szpiczak mnogi
Wskazanie

Szpiczak mnogi (myeloma multiplex) to nowotwór układu krwiotwórczego charakteryzujący się niekontrolowanym rozrostem i gromadzeniem monoklonalnych plazmocytów w szpiku kostnym. Choroba ta prowadzi do uszkodzenia kości, zaburzeń hematologicznych, niewydolności nerek oraz zwiększonej podatności na infekcje.

Leczenie szpiczaka mnogiego opiera się na terapii systemowej, a jego wybór zależy od wieku pacjenta, stanu ogólnego oraz chorób współistniejących. U pacjentów kwalifikujących się do przeszczepienia autologicznych komórek macierzystych stosuje się leczenie indukujące remisję, a następnie konsolidację wysokodawkową chemioterapią z przeszczepieniem. W Polsce w leczeniu indukującym stosuje się schematy oparte na bortezomibie (Velcade), takie jak VTD (bortezomib, talidomid, deksametazon) czy VCD (bortezomib, cyklofosfamid, deksametazon).

U pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepienia stosuje się schematy oparte na lekach immunomodulujących jak lenalidomid (Revlimid) czy talidomid (Thalidomide Celgene), inhibitorach proteasomu jak bortezomib (Velcade) czy karfilzomib (Kyprolis), oraz przeciwciałach monoklonalnych jak daratumumab (Darzalex). Nowsze leki dostępne w Polsce to m.in. pomalidomid (Imnovid), iksazomib (Ninlaro) czy elotuzumab (Empliciti).

Największym wyzwaniem w leczeniu szpiczaka mnogiego jest jego nawrotowy charakter. Mimo osiągnięcia remisji, choroba zwykle nawraca, co wymaga wielokrotnych zmian schematów leczenia. Problemem jest także oporność na leki rozwijająca się w trakcie terapii oraz toksyczność długotrwałego leczenia, szczególnie polineuropatia (przy talidomidzie i bortezomibie), mielosupresja (przy lenalidomidzie) oraz powikłania zakrzepowo-zatorowe (przy lekach immunomodulujących).

Istotnym aspektem terapii jest również leczenie wspomagające, w tym bisfosfoniany (Zometa, Bonviva) w zapobieganiu powikłaniom kostnym, profilaktyka przeciwinfekcyjna oraz leczenie bólu. Coraz większą rolę odgrywa również immunoterapia, w tym terapie CAR-T, które są nadzieją dla pacjentów z nawrotowym/opornym szpiczakiem.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 24.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl