ziarniniak
Ziarniniak (łac. granuloma) to zorganizowana struktura histopatologiczna stanowiąca wyraz przewlekłej reakcji zapalnej, będąca odpowiedzią organizmu na obecność czynnika drażniącego, którego nie można usunąć w procesie ostrego zapalenia. W obrazie mikroskopowym charakteryzuje się obecnością komórek nabłonkowatych, makrofagów, limfocytów oraz często komórek olbrzymich wielojądrowych.
Ziarniniaki mogą powstawać w odpowiedzi na różnorodne czynniki, w tym patogeny biologiczne (bakterie, grzyby, pasożyty), ciała obce, substancje chemiczne lub w przebiegu chorób autoimmunologicznych. Do najczęstszych chorób ziarniniakowych należą: gruźlica, sarkoidoza, trąd, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń (dawniej ziarniniakowatość Wegenera) oraz choroba Leśniowskiego-Crohna.
Diagnostyka ziarniniaków opiera się na badaniu histopatologicznym, a ich klasyfikacja uwzględnia obecność martwicy (ziarniniaki serowaciejące i nieserowaciejące) oraz rodzaj komórek zapalnych. Leczenie chorób ziarniniakowych jest ukierunkowane na eliminację czynnika wywołującego oraz modulowanie odpowiedzi immunologicznej za pomocą kortykosteroidów lub leków immunosupresyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia głosu – Etiologia i przyczyny
Zaburzenia głosu obejmują zmiany w jakości, wysokości lub głośności głosu, wynikające z nieprawidłowego funkcjonowania strun głosowych. Etiologia jest wieloczynnikowa i obejmuje przyczyny organiczne (np. guzki, polipy, obrzęk, stenoza głośni, ziarniniaki, brodawczaki HPV), czynnościowe (fonotrauma, nadużywanie głosu, dysfonia napięciowa mięśniowa), psychogenne (stres, lęk, afonia konwersyjna) oraz neurologiczne (porażenie strun głosowych, choroby neurodegeneracyjne jak Parkinson, SM, ALS, dystonia krtaniowa). Dodatkowo, stany zapalne (laryngitis, infekcje wirusowe, alergie), czynniki środowiskowe (palenie, alkohol, odwodnienie), refluks żołądkowo-przełykowy (GERD) oraz zaburzenia hormonalne (niedoczynność tarczycy, zaburzenia hormonów płciowych i wzrostu) mogą wpływać na funkcję głosu. Warto podkreślić, że GERD jest przyczyną u około 66% pacjentów otolaryngologicznych z zaburzeniami krtani i głosu. Proces starzenia się (sarkopenia) oraz urazy (jatrogenny, intubacja, złamanie krtani) również przyczyniają się do dysfunkcji głosu.
choroba Huntingtona, choroba Parkinsona, choroba refluksowa przełyku, drżenie głosu, dysfonia spastyczna, dystonia krtaniowa, fonotrauma, guzek głosowy, jądro podstawne, kandydoza, leukoplakia, miastenia, polip, rak krtani, refluks krtaniowo-gardłowy, refluks żołądkowo-przełykowy, sarkopenia, struna głosowa, stwardnienie rozsiane, stwardnienie zanikowe boczne, torbiel, uraz inhalacyjny, uraz jatrogenny, zaburzenie głosu, zaburzenie tarczycy, zapalenie krtani, ziarniniak, zmęczenie głosowe - Leksykon substancji czynnych
Komosa biała – Działania niepożądane
Preparaty alergenowe zawierające komosę białą (Chenopodium album), takie jak Catalet C (zawiesina do wstrzykiwań) oraz Perosall C (roztwór podjęzykowy), stosowane w immunoterapii swoistej, mogą wywoływać różnorodne działania niepożądane o częstości nieznanej na podstawie dostępnych danych. W przypadku Catalet C obserwowano reakcje alergiczne od łagodnych (wyprysk atopowy) przez umiarkowane (pokrzywka) do ciężkich (obrzęk Quincke’go, wstrząs anafilaktyczny). Działania niepożądane obejmowały także objawy ze strony układu oddechowego (kichanie, kaszel, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej), narządu wzroku (pieczenie oczu) oraz miejscowe reakcje w miejscu podania, takie jak swędzenie, rumień i obrzęk o średnicy 5-10 cm, pojawiające się do 20 minut po iniekcji lub później, a także podskórne, swędzące guzki (ziarniniaki) związane z wodorotlenkiem glinu, które mogą utrzymywać się do 6 tygodni. Wystąpienie mnogich guzków stanowi wskazanie do przerwania immunoterapii. Wśród działań ogólnych odnotowano również gorączkę. Do tej pory nie zgłoszono ciężkich działań niepożądanych w ramach monitorowania spontanicznego po zastosowaniu Catalet C.
alergeny pyłku chwastów, alergoidy, astma, ból brzucha, Catalet C, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia swoista, komosa biała, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk Quinckego, obrzęk warg, Perosall C, pieczenie oczu, pokrzywka, preparat alergenowy, świąd skóry, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, ziarniniak - Leksykon substancji czynnych
żyto zwyczajne – Działania niepożądane
Immunoterapia swoista z wykorzystaniem żyta zwyczajnego (Secale cereale) jest skuteczną metodą leczenia alergii na pyłki traw, jednak wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu. Reakcje miejscowe po iniekcjach (np. Catalet T, Pollinex+Rye) obejmują świąd, rumień o średnicy 5-10 cm, obrzęk oraz podskórne, swędzące guzki (ziarniniaki), które pojawiają się zwykle 2-3 tygodnie po podaniu i mogą utrzymywać się do 6 tygodni, związane z obecnością wodorotlenku glinu. W przypadku immunoterapii podjęzykowej (np. Perosall T13) dominują objawy miejscowe takie jak świąd gardła, pieczenie jamy ustnej i obrzęk warg. Wystąpienie mnogich guzków podskórnych stanowi wskazanie do przerwania terapii, decyzję podejmuje lekarz prowadzący.
alergia na pyłki traw, anafilaksja, choroba posurowicza, egzema atopowa, immunoterapia alergenowa, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia swoista, napad astmatyczny, niewydolność oddechowa, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk miejscowy, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk węzłów chłonnych, obturacja dróg oddechowych, pokrzywka, rumień, skurcz oskrzeli, stwardnienie podskórne, świszczący oddech, uogólniona pokrzywka, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaostrzenie astmy, ziarniniak, żyto zwyczajne - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba ziarniniakowa – Etiologia i przyczyny
Przewlekła choroba ziarniniakowa (CGD) jest rzadkim, wrodzonym defektem układu odpornościowego, wynikającym z mutacji w genach kodujących podjednostki kompleksu oksydazy NADPH fagocytów (CYBB, CYBA, NCF1, NCF2, NCF4, CYBC1). Mutacje te prowadzą do zaburzenia produkcji reaktywnych form tlenu (ROS), w tym anionorodnika ponadtlenkowego (O₂⁻) i nadtlenku wodoru (H₂O₂), co skutkuje niezdolnością neutrofilów i innych fagocytów do efektywnego zabijania katalazo-dodatnich bakterii i grzybów, takich jak Staphylococcus aureus, Burkholderia cepacia, Aspergillus spp. Dziedziczenie CGD może być sprzężone z chromosomem X (około 65-70% przypadków, mutacje w genie CYBB) lub autosomalne recesywne (30-35%, mutacje w pozostałych genach). Klinicznie choroba manifestuje się nawracającymi, ciężkimi infekcjami oraz tworzeniem ziarniniaków w różnych tkankach, co jest wynikiem przewlekłego stanu zapalnego i upośledzonej degradacji sfagocytowanego materiału.
anionorodnik ponadtlenkowy, aspergiloza, Burkholderia cepacia, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, diagnostyka laboratoryjna, dziedziczenie autosomalne recesywne, dziedziczenie sprzężone z chromosomem X, kandydoza, komórka apoptotyczna, korelacja genotyp-fenotyp, mutacja genu, mutacja missense, mutacja nonsensowna, mutacja splicingowa, nadtlenek wodoru, neutrofil, Nocardia, oksydaza NADPH, podłoże genetyczne, przesunięcie ramki odczytu, przewlekła choroba ziarniniakowa, reaktywna forma tlenu, Serratia marcescens, skośna inaktywacja chromosomu X, Staphylococcus aureus, szczepienie BCG, wybuch tlenowy, zakażenie bakteryjne i grzybicze, ziarniniak - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba ziarniniakowa – Objawy
Przewlekła choroba granulomatyczna (CGD) to genetycznie uwarunkowane zaburzenie funkcji fagocytów, prowadzące do nawracających, ciężkich infekcji bakteryjnych i grzybiczych, zwłaszcza wywołanych przez patogeny katalazo-dodatnie, takie jak Staphylococcus aureus, Serratia marcescens czy Aspergillus. Objawy pojawiają się najczęściej we wczesnym dzieciństwie (mediana diagnozy 2,5-3 lat), choć łagodniejsze formy mogą manifestować się później. Charakterystyczne są infekcje płuc (w tym pneumonitis from mulch), skóry, węzłów chłonnych, przewodu pokarmowego oraz tworzenie ziarniniaków w różnych narządach, co może prowadzić do obstrukcji. Postać sprzężona z chromosomem X, stanowiąca 60-70% przypadków, cechuje się cięższym przebiegiem i wyższą śmiertelnością (około 20% zgonów do 10. roku życia), podczas gdy postacie autosomalne recesywne mają lepsze rokowanie i późniejszy początek objawów.
Aspergillus, autoimmunizacja, ból stawu, Burkholderia cepacia, cellulitis, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Raynauda, czyrak, dysfagia, dysregulacja immunologiczna, dziedziczenie autosomalne recesywne, egzema, fagocyt, fotowrażliwość skóry, hepatosplenomegalia, infekcja grzybicza, katalaza, limfadenopatia, limfohistiocytoza hemofagocytarna, liszajec, Nocardia, osteomyelitis, pneumonitis, posocznica, ropień okołoodbytniczy, ropień płuca, sepsa, Serratia marcescens, Staphylococcus aureus, węzeł chłonny, zapalenie jelit, zapalenie kości, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, ziarniniak - Leksykon leków
Działania niepożądane – OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę
OncoTICE to lek zawierający żywe atenuowane prątki BCG (TICE) w dawce 2-8 x 10⁸ CFU na fiolkę, stosowany w immunoterapii raka pęcherza moczowego. Po rekonstytucji w 50 ml soli fizjologicznej zawiesina zawiera 0,4–1,6 x 10⁷ CFU/ml. Działania niepożądane są najczęściej łagodne i przemijające, a ich nasilenie koreluje ze skumulowaną dawką BCG podawaną dopęcherzowo. U około 90% pacjentów obserwuje się miejscowe podrażnienie pęcherza objawiające się częstomoczem, bolesnością i trudnościami w mikcji, które zwykle ustępują w ciągu 2 dni bez konieczności leczenia. W trakcie leczenia podtrzymującego objawy zapalenia pęcherza mogą być bardziej nasilone i dłużej utrzymywać się, co w cięższych przypadkach wymaga stosowania izoniazydu (300 mg/dobę) oraz leków przeciwbólowych. Często występują również objawy grypopodobne, gorączka do 39°C, dreszcze i złe samopoczucie, które pojawiają się do 4 godzin po podaniu i trwają 24-48 godzin, ustępując po leczeniu przeciwgorączkowym (paracetamol) i nawodnieniu.
Bacillus Calmette-Guérin, ból stawów, cytopenia, immunoterapia raka pęcherza moczowego, izoniazyd, krwiomocz, leczenie podtrzymujące, leczenie przeciwgruźlicze, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objawy grypopodobne, ogólnoustrojowe zakażenie BCG, perforacja pęcherza moczowego, podrażnienie pęcherza moczowego, posocznica, prątki BCG, przezcewkowa resekcja, reakcja zapalna, tętniak bakteryjny, wlew dopęcherzowy, zakaźne zapalenie wnętrza gałki ocznej, zapalenie naczyń, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, ziarniniak, złe samopoczucie - Leksykon chorób i schorzeń
Rumień guzowaty – Etiologia i przyczyny
Rumień guzowaty (erythema nodosum) jest najczęstszą postacią panniculitis, manifestującą się bolesnymi, czerwonymi lub fioletowymi guzkami podskórnymi, głównie na podudziach. Patomechanizm opiera się na reakcji nadwrażliwości typu IV, z udziałem kompleksów immunologicznych, neutrofili, TNF-alfa i ziarniniaków, choć dokładne mechanizmy pozostają nie w pełni poznane. Etiologia jest zróżnicowana: infekcje (szczególnie paciorkowcowe zapalenie gardła stanowiące 28-48% przypadków), sarkoidoza (10-25%), choroby zapalne jelit (3-15%), reakcje na leki (3-10%), nowotwory hematologiczne i inne oraz ciąża (4,6%). W 30-55% przypadków przyczyna pozostaje nieznana (postać idiopatyczna). Warto podkreślić geograficzne różnice etiologiczne oraz predyspozycje genetyczne związane z antygenami HLA-B27 i HLA-B8.
amebioza, amoksycylina, antygen zgodności tkankowej HLA-B27, białaczka, cefalosporyna, chłoniak, chłoniak Hodgkina, chłoniak nieziarniczy, choroba Behçeta, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, czynnik martwicy nowotworu alfa, doustny środek antykoncepcyjny, giardioza, gorączka reumatyczna, gruźlica, gruźlica pierwotna, guzki podskórne, histoplazmoza, infekcja chlamydiowa, infekcja pasożytnicza, infekcja wirusowa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, kokcydioidomykoza, kompleks immunologiczny, makrolid, mononukleoza zakaźna, mycoplasma pneumoniae, nadwrażliwość typu IV, nowotwór hematologiczny, objaw paraneoplastyczny, opryszczka pospolita, paciorkowcowe zapalenie gardła, penicylina, postać idiopatyczna, rumień guzowaty, sarkoidoza, sulfonamid, wirusowe zapalenie wątroby, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, Yersinia enterocolitica, zakażenie grzybicze, zakażenie HIV, zapalenie tkanki tłuszczowej, zespół Sweeta, ziarniniak - Leksykon leków
Działania niepożądane – Catalet C stężenie 1-25 JS/ml, stężenie 2-250 JS/ml, stężenie 3-2500 JS/ml (leczenie podstawowe); stężenie 4-5000 JS/ml (leczenie podtrzymujące)
Catalet C to zawiesina do wstrzykiwań zawierająca alergoidy pyłku chwastów (Artemisia sp., Chenopodium album, Plantago lanceolata, Rumex acetosa) dostępna w czterech stężeniach: 25 JS/ml, 250 JS/ml, 2500 JS/ml (leczenie podstawowe) oraz 5000 JS/ml (leczenie podtrzymujące). W trakcie terapii mogą wystąpić reakcje miejscowe, takie jak swędzenie, rumień i obrzęk o średnicy 5-10 cm, pojawiające się do 20 minut po iniekcji (reakcje wczesne) lub w dniu wstrzyknięcia bądź kolejnych dniach (reakcje późne). Charakterystycznym działaniem niepożądanym są ziarniniaki – podskórne, swędzące guzki pojawiające się 2-3 tygodnie po podaniu, utrzymujące się do 6 tygodni lub dłużej, związane z obecnością wodorotlenku glinu. W przypadku mnogich ziarniniaków zaleca się przerwanie immunoterapii, decyzję podejmuje lekarz prowadzący.
alergoid pyłku chwastów, babka lancetowata, bylica, gorączka, immunoterapia, kaszel, kichanie, komosa biała, objaw skórny, obrzęk, obrzęk Quinckego, pieczenie oczu, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, rumień, swędzenie, świszczący oddech, szczaw zwyczajny, ucisk w klatce piersiowej, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu oddechowego, ziarniniak - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tardysol Baby
Przed zastosowaniem Tardysol Baby (20 mg/ml, roztwór doustny) należy uwzględnić ryzyko aspiracji, szczególnie u niemowląt i pacjentów z zaburzeniami połykania, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak ziarniniaki, martwica błony śluzowej oskrzeli, krwioplucie czy zwężenie oskrzeli. Podawanie leku powinno odbywać się powoli, w pozycji półsiedzącej dziecka, z zachowaniem odstępów czasowych względem posiłków i produktów mlecznych. W przypadku podejrzenia aspiracji konieczna jest natychmiastowa konsultacja lekarska. Ponadto, suplementacja żelazem powinna być skojarzona z leczeniem przyczyny niedoboru, gdyż hiposyderemia zapalna nie reaguje na samą suplementację.
aspiracja, aspiracja przypadkowa, cukrzyca, dysfagia, dziedziczna nietolerancja fruktozy, hiposyderemia, krwioplucie, martwica błony śluzowej oskrzeli, melanoza, nadciśnienie tętnicze, niedobór żelaza, przewlekła niewydolność nerek, pseudomelanoza, siarczan żelaza, zachłyśnięcie, zakażenie płuc, ziarniniak, zwężenie oskrzeli - Leksykon substancji czynnych
Bylica – Działania niepożądane
Immunoterapia alergenowa z wykorzystaniem preparatów zawierających alergeny bylicy, takich jak Catalet C (zawiesina do wstrzykiwań) oraz Perosall C (roztwór podjęzykowy), wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu. Wśród reakcji immunologicznych obserwuje się wyprysk atopowy (łagodne), pokrzywkę i obrzęk Quincke’go (umiarkowane i ciężkie) oraz wstrząs anafilaktyczny (zagrażający życiu). Zaburzenia układu oddechowego obejmują kichanie, kaszel, świszczący oddech i ucisk w klatce piersiowej (Catalet C), a także nasilenie nieżytu nosa i zaostrzenie astmy (Perosall C). Działania niepożądane dotyczące narządu wzroku to pieczenie oczu (Catalet C) oraz nasilenie nieżytu spojówek (Perosall C). Preparat podjęzykowy Perosall C może wywoływać także zaburzenia żołądkowo-jelitowe, bóle brzucha, biegunkę oraz reakcje skórne, takie jak uogólniona pokrzywka i świąd skóry.
alergen bylicy, biegunka, ból brzucha, bylica, działanie niepożądane, immunoterapia alergenowa, immunoterapia podjęzykowa, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk Quinckego, obrzęk wargi, pieczenie jamy ustnej, pieczenie oka, pokrzywka, pokrzywka uogólniona, preparat biologiczny, pyłek chwastu, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd gardła, świąd skóry, świszczący oddech, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaostrzenie astmy, ziarniniak - Leksykon leków
Działania niepożądane – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa (DTP) zawiera toksoid błoniczy (≥30 j.m.), toksoid tężcowy (≥40 j.m. w badaniu na świnkach morskich i ≥60 j.m. w badaniu na myszach) oraz inaktywowany szczep Bordetella pertussis (≥4 j.m.), adsorbowane na wodorotlenku glinu (≤0,7 mg Al³⁺). Działania niepożądane po szczepieniu klasyfikowane są według częstości występowania, jednak większość zgłaszanych reakcji ma częstość nieznaną. Do najczęstszych objawów należą miejscowe odczyny w miejscu wstrzyknięcia (zaczerwienienie, ból, obrzęk), które ustępują zwykle w ciągu 24-48 godzin. Bardzo rzadko (1/100 000) mogą wystąpić podskórne ziarniniaki i aseptyczne ropnie związane z obecnością adiuwantu (wodorotlenku glinu). Szczepionka zawiera tiomersal, który może wywoływać reakcje alergiczne, w tym ciężkie anafilaksje.
bezdech, Bordetella pertussis, drgawka, encefalopatia, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, gorączka, Haemophilus influenzae, krzyk mózgowy, marmurkowatość skóry, niedowład wiotki, nieżyt górnych dróg oddechowych, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, pokrzywka, reakcja alergiczna, ropień aseptyczny, sinica, szczepionka DTP, tiomersal, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyny, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenie krążeniowo-oddechowe, zapalenie oskrzeli, zapalenie splotu ramiennego, ziarniniak - Leksykon chorób i schorzeń
Granulomatoza z wieloogniskowym zapaleniem naczyń – Epidemiologia
Granulomatoza z wieloogniskowym zapaleniem naczyń (GPA) to rzadka choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się martwiczym zapaleniem naczyń małego i średniego kalibru oraz tworzeniem ziarniniaków, najczęściej zajmująca górne i dolne drogi oddechowe oraz nerki. Światowa roczna zapadalność wynosi 5-20 przypadków na milion mieszkańców, z wyższą częstością w chłodniejszych regionach i populacjach północnoeuropejskich (np. Wielka Brytania: 11,8-14/milion/rok, Polska: 4,9/milion/rok). Częstość występowania waha się od 3 do 250 przypadków na milion, z najwyższą w Wielkiej Brytanii (250/milion). GPA dotyka głównie osoby w wieku 45-60 lat, z przewagą mężczyzn u dorosłych (1,5:1) i kobiet u dzieci (2:1). Diagnostyka opiera się na objawach klinicznych, badaniach obrazowych, wykrywaniu PR3-ANCA (obecnych u 90% pacjentów z uogólnioną postacią) oraz biopsji potwierdzającej martwicze zapalenie naczyń i ziarniniaki. Choroba manifestuje się najczęściej zajęciem górnych dróg oddechowych (85%), nerek (75%), oczu (15-60%) oraz układu pokarmowego i mięśniowo-stawowego. Bez leczenia GPA jest śmiertelna w ciągu roku, natomiast terapia immunosupresyjna znacząco poprawia rokowanie, choć nawroty występują u ponad 50% pacjentów.
badanie obrazowe, biopsja, choroba autoimmunologiczna, choroba Gravesa-Basedowa, chorobowość, drogi oddechowe, granulomatoza z wieloogniskowym zapaleniem naczyń, hipogammaglobulinemia, incydent zakrzepowo-zatorowy, kłębuszkowe zapalenie nerek, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, leukopenia, manifestacja kliniczna, martwicze zapalenie naczyń, mikroskopowe zapalenie naczyń, neutropenia, PR3-ANCA, przeciwciała przeciwko cytoplazmie neutrofilów, remisja, reumatoidalne zapalenie stawów, schyłkowa niewydolność nerek, Staphylococcus aureus, stwardnienie rozsiane, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zapalenie tarczycy Hashimoto, zespół Sjögrena, ziarniniak, ziarniniakowate zapalenie, ziarniniakowatość Wegenera - Leksykon leków
Działania niepożądane – Encepur Adults 1,5 mcg inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu, szczep K23/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml), dawka dla dorosłych
Szczepionka Encepur Adults zawiera 1,5 µg inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu (szczep K23) w dawce 0,5 ml i może powodować działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się ból głowy, ból mięśni, ból w miejscu wstrzyknięcia oraz ogólne osłabienie (≥1/10). Często występują nudności, gorączka powyżej 38ºC, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu podania oraz choroba grypopodobna, która zwykle ustępuje w ciągu 72 godzin. Rzadziej pojawiają się wymioty, a bardzo rzadko odczyn oponowy manifestujący się bólem mięśni i stawów w okolicy szyi, ustępujący samoistnie w ciągu kilku dni. W trakcie nadzoru po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano także parestezje, zawroty głowy, omdlenia, uogólnione powiększenie węzłów chłonnych, reakcje alergiczne oraz przemijającą trombocytopenię, które mogą mieć ciężki przebieg i wymagają monitorowania.
biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, ból w miejscu wstrzyknięcia, choroba grypopodobna, duszność, działanie niepożądane, inaktywowany wirus kleszczowego zapalenia mózgu, kleszczowe zapalenie mózgu, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk w miejscu podania, odczyn oponowy, omdlenie, osłabienie ogólne, parestezja, podrażnienie opon mózgowo-rdzeniowych, pokrzywka uogólniona, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia krwi, stan przedomdleniowy, świst oddechowy, trombocytopenia przemijająca, wymioty, zaczerwienienie w miejscu podania, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zawrót głowy, ziarniniak - Leksykon substancji czynnych
Bacillus Calmette-Guérin – Działania niepożądane
Terapia dopęcherzowa Bacillus Calmette-Guérin (BCG) wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które najczęściej mają charakter łagodny i przemijający, nasilając się wraz z liczbą podanych dawek. Miejscowe reakcje obejmują u około 90% pacjentów dyskomfort i ból podczas mikcji oraz częstomocz, a także zapalenie pęcherza i ziarniniaki, które są elementem działania przeciwnowotworowego. Rzadziej obserwuje się krwiomocz, zakażenia układu moczowego, retrakcję pęcherza, zapalenie jąder i najądrzy czy ropnie nerek. Reakcje ogólnoustrojowe, takie jak gorączka <38,5°C, objawy grypopodobne i złe samopoczucie, ustępują zwykle w ciągu 24-48 godzin i świadczą o aktywacji odpowiedzi immunologicznej. Kluczowe jest monitorowanie pacjentów i szybkie zgłaszanie gorączki >39,5°C utrzymującej się powyżej 12 godzin lub >38,5°C powyżej 48 godzin, co może wskazywać na zakażenie BCG lub poważniejsze powikłania.
antygen sterczowy, azoospermia, Bacillus Calmette-Guérin, ból pochwy, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, cytopenia, dyspareunia, działanie niepożądane, fosfataza alkaliczna, kłębuszkowe zapalenie nerek, krwiomocz, morfologia krwi, Mycobacterium bovis, Mycobacterium tuberculosis, niedociśnienie, niedokrwistość, niedrożność dróg moczowych, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, objawy grypopodobne, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oligospermia, posocznica, prosówkowe zapalenie płuc, przetoka jelitowa, przetoka naczyniowa, przykurcz pęcherza moczowego, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, retrakcja pęcherza moczowego, ropień mięśnia lędźwiowo-udowego, ropień nerki, śródmiąższowe zapalenie nerek, terapia dopęcherzowa, utajone zakażenie BCG, wysypka skórna, zakażenie BCG, zakażenie pęcherza moczowego, zakażenie szpiku kostnego, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie jąder, zapalenie kości i szpiku, zapalenie naczyń, zapalenie naczyniówki, zapalenie najądrzy, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherza, zapalenie siatkówki, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zapalenie węzłów chłonnych, zapalenie ziarniniakowe, zatrzymanie moczu, zespół Reitera, ziarniniak, ziarniniak płuc, ziarniniakowe zapalenie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Bordetella pertussis – Działania niepożądane
Szczepionka DTP zawierająca inaktywowany szczep Bordetella pertussis (≥4 j.m. na dawkę 0,5 ml) może wywoływać liczne działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, związane z odpowiedzią immunologiczną na antygeny krztuścowe oraz inne składniki szczepionki, w tym tiomersal i adiuwant wodorotlenek glinu. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę zwraca grupa zaburzeń układu nerwowego, takich jak drgawki (z gorączką lub bez), zaburzenia napięcia mięśniowego, epizody hipotoniczno-hiporeaktywne, zaburzenia świadomości, encefalopatia (związek niejednoznaczny), niedowład wiotki kończyny, zapalenie splotu ramiennego, drżenia oraz charakterystyczny krzyk mózgowy. Reakcje alergiczne, w tym anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, mogą być wywołane zarówno przez składnik Bordetella pertussis, jak i tiomersal.
adiuwant, anoreksja, aseptyczny ropień, bezdech, Bordetella pertussis, dreszcze, encefalopatia, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, Haemophilus influenzae, hipotonia, krzyk mózgowy, limfadenopatia, marmurkowatość skóry, nieżyt górnych dróg oddechowych, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, przeczulica, reakcja anafilaktyczna, sinica, szczepionka DTP, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyny, wysypka plamisto-grudkowa, zapalenie oskrzeli, zapalenie splotu ramiennego, ziarniniak - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fulvestrant Zentiva 250 mg/5 ml
Fulwestrant, substancja czynna leku Fulvestrant Zentiva, wykazuje niski profil toksyczności ostrej po jednorazowym podaniu oraz dobrą tolerancję przy podawaniu wielokrotnym w badaniach na zwierzętach. Reakcje miejscowe, takie jak zapalenie mięśni i ziarniniaki, są głównie związane z substancjami pomocniczymi. W badaniach na szczurach i psach obserwowano efekty antyestrogenowe, szczególnie w układzie rozrodczym, a u psów po 12 miesiącach leczenia pojawiło się zapalenie tętnic. Wpływ na układ sercowo-naczyniowy (uniesienie odcinka ST, zahamowanie zatokowe) występował przy stężeniach ponad 15-krotnie wyższych niż u ludzi, co ogranicza jego znaczenie kliniczne. Fulwestrant nie wykazuje działania genotoksycznego, co jest istotne dla bezpieczeństwa długotrwałego stosowania.
antagonista receptora estrogenowego, dystocja, działanie antyestrogenowe, działanie genotoksyczne, efekt teratogenny, fulwestrant, nowotwór sznura płciowego, nowotwór z komórek Leydiga, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowo-płodowy, układ sercowo-naczyniowy, zaawansowany rak piersi, zaburzenie hormonalnego sprzężenia zwrotnego, zapalenie mięśni, zapalenie tętnic, ziarniniak - Leksykon substancji czynnych
Wiechlina – Działania niepożądane
Immunoterapia alergenowa z wykorzystaniem preparatów zawierających alergeny wiechliny (Poa sp.) jest istotnym elementem leczenia alergii na pyłki traw, jednak wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, których częstość jest określana jako nieznana ze względu na monitorowanie spontaniczne po wprowadzeniu do obrotu. Najpoważniejszym potencjalnym powikłaniem jest reakcja anafilaktyczna lub wstrząs anafilaktyczny, wymagające natychmiastowej interwencji, choć do tej pory nie odnotowano ich w praktyce klinicznej. Miejscowe działania niepożądane różnią się w zależności od drogi podania: iniekcyjna (Catalet T) może powodować świąd, rumień i obrzęk o średnicy 5-10 cm oraz podskórne ziarniniaki utrzymujące się do 6 tygodni, natomiast podjęzykowa (Perosall T13) wywołuje świąd w gardle, pieczenie jamy ustnej i obrzęk warg, które zwykle ustępują samoistnie.
alergia na pyłki traw, ciężkie działanie niepożądane, dysfagia, guzek podskórny, immunoterapia alergenowa, mieszanka alergenowa, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk miejsca podania, obrzęk Quinckego, obrzęk wargi, pieczenie jamy ustnej, pokrzywka, pokrzywka uogólniona, reakcja anafilaktyczna, świąd gardła, świąd skóry uogólniony, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaostrzenie astmy, ziarniniak - Leksykon substancji czynnych
Wapń laktobionian – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wapń laktobionian, stosowany w leczeniu i profilaktyce niedoborów wapnia, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadczynnością tarczycy, chorobami serca, sarkoidozą, kamicą nerkową oraz niewydolnością nerek. Preparaty takie jak Sanosvit Calcium dodatkowo wskazują na konieczność monitorowania u pacjentów z kamicą szczawianowo-wapniową i dną moczanową. W trakcie terapii należy unikać jednoczesnego podawania dużych dawek witaminy D oraz monitorować stężenie wapnia w surowicy, czynność nerek (kreatynina) oraz, w razie potrzeby, wydalanie wapnia z moczem. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkalcemii i zespołu mleczno-alkalicznego, które mogą prowadzić do zaburzeń czynności nerek.
25-dihydroksywitamina D, diuretyk tiazydowy, dna moczanowa, działanie adrenergiczne, działanie kardiotoksyczne, epinefryna, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, kamica nerkowa, kamica szczawianowo-wapniowa, kreatynina, kwas moczowy, mięsień sercowy, nadczynność tarczycy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, reabsorpcja wapnia, reakcja nadwrażliwości, sarkoidoza, skurcz oskrzeli, tetracyklina, wapń laktobionian, zespół mleczno-alkaliczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ziarniniak - Leksykon chorób i schorzeń
Sarkoidoza – Zapobieganie i profilaktyka
Sarkoidoza, jako przewlekła choroba ziarniniakowa o nieznanej etiologii, najczęściej dotyka płuc, ale może manifestować się w różnych narządach. Profilaktyka opiera się głównie na unikaniu czynników środowiskowych potencjalnie wyzwalających chorobę, takich jak pestycydy, pleśń, pył rolniczy i dymy chemiczne, a także na eliminacji palenia tytoniu, które może pogarszać przebieg sarkoidozy. Szczególną uwagę należy zwrócić na zapobieganie infekcjom u pacjentów leczonych immunosupresyjnie, poprzez aktualizację szczepień (np. przeciw grypie, COVID-19) oraz rozważenie profilaktyki przeciwwirusowej i przeciwgruźliczej, zwłaszcza przed terapią inhibitorami TNF-alfa. Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów wymaga profilaktyki osteoporozy, m.in. za pomocą bisfosfonianów i kalcytoniny donosowej, z uwzględnieniem ryzyka hiperkalcemii przy suplementacji wapnia i witaminy D.
adalimumab, alendronian, bisfosfonian, choroba przewlekła, czynnik grzybiczny, gruźlica utajona, hiperkalcemia, infekcja SARS-CoV-2, infliksymab, inhibitor TNF-alfa, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek przeciwwirusowy, nagła śmierć sercowa, osteoporoza, remisja spontaniczna, sarkoidoza, sarkoidoza płucna, sarkoidoza serca, tachykardia komorowa, terapia immunosupresyjna, zakażenie oportunistyczne, ziarniniak - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg alergenowy – Działania niepożądane
Immunoterapia swoista (odczulanie) z użyciem wyciągów alergenowych wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które można podzielić na reakcje miejscowe i układowe, pojawiające się odpowiednio w ciągu 30 minut lub do 24 godzin po iniekcji. Reakcje miejscowe, takie jak obrzęk, zaczerwienienie, ból, świąd, odbarwienie i krwiaki w miejscu podania, są bardzo częste i mogą być związane m.in. z zawartością glinu w preparatach typu depot (np. Alutard SQ). Reakcje układowe obejmują spektrum od łagodnego alergicznego nieżytu nosa do ciężkiego wstrząsu anafilaktycznego, który może wystąpić w ciągu kilku sekund do minut po podaniu alergenu i wymaga natychmiastowej interwencji z użyciem adrenaliny. Objawy alarmujące to m.in. świąd i uczucie gorąca w jamie ustnej oraz na dłoniach i stopach, tachykardia, duszność i nagły spadek ciśnienia tętniczego. Pacjenci powinni pozostawać pod obserwacją przez co najmniej 30 minut po iniekcji, a w przypadku wstrząsu anafilaktycznego – przez 24 godziny.
adrenalina, alergiczny nieżyt nosa, aluminium, Alutard SQ, ampułkostrzykawka, atopowe zapalenie skóry, ciśnienie tętnicze, duszność, flush, glin, immunoterapia alergenowa, immunoterapia swoista, niedociśnienie, obrzęk, odczulanie, pokrzywka, produkt typu depot, reakcja immunologiczna, reakcja miejscowa, reakcja układowa, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, tachykardia, test skórny, wstrząs anafilaktyczny, zaczerwienienie, zawroty głowy, ziarniniak - Leksykon substancji czynnych
Alergoid leszczyny pospolitej – Działania niepożądane
Immunoterapia alergoidem leszczyny pospolitej, składnikiem preparatu Catalet D, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu i lokalizacji. Do najpoważniejszych należą reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny oraz obrzęk Quincke’go, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej oraz przerwania terapii. Objawy ze strony układu oddechowego obejmują łagodne (kichanie, kaszel) oraz umiarkowane i ciężkie (świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej) manifestacje, które mogą wskazywać na skurcz oskrzeli i wymagać odpowiedniego leczenia. Miejscowe reakcje w miejscu podania, takie jak swędzenie, rumień o średnicy 5-10 cm oraz obrzęk, są częste i zwykle ustępują samoistnie, natomiast podskórne, swędzące guzki (ziarniniaki) pojawiające się 2-3 tygodnie po iniekcji, związane z obecnością wodorotlenku glinu, mogą utrzymywać się do 6 tygodni i przy mnogich zmianach wskazują na konieczność przerwania immunoterapii. Częstość występowania działań niepożądanych jest określana jako nieznana, co podkreśla potrzebę dalszego monitorowania bezpieczeństwa stosowania preparatu.
alergoid leszczyny pospolitej, alergoid pyłku drzew, guzki podskórne, immunoterapia alergenowa, niedrożność dróg oddechowych, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk tchawicy, pieczenie oczu, pokrzywka, rumień, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, zestaw przeciwwstrząsowy, ziarniniak - Leksykon substancji czynnych
Alergoid brzozy – Działania niepożądane
Alergoid brzozy, stosowany w immunoterapii swoistej, w preparacie Catalet D (zawierającym alergoidy pyłku brzozy, olchy i leszczyny) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o częstości określanej jako „nieznana” ze względu na dane pochodzące z monitorowania spontanicznego. Reakcje niepożądane obejmują objawy ze strony układu immunologicznego (wyprysk atopowy, pokrzywka, obrzęk Quincke’go, wstrząs anafilaktyczny), narządu wzroku (pieczenie oczu), układu oddechowego (kichanie, kaszel, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej) oraz miejscowe reakcje w miejscu podania (swędzenie, rumień, obrzęk 5-10 cm, podskórne swędzące guzki – ziarniniaki związane z wodorotlenkiem glinu). Ziarniniaki pojawiają się 2-3 tygodnie po iniekcji i mogą utrzymywać się do 6 tygodni lub dłużej, a w przypadku mnogich zmian zaleca się przerwanie immunoterapii.
alergoid brzozy, gorączka, guzek podskórny, immunoterapia, immunoterapia swoista, kaszel, kichanie, monitorowanie działań niepożądanych, monitorowanie spontaniczne, obrzęk Quinckego, pieczenie oczu, pokrzywka, preparat biologiczny, pyłek drzew, reakcja alergiczna, reakcja ogólnoustrojowa, rumień, skurcz oskrzeli, substancja pomocnicza, świąd, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, ziarniniak - Leksykon substancji czynnych
Szczaw zwyczajny – Działania niepożądane
Szczaw zwyczajny (Rumex acetosa) jest składnikiem preparatów alergoidowych stosowanych w immunoterapii swoistej, takich jak Catalet C (zawiesina do iniekcji) oraz Perosall C (roztwór podjęzykowy). Terapia tymi preparatami może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu, zarówno miejscowe (np. świąd, rumień, obrzęk 5-10 cm, podskórne ziarniniaki utrzymujące się do 6 tygodni), jak i ogólnoustrojowe (gorączka, pokrzywka, obrzęk Quincke’go, reakcje alergiczne, wstrząs anafilaktyczny). Reakcje miejscowe po podaniu pozajelitowym pojawiają się do 20 minut lub w kolejnych dniach, natomiast ziarniniaki związane z wodorotlenkiem glinu mogą utrzymywać się dłużej. W przypadku podjęzykowego stosowania Perosall C obserwuje się krótkotrwałe objawy takie jak świąd gardła, pieczenie jamy ustnej, obrzęk warg, nasilenie nieżytu spojówek i nosa, zaostrzenie astmy oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Częstość występowania działań niepożądanych jest nieznana, co wynika z ograniczonych danych klinicznych.
astma, guzki podskórne, immunoterapia, immunoterapia swoista, mieszanka alergenowa, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk Quinckego, obrzęk warg, pieczenie jamy ustnej, pieczenie oczu, podanie podjęzykowe, podanie pozajelitowe, pokrzywka, pokrzywka uogólniona, preparat alergoidowy, preparat biologiczny, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, reakcja ogólnoustrojowa, rumień, świąd skóry, świszczący oddech, szczaw zwyczajny, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, ziarniniak - Leksykon leków
Działania niepożądane – HEVASCOL 480 mg I/ml
Preparat HEVASCOL (480 mg jodu/ml, etiodowany olej) wykazuje działania niepożądane zależne od dawki, związane głównie z reakcją immunologiczną na obce ciało, prowadzącą do wysięku w zatokach przynosowych, plazmocytozy oraz zmian w tkance łącznej węzłów chłonnych. U pacjentów z uszkodzonymi lub hipoplastycznymi węzłami chłonnymi może dojść do zaostrzenia zastoju chłonki. Reakcje nadwrażliwości obejmują objawy skórne, oddechowe i krążeniowe, które mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, a w skrajnych przypadkach do zgonu. Podczas limfografii obserwuje się gorączkę do 38-39°C oraz ryzyko mikrozatorów tłuszczowych, szczególnie przy przedawkowaniu lub zbyt szybkim podaniu, co może skutkować zatorowością płucną lub mózgową, zwłaszcza u pacjentów z przeciekiem prawo-lewym serca lub masywną zatorowością płucną.
biloma, chemoembolizacja przeztętnicza, encefalopatia wątrobowa, etiodowany olej, histerosalpingografia, limfografia, martwica skóry, mikrozator tłuszczowy, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, niezakaźne zapalenie płuc, obrzęk limfatyczny, obrzęk płuc, perforacja, przeciek prawo-lewy, przetoka chłonno-żylna, reakcja anafilaktyczna, reakcja na ciało obce, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ropień wątroby, test czynności wątroby, węzeł chłonny, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zapalenie jajowodów, zapalenie otrzewnej miednicy, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zator tłuszczowy, zatorowość mózgu, zatorowość płucna, zawał wątroby, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół poembolizacyjny, ziarniniak - Leksykon substancji czynnych
życica trwała – Działania niepożądane
Życica trwała (Lolium perenne) jest istotnym alergenem stosowanym w immunoterapii swoistej w preparatach takich jak Catalet T, Perosall T13 oraz Pollinex+Rye. Podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane o różnym nasileniu, zarówno miejscowe (np. świąd, rumień, obrzęk 5-10 cm, podskórne guzki – ziarniniaki utrzymujące się do 6 tygodni), jak i ogólnoustrojowe (np. wstrząs anafilaktyczny, rzadko występujący, najczęściej w ciągu kilku minut po podaniu). Reakcje alergiczne obejmują wyprysk atopowy, pokrzywkę, obrzęk Quincke’go oraz objawy ze strony narządu wzroku (pieczenie, świąd, nasilenie nieżytu spojówek), układu oddechowego (kichanie, kaszel, świszczący oddech, zaostrzenie astmy), układu pokarmowego (bóle brzucha, biegunka, świąd gardła, obrzęk warg) oraz skóry (uogólniona pokrzywka, świąd, nasilenie egzemy atopowej). Częstość występowania działań niepożądanych jest w większości przypadków nieznana ze względu na dane pochodzące z monitorowania spontanicznego, z wyjątkiem wstrząsu anafilaktycznego, który jest rzadki (<1/10000).
alergia na pyłki traw, choroba posurowicza, działanie niepożądane, egzema atopowa, guzek podskórny, immunoterapia iniekcyjna, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia swoista, mieszanka alergenowa, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, odczyn miejscowy, pokrzywka, pokrzywka uogólniona, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, zaostrzenie astmy, ziarniniak, życica trwała - Leksykon substancji czynnych
Kostrzewa łąkowa – Działania niepożądane
Kostrzewa łąkowa (Festuca pratensis) jest składnikiem preparatów alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej, obecnych m.in. w Catalet T, Perosall T13 oraz POLLINEX+Rye. Immunoterapia z jej udziałem może wywoływać szeroki zakres działań niepożądanych, od łagodnych reakcji skórnych (wyprysk atopowy) po ciężkie, zagrażające życiu wstrząsy anafilaktyczne, które mogą pojawić się w ciągu kilku minut po podaniu preparatu. Reakcje miejscowe w miejscu iniekcji obejmują wczesne objawy takie jak świąd, rumień i obrzęk o średnicy 5-10 cm, pojawiające się do 20 minut po podaniu, oraz późne reakcje w postaci podskórnych ziarniniaków utrzymujących się do 6 tygodni, związane z obecnością wodorotlenku glinu. W przypadku mnogich guzków-ziarniniaków zaleca się przerwanie terapii. Ponadto, preparaty mogą nasilać objawy ze strony układu oddechowego (kichanie, kaszel, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej) oraz zaostrzać istniejące schorzenia alergiczne, takie jak astma oskrzelowa, alergiczny nieżyt nosa i atopowe zapalenie skóry.
alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, alergoidy pyłku traw, astma oskrzelowa, choroba posurowicza, egzema atopowa, immunoterapia alergenowa, immunoterapia swoista, kostrzewa łąkowa, niewydolność oddechowa, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk Quinckego, obrzęk węzłów chłonnych, pokrzywka uogólniona, reakcja alergiczna, świąd skóry, świszczący oddech, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, ziarniniak - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fulvestrant Vipharm 250 mg/5 ml
Fulwestrant wykazuje niską toksyczność ostrą po jednorazowym podaniu oraz dobrą tolerancję przy wielokrotnym podawaniu w badaniach na różnych gatunkach zwierząt. Reakcje miejscowe, takie jak zapalenie mięśni i ziarniniaki, są głównie związane z substancjami pomocniczymi. W badaniach toksyczności przewlekłej u psów (12 miesięcy) odnotowano zapalenie tętnic, a także efekty antyestrogenowe dotyczące żeńskiego układu rozrodczego i narządów wrażliwych na hormony u obu płci. Wpływ na układ sercowo-naczyniowy obejmował niewielkie uniesienie odcinka ST w EKG po podaniu doustnym oraz zahamowanie zatokowe u jednego psa po podaniu dożylnym, jednak przy stężeniach >15-krotnie wyższych niż terapeutyczne u ludzi. Fulwestrant nie wykazuje potencjału genotoksycznego.
badanie EKG, badanie toksykologiczne, dystocja, działanie antyestrogenowe, ekspozycja układowa, gonadotropina, nowotwór sznura płciowego, nowotwór z komórek Leydiga, obumieranie zarodka, poronienie, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowo-płodowy, sprzężenie zwrotne, toksyczność ostra, układ sercowo-naczyniowy, uniesienie odcinka ST, zaawansowany rak piersi, zahamowanie zatokowe, zapalenie mięśni, zapalenie tętnic, zgięcie śródstopia, ziarniniak, ziarniszczak łagodny, zrąb jajnika - Leksykon leków
Działania niepożądane – BCG – medac min. 2×10^8 max. 3×10^9/50 ml
Leczenie dopęcherzowe preparatem BCG-medac (szczep RIVM 1173-P2) jest generalnie dobrze tolerowane, jednak wiąże się z występowaniem licznych działań niepożądanych, które należy starannie monitorować. Najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje zapalne pęcherza moczowego, takie jak zapalenie i ziarniniak, które mogą być elementem mechanizmu przeciwnowotworowego. Objawy te dotyczą około 90% pacjentów i obejmują dyskomfort, ból oraz częste oddawanie moczu. Rzadziej występują krwiomocz, zakażenia układu moczowego, zapalenie jąder i najądrzy, a także poważniejsze powikłania, takie jak ropnie nerek. Ogólnoustrojowe reakcje dzielą się na przemijające, łagodne objawy grypopodobne z gorączką <38,5°C, które ustępują w ciągu 24-48 godzin, oraz ciężkie zakażenia ogólnoustrojowe z gorączką >39,5°C trwającą co najmniej 12 godzin, wymagające pilnej konsultacji specjalistycznej. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić prosówkowe zapalenie płuc, ziarniniakowe zapalenie wątroby oraz zaburzenia czynności narządów, potwierdzone histopatologicznie.
azoospermia, Bacillus Calmette-Guérin, BCG-medac, dyspareunia, kłębuszkowe zapalenie nerek, krwiomocz, niedociśnienie, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, obrzęk obwodowy, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oligospermia, prosówkowe zapalenie płuc, przetoka jelitowa, przetoka naczyniowa, reakcja ogólnoustrojowa, retrakcja pęcherza moczowego, ropień mięśnia lędźwiowo-udowego, ropień nerki, śródmiąższowe zapalenie nerek, swoisty antygen sterczowy, terapia dopęcherzowa, zakażenie ogólnoustrojowe, zakażenie szpiku kostnego, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie jąder, zapalenie kości i szpiku, zapalenie naczyń, zapalenie naczyniówki, zapalenie najądrzy, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zapalenie węzłów chłonnych, zatrzymanie moczu, zespół Reitera, ziarniniak, ziarniniak płuc, ziarniniakowe zapalenie wątroby