fibrat
Fibrat to organiczny związek chemiczny należący do grupy leków modyfikujących profil lipidowy, stosowany głównie w leczeniu hipertrójglicerydemii oraz dyslipidemii mieszanej. Leki z tej grupy, takie jak fenofibrat, bezafibrat czy ciprofibrat, działają jako agoniści receptorów aktywowanych przez proliferatory peroksysomów (PPAR-α), zwiększając aktywność lipazy lipoproteinowej.
Mechanizm działania fibratów polega na stymulacji utleniania kwasów tłuszczowych w wątrobie i mięśniach, co prowadzi do obniżenia poziomu trójglicerydów we krwi o 20-50%. Dodatkowo fibraty umiarkowanie podnoszą stężenie cholesterolu HDL (o 10-15%) oraz w mniejszym stopniu obniżają poziom cholesterolu LDL (o 5-20%).
Główne wskazania do stosowania fibratów obejmują ciężką hipertrójglicerydemię (≥500 mg/dl), mieszane zaburzenia lipidowe u pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym oraz jako leczenie drugiego rzutu w przypadku nietolerancji statyn. Najczęstsze działania niepożądane obejmują dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zwiększone ryzyko kamicy żółciowej oraz miopatii, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu ze statynami.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Romazic 15 mg
Rozuwastatyna (Romazic) jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA stosowanym w leczeniu hipercholesterolemii, jednak jej podawanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, czynną chorobę wątroby z aminotransferazami przekraczającymi 3-krotnie górną granicę normy, ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatię, jednoczesne leczenie cyklosporyną oraz ciążę, karmienie piersią i brak skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym. Szczególną ostrożność należy zachować przy dawkach 30 mg i 40 mg, które są przeciwwskazane u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens <60 ml/min), niedoczynnością tarczycy, genetycznie uwarunkowanymi chorobami mięśni, wcześniejszym uszkodzeniem mięśni po statynach lub fibratach, nadużywaniem alkoholu, podwyższonym stężeniem leku we krwi, pochodzeniem azjatyckim oraz przy jednoczesnym stosowaniu fibratów ze względu na zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
aminotransferaza, choroba mięśni, choroba wątroby, cyklosporyna, działanie teratogenne, fibrat, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, miopatia, miotoksyczność, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, rabdomioliza, rozuwastatyna, statyna, uszkodzenie mięśni, zaburzenie czynności nerek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ezetimibe Aurovitas
Podczas stosowania ezetymibu, zwłaszcza w terapii skojarzonej ze statynami, konieczne jest monitorowanie czynności wątroby ze względu na ryzyko wzrostu aktywności aminotransferaz ≥ 3x powyżej górnej granicy normy (GGN). W badaniu IMPROVE-IT, obejmującym 18 144 pacjentów z chorobą wieńcową, częstość takich wzrostów wynosiła 2,5% w grupie leczonej ezetymibem z symwastatyną (10 mg + 40 mg/dobę) oraz 2,3% w grupie przyjmującej samą symwastatynę (40 mg/dobę) podczas mediany obserwacji 6 lat. W populacji pacjentów z przewlekłą chorobą nerek częstość ta była niższa i wynosiła 0,7% w grupie ezetymibu z symwastatyną (20 mg/dobę) oraz 0,6% w grupie placebo przy medianie obserwacji 4,9 roku. Ponadto, istnieje ryzyko miopatii i rabdomiolizy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu statyn; w badaniu IMPROVE-IT częstość miopatii wynosiła 0,2% (ezetymib + symwastatyna) vs. 0,1% (symwastatyna), a rabdomiolizy 0,1% vs. 0,2%. W przypadku objawów miopatii lub CK > 10x GGN należy natychmiast przerwać leczenie.
aminotransferaza, choroba wieńcowa, cyklosporyna, fibrat, fluindion, hipercholesterolemia nierodzinna, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, INR, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, laktoza, miopatia, miopatia i rabdomioliza, nietolerancja galaktozy, ostry zespół wieńcowy, pęcherzyk żółciowy, pochodna kumaryny, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, substancja przeciwzakrzepowa, warfaryna, zaburzenia czynności wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rosufy
Produkt leczniczy Rosufy, zawierający rozuwastatynę, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza przy dawce 40 mg. U pacjentów stosujących tę dawkę obserwowano przemijającą proteinurię kanalikową, jednak bez związku z ostrą chorobą nerek. Zaleca się regularne monitorowanie czynności nerek u tych pacjentów. Rozuwastatyna, szczególnie powyżej 20 mg, może powodować bóle mięśni, miopatię oraz rzadko rabdomiolizę, zwłaszcza w połączeniu z ezetymibem lub lekami z grupy fibratów. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być oceniana z uwzględnieniem wykluczenia innych przyczyn jej wzrostu; nie należy rozpoczynać terapii, jeśli CK przekracza 5 × GGN. Czynniki predysponujące do miopatii, takie jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat, czy jednoczesne stosowanie fibratów, wymagają szczególnej uwagi i ścisłej kontroli pacjenta.
antybiotyk makrolidowy, cyklosporyna, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hiperglikemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, proteinuria, rabdomioliza, sepsa, śródmiąższowe zapalenie płuc, zapalenie mięśni, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Grofibrat S 160 mg
Fenofibrat mikronizowany w dawce 160 mg (Grofibrat S) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (222,44 mg/tabletkę). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują niewydolność wątroby (w tym żółciową marskość oraz niejasne, przewlekłe zaburzenia czynności wątroby z podwyższonymi enzymami wątrobowymi), choroby pęcherzyka żółciowego (kamica, zapalenia, zaburzenia czynnościowe), ciężką niewydolność nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m²), przewlekłe i ostre zapalenie trzustki (z wyjątkiem ostrego zapalenia wywołanego ciężką hipertrójglicerydemią), a także u pacjentów z fotowrażliwością lub reakcjami fototoksycznymi na fibraty lub ketoprofen. Przed terapią konieczne jest wykonanie badań funkcji wątroby i nerek oraz dokładny wywiad alergologiczny i fototoksyczny.
aminotransferaza, bilirubina, choroba pęcherzyka żółciowego, ciężka hipertrójglicerydemia, ciężka niewydolność nerek, EGFR, enzym wątrobowy, fenofibrat mikronizowany, fibrat, fosfataza alkaliczna, fotowrażliwość, hepatotoksyczność, kamica pęcherzyka żółciowego, ketoprofen, laktoza jednowodna, lek hipolipemizujący, niewydolność wątroby, ostre zapalenie trzustki, przewlekłe zapalenie trzustki, reakcja fototoksyczna, reakcja krzyżowa, umiarkowana niewydolność nerek, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zapalenie pęcherzyka żółciowego, żółciowa marskość wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Crosuvo Plus 20 mg + 10 mg
Preparat Crosuvo Plus, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, co powoduje 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny oraz 3,4- do 12-krotne zwiększenie ekspozycji na ezetymib. Stosowanie rozuwastatyny 40 mg z fibratami, takimi jak gemfibrozyl, jest przeciwwskazane ze względu na dwukrotne zwiększenie Cmax i AUC rozuwastatyny oraz ryzyko miopatii i kamicy żółciowej. Inhibitory proteazy (np. atazanawir i rytonawir) mogą zwiększyć AUC i Cmax rozuwastatyny 3-7-krotnie, co wymaga dostosowania dawki rozuwastatyny do maksymalnie 10 mg/dobę. Ponadto, jednoczesne stosowanie kwasu fusydowego zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego rozuwastatynę należy odstawić na czas terapii kwasem fusydowym. Leki zobojętniające sok żołądkowy zmniejszają stężenie rozuwastatyny o około 50%, co można ograniczyć, podając je co najmniej 2 godziny po rozuwastatynie.
aktywność CPK, antagonista witaminy K, atazanawir i rytonawir, cholesterol LDL, choroba pęcherzyka żółciowego, ciężka niewydolność nerek, cyklosporyna, doustny środek antykoncepcyjny, enzymy wątrobowe, erytromycyna, etynyloestradiol, fibrat, fluindion, flukonazol, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoenzym cytochromu P450, kamica żółciowa, ketokonazol, klirens kreatyniny, kolestyramina, kwas fusydowy, leczenie hipolipemizujące, lek zobojętniający sok żołądkowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, miopatia, niewydolność nerek, norgestrel, rabdomioliza, rozuwastatyna i ezetymib, tikagrelor, transporter wychwytu wątrobowego OATP1B1, warfaryna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Crosuvo Plus 40 mg + 10 mg
Lek Crosuvo Plus, łączący rozuwastatynę i ezetymib, jest wskazany w terapii zaburzeń lipidowych, jednak jego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Preparat jest przeciwwskazany we wszystkich dawkach (5 mg + 10 mg, 10 mg + 10 mg, 20 mg + 10 mg, 40 mg + 10 mg) u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, aktywną chorobą wątroby lub aminotransferazami przekraczającymi 3-krotnie GGN, w ciąży i laktacji, przy ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatii oraz podczas jednoczesnego stosowania sofosbuwiru z welpataswirem i woksylaprewirem lub cyklosporyny. Dodatkowo, najwyższa dawka 40 mg + 10 mg jest przeciwwskazana u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens <60 ml/min), niedoczynnością tarczycy, dziedzicznymi chorobami mięśni, wcześniejszymi objawami miopatii po statynach lub fibratach, nadużywających alkoholu, pochodzenia azjatyckiego oraz przy jednoczesnym stosowaniu fibratów ze względu na ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
aminotransferazy, choroba wątroby, cyklosporyna, działanie teratogenne, ezetymib, fibrat, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, lek immunosupresyjny, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, rabdomioliza, rozuwastatyna, sofosbuwir, statyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie lipidowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Oksaliplatyna – Interakcje
Oksaliplatyna, stosowana w dawce 85 mg/m², nie wpływa istotnie na farmakokinetykę 5-fluorouracylu, co umożliwia ich bezpieczne łączne podawanie bez konieczności modyfikacji dawek. Badania in vitro wykazały brak istotnego wypierania oksaliplatyny z połączeń z białkami osocza przy jednoczesnym stosowaniu erytromycyny, salicylanów, granisetronu, paklitakselu oraz walproinianu sodu, co potwierdza niskie ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Należy jednak zachować szczególną ostrożność przy łączeniu oksaliplatyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. amiodaron, sotalol, haloperydol, moksyfloksacyna), ze względu na wysokie ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes, co wymaga monitorowania EKG i elektrolitów oraz unikania politerapii lekami o takim działaniu. Ponadto, jednoczesne stosowanie leków wywołujących rabdomiolizę (np. statyny, fibraty) zwiększa ryzyko uszkodzenia mięśni i wymaga monitorowania poziomu kinazy kreatynowej oraz rozważenia alternatywnych terapii.
5-fluorouracyl, aminoglikozyd, amiodaron, białko osocza, cisplatyna, cytostatyk, dyzestezja, erytromycyna, fibrat, granisetron, haloperydol, hepatotoksyczność, immunosupresja, kinaza kreatynowa, moksyfloksacyna, neuropatia obwodowa, niedoczulica, odstęp QT, oksaliplatyna, ostra niewydolność nerek, paklitaksel, parestezja, próby wątrobowe, rabdomioliza, sotalol, statyna, szczepionka atenuowana, terapia onkologiczna, torsade de pointes, walproinian sodu, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Simcovas 20 mg
Simcovas, zawierający symwastatynę w dawkach 20 mg i 40 mg, jest stosowany w leczeniu hipercholesterolemii oraz profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych. Dawkowanie wynosi od 5 mg do 80 mg raz na dobę, podawane doustnie wieczorem, z korektą dawki co najmniej co 4 tygodnie. Maksymalna dawka 80 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, którzy nie osiągnęli celów terapeutycznych przy niższych dawkach. Terapia powinna być łączona z dietą niskocholesterolową i aktywnością fizyczną. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną zaleca się rozpoczęcie od 40 mg/dobę, stosując symwastatynę jako uzupełnienie innych metod leczenia. W populacji pediatrycznej (10-17 lat) dawka początkowa wynosi 10 mg/dobę, z maksymalną dawką 40 mg/dobę, dostosowywaną indywidualnie.
amiodaron, amlodypina, cholesterol LDL, ciężka hipercholesterolemia, ciężkie zaburzenia czynności nerek, diltiazem, elbaswir, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, LDL-afereza, leki hipolipemizujące, produkty wiążące kwasy żółciowe, profilaktyka zdarzeń sercowo-naczyniowych, skala Tannera, symwastatyna, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, werapamil - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atrox
Atorwastatyna (Atrox) wymaga regularnego monitorowania czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z objawami uszkodzenia wątroby lub podwyższoną aktywnością aminotransferaz. W przypadku utrzymującego się wzrostu enzymów powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN) zaleca się redukcję dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u osób spożywających duże ilości alkoholu oraz z chorobami wątroby w wywiadzie. W badaniu SPARCL wykazano zwiększone ryzyko udarów krwotocznych przy dawce 80 mg, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszym udarem krwotocznym lub zawałem lakunarnym, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem terapii.
aminotransferaza, atorwastatyna, ból mięśniowy, choroba niedokrwienna serca, czynność wątroby, działanie niepożądane, fibrat, górna granica normy, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, mięsień szkieletowy, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, stężenie glukozy, udar krwotoczny, udar mózgowy, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby, zapalenie mięśni, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zaranta
Rozuwastatyna (Zaranta) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz reakcja DRESS, które mogą zagrażać życiu. U pacjentów stosujących dawki 30-40 mg obserwowano sporadyczną proteinurię, głównie kanalikową, bez bezpośredniego związku z ostrą niewydolnością nerek, jednak zaleca się monitorowanie funkcji nerek. Działania niepożądane mięśniowe, w tym bóle mięśni, miopatia i rzadko rabdomioliza, występują częściej przy dawkach >20 mg, zwłaszcza 40 mg, a ryzyko wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu ezetymibu, fibratów, kwasu nikotynowego, inhibitorów proteazy czy makrolidów. W przypadku objawów mięśniowych i aktywności kinazy kreatynowej (CK) >5 x GGN należy przerwać leczenie. U pacjentów z czynnikami ryzyka (np. zaburzenia nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat) konieczna jest szczególna ostrożność i monitorowanie.
aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, ból mięśni, drgawka, fibrat, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczy z grupy azoli, miastenia de novo, miopatia, niedoczynność tarczycy, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, rozuwastatyna, sepsa, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenie czynności nerek, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Suvardio
Podczas terapii rozuwastatyną (Suvardio) szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wystąpienia proteinurii kanalikowej, zwłaszcza przy dawce 40 mg, która może być wykrywana testem paskowym i ma charakter przemijający, nie będąc jednak predyktorem ostrej lub postępującej choroby nerek. Zaleca się rutynowe monitorowanie funkcji nerek u pacjentów przyjmujących dawkę 40 mg. Ponadto, rozuwastatyna może indukować działania niepożądane ze strony mięśni, takie jak bóle mięśniowe, miopatia oraz rabdomioliza, z większą częstością przy dawkach >20 mg, a szczególnie 40 mg. Współstosowanie z ezetymibem wymaga ostrożności ze względu na ryzyko rabdomiolizy. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest kluczowe, zwłaszcza gdy wartości przekraczają 5-krotną górną granicę normy (GGN), co stanowi przeciwwskazanie do rozpoczęcia leczenia. Należy unikać pomiarów CK po intensywnym wysiłku fizycznym lub w obecności innych przyczyn podwyższenia CK.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, ból mięśni, cyklosporyna, dysfagia, dziedziczna choroba mięśniowa, fibrat, gemfibrozyl, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kurcz mięśniowy, kwas nikotynowy, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miopatia, miotoksyczność, niacyna, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, osłabienie mięśniowe, proteinuria kanalikowa, rabdomioliza, statyna, zaburzenie czynności nerek, zapalenie mięśni, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Simratio 10 10 mg
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białko OATP1B1, co predysponuje ją do licznych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, telitromycyna) mogą zwiększać stężenie symwastatyny w osoczu nawet 10-11-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Podobne przeciwwskazania dotyczą cyklosporyny, danazolu i gemfibrozylu, które również podwyższają stężenia symwastatyny i jej metabolitów. Inhibitory BCRP (elbaswir, grazoprewir) oraz antagoniści kanału wapniowego (werapamil, diltiazem, amlodypina) zwiększają ekspozycję na symwastatynę, co wymaga ograniczenia dawki do maksymalnie 20 mg/dobę. Sok grejpfrutowy w ilości powyżej 1 litra dziennie może powodować 7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny, co również wymaga unikania jego spożycia.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, BCRP, boceprewir, cyklosporyna, CYP3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, grazoprewir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor OATP1B1, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, itrakonazol, kobicystat, kolchicyna, kwas fusydowy, lek obniżający stężenie lipidów, lek przeciwzakrzepowy, lomitapid, nefazodon, niacyna, niewydolność nerek, OATP1B, OATP1B1, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, substrat cytochromu P450, telitromycyna, tikagrelor, transporter leków, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosufy 5 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Szczególnie istotne jest przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z cyklosporyną, która zwiększa AUC rozuwastatyny około 7-krotnie. Inhibitory proteaz, takie jak atazanawir/rytonawir, powodują 3,1-krotne zwiększenie AUC i Cmax rozuwastatyny, co wymaga redukcji dawki do 5-10 mg/dobę. Gemfibrozyl podwaja ekspozycję na rozuwastatynę (wzrost Cmax i AUC 2-krotny) i jest przeciwwskazany przy dawce 40 mg rozuwastatyny. Inne leki, takie jak ezetymib (10 mg), zwiększają AUC rozuwastatyny o 20%, a leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu i magnezu mogą obniżać jej stężenie o około 50%. W przypadku stosowania antagonistów witaminy K (np. warfaryny) konieczne jest monitorowanie INR ze względu na możliwe jego wahania.
antagonista witaminy K, atazanawir, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darunawir, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dronedaron, działanie miotoksyczne, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, klopidogrel, kwas fusydowy, lek przeciw nadkwaśności, lopinawir, miopatia, miopatia alkoholowa, motoryka przewodu pokarmowego, norgestrel, ombitaswir, pole pod krzywą AUC, rabdomioliza, regorafenib, substancja czynna, symeprewir, transporter BCRP, transporter OATP1B1, typranawir, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu i magnezu, wskaźnik INR - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Biofibrat 200 mg
Fenofibrat mikronizowany (Biofibrat) w dawce 200 mg, stosowany w terapii dyslipidemii, nie wykazuje istotnego wpływu na zdolności psychomotoryczne niezbędne do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Mikronizacja substancji czynnej poprawia biodostępność leku, co przekłada się na korzystne parametry farmakokinetyczne bez negatywnego oddziaływania na funkcje poznawcze i motoryczne pacjentów. Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, Biofibrat pozwala na zachowanie normalnej aktywności życiowej i zawodowej, co jest istotne dla przestrzegania zaleceń terapeutycznych oraz bezpieczeństwa terapii, zwłaszcza w kontekście politerapii i potencjalnych interakcji lekowych.
bezpieczeństwo terapii, biodostępność, Biofibrat, charakterystyka produktu leczniczego, compliance pacjenta, dokumentacja medyczna, dyslipidemia, fenofibrat, fenofibrat mikronizowany, fibrat, interakcje lekowe, mikronizacja substancji czynnej, parametry farmakokinetyczne, politerapia, profil bezpieczeństwa, ulotka dla pacjenta, zdolności psychomotoryczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Torvalipin
Atorwastatyna (Torvalipin) wymaga ścisłego monitorowania czynności wątroby, zwłaszcza aktywności aminotransferaz, które nie powinny przekraczać trzykrotnej wartości górnej granicy normy (GGN). W przypadku ich utrzymania się na podwyższonym poziomie zaleca się redukcję dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby oraz nadużywających alkoholu. W badaniu SPARCL wykazano zwiększone ryzyko udarów krwotocznych przy dawce 80 mg atorwastatyny, zwłaszcza u osób z przebytym udarem niedokrwiennym lub zawałem jamistym, co wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka terapii. Ponadto, atorwastatyna może wywoływać poważne zaburzenia mięśniowe, w tym rabdomiolizę z aktywnością kinazy kreatynowej (CK) przekraczającą 10-krotnie GGN, mioglobinemią i mioglobinurią, co może prowadzić do niewydolności nerek. W rzadkich przypadkach obserwowano immunozależną miopatię martwiczą oraz nasilenie objawów miastenii, co wymaga przerwania leczenia.
aktywność kinazy kreatynowej, aminotransferaza, atorwastatyna, BMI, fibrat, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, miastenia, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, stężenie glukozy, triglicerydy, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności wątroby, zawał jamisty - Leksykon leków
Interakcje leku – Zocor 20 20 mg
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA i substrat CYP3A4 oraz transportera OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Szczególnie istotne są interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, telitromycyna), które mogą zwiększać stężenie symwastatyny i jej kwasu nawet ponad 10-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem (zwiększenie AUC kwasu symwastatyny o 1,9 raza). Inne leki, takie jak amiodaron, werapamil, diltiazem i amlodypina, zwiększają narażenie na kwas symwastatyny 1,6-2,7-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 20 mg/dobę. Interakcje z fibratami (oprócz fenofibratu) oraz niacyną (≥ 1 g/dobę) zwiększają ryzyko miopatii, a stosowanie kwasu fusydowego ze statynami wiąże się z ryzykiem rabdomiolizy i wymaga przerwania terapii symwastatyną.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, elbaswir i grazoprewir, enzym CYP3A4, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, gruźlica, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor OATP1B1, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, itrakonazol, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lomitapid, miopatia i rabdomioliza, niacyna, pochodna kumaryny, rodzinna hipercholesterolemia homozygotyczna, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, szlak glukuronidowy, telitromycyna, tikagrelor, transporter OATP1B, werapamil - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aporoza
Rozuwastatyna, szczególnie w dawce 40 mg, wiąże się z ryzykiem wystąpienia białkomoczu kanalikowego oraz zwiększonym odsetkiem ciężkich działań niepożądanych ze strony nerek, co wymaga regularnej kontroli funkcji nerek u pacjentów leczonych tą dawką. Działania niepożądane mięśniowe, takie jak bóle mięśni, miopatia i rabdomioliza, obserwowane są zwłaszcza przy dawkach powyżej 20 mg, a ryzyko to wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu ezetymibu lub leków z grupy fibratów, w tym gemfibrozylu, którego kojarzenie z rozuwastatyną jest przeciwwskazane. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być monitorowana zgodnie z zaleceniami, unikając badań po wysiłku fizycznym, a leczenie nie powinno być rozpoczynane lub powinno być przerwane, jeśli CK przekracza 5 × górną granicę normy (GGN). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek, niedoczynnością tarczycy, genetycznymi chorobami mięśni, nadużywających alkoholu, w wieku powyżej 70 lat oraz przy współistniejących zaburzeniach funkcji narządów lub interakcjach lekowych.
aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, białkomocz, ból mięśni, choroba mięśni, fibrat, hiperglikemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczy azolowy, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miopatia, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, osłabienie mięśniowe, posocznica, rabdomioliza, rozuwastatyna, skurcz mięśni, śródmiąższowe zapalenie płuc, statyna, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvachol 20 mg
Symwastatyna, będąca substratem enzymu CYP3A4 oraz transportera OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol czy erytromycyna, mogą zwiększać ekspozycję na symwastatynę nawet 5-11-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie cyklosporyna, danazol oraz gemfibrozyl (1,9-krotny wzrost AUC kwasu symwastatyny) znacząco podnoszą ryzyko działań niepożądanych i są przeciwwskazane. Inne fibraty (z wyjątkiem fenofibratu) oraz niacyna w dawkach ≥ 1 g/dobę również zwiększają ryzyko miopatii, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 10 mg/dobę lub unikania kojarzenia. W przypadku amiodaronu, amlodypiny, werapamilu i diltiazemu, które powodują umiarkowany wzrost ekspozycji (od 1,6- do 2,7-krotnego), zaleca się nie przekraczać dawki 20 mg symwastatyny na dobę.
amiodaron, amlodypina, boceprewir, cyklosporyna, danazol, daptomycyna, diltiazem, elbaswir, enzymy wątrobowe, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, hepatotoksyczność statyn, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, kobicystat, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, kwas symwastatyny, lek hipolipemizujący, lomitapid, miopatia i rabdomioliza, nefazodon, nelfinawir, reduktaza HMG-CoA, sok grejpfrutowy, substrat CYP3A4, telaprewir, telitromycyna, transporter OATP1B, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Zaranta 15 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, która powoduje 7-krotny wzrost AUC rozuwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do terapii skojarzonej. Inhibitory proteazy HIV (np. atazanawir/rytonawir) oraz leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu WZW C (np. sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir) również znacząco zwiększają ekspozycję na rozuwastatynę (AUC wzrost do 7,4-krotnego), co wymaga redukcji dawki rozuwastatyny do 5-10 mg/dobę. Gemfibrozyl podwaja AUC i Cₘₐₓ rozuwastatyny, dlatego maksymalna dawka rozuwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg. Z kolei leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu i magnezu obniżają stężenie rozuwastatyny o około 50%, co można zminimalizować przez podanie ich 2 godziny po statynie.
antagonista witaminy K, atazanawir/rytonawir, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir rytonawir, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, eltrombopag, ezetymib, fibrat, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lopinawir/rytonawir, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, zakażenie HIV, Zaranta - Leksykon substancji czynnych
Kolchicyna – Interakcje
Kolchicyna jest substratem izoenzymu CYP3A4 oraz glikoproteiny P (P-gp), co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, ketokonazol, rytonawir) oraz inhibitory P-gp (np. cyklosporyna) zwiększają stężenie kolchicyny w osoczu nawet o 190-345% (Cmax i AUC), co wymaga 4-krotnego zmniejszenia dawki lub czasowego odstawienia leku, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (werapamil, diltiazem, sok grejpfrutowy) podnoszą stężenie kolchicyny o około 93-188%, co wskazuje na konieczność 2-krotnego zmniejszenia dawki. Powtarzanie dawki kolchicyny w leczeniu zaostrzeń dny moczanowej nie powinno następować wcześniej niż po 3 dniach. Jednoczesne stosowanie z lekami takimi jak statyny, fibraty, cyklosporyna czy digoksyna zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, cyjankobalamina, cyklosporyna, digoksyna, dna moczanowa, działanie hepatotoksyczne, działanie toksyczne, fibrat, glikoproteina p, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP3A4, kolchicyna, krew obwodowa, lek przeciwgrzybiczny, miopatia, ośrodkowy układ nerwowy, ostry napad dny moczanowej, parametr farmakokinetyczny, rabdomioliza, sok grejpfrutowy, statyna, sympatykomimetyk, toksyczność kolchicyny, uszkodzenie komórek wątrobowych, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół złego wchłaniania - Leksykon leków
Interakcje leku – Fenardin 267 mg
Fenofibrat wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej. Szczególnie ważne jest zmniejszenie dawki doustnych leków przeciwzakrzepowych o około 1/3 na początku terapii fenofibratem, z dalszym dostosowaniem dawki na podstawie monitorowania INR, aby uniknąć ryzyka krwawień. Jednoczesne stosowanie fenofibratu z cyklosporyną wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek z uwagi na ryzyko ostrej, odwracalnej niewydolności nerek. Kombinacja fenofibratu ze statynami lub innymi fibratami znacząco zwiększa ryzyko miotoksyczności, w tym miopatii i rabdomiolizy, co wymaga ostrożności i regularnej kontroli klinicznej. Ponadto, współstosowanie fenofibratu z glitazonami może prowadzić do nieprzewidywalnego obniżenia stężenia HDL, co wymaga monitorowania profilu lipidowego i ewentualnej modyfikacji terapii.
antykoagulant doustny, cyklosporyna, cytochrom P450, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie przeciwzakrzepowe, fenofibrat, fibrat, glitazon, HDL cholesterol, hepatotoksyczność, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, International Normalised Ratio, izoenzym cytochromu P-450, kinaza kreatynowa, kwas fenofibrynowy, mikrosom wątrobowy, miopatia i rabdomioliza, miotoksyczność, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, statyna, toksyczne uszkodzenie mięśni, triglicerydy, wskaźnik INR - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Romazic 40 mg
Rozuwastatyna (Romazic), jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, jest skutecznym lekiem w terapii zaburzeń lipidowych, jednak jej stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, aktywną chorobą wątroby (aminotransferazy >3-krotna górna granica normy), ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatią, a także u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Ponadto, jednoczesne stosowanie cyklosporyny jest przeciwwskazane ze względu na istotne interakcje farmakologiczne. Szczególną ostrożność należy zachować przy dawce 40 mg, która jest związana z wyższym ryzykiem miopatii i rabdomiolizy, zwłaszcza u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min), niedoczynnością tarczycy, genetycznymi chorobami mięśni, wcześniejszym uszkodzeniem mięśni po statynach lub fibratach, nadużywaniem alkoholu, a także u pacjentów pochodzenia azjatyckiego oraz przy jednoczesnym stosowaniu fibratów.
aminotransferazy, choroba mięśni, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, fibrat, hepatotoksyczność, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakologiczna, klirens kreatyniny, miopatia, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, rabdomioliza, Romazic, rozuwastatyna, statyny, stężenie leku w osoczu, synteza cholesterolu, uszkodzenie mięśni, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia lipidowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Grofibrat 100 mg
Produkt leczniczy Grofibrat, zawierający fenofibrat w dawce 100 mg w postaci kapsułek twardych, charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa w kontekście zdolności prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługiwania maszyn. Zgodnie z dokumentacją rejestracyjną, fenofibrat nie wywiera istotnego wpływu na te funkcje, co pozwala lekarzowi z dużym poziomem pewności zapewnić pacjenta o braku negatywnego oddziaływania terapii na bezpieczeństwo ruchu drogowego i obsługę urządzeń mechanicznych.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pitamet
Produkt leczniczy Pitamet (pitawastatyna), podobnie jak inne statyny, wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych ze strony układu mięśniowego, w tym bólów mięśni, miopatii oraz rzadkich przypadków rabdomiolizy. Monitorowanie stężenia kinazy kreatynowej (CK) jest kluczowe, zwłaszcza przy objawach mięśniowych i podwyższeniu CK powyżej 5 × GGN, które wymaga potwierdzenia w ciągu 5-7 dni. Należy zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM) oraz nasilenia miastenii, co wymaga przerwania terapii. Pitamet jest przeciwwskazany do stosowania jednocześnie z ogólnoustrojowym kwasem fusydowym oraz w ciągu 7 dni po jego zakończeniu ze względu na ryzyko rabdomiolizy, a w wyjątkowych przypadkach wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, niedoczynnością tarczycy, chorobami mięśni, chorobami wątroby, nadużywających alkoholu oraz u osób powyżej 70. roku życia, a także u pacjentów z podwyższonym poziomem CK (> 5 × GGN) przed rozpoczęciem terapii.
aminotransferazy, choroba wątroby, ciężkie zaburzenie czynności nerek, duszność, dziedziczne choroby mięśni, erytromycyna, fibrat, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitory reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nieproduktywny kaszel, nietolerancja galaktozy, pitawastatyna, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, toksyczność mięśniowa, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Interakcje leku – Atractin 40 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV, cyklosporyna) mogą znacząco zwiększać stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; w takich przypadkach zaleca się redukcję dawki i ścisłe monitorowanie pacjenta. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) również podnoszą stężenie leku, choć w mniejszym stopniu, wymagając rozważenia zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, osłabiając jej efekt terapeutyczny; szczególnie istotne jest jednoczesne podawanie ryfampicyny i atorwastatyny, które powinny być podawane równocześnie, aby uniknąć znacznego spadku stężenia statyny. Hamowanie transporterów OATP przez cyklosporynę i letermowir zwiększa ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania skuteczności terapii.
amiodaron, antybiotyk makrolidowy, atazanawir, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej 1, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, darunawir, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, efawirenz, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, indynawir, inhibitor enzymu, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, lopinawir, miopatia, noretysteron, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, warfaryna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Simcovas 20 mg
Symwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1 i BCRP, co stanowi podstawę licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol czy erytromycyna, mogą zwiększać stężenie symwastatyny i jej aktywnego metabolitu (kwasu symwastatyny) w osoczu nawet 5-11-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie symwastatyny z inhibitorami CYP3A4, cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem (który zwiększa AUC symwastatyny 1,9-krotnie). W przypadku stosowania amiodaronu, amlodypiny, werapamilu, diltiazemu, tikagreloru czy inhibitorów BCRP (np. elbaswir, grazoprewir) dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę ze względu na 1,6-2,7-krotny wzrost ekspozycji na kwas symwastatyny. Spożycie soku grejpfrutowego (powyżej 240 ml) również zwiększa stężenie symwastatyny (1,9-7-krotnie) i powinno być unikane. Ponadto, ryfampicyna jako induktor CYP3A4 może obniżać skuteczność symwastatyny, redukując AUC o 93%.
amiodaron, amlodypina, antybiotyk makrolidowy, antykoagulant pochodny kumaryny, azole przeciwgrzybicze, BCRP, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas symwastatyny, lomitapid, niacyna, OATP1B1, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, tikagrelor, transporter OATP1B, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Krka 30 mg
Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, co stanowi podstawę licznych interakcji lekowych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna (zwiększająca AUC atorwastatyny 8,7-krotnie), klarytromycyna (4,5-krotnie), itrakonazol (3,3-krotnie), czy inhibitory proteazy HIV (np. lopinawir/rytonawir 5,9-krotnie), znacząco podnoszą stężenie atorwastatyny, zwiększając ryzyko miopatii i rabdomiolizy. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania zaleca się znaczne obniżenie dawki atorwastatyny (np. ≤20 mg/dobę z elbaswirem/grazoprewirem lub letermowirem) oraz ścisłe monitorowanie kliniczne. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podnoszą stężenie leku, co wymaga dostosowania dawki i obserwacji pacjenta. Spożycie soku grejpfrutowego (240 ml) zwiększa AUC atorwastatyny o 37%, a duże dawki (≥1,2 l/dobę) nawet 2,5-krotnie, dlatego należy unikać jego nadmiernego spożycia podczas terapii.
amiodaron, azole przeciwgrzybicze, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, enzym wątrobowy, erytromycyna, ezetymib, fibrat, flukonazol, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, kolchicyna, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, P-glikoproteina, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, warfaryna, werapamil, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin MSN 10 mg
Rozuwastatyna wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez inhibicję transporterów OATP1B1 i BCRP, co prowadzi do zwiększenia stężenia leku w osoczu i podwyższonego ryzyka miopatii. Najistotniejsze klinicznie interakcje dotyczą leków takich jak cyklosporyna (7-krotne zwiększenie AUC, przeciwwskazane łączne stosowanie), inhibitory proteazy (3-7-krotne zwiększenie ekspozycji), gemfibrozyl (2-krotne zwiększenie Cmax i AUC) oraz leki przeciwwirusowe sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir (7,4-krotne zwiększenie AUC). Zaleca się rozpoczynanie terapii rozuwastatyną od dawki 5 mg przy spodziewanym wzroście ekspozycji ≥2-krotnego oraz dostosowanie maksymalnej dawki tak, aby nie przekraczała ekspozycji odpowiadającej dawce 40 mg bez interakcji. Przykładowo, z gemfibrozylem dawka maksymalna to 20 mg, a z atazanawirem/rytonawirem 10 mg. Leki zobojętniające kwas żołądkowy mogą obniżać stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna zmniejsza AUC o 20% i Cmax o 30%.
antagonista witaminy K, atazanawir, białka transporterowe, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, eltrombopag, erytromycyna, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy, ketokonazol, kwas fusydynowy, lek zobojętniający kwas żołądkowy, lopinawir, miopatia, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, ryfampicyna, sofosbuwir, sylimaryna, teryflunomid, tikagrelor, warfaryna, welpataswir, wychwyt wątrobowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Suvardio Plus 40 mg + 10 mg
Preparat Suvardio Plus, zawierający rozuwastatynę 40 mg oraz ezetymib 10 mg, jest skutecznym lekiem w terapii zaburzeń lipidowych, jednak jego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub pomocnicze (w tym 195,27 mg laktozy jednowodnej na tabletkę), z czynną chorobą wątroby (w tym przy trwałym, niewyjaśnionym lub >3-krotnym wzroście aktywności aminotransferaz), u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), z rozpoznaną miopatią oraz u osób przyjmujących cyklosporynę ze względu na ryzyko kumulacji rozuwastatyny i powikłań mięśniowych, takich jak rabdomioliza.
aminotransferazy, azole przeciwgrzybicze, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, fibrat, inhibitor proteazy HIV, karmienie piersią, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, leczenie hipolipemizujące, lek przeciwzakrzepowy, miopatia, nadwrażliwość na substancje czynne, rabdomioliza, rozuwastatyna i ezetymib, warfaryna, zaburzenia lipidowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Vastan 20 mg
Symwastatyna, jako substrat enzymu CYP3A4 oraz transportera OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą prowadzić do znacznego wzrostu stężenia leku i jego metabolitów w osoczu, a w konsekwencji do zwiększonego ryzyka miopatii i rabdomiolizy. Szczególnie istotne są interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, telitromycyna), które mogą zwiększyć ekspozycję na kwas symwastatyny ponad 10-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem (1,9-krotne zwiększenie AUC kwasu symwastatyny). Inne fibraty, z wyjątkiem fenofibratu, oraz kwas fusydowy również zwiększają ryzyko miopatii, przy czym w przypadku kwasu fusydowego zaleca się przerwanie terapii symwastatyną na czas leczenia. Antagoniści kanału wapniowego (werapamil, diltiazem, amlodypina) podnoszą narażenie na kwas symwastatyny odpowiednio 2,3-, 2,7- i 1,6-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 20 mg/dobę.
amlodypina, antagonista kanału wapniowego, cyklosporyna, czas protrombinowy, danazol, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie niepożądane, elbaswir, erytromycyna, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor OATP1B1, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kwas fusydowy, lomitapid, nefazodon, niacyna, pochodna kumaryny, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, telitromycyna, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Grofibrat 200 200 mg
Grofibrat 200 mg, zawierający fenofibrat mikronizowany, jest lekiem z grupy fibratów stosowanym w leczeniu zaburzeń gospodarki lipidowej, szczególnie w ciężkiej hipertrójglicerydemii, mieszanej hiperlipidemii oraz u pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. Lek ten powinien być stosowany jako uzupełnienie niefarmakologicznych metod terapii, takich jak dieta niskotłuszczowa, aktywność fizyczna i redukcja masy ciała. Wskazane jest monitorowanie parametrów lipidowych oraz funkcji wątroby i nerek podczas terapii, a także uwzględnienie obecności 102 mg laktozy jednowodnej w każdej kapsułce, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
cholesterol HDL, cholesterol LDL, dieta niskotłuszczowa, działanie niepożądane, fenofibrat mikronizowany, fibrat, funkcja nerek, funkcja wątroby, hiperlipidemia, hipertrójglicerydemia, laktoza jednowodna, lek hipolipemizujący, mieszana hiperlipidemia, miopatia, nietolerancja laktozy, parametry lipidowe, ryzyko sercowo-naczyniowe, statyna, terapia skojarzona, trójglicerydy w surowicy, zaburzenie gospodarki lipidowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Grofibrat 100 mg
Fenofibrat, substancja czynna preparatu Grofibrat 100 mg, jest skutecznym lekiem z grupy fibratów stosowanym w leczeniu zaburzeń lipidowych. Bezwzględne przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na fenofibrat lub substancje pomocnicze (w tym 80 mg laktozy jednowodnej w kapsułce), niewydolność wątroby (w tym marskość żółciowa i niejasne zaburzenia funkcji wątroby), ciężką niewydolność nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m²), chorobę pęcherzyka żółciowego, reakcje fototoksyczne lub uczulenie na światło po fibratach lub ketoprofenie oraz przewlekłe i ostre zapalenie trzustki (z wyjątkiem ostrego zapalenia wywołanego ciężką hipertrójglicerydemią). Fenofibrat metabolizowany jest głównie w wątrobie, co uzasadnia ostrożność u pacjentów z dysfunkcją tego narządu.
choroba pęcherzyka żółciowego, ciężka niewydolność nerek, EGFR, fenofibrat, fibrat, Grofibrat, hipertrójglicerydemia, kamica żółciowa, laktoza jednowodna, marskość wątroby żółciowa, miopatia, nadwrażliwość na fenofibrat, nadwrażliwość na światło, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, ostre zapalenie trzustki, przewlekłe zapalenie trzustki, reakcja fototoksyczna, statyna, trójglicerydy, umiarkowana niewydolność nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie lipidowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Apo-Feno 200M 200 mg
Fenofibrat, aktywny składnik Apo-Feno 200 M, jest fibratem o kodzie ATC C10AB05, działającym poprzez aktywację receptorów jądrowych PPARα. Mechanizm ten prowadzi do zwiększenia lipolizy i eliminacji aterogennych cząstek bogatych w triglicerydy, zmniejszenia produkcji apoproteiny CIII oraz wzrostu syntezy apoprotein AI i AII, co skutkuje obniżeniem stężenia LDL i VLDL oraz podwyższeniem HDL. Klinicznie fenofibrat redukuje całkowity cholesterol o 20-25%, triglicerydy o 40-50%, podnosi HDL o 10-30%, a LDL u pacjentów z hipercholesterolemią zmniejsza o 20-35%. Terapia fenofibratem poprawia wskaźniki ryzyka miażdżycy, takie jak stosunek cholesterolu całkowitego do HDL, LDL do HDL oraz ApoB do ApoAI, co jest szczególnie korzystne u pacjentów z aterogennym fenotypem hiperlipidemii i cukrzycą typu 2.
adenozynodifosforan, apoproteina B, apoproteina CIII, białko C-reaktywne, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, cholesterol VLDL, cukrzyca typu 2, dyslipidemia, działanie przeciwagregacyjne, fenofibrat, fibrat, fibrynogen, gospodarka lipidowa, hipercholesterolemia, hiperlipoproteinemia, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, kwas arachidonowy, kwas moczowy, lek hipolipemizujący, lipaza lipoproteinowa, lipoproteina a, lipoproteina wysokiej gęstości, PPARα, symwastatyna, triglicerydy, udar mózgu, zawał mięśnia sercowego, żółtak ścięgnisty - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Roswera 20 mg
Rozuwastatyna, aktywny składnik leku Roswera, jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA stosowanym w terapii hiperlipidemii. Przeciwwskazania do jej stosowania obejmują m.in. nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocnicze, czynną chorobę wątroby z aminotransferazami przekraczającymi 3-krotnie górną granicę normy, ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatię, jednoczesne stosowanie sofosbuwiru/welpataswiru/woksylaprewiru lub cyklosporyny, a także ciążę, okres karmienia piersią oraz brak skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym. Dawkowanie 30 mg i 40 mg jest dodatkowo przeciwwskazane u pacjentów z czynnikami predysponującymi do miopatii lub rabdomiolizy, takimi jak umiarkowane zaburzenia nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min), niedoczynność tarczycy, choroby mięśni, wcześniejsze uszkodzenia mięśni po statynach lub fibratach, nadużywanie alkoholu, pochodzenie azjatyckie oraz jednoczesne stosowanie fibratów.
aminotransferaza, aminotransferaza wątrobowa, choroba wątroby, cyklosporyna, ezetimib, fibrat, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, interakcja lekowa, kinaza kreatynowa, klirens kreatyniny, kwas nikotynowy, miopatia, miotoksyczność, nadwrażliwość, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, teratogenność, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żywica jonowymienna - Leksykon leków
Interakcje leku – Roswera 5 mg
Rozuwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych z lekami hamującymi te białka, prowadząc do istotnego wzrostu stężenia leku w osoczu i zwiększonego ryzyka miopatii. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania rozuwastatyny z cyklosporyną, która zwiększa AUC rozuwastatyny około 7-krotnie. Inhibitory proteazy, takie jak atazanawir/rytonawir, powodują 3-7-krotne zwiększenie ekspozycji na rozuwastatynę, co wymaga dostosowania dawki (maksymalnie 10 mg). Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC rozuwastatyny, a stosowanie fibratów w dawkach 30-40 mg rozuwastatyny jest przeciwwskazane. Ezetymib zwiększa AUC rozuwastatyny o 20%, a leki zobojętniające sok żołądkowy mogą zmniejszać jej stężenie o około 50%. Rozuwastatyna nie wykazuje istotnych interakcji z układem CYP450, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez ten szlak.
aleglitazar, antagonista witaminy K, atazanawir/rytonawir, baicalin, BCRP, cyklosporyna, darolutamid, darunawir rytonawir, digoksyna, dronedaron, eltrombopag, enzym wątrobowy, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, fosamprenawir, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, grazoprewir elbaswir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, itrakonazol, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, klopidogrel, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwzakrzepowy z grupy kumaryn, lopinawir/rytonawir, miopatia, norgestrel, OATP1B1, ombitaswir parytaprewir rytonawir dazabuwir, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, ryfampina, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, sylimaryna, tikagrelor, typranawir rytonawir, warfaryna, welpataswir, zawiesina zmniejszająca kwaśność soku żołądkowego