Właściwości farmakokinetyczne
Tramal Retard 100 100 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Tramal Retard

Poniższy artykuł przedstawia szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych tramadolu chlorowodorku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu Tramal Retard. Analiza obejmuje kluczowe parametry farmakokinetyczne, które są istotne dla lekarzy podczas planowania terapii i monitorowania pacjentów.¹

Wchłanianie

Tramadol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu charakteryzuje się wysoką absorpcją z przewodu pokarmowego. Po podaniu doustnym wchłania się ponad 90% dawki produktu Tramal Retard. Średnia bezwzględna biodostępność wynosi około 70% i nie ulega zmianie przy jednoczesnym przyjmowaniu posiłku. Różnica między dawką wchłoniętą a biodostępną wynika prawdopodobnie z efektu pierwszego przejścia, który wynosi maksymalnie 30%.²

Stężenie maksymalne w surowicy

Maksymalne stężenie leku w surowicy (Cmax) jest osiągane po kilku godzinach od przyjęcia i zależy od dawki preparatu:³

Dystrybucja

Tramadol wykazuje duże powinowactwo do tkanek, co odzwierciedla objętość dystrybucji (Vd,β) wynosząca 203 ± 40 l. Wiązanie z białkami osocza jest stosunkowo niskie i wynosi około 20%.⁴

Lek przenika przez barierę krew-mózg oraz przez łożysko. W mleku kobiecym wykryto bardzo niewielkie ilości tramadolu oraz jego metabolitu O-demetylotramadolu, stanowiące odpowiednio 0,1% oraz 0,02% zastosowanej dawki.⁵

Metabolizm

Tramadol podlega złożonemu procesowi biotransformacji u ludzi. Jest metabolizowany głównie na drodze N-demetylacji i O-demetylacji, a następnie produkty O-demetylacji są sprzęgane z kwasem glukuronowym. Spośród metabolitów tylko O-demetylotramadol wykazuje aktywność farmakologiczną. Między pacjentami występują istotne różnice ilościowe w stężeniach poszczególnych metabolitów.⁶

Badania na zwierzętach wykazały, że O-demetylotramadol ma od 2 do 4 razy silniejsze działanie farmakologiczne niż substancja macierzysta. Jego okres półtrwania w fazie eliminacji (t1/2β) wynosi 7,9 godzin (zakres od 5,4 do 9,6 godzin) i jest zbliżony do okresu półtrwania tramadolu.⁷

W metabolizmie tramadolu uczestniczą izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6. Zahamowanie jednego lub obu tych enzymów może wpływać na stężenie tramadolu i jego aktywnych metabolitów w surowicy.⁸

Eliminacja

Tramadol i jego metabolity są prawie w całości wydalane przez nerki. Po podaniu znakowanego tramadolu stwierdzono wydalanie z moczem 90% przyjętej dawki.⁹

Okres półtrwania w fazie eliminacji (t1/2β) wynosi około 6 godzin, niezależnie od sposobu podania. U pacjentów powyżej 75 lat może on ulec wydłużeniu o współczynnik 1,4.¹⁰

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Niewydolność wątroby i nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby okres półtrwania tramadolu ulega wydłużeniu. Szczegółowe dane przedstawiają się następująco:¹¹

• Pacjenci z marskością wątroby:
  • Okres półtrwania tramadolu: 13,3 ± 4,9 godziny (w skrajnych przypadkach do 22,3 godziny)
  • Okres półtrwania O-demetylotramadolu: 18,5 ± 9,4 godziny (w skrajnych przypadkach do 36 godzin)
• Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <5 ml/min):
  • Okres półtrwania tramadolu: 11 ± 3,2 godziny (w skrajnych przypadkach do 19,5 godziny)
  • Okres półtrwania O-demetylotramadolu: 16,9 ± 3 godziny (w skrajnych przypadkach do 43,2 godziny)

¹²

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka tramadolu i O-demetylotramadolu u pacjentów pediatrycznych wykazuje pewne specyficzne cechy zależne od wieku:¹³

• Pacjenci w wieku 1-16 lat: farmakokinetyka po pojedynczym oraz wielokrotnym podaniu doustnym jest zasadniczo podobna do obserwowanej u dorosłych przy dawce dostosowanej do masy ciała. Należy jednak zwrócić uwagę na zwiększoną zmienność osobniczą u dzieci w wieku 8 lat i mniej.
• Pacjenci poniżej 1 roku życia:
  • Tempo powstawania O-demetylotramadolu z udziałem CYP2D6 stale wzrasta w tej grupie wiekowej
  • Poziom aktywności CYP2D6 charakterystyczny dla dorosłych dzieci osiągają około 1 roku życia
  • Niedojrzały układ glukuronidacji oraz niedojrzałe funkcje nerek mogą zmniejszać szybkość eliminacji i powodować akumulację O-demetyltramadolu

¹⁴

Liniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka tramadolu w zakresie dawek terapeutycznych wykazuje charakter liniowy. Zależność między stężeniem w osoczu a działaniem przeciwbólowym jest proporcjonalna do dawki, jednak charakteryzuje się zmiennością w poszczególnych przypadkach. Zazwyczaj skuteczne stężenie terapeutyczne w osoczu wynosi 100-300 ng/ml.¹⁵