom metabolicznym, głównie poprzez N- i O-demetylację oraz sprzęganie produktów O-demetylacji z kwasem glukuronowym. Istotnym aspektem metabolizmu tramadolu jest fakt, że tylko O-demetylotramadol jest metabolitem farmakologicznie czynnym. W zakresie pozostałych metabolitów obserwuje się znaczne różnice międzyosobnicze o charakterze ilościowym.⁶

Dotychczas w moczu zidentyfikowano 11 różnych metabolitów tramadolu. W badaniach na zwierzętach stwierdzono, że O-demetylotramadol wykazuje od 2 do 4 razy silniejsze działanie niż związek macierzysty. Jego okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji (oznaczony u 6 zdrowych ochotników) wyniósł 7,9 godziny, z zakresem od 5,4 do 9,6 godziny, co jest zbliżone do okresu półtrwania samego tramadolu.⁷

Za biotransformację tramadolu odpowiedzialne są głównie dwa izoenzymy: CYP3A4 i CYP2D6. Hamowanie jednego lub obu z nich może prowadzić do istotnych zmian stężenia tramadolu lub jego czynnego metabolitu w osoczu.⁸

Eliminacja tramadolu

Tramadol i jego metabolity są niemal całkowicie wydalane przez nerki. Po podaniu znakowanego izotopowo tramadolu stwierdzono, że 90% całkowitej radioaktywności pojawia się w moczu.⁹

Okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji (t1/2,β) tramadolu wynosi około 6 godzin, niezależnie od sposobu podania. Istotną obserwacją kliniczną jest fakt, że u pacjentów w wieku powyżej 75 lat okres półtrwania może wydłużać się o około 1,4 raza.¹⁰

Farmakokinetyka w stanach patologicznych

Zaburzenia czynności wątroby

W przypadku zaburzonej czynności wątroby okres półtrwania tramadolu ulega wydłużeniu. U pacjentów z marskością wątroby półokres eliminacji wynosił 13,3 ± 4,9 godziny dla tramadolu i 18,5 ± 9,4 godziny dla O-demetylotramadolu. Odnotowano również przypadek skrajny, w którym wartości te były znacznie wyższe i wynosiły odpowiednio 22,3 i 36,0 godziny.¹¹

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 5 ml/min) również obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania. Wartości te wynosiły odpowiednio 11 ± 3,2 godziny dla tramadolu i 16,9 ± 3,0 godziny dla O-demetylotramadolu. Również w tej grupie pacjentów odnotowano przypadek skrajny, gdzie wartości te osiągnęły odpowiednio 19,5 i 43,2 godziny.<sup data-drug="Tramadol Aurobindo" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 12

Liniowy charakter farmakokinetyki

W zakresie dawek terapeutycznych farmakokinetyka tramadolu ma charakter liniowy, co oznacza, że wzrost stężenia leku w osoczu jest proporcjonalny do zastosowanej dawki.¹³

Siła działania przeciwbólowego jest wprost proporcjonalna do stężenia leku w surowicy, jednak należy zwrócić uwagę na fakt, że w pojedynczych przypadkach występują znaczne różnice międzyosobnicze. Skuteczność terapeutyczna leku jest zwykle obserwowana przy stężeniu w surowicy wynoszącym od 100 do 300 ng/ml.¹⁴

Farmakokinetyka u dzieci i młodzieży

Dzieci powyżej 1 roku życia

Farmakokinetyka tramadolu i O-desmetyltramadolu po doustnym podaniu pojedynczej dawki i dawek wielokrotnych pacjentom w wieku od 1 roku do 16 lat została uznana za zasadniczo podobną do tej u dorosłych, po skorygowaniu dawki według masy ciała. Należy jednak zaznaczyć, że u dzieci w wieku 8 lat i mniej obserwowano wyższą międzyosobniczą zmienność parametrów farmakokinetycznych.¹⁵

Dzieci poniżej 1 roku życia

Farmakokinetyka tramadolu i O-desmetyltramadolu u dzieci poniżej 1 roku życia została zbadana, ale nie została w pełni poznana. Dane z badań prowadzonych w tej grupie wiekowej wskazują na istotne różnice w porównaniu z pacjentami starszymi:

• Tempo powstawania O-desmetyltramadolu poprzez CYP2D6 stale wzrasta u noworodków
• Dorosłe poziomy aktywności CYP2D6 są z założenia osiągane około 1 roku życia
• Niedojrzały system sprzęgania z kwasem glukuronowym oraz niedojrzałe czynnościowo nerki mogą prowadzić do zmniejszenia szybkości eliminacji i akumulacji O-desmetyltramadolu u dzieci poniżej 1 roku życia¹⁶

Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych