Leki w grupie
„szczepionki przeciw pneumokokom”

Szczepionki przeciw pneumokokom są ważnym narzędziem profilaktyki zakażeń wywoływanych przez bakterie Streptococcus pneumoniae (pneumokoki). Pneumokoki mogą powodować szereg poważnych chorób, w tym zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, posocznicę oraz zapalenie ucha środkowego. Szczepionki przeciwko pneumokokom działają poprzez stymulację układu odpornościowego do wytworzenia przeciwciał przeciwko polisacharydom otoczkowym bakterii, co zapewnia ochronę przed inwazyjną chorobą pneumokokową.

Aktualnie dostępne są dwa główne typy szczepionek przeciw pneumokokom: skoniugowane (PCV) oraz polisacharydowe (PPSV). Szczepionki skoniugowane zawierają polisacharydy otoczkowe połączone z białkiem nośnikowym, co poprawia odpowiedź immunologiczną, szczególnie u niemowląt i małych dzieci. Szczepionki polisacharydowe zawierają oczyszczone antygeny otoczkowe pneumokoków.

Najważniejsze dostępne szczepionki przeciw pneumokokom to:
– PCV13 (Prevenar 13) – 13-walentna szczepionka skoniugowana chroniąca przed 13 serotypami pneumokoków
– PCV10 (Synflorix) – 10-walentna szczepionka skoniugowana chroniąca przed 10 serotypami pneumokoków
– PPSV23 (Pneumovax 23) – 23-walentna szczepionka polisacharydowa chroniąca przed 23 serotypami pneumokoków

Największymi zaletami stosowania szczepionek przeciw pneumokokom są znaczące zmniejszenie częstości występowania inwazyjnej choroby pneumokokowej, redukcja przypadków zapalenia płuc i zapalenia ucha środkowego oraz ograniczenie nosicielstwa nosogardłowego, co przyczynia się do ochrony populacyjnej. Dodatkowo szczepienia przeciw pneumokokom pomagają w ograniczeniu antybiotykooporności, zmniejszając konieczność stosowania antybiotyków.

Szczepionki przeciw pneumokokom są generalnie bezpieczne, jednak mogą występować działania niepożądane, najczęściej o charakterze miejscowym (ból, zaczerwienienie, obrzęk w miejscu wkłucia) lub ogólnym (gorączka, drażliwość, senność). Poważne reakcje alergiczne są bardzo rzadkie. Należy pamiętać, że szczepionki nie zapewniają ochrony przed wszystkimi serotypami pneumokoków, a skuteczność szczepień może się różnić w zależności od wieku pacjenta i jego stanu immunologicznego.

Podział szczepionek przeciw pneumokokom:
1. Szczepionki skoniugowane (PCV) – połączenie polisacharydów otoczkowych z białkiem nośnikowym, zalecane dla dzieci poniżej 2. roku życia oraz dorosłych z określonymi wskazaniami.
2. Szczepionki polisacharydowe (PPSV) – zawierające oczyszczone antygeny otoczkowe, zalecane głównie dla osób dorosłych, szczególnie powyżej 65. roku życia oraz pacjentów z grup ryzyka.