Właściwości farmakokinetyczne
Formoterol Easyhaler 12 mcg/dawkę odmierzoną

Formoterol Easyhaler dostarcza 12 μg formoterolu fumaranu dwuwodnego na dawkę inhalacyjną, z około 80% dawki połykanej i wchłanianej z przewodu pokarmowego, co implikuje zastosowanie farmakokinetyki doustnej także dla postaci wziewnej. Po inhalacji terapeutycznych dawek formoterolu stężenia w osoczu są często poniżej granicy wykrywalności, jednak przy dawkach powyżej 120 μg maksymalne stężenie osiągane jest już po 5 minutach. W badaniach u pacjentów z POChP stosujących 12 lub 24 μg dwa razy dziennie, stężenia formoterolu w osoczu wynosiły odpowiednio 11,5 i 25,7 pmol/l po 10 minutach oraz 23,3 i 50,3 pmol/l po 2 i 6 godzinach. Formoterol wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 20-300 μg, brak istotnej kumulacji przy wielokrotnym podawaniu oraz szybkie wiązanie z białkami osocza (61-64%, głównie albuminy). Eliminacja odbywa się głównie przez glukuronidację i O-demetylację, z udziałem wielu izoenzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych.

Właściwości farmakokinetyczne leku Formoterol Easyhaler

Formoterol Easyhaler zawiera formoterol w postaci proszku do inhalacji, gdzie jedna odmierzona dawka dostarcza 12 mikrogramów formoterolu fumaranu dwuwodnego. Właściwości farmakokinetyczne tego preparatu obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji substancji czynnej z organizmu, co ma istotne znaczenie dla zrozumienia działania leku u pacjentów z chorobami układu oddechowego.1

Wchłanianie formoterolu

Podczas stosowania formoterolu drogą wziewną, około 80% podanej dawki zostaje połknięte, a następnie wchłonięte z przewodu pokarmowego. Oznacza to, że właściwości farmakokinetyczne doustnych postaci leku mają zastosowanie również w przypadku proszku do inhalacji. Należy zaznaczyć, że po podaniu wziewnym dawek terapeutycznych, przy użyciu standardowych metod analitycznych, nie można wykryć formoterolu w osoczu.2

Formoterol charakteryzuje się szybkim i intensywnym wchłanianiem. W przypadku dawek większych niż terapeutyczne (120 mikrogramów), maksymalne stężenie w osoczu obserwuje się już po 5 minutach od inhalacji. Co istotne, co najmniej 65% doustnie podanej dawki 80 mikrogramów formoterolu znakowanego radioaktywnie ulega wchłonięciu, a dawki doustne do 300 mikrogramów są łatwo absorbowane, z maksymalnymi stężeniami niezmienionego formoterolu występującymi po 0,5-1 godzinie od podania.3

Badania u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) leczonych przez 12 tygodni fumaranem formoterolu w dawce 12 lub 24 mikrogramy dwa razy na dobę wykazały, że stężenie formoterolu w osoczu wynosiło odpowiednio 11,5 i 25,7 pmol/l po 10 minutach oraz 23,3 i 50,3 pmol/l po 2 i 6 godzinach po inhalacji.4

Farmakokinetyka formoterolu wykazuje liniowość w zakresie badanych dawek doustnych (20-300 mikrogramów). Wielokrotne podawanie doustne 40-160 mikrogramów formoterolu na dobę nie prowadzi do istotnej kumulacji leku. Maksymalna szybkość wydalania po podaniu 12-96 mikrogramów jest osiągana w ciągu 1-2 godzin po podaniu wziewnym.5

Po 12 tygodniach podawania 12 mikrogramów lub 24 mikrogramy formoterolu w proszku dwa razy na dobę, obserwowano zwiększenie wydalania z moczem niezmienionego formoterolu o 63-73% u dorosłych pacjentów i o 18-84% u dzieci, co wskazuje na małą i samoograniczającą się kumulację formoterolu w osoczu po wielokrotnym podaniu.6

Badania oceniające skumulowane wydalanie formoterolu i jego enancjomerów (R,R) i (S,S) w moczu po podaniu wziewnym suchego proszku (12-96 mikrogramów) lub preparatów w postaci aerozolu (12-96 mikrogramów) wykazały, że wchłanianie zwiększa się liniowo wraz ze zwiększaniem dawki.7

Dystrybucja formoterolu

Wiązanie formoterolu z białkami osocza wynosi 61-64%, przy czym 34% wiąże się głównie z albuminami. W zakresie stężeń osiąganych przy dawkach terapeutycznych nie obserwuje się wysycenia miejsc wiązania.8

Metabolizm formoterolu

Formoterol jest eliminowany głównie w wyniku procesów metabolicznych. Główną drogą biotransformacji jest bezpośrednia glukuronidacja, natomiast alternatywną drogą jest O-demetylacja, po której następuje glukuronidacja. W przekształceniu formoterolu uczestniczy wiele izoenzymów cytochromu P450 (2D6, 2C19, 2C9 i 2A6), co znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia interakcji metabolicznych z innymi lekami.9

Kinetyka formoterolu jest podobna zarówno po podaniu jednorazowym, jak i wielokrotnym, co wskazuje na brak autoindukcji lub hamowania metabolizmu leku.10

Eliminacja formoterolu

Eliminacja formoterolu z krwi ma charakter wielofazowy, a pozorny okres półtrwania zależy od rozważanego przedziału czasowego. Na podstawie pomiarów stężeń formoterolu w osoczu lub we krwi po maksymalnie 6, 8 lub 12 godzinach po podaniu doustnym określono, że okres półtrwania eliminacji wynosi około 2-3 godziny. Z szybkości wydalania formoterolu z moczem między 3 a 16 godziną po podaniu wziewnym wyliczono okres półtrwania wynoszący około 5 godzin.11

Po inhalacji, kinetyka formoterolu w osoczu i dane dotyczące wydalania z moczem u zdrowych ochotników wskazują na dwufazową eliminację, z końcowym okresem półtrwania eliminacji (R,R)- i (S,S)-enancjomerów wynoszącym odpowiednio 13,9 i 12,3 godziny. W przybliżeniu 6,4-8% dawki formoterolu znajdowano w moczu w postaci niezmienionej, z udziałem (R,R)- i (S,S)-enancjomerów wynoszącym odpowiednio 40% i 60%.12

Po doustnym podaniu pojedynczej dawki 3H-formoterolu, 59-62% dawki leku wykrywano w moczu, a 32-34% w kale. Klirens nerkowy formoterolu wynosi 150 ml/min.13

Farmakokinetyka w grupach pacjentów

U osób dorosłych chorujących na astmę, po wielokrotnych dawkach 12 i 24 mikrogramów, w moczu wykrywano odpowiednio około 10% i 15-18% dawki w postaci niezmienionego i sprzężonego formoterolu. U dzieci, po wielokrotnych dawkach 12 i 24 mikrogramów, w moczu wykrywano odpowiednio około 6% i 6,5-9% dawki w postaci niezmienionego i sprzężonego formoterolu.14

U zdrowych ochotników, enancjomery (R,R)- i (S,S)- stanowiły odpowiednio około 40% i 60% niezmienionego leku wydalanego z moczem u dorosłych i nie obserwowano większej kumulacji jednego lub drugiego enancjomeru po wielokrotnym dawkowaniu.15

Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych

Parametr farmakokinetyczny Wartość Uwagi
Wchłanianie z przewodu pokarmowego po inhalacji ~80% dawki Połknięta część dawki inhalacyjnej
Czas do maksymalnego stężenia w osoczu 5 minut (dawki >120 μg, inhalacja)
0,5-1 godz. (doustnie)
Szybkie i intensywne wchłanianie
Wiązanie z białkami osocza 61-64% (34% z albuminami) Brak wysycenia przy dawkach terapeutycznych
Okres półtrwania eliminacji 2-3 godz. (doustnie)
5 godz. (inhalacja)
13,9 godz. (R,R)-enancjomer
12,3 godz. (S,S)-enancjomer
Eliminacja wielofazowa
Klirens nerkowy 150 ml/min
Wydalanie w moczu (niezmieniony lek) 6,4-8% 40% (R,R)-enancjomer, 60% (S,S)-enancjomer
Eliminacja po doustnym podaniu 59-62% z moczem
32-34% z kałem
  1. 01.05.2026
  2. www.leksykon.com.pl