UDP-glukuronylotransferaza

UDP-glukuronylotransferaza (UGT) to rodzina enzymów, które odgrywają kluczową rolę w procesie detoksykacji organizmu. Enzymy te katalizują proces glukuronidacji, który polega na dołączaniu kwasu glukuronowego do różnych substratów, takich jak leki, toksyny, hormony steroidowe czy bilirubina. Produkty tego procesu są bardziej rozpuszczalne w wodzie, co ułatwia ich wydalanie z organizmu przez nerki.

UGT występuje głównie w wątrobie, ale enzymy te można znaleźć również w jelitach, nerkach i innych tkankach. U ludzi istnieje kilka rodzin i podrodzin genów UGT, z których najważniejsze to UGT1 i UGT2. Polimorfizmy genów kodujących te enzymy mogą prowadzić do różnic w metabolizmie leków między pacjentami, co ma istotne znaczenie w farmakoterapii.

Niedobór lub zaburzenia funkcji UDP-glukuronylotransferazy mogą prowadzić do chorób, takich jak zespół Gilberta czy zespół Criglera-Najjara, które charakteryzują się podwyższonym poziomem bilirubiny we krwi. W praktyce klinicznej znajomość aktywności tych enzymów jest szczególnie ważna przy stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym, gdyż zmiany w ich metabolizmie mogą prowadzić do działań niepożądanych lub nieskuteczności terapii.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzine Orion 25 mg

Hydroksyzyna chlorowodorek wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak chinidyna, amiodaron, sotalol, haloperydol, czy erytromycyna, co znacząco zwiększa ryzyko torsade de pointes i jest bezwzględnym przeciwwskazaniem. Ponadto, hydroksyzyna działa antagonistycznie wobec betahistyny oraz inhibitorów cholinoesterazy, a także niezalecane jest jej łączenie z inhibitorami MAO ze względu na nasilenie działań niepożądanych. Hydroksyzyna jest inhibitorem CYP2D6 (Ki: 3,9 µM), co może prowadzić do zwiększenia stężenia substratów tego enzymu, takich jak metoprolol, paroksetyna czy tramadol, wymagając monitorowania i ewentualnej korekty dawek. Metabolizm hydroksyzyny odbywa się głównie przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5, a silne inhibitory tych enzymów (np. ketokonazol, klarytromycyna, disulfiram) mogą podnosić jej stężenie w osoczu, co wymaga ostrożności i rozważenia zmniejszenia dawki.
antybiotyk makrolidowy, beta-adrenolityk, CYP3A4/5, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, depresja oddechowa, hipokaliemia, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, SSRI, test prowokacji oskrzelowej, tiazydowy lek moczopędny, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Palexia retard 25 mg

Palexia retard, zawierający tapentadol chlorowodorek w dawkach od 25 mg do 250 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się średnią biodostępnością około 32% z powodu znacznego metabolizmu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest po 3-6 godzinach, a AUC rośnie proporcjonalnie do dawki. Po podaniu wielokrotnym dwa razy na dobę (86 mg i 172 mg) współczynnik akumulacji wynosi 1,5, a stabilne stężenia osiągane są już drugiego dnia terapii. Pokarm ma niewielki wpływ na farmakokinetykę (wzrost AUC o 8% i Cmax o 18% po posiłku wysokotłuszczowym), co pozwala na stosowanie leku niezależnie od posiłków. Tapentadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (540 ± 98 l po podaniu dożylnym) i niski stopień wiązania z białkami surowicy (~20%), co ogranicza ryzyko interakcji lekowych. Metabolizm zachodzi głównie przez glukuronidację (ok. 97%), z udziałem UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7, a w mniejszym stopniu przez CYP450 (CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6). Metabolity nie wykazują aktywności przeciwbólowej i są wydalane głównie przez nerki (99%). Okres półtrwania wynosi 5-6 godzin, a klirens całkowity po podaniu dożylnym to 1530 ± 177 ml/min.
biodostępność bezwzględna, biotransformacja, cytochrom P450, dawkowanie według masy ciała, działanie przeciwbólowe, glukuronidacja, hydroksytapentadol, indukcja enzymatyczna, interakcja lekowa, klirens całkowity, klirens doustny, metabolizm pierwszego przejścia, N-desmetylotapentadol, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, O-glukuronid tapentadolu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent geriatryczny, stężenie stacjonarne, stężenie tapentadolu w surowicy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, terapia bólu, UDP-glukuronylotransferaza, wiązanie z białkami surowicy, współczynnik akumulacji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adoben 250 mg

Farmakokinetyka tapentadolu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu cechuje się biodostępnością około 32% po podaniu na czczo, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym między 3 a 6 godziną. W zakresie dawek terapeutycznych farmakokinetyka jest liniowa, a współczynnik akumulacji przy podawaniu 86 mg i 172 mg dwa razy na dobę wynosi 1,5. Stężenie stacjonarne osiągane jest już drugiego dnia terapii. Pokarm bogatotłuszczowy zwiększa AUC o 8% i Cmax o 18%, co nie ma znaczenia klinicznego. Tapentadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (540 ± 98 l) i niskie wiązanie z białkami osocza (~20%). Metabolizm zachodzi głównie przez glukuronidację (ok. 97% leku ulega biotransformacji), z udziałem UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7, a także w mniejszym stopniu przez CYP2C9, CYP2C19 i CYP2D6. Metabolity nie wykazują aktywności przeciwbólowej. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (99%), z klirensem całkowitym 1530 ± 177 ml/min i okresem półtrwania 5-6 godzin.
biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenie, cytochrom P450, dystrybucja leku, działanie przeciwbólowe, glukuronidacja, hydroksylacja, indukcja enzymów, interakcja farmakokinetyczna, klirens całkowity, łagodne zaburzenie czynności wątroby, liniowa farmakokinetyka, metabolizm leku, metabolizm pierwszego przejścia, N-demetylacja, O-glukuronid, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, reakcja glukuronidacji, stężenie leku w surowicy, stężenie stacjonarne, UDP-glukuronylotransferaza, układ cytochromu P450, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, wiązanie z białkami, współczynnik akumulacji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzinum Hasco 10 mg

Hydroksyzyna chlorowodorek wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście działania na ośrodkowy układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy oraz metabolizm leków. Współstosowanie hydroksyzyny z lekami depresyjnymi na OUN oraz przeciwcholinergicznymi wymaga indywidualnej redukcji dawki ze względu na nasilenie efektów sedatywnych i przeciwcholinergicznych. Szczególnie niezalecane jest łączenie hydroksyzyny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) z powodu ryzyka nasilenia działań niepożądanych. Hydroksyzyna antagonizuje działanie betahistyny i inhibitorów cholinoesterazy, co może obniżać ich skuteczność. Ponadto, hydroksyzyna zmniejsza przeciwdrgawkowe działanie fenytoiny, co wymaga monitorowania u pacjentów z padaczką. Interakcje z lekami adrenergicznymi oraz tymi wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre antybiotyki, przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne) zwiększają ryzyko arytmii, w tym torsade de pointes, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania.
antagonista receptora, betahistyna, bradykardia, cetyryzyna, ciśnienie krwi, cymetydyna, CYP3A4, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie przeciwcholinergiczne, fenytoina, hipokaliemia, hydroksyzyna, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2D6, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, mikrosom wątrobowy, osocze krwi, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, wydłużony odstęp QT
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adoben 50 mg

Tapentadol, substancja czynna leku Adoben w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (dawki 50-250 mg), charakteryzuje się biodostępnością około 32% po podaniu doustnym na czczo, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym po 3-6 godzinach. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a stan stacjonarny osiągany jest już drugiego dnia terapii przy podawaniu dwa razy na dobę. Pokarm ma minimalny wpływ na parametry farmakokinetyczne (wzrost AUC o 8% i Cmax o 18%), co pozwala na stosowanie leku niezależnie od posiłków. Tapentadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (540 ± 98 l) i niskie wiązanie z białkami surowicy (~20%). Metabolizm zachodzi głównie przez glukuronidację (około 97% dawki), z udziałem izoform UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7, a w mniejszym stopniu przez utlenianie (CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6). Metabolity nie wykazują aktywności przeciwbólowej. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (99%), z okresem półtrwania 5-6 godzin i klirensem całkowitym 1530 ± 177 ml/min.
AUC, biodostępność bezwzględna, Cmax, cytochrom P450, dystrybucja leku, farmakokinetyka liniowa, glukuronidacja, hydroksytapentadol, inhibitor pompy protonowej, klirens całkowity, lek prokinetyczny, metabolizm leku, metabolizm pierwszego przejścia, N-desmetylotapentadol, O-glukuronid tapentadolu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stan stacjonarny, UDP-glukuronylotransferaza, współczynnik akumulacji, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lamotrix 100 mg

Lamotrygina, substancja czynna leku Lamotrix, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 2,5 godzinie. Wiąże się z białkami osocza w około 55%, a jej objętość dystrybucji wynosi 0,92-1,22 l/kg. Metabolizm odbywa się głównie przez UDP-glukuronylotransferazy, z eliminacją metabolitów glukuronidowych głównie przez mocz (poniżej 10% leku wydalane jest niezmienione). Średni klirens u osób zdrowych wynosi około 30 ml/min, a okres półtrwania to około 33 godziny (zakres 14-103 godz.). Leki indukujące glukuronidację, takie jak karbamazepina i fenytoina, skracają okres półtrwania do około 14 godzin, natomiast walproinian wydłuża go do około 70 godzin. Farmakokinetyka lamotryginy jest liniowa do dawki 450 mg, a u dzieci klirens jest wyższy, szczególnie u dzieci poniżej 5 lat, z krótszym okresem półtrwania (około 7 godzin przy lekach indukujących enzymy). U niemowląt (2-26 miesięcy) klirens jest mniejszy, a okres półtrwania wynosi od 23 godzin (przy lekach indukujących) do 136 godzin (przy walproinianie).
białko osocza, cytochrom P450, farmakokinetyka liniowa, fenytoina, hemodializa, induktor glukuronidacji, karbamazepina, klirens, klirens lamotryginy, klirens u niemowląt, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, padaczka, populacja pediatryczna, przewlekła niewydolność nerek, skala Child-Pugh, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian, właściwości farmakokinetyczne, zespół Gilberta, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzinum PPH 10 mg

Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Hydroxizine Genoptim, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopiramid), klasy III (amiodaron, sotalol), niektóre leki przeciwpsychotyczne (haloperydol), antydepresanty (cytalopram, escytalopram), antybiotyki (erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna), leki przeciwmalaryczne (meflochina), przeciwgrzybicze (pentamidyna), przeciwnowotworowe (toremifen, wandetanib) oraz metadon. Takie połączenia są przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko arytmii typu torsade de pointes. Ponadto, konieczna jest ostrożność i monitorowanie EKG przy stosowaniu hydroksyzyny z lekami wywołującymi bradykardię (beta-blokery, digoksyna, diltiazem, werapamil) oraz lekami powodującymi hipokaliemię (diuretyki, laksativa, glikokortykosteroidy), które mogą nasilać ryzyko zaburzeń rytmu serca.
arytmia typu torsade de pointes, bradykardia, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie przeciwcholinergiczne, EKG, enzym CYP2D6, hipokaliemia, hydroksyzyna chlorowodorek, inhibitor enzymatyczny, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpsychotyczny, poziom elektrolitów, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Epitrigine 100 mg tabletki 100 mg

Lamotrygina, metabolizowana głównie przez urydyno-5’–difosforo (UDP)-glukuronylotransferazy (UGT), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami indukującymi lub hamującymi glukuronidację. Walproinian znacząco hamuje metabolizm lamotryginy, wydłużając jej okres półtrwania prawie dwukrotnie, co wymaga zmniejszenia dawki lamotryginy. Z kolei leki indukujące enzymy cytochromu P450 (CYP3A4) i UGT, takie jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital i prymidon, przyspieszają metabolizm lamotryginy, co wymaga zwiększenia jej dawki. Hormonalne środki antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol i lewonorgestrel podwajają klirens lamotryginy, zmniejszając jej AUC o 52% i Cmax o 39%, co również wymaga dostosowania dawkowania. Ryfampicyna oraz kombinacje leków antyretrowirusowych (lopinawir/rytonawir, atazanawir/rytonawir) obniżają stężenia lamotryginy, wskazując na konieczność modyfikacji schematu leczenia. Paracetamol w dawce 1 g czterokrotnie na dobę zmniejsza AUC lamotryginy o 20% i Cmin o 25%, co może mieć znaczenie kliniczne przy długotrwałym stosowaniu.
amitryptylina, arypiprazol, ataksja, atazanawir/rytonawir, bupropion, cytochrom P450 3A4, działanie depresyjne, felbamat, fenelzyna, fluoksetyna, gabapentyna, haloperidol, hepatotoksyczność, hormonalna antykoncepcja, induktor enzymatyczny, inhibitor glukuronidacji, klonazepam, klozapina, lakozamid, lamotrygina, leki przeciwpadaczkowe, lewetyracetam, lit w psychiatrii, lopinawir/rytonawir, lorazepam, metformina, oksykarbazepina, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, perampanel, pregabalina, ryfampicyna, rysperydon, sertralina, stan stacjonarny leku, stężenie progesteronu, topiramat, transporter kationów organicznych 2, trazodon, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian, wareniklina, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zonisamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzinum Bluefish 25 mg

Hydroksyzyna chlorowodorek wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest bezwzględne unikanie łączenia hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, haloperydol, citalopram, erytromycyna) ze względu na ryzyko torsade de pointes. Ponadto, hydroksyzyna antagonizuje działanie betahistyny i inhibitorów cholinoesterazy, co może osłabiać ich efektywność, a także nie jest zalecane łączenie jej z inhibitorami MAO z powodu ryzyka nasilenia działań niepożądanych. W przypadku testów alergicznych lub prowokacji oskrzeli z metacholiną, terapię hydroksyzyną należy przerwać na co najmniej 5 dni przed badaniem. Współstosowanie z lekami wywołującymi bradykardię, hipokaliemię, lekami hamującymi OUN oraz substancjami o działaniu przeciwcholinergicznym wymaga ostrożności i indywidualnego dostosowania dawki.
beta-adrenolityk, bradykardia, dehydrogenaza alkoholowa, depresja OUN, działanie przeciwcholinergiczne, hipokaliemia, hydroksyzyna, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor CYP3A4/5, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2D6, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, metacholina, sedacja, SSRI, test prowokacji oskrzeli, tiazydowy lek moczopędny, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Palexia retard 100 mg

Tapentadol, substancja czynna Palexia retard w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (dawki 25-250 mg), charakteryzuje się biodostępnością około 32% po podaniu doustnym na czczo, z maksymalnym stężeniem w surowicy osiąganym między 3 a 6 godziną. W zakresie dawek terapeutycznych AUC rośnie proporcjonalnie do dawki, a współczynnik akumulacji przy podawaniu dwukrotnym na dobę wynosi około 1,5. Spożycie leku z posiłkiem bogatotłuszczowym zwiększa AUC o 8% i Cmax o 18%, co jest klinicznie nieistotne. Tapentadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (540 ± 98 l po podaniu dożylnym) i niskie wiązanie z białkami surowicy (~20%). Metabolizm jest intensywny (97% leku metabolizowane), głównie przez glukuronidację (UGT1A6, UGT1A9, UGT2B7), z niewielkim udziałem CYP2C9, CYP2C19 i CYP2D6. Lek i metabolity wydalane są głównie przez nerki (99%), z klirensem całkowitym 1530 ± 177 ml/min i okresem półtrwania 5-6 godzin.
analiza farmakokinetyczna populacyjna, biodostępność bezwzględna, cytochrom P450, działanie przeciwbólowe, glukuronid tapentadolu, indukcja enzymów, interakcja farmakokinetyczna, klirens całkowity, metabolizm leku, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania tapentadolu, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia leku, pozorny klirens doustny, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie leku w surowicy, substancja macierzysta, szlak metaboliczny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, UDP-glukuronylotransferaza, wiązanie leku z białkami, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adoben 100 mg

Tapentadol, substancja czynna tabletek o przedłużonym uwalnianiu Adoben, charakteryzuje się biodostępnością około 32% po podaniu doustnym na czczo, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym po 3-6 godzinach. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a stan stacjonarny osiągany jest drugiego dnia terapii. Pokarm nie wpływa klinicznie istotnie na parametry farmakokinetyczne (wzrost AUC o 8% i Cmax o 18%). Tapentadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (540 ± 98 l) i niski stopień wiązania z białkami surowicy (~20%), co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Metabolizm zachodzi głównie przez glukuronidację (ok. 97% leku ulega przemianie), z udziałem UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7, a metabolity nie wykazują aktywności przeciwbólowej. Klirens całkowity wynosi 1530 ± 177 ml/min, a okres półtrwania 5-6 godzin po podaniu doustnym.
biodostępność bezwzględna, cytochrom P450, dystrybucja leku, dystrybucja w organizmie, ekspozycja na lek, glukuronidacja, hydroksytapentadol, intensywny metabolizm, interakcja farmakokinetyczna, liniowość farmakokinetyczna, metabolizm pierwszego przejścia, N-desmetylotapentadol, O-glukuronid tapentadolu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, pole pod krzywą stężenia, reakcja glukuronidacji, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie w surowicy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, UDP-glukuronylotransferaza, wiązanie z białkami surowicy, współczynnik akumulacji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Binatta 150 mg

Tapentadol, substancja czynna leku BINATTA w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (dawki 25-250 mg), charakteryzuje się biodostępnością około 32% po podaniu doustnym na czczo, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym po 3-6 godzinach. W farmakokinetyce obserwuje się proporcjonalną zależność dawka-AUC oraz współczynnik akumulacji 1,5 przy dawkach 86 mg i 172 mg podawanych dwukrotnie na dobę, a stan stacjonarny osiągany jest już drugiego dnia terapii. Pokarm bogatotłuszczowy zwiększa AUC i Cmax odpowiednio o 8% i 18%, co nie jest klinicznie istotne, umożliwiając podawanie leku niezależnie od posiłków. Tapentadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (540 ± 98 l) i niski stopień wiązania z białkami osocza (~20%), co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Metabolizm zachodzi głównie przez glukuronidację (ok. 97%), z udziałem UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7, a metabolity nie wykazują aktywności przeciwbólowej. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (99%), z klirensem 1530 ± 177 ml/min i okresem półtrwania 5-6 godzin.
AUC, biodostępność bezwzględna, Cmax, cytochrom P450, glukuronid, glukuronidacja, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP2D6, klirens całkowity, metabolizm pierwszego przejścia, N-desmetylotapentadol, O-glukuronid tapentadolu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stan stacjonarny, stężenie w surowicy, T1/2, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, UDP-glukuronylotransferaza, utlenianie, wiązanie z białkami surowicy, współczynnik akumulacji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Interakcje leku – Lamitrin 100 mg

Lamotrygina jest metabolizowana głównie przez enzymy UDP-glukuronylotransferazy (UGT), a jej stężenie w osoczu może ulegać znacznym zmianom pod wpływem leków indukujących lub hamujących te enzymy. Walproinian istotnie hamuje glukuronidację lamotryginy, co prowadzi do niemal dwukrotnego wydłużenia okresu półtrwania i wymaga zmniejszenia dawki lamotryginy. Z kolei induktory enzymów, takie jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital i prymidon, przyspieszają metabolizm lamotryginy, obniżając jej stężenie w osoczu i wymagając zwiększenia dawki. Hormonalne środki antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol (30 µg) i lewonorgestrel (150 µg) podwajają klirens lamotryginy, zmniejszając jej AUC o 52% i Cmax o 39%, co może wymagać dostosowania dawkowania w trakcie ich stosowania. Inhibitory proteaz, takie jak lopinawir/rytonawir i atazanawir/rytonawir, również obniżają stężenie lamotryginy odpowiednio o około 50% i 32%, co wymaga korekty dawkowania. Ryfampicyna, silny induktor enzymów wątrobowych, zwiększa klirens lamotryginy i skraca jej okres półtrwania, co również wymaga dostosowania dawki.
amitryptylina, aripiprazol, ataksja, atazanawir/rytonawir, bupropion, cytochrom P450 3A4, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diplopia, etynyloestradiol, farmakokinetyka, felbamat, fenelzyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, gabapentyna, glukuronidacja, haloperydol, hormonalne środki antykoncepcyjne, indukcja enzymatyczna, induktor enzymu, karbamazepina, klirens leku, klonazepam, klozapina, lakozamid, lewetiracetam, lewonorgestrel, lopinawir/rytonawir, lorazepam, metabolit leku, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, metformina, okskarbazepina, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, perampanel, pregabalina, prymidon, ryfampicyna, rysperydon, sertralina, topiramat, transporter kationów organicznych, trazodon, UDP-glukuronylotransferaza, wareniklina, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zonisamid
Leksykon substancji czynnych
Okskarbazepina – Interakcje

Okskarbazepina oraz jej aktywny metabolit monohydroksypochodna (MHD) wykazują złożone interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez słabą indukcję enzymów CYP3A4, CYP3A5 oraz UDP-glukuronylotransferaz (UDP-GT), co prowadzi do obniżenia stężeń leków metabolizowanych przez te szlaki, takich jak cyklosporyna, takrolimus, doustne środki antykoncepcyjne (etyloestradiol i lewonorgestrel z redukcją AUC o 48-52% i 32-52%) oraz inne leki przeciwpadaczkowe (np. karbamazepina, fenobarbital, fenytoina). Okskarbazepina hamuje izoenzym CYP2C19, co przy dawkach >1200 mg/dobę może zwiększać stężenia fenytoiny w osoczu nawet o 40%. Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi są istotne klinicznie, zwłaszcza z karbamazepiną (zmniejszenie stężenia o 0-22%, wymaga monitoringu), fenobarbitalem (wzrost o 14-15%, zmniejszenie MHD o 30-31%) oraz fenytoiną (wzrost o 0-40%, zmniejszenie MHD o 29-35%), a także z lamotryginą, gdzie obserwuje się zwiększone ryzyko działań niepożądanych. Indukcja enzymatyczna rozwija się i ustępuje stopniowo w ciągu 2-3 tygodni po rozpoczęciu lub zakończeniu terapii okskarbazepiną.
cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, doustny środek antykoncepcyjny, epoksyd karbamazepiny, erytromycyna, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hormonalny środek antykoncepcyjny, IMAO, induktor enzymu CYP3A4, induktor enzymu cytochromu P450, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, karbamazepina, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek immunosupresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, lit, metabolizm wątrobowy, monohydroksypochodna, napad padaczkowy, neurotoksyczność, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, próg drgawkowy, ryfampicyna, takrolimus, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna, wiloksazyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Karbagen 150 mg

Karbagen (okskarbazepina) oraz jego aktywny metabolit monohydroksypochodna (MHD) wykazują zarówno indukcję, jak i inhibicję enzymów metabolizujących leki, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych. Okskarbazepina jest słabym induktorem CYP3A4, CYP3A5 oraz UDP-glukuronylotransferaz, co przyspiesza metabolizm leków takich jak cyklosporyna, takrolimus, doustne środki antykoncepcyjne oraz niektóre leki przeciwpadaczkowe (np. karbamazepina). Indukcja enzymów rozwija się i zanika stopniowo w ciągu 2-3 tygodni od rozpoczęcia lub zakończenia terapii. Jednocześnie okskarbazepina hamuje CYP2C19, co przy dawkach powyżej 1200 mg/dobę może zwiększać stężenie fenytoiny w osoczu nawet o 40%, wymagając korekty dawki. Interakcje z innymi lekami przeciwpadaczkowymi są zróżnicowane i mogą wymagać indywidualnego dostosowania dawkowania oraz monitorowania stężeń, zwłaszcza u dzieci i przy stosowaniu lamotryginy, gdzie obserwuje się zwiększone ryzyko działań niepożądanych (nudności, senność, zawroty głowy).
cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, doustny środek antykoncepcyjny, działanie sedatywne, enzym CYP2C19, epoksyd karbamazepiny, erytromycyna, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, indukcja enzymatyczna, induktor enzymu, inhibicja enzymatyczna, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzymy CYP, karbamazepina, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek immunosupresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, lewonorgestrel, metabolizm leku, monohydroksypochodna, napad drgawkowy, neurotoksyczność, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, próg drgawkowy, ryfampicyna, takrolimus, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna, wiloksazyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzinum Zentiva 25 mg

Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Hydroxyzinum Zentiva, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Współstosowanie hydroksyzyny z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny czy opioidy, oraz z lekami o działaniu przeciwcholinergicznym wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych. Hydroksyzyna antagonizuje działanie betahistyny i inhibitorów cholinoesterazy, co może osłabiać ich skuteczność terapeutyczną. Ponadto, hydroksyzyna osłabia presyjne działanie adrenaliny, co jest istotne w sytuacjach klinicznych wymagających stabilizacji ciśnienia tętniczego. W badaniach na modelach zwierzęcych wykazano zmniejszenie działania przeciwdrgawkowego fenytoiny, co ma znaczenie u pacjentów z padaczką. Interakcje farmakokinetyczne obejmują m.in. zwiększenie stężenia hydroksyzyny w surowicy o 36% pod wpływem cymetydyny (600 mg dwa razy dziennie) oraz hamowanie CYP2D6 (Ki: 3,9 µM), co może wpływać na metabolizm leków będących substratami tego enzymu. Hydroksyzyna hamuje izoenzymy CYP2C9, 2C19 i 3A4 w stężeniach znacznie przekraczających maksymalne stężenia w osoczu (IC50: 103–140 μM), co czyni interakcje na tym poziomie mało prawdopodobnymi klinicznie. Metabolizm hydroksyzyny odbywa się głównie przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5, co wskazuje na możliwość zwiększenia jej stężenia podczas stosowania inhibitorów tych enzymów.
adrenalina, alkohol etylowy, amiodaron, antybiotyk, atropina, barbiturat, benzodiazepina, beta-bloker, betahistyna, bradykardia, cetyryzyna, cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4/5, cytalopram, dehydrogenaza alkoholowa, digoksyna, diuretyk, donepezil, działanie przeciwcholinergiczne, erytromycyna, fenelzyna, fenytoina, galantamina, glikokortykosteroid, haloperydol, hioscyna, hipokaliemia, hydroksyzyna, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor monoaminooksydazy, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, rywastygmina, selegilina, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Binatta 200 mg

Tapentadol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (BINATTA) charakteryzuje się średnią biodostępnością około 32% po podaniu doustnym na czczo, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym w 3-6 godzin. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a stan stacjonarny osiągany jest drugiego dnia terapii. Spożycie posiłków zwiększa AUC o 8% i Cmax o 18%, jednak zmiany te są klinicznie nieistotne, co pozwala na elastyczne dawkowanie niezależnie od posiłków. Tapentadol wykazuje szeroką dystrybucję (objętość dystrybucji 540 ± 98 l) i niski stopień wiązania z białkami osocza (~20%), co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Metabolizm leku jest intensywny, dominująca jest glukuronidacja (około 70% dawki wydalane z moczem jako sprzężone metabolity), z udziałem enzymów UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7, natomiast metabolizm oksydacyjny przez CYP2C9, CYP2C19 i CYP2D6 ma mniejsze znaczenie. Eliminacja odbywa się głównie drogą nerkową (99%), z okresem półtrwania 5-6 godzin, co determinuje schemat dawkowania dwa razy na dobę.
biodostępność bezwzględna, biotransformacja, cytochrom P450, dystrybucja tkankowa, farmakokinetyka liniowa, glukuronidacja, hydroksytapentadol, interakcja farmakokinetyczna, klirens całkowity, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, N-desmetylotapentadol, O-glukuronid tapentadolu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, UDP-glukuronylotransferaza, wiązanie z białkami osocza, współczynnik akumulacji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzinum Hasco 25,00 mg

Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna leku Hydroxyzinum Hasco, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą wymagać modyfikacji dawkowania i szczególnej ostrożności klinicznej. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami MAO oraz lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak przeciwarytmiki klasy IA (np. chinidyna) i III (np. amiodaron), niektóre leki przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne, antybiotyki i inne, ze względu na wysokie ryzyko torsade de pointes. Hydroksyzyna wykazuje działanie przeciwcholinergiczne i antagonizuje betahistynę oraz inhibitory cholinoesterazy, co może obniżać skuteczność tych leków. Ponadto, hydroksyzyna hamuje CYP2D6 i jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5, co powoduje, że inhibitory tych enzymów (np. cymetydyna 600 mg 2x/dobę) zwiększają jej stężenie w osoczu o 36%, a jednocześnie zmniejszają stężenie metabolitu cetyryzyny o 20%.
adrenalina, amiodaron, antybiotyk, beta-bloker, betahistyna, bloker kanału wapniowego, bradykardia, cetyryzyna, chinidyna, cymetydyna, cytalopram, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, dyzopiramid, działanie przeciwcholinergiczne, erytromycyna, escytalopram, fenytoina, haloperydol, hipokaliemia, hydroksyzyna chlorowodorek, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, itrakonazol, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4/5, ketokonazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lewofloksacyna, meflochina, metadon, mikrosom wątrobowy, moksyfloksacyna, padaczka, pentamidyna, prukalopryd, receptor GABA-ergiczny, sotalol, toremifen, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, wandetanib, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia rytmu serca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Epitrigine 100 mg tabletki 100 mg

Lamotrygina, substancja czynna leku Epitrigine w dawce 100 mg, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 2,5 godziny. Wchłanianie nie jest istotnie zaburzone przez metabolizm pierwszego przejścia, a spożywanie posiłków jedynie nieznacznie wydłuża czas do osiągnięcia Cmax bez wpływu na biodostępność. Lamotrygina wiąże się z białkami osocza w około 55%, co minimalizuje ryzyko toksycznych interakcji związanych z wyparciem z miejsc wiązania. Objętość dystrybucji wynosi 0,92-1,22 l/kg, wskazując na dobrą penetrację do tkanek. Metabolizm odbywa się głównie przez glukuronidację z udziałem UDP-glukuronylotransferaz, a klirens u zdrowych osób wynosi około 30 ml/min, z okresem półtrwania około 33 godzin (zakres 14-103 h). Interakcje farmakokinetyczne z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450 są mało prawdopodobne, jednak istotne są interakcje z lekami indukującymi glukuronidację (np. karbamazepina, fenytoina) skracającymi okres półtrwania do około 14 godzin oraz z walproinianem wydłużającym go do około 70 godzin. Farmakokinetyka lamotryginy jest liniowa do dawki 450 mg, co ułatwia dostosowanie dawkowania.
biodostępność, cytochrom P450, farmakokinetyka lamotryginy, farmakokinetyka liniowa, glukuronidacja, hemodializa, interakcje lekowe, karbamazepina, klasyfikacja Child-Pugh, klirens lamotryginy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodne glukuronidowe, politerapia, przewlekła niewydolność nerek, stężenie maksymalne leku, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian, zespół Gilberta, zmienność międzyosobnicza klirensu
Leksykon substancji czynnych
Pinen – Właściwości farmakokinetyczne

Pinen, występujący w izomerach α- i β-pinen, jest kluczowym składnikiem preparatów Rowachol i Rowatinex, charakteryzującym się wysoką lipofilnością i biodostępnością po podaniu doustnym. Farmakokinetyka pinenu, choć bezpośrednio niebadana, jest wnioskowana na podstawie danych dotyczących mentolu, innego terpenowego składnika tych preparatów. Mentol wykazuje szybkie wchłanianie z przewodu pokarmowego z czasem połowicznego wchłaniania (T1/2-ab) wynoszącym 0,373 ± 0,081 godziny oraz osiąga maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) na poziomie 2,467 ± 0,653 mg/l. Pineny, ze względu na podobieństwo strukturalne, prawdopodobnie wykazują zbliżone parametry farmakokinetyczne, w tym zdolność przenikania przez barierę krew-mózg.
bariera krew-mózg, biodostępność, biotransformacja, czas połowicznego wchłaniania, dystrybucja leku, eliminacja leku, farmakokinetyka, glukuronid, glukuronidacja, lipofilność, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, monoterpen, parametr farmakokinetyczny, pinen, przewód pokarmowy, Rowachol, stężenie w surowicy, terpen, UDP-glukuronylotransferaza, wydalanie nerkowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Palexia 75 mg

Tapentadol, substancja czynna Palexia 75 mg, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z biodostępnością około 32% z powodu efektu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) osiągane jest po około 1,25 godziny, a farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych (75-175 mg). Spożycie posiłków bogatotłuszczowych zwiększa AUC o 25% i Cmax o 16%, jednak zmiany te nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Tapentadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (540 ± 98 l) i niski stopień wiązania z białkami osocza (~20%), co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Metabolizm zachodzi głównie przez glukuronidację (ok. 97%), z udziałem UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7, a metabolity nie wykazują aktywności przeciwbólowej. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (99%), z klirensem całkowitym 1530 ± 177 ml/min i okresem półtrwania około 4 godzin, co determinuje schemat dawkowania co 6 godzin.
AUC, biodostępność bezwzględna, Cmax, cytochrom P450, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja na metabolit, enzym CYP2D6, farmakokinetyka, farmakokinetyka liniowa, glukuronidacja, hydroksytapentadol, interakcja farmakokinetyczna, klirens całkowity, łagodne zaburzenie czynności wątroby, metabolizm leku, N-desmetylotapentadol, O-glukuronid tapentadolu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, tapentadol, UDP-glukuronylotransferaza, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, współczynnik akumulacji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Lamilept 25 mg

Lamotrygina, metabolizowana głównie przez glukuronidację katalizowaną przez enzymy UGT, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami. Silni induktory UGT, takie jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, prymidon, ryfampicyna oraz kombinacje lopinawiru/rytonawiru, znacząco przyspieszają metabolizm lamotryginy, co wymaga zwiększenia jej dawki. Walproinian hamuje glukuronidację lamotryginy, niemal dwukrotnie wydłużając jej okres półtrwania, co wymaga redukcji dawki. Doustne środki antykoncepcyjne zawierające 30 μg etynyloestradiolu i 150 μg lewonorgestrelu zwiększają klirens lamotryginy, zmniejszając jej AUC o 52% i Cmax o 39%, co może wymagać dostosowania dawki podtrzymującej. Inne leki, takie jak atazanawir/rytonawir, zmniejszają AUC lamotryginy o 32%, a paracetamol obniża AUC i Cmin odpowiednio o 20% i 25%. Leki takie jak aripiprazol, bupropion, gabapentyna, lewetyracetam, lit, okskarbazepina, perampanel, pregabalina, topiramat, zonisamid, lakozamid oraz felbamat wykazują minimalny lub brak istotnego wpływu na farmakokinetykę lamotryginy, nie wymagając zmiany dawkowania.
ataksja, farmakokinetyka lamotryginy, fenobarbital, fenytoina, glukuronidacja lamotryginy, indukcja glukuronidacji, induktor CYP3A4, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, klirens lamotryginy, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm lamotryginy, napad częściowy, napad toniczno-kloniczny, okres półtrwania lamotryginy, okskarbazepina, padaczka, podwójne widzenie, próg drgawkowy, prymidon, receptor GABA, receptor NMDA, ryfampicyna, stężenie lamotryginy, transporter OCT2, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian, zaburzenie afektywne dwubiegunowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Binatta 25 mg

Tapentadol, substancja czynna leku Binatta dostępnego w dawkach 25–250 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się biodostępnością około 32% po podaniu doustnym na czczo, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym po 3–6 godzinach. W zakresie dawek terapeutycznych obserwuje się proporcjonalny wzrost AUC, a stan stacjonarny osiągany jest już drugiego dnia terapii przy podawaniu dwa razy na dobę. Tapentadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (540 ± 98 l) i niskie wiązanie z białkami surowicy (~20%). Metabolizm jest intensywny, głównie przez glukuronidację (ok. 97% leku ulega biotransformacji), z udziałem enzymów UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7, a metabolity nie wykazują aktywności przeciwbólowej. Eliminacja następuje głównie przez nerki (99%), z okresem półtrwania 5–6 godzin. U osób starszych (65–78 lat) farmakokinetyka tapentadolu jest zbliżona do młodszych dorosłych, z nieistotnym klinicznie obniżeniem Cmax o 16%.
BINATTA, biodostępność tapentadolu, cytochrom P450, dysfunkcja wątroby, enzym CYP, glukuronid, glukuronidacja, hydroksytapentadol, kwas glukuronowy, metabolizm oksydacyjny, metabolizm pierwszego przejścia, N-desmetylotapentadol, O-glukuronid tapentadolu, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, stężenie w surowicy, UDP-glukuronylotransferaza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Walproinian sodu – Interakcje

Walproinian sodu wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami przeciwpadaczkowymi, psychotropowymi, antybiotykami oraz innymi grupami leków. Istotne jest monitorowanie stężeń leków takich jak fenobarbital, prymidon, fenytoina, karbamazepina, lamotrygina (która ma niemal dwukrotnie wydłużony okres półtrwania), felbamat, rufinamid, a także walproinianu samego w sobie, zwłaszcza w terapii skojarzonej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko encefalopatii hiperamonemicznej przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu lub acetazolamidu oraz na potencjalne nasilenie hepatotoksyczności, zwłaszcza w połączeniu z kanabidiolem, salicylanami, alkoholem i innymi lekami hepatotoksycznymi. Warto podkreślić, że karbapenemy mogą gwałtownie obniżyć stężenie walproinianu w osoczu nawet o 60-100% w ciągu około 2 dni, co wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania.
acetazolamid, biodostępność, bupropion, cholestyramina, cymetydyna, encefalopatia hiperamonemiczna, enzym wątrobowy, erytromycyna, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, hiperamonemia, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, kanabidiol, karbamazepina, karbapenem, kwas acetylosalicylowy, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwzakrzepowy, meflochina, metabolizm wątrobowy, metamizol, metotreksat, neutropenia, nimodypina, olanzapina, propofol, prymidon, rufinamid, ryfampicyna, topiramat, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian sodu, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxepilax 300 mg

Okskarbazepina oraz jej aktywny metabolit monohydroksypochodna (MHD) wykazują zdolność do indukcji enzymów cytochromu P450, głównie CYP3A4 i CYP3A5, co prowadzi do obniżenia stężeń w osoczu leków takich jak cyklosporyna, takrolimus, doustne środki antykoncepcyjne oraz niektóre leki przeciwpadaczkowe (np. karbamazepina). Indukcja enzymatyczna rozwija się i ustępuje w ciągu 2-3 tygodni od rozpoczęcia lub przerwania terapii, co wymaga monitorowania i dostosowania dawek leków współstosowanych. Okskarbazepina hamuje CYP2C19, co przy dawkach >1200 mg/dobę może zwiększać stężenia fenytoiny w osoczu nawet o 40%, potencjalnie nasilając jej toksyczność. Ponadto, okskarbazepina znacząco obniża AUC etynyloestradiolu o 48-52% i lewonorgestrelu o 32-52%, co zmniejsza skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych i wymaga stosowania alternatywnych metod antykoncepcji.
AUC, cyklosporyna, CYP 2C19, CYP 3A4, cytochrom P450, działanie indukujące, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymatyczna, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, kwas walproinowy, lamotrygina, lek immunosupresyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, metabolizm wątrobowy, MHD, monohydroksypochodna, neurotoksyczność, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, takrolimus, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lamilept 50 mg

Lamotrygina, substancja czynna produktu Lamilept 50 mg, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po około 2,5 godziny. Wiązanie z białkami osocza wynosi około 55%, a objętość dystrybucji mieści się w zakresie 0,92-1,22 l/kg. Metabolizm odbywa się głównie przez UDP-glukuronylotransferazy, bez istotnego wpływu na farmakokinetykę innych leków przeciwpadaczkowych. Pozorny klirens u osób zdrowych wynosi około 30 ml/min, a okres półtrwania średnio 33 godziny (zakres 14-103 h). Farmakokinetyka lamotryginy jest liniowa do dawki 450 mg. Wpływ leków indukujących glukuronidację skraca okres półtrwania do około 14 godzin, natomiast walproinian wydłuża go do około 70 godzin.
cytochrom P450, fenytoina, glukuronidacja, hemodializa, indukcja metabolizmu, induktor enzymatyczny, karbamazepina, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, liniowość farmakokinetyki, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, padaczka, pochodna glukuronidowa, przewlekła niewydolność nerek, stężenie maksymalne, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian, wiązanie z białkami osocza, zespół Gilberta
Leksykon substancji czynnych
Sód walproinian – Interakcje

Walproinian sodu, stosowany m.in. w preparatach Depakine Chrono 300 i 500, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą znacząco wpływać na ich skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Walproinian nasila działanie neuroleptyków, inhibitorów MAO, leków przeciwdepresyjnych oraz benzodiazepin, co wymaga dostosowania dawek. Istotne jest monitorowanie stężeń i objawów klinicznych podczas jednoczesnego stosowania z fenobarbitalem (↑ stężenia fenobarbitalu, ryzyko sedacji, szczególnie u dzieci), prymidonem (↑ stężenia i sedacja), fenytoiną (↓ stężenia całkowitej, ↑ wolnej fenytoiny), karbamazepiną (nasilenie toksyczności), lamotryginą (wydłużenie t½ prawie dwukrotnie, ryzyko ciężkiej wysypki), rufinamidem (↑ stężenia, szczególnie u dzieci), zydowudyną (↑ toksyczności), propofolem (↑ biodostępności) oraz nimodypiną (↑ biodostępności o ok. 50%, ryzyko hipotensji). Ponadto walproinian zmniejsza klirens felbamatu o 22-50%, co zwiększa jego stężenie w osoczu. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z meflochiną ze względu na zwiększone ryzyko napadów padaczkowych. W przypadku antybiotyków karbapenemowych obserwuje się gwałtowny spadek stężenia walproinianu (60-100% w ciągu 2 dni), co wymaga monitorowania i dostosowania terapii.
acetazolamid, aminotransferaza alaninowa, antybiotyk karbapenemowy, cholestyramina, choroba afektywna dwubiegunowa, cymetydyna, dysfagia, encefalopatia, erytromycyna, estrogen, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hipokarnitynemia, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, kanabidiol, karbamazepina, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, leukopenia, meflochina, metamizol, metotreksat, neutropenia, nimodypina, olanzapina, padaczka, propofol, prymidon, rufinamid, ryfampicyna, sód walproinianu, topiramat, UDP-glukuronylotransferaza, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Depakine 400 mg (400 mg/4 ml)

Walproinian sodu, substancja czynna leku DEPAKINE, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, lamotrygina, rufinamid), które mogą prowadzić do zmian stężeń w osoczu i nasilonych działań niepożądanych, takich jak sedacja, toksyczność czy ryzyko ciężkiej wysypki skórnej. Fenobarbital i prymidon wymagają ścisłego monitorowania klinicznego przez pierwsze 15 dni terapii skojarzonej, a fenytoina wymaga kontroli stężenia wolnej frakcji leku. Antybiotyki karbapenemowe mogą obniżyć stężenie walproinianu nawet o 60-100% w ciągu 2 dni, co zwiększa ryzyko napadów drgawkowych. Ponadto, walproinian może zwiększać stężenia leków takich jak zydowudyna czy propofol, a zmniejszać stężenia olanzapiny, co wymaga odpowiedniej korekty dawek i monitorowania klinicznego.
acetazolamid, aminotransferaza, antybiotyk karbapenemowy, benzodiazepina, cholestyramina, cymetydyna, czas protrombinowy, działanie hepatotoksyczne, encefalopatia, erytromycyna, farmakokinetyka, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hamowanie metabolizmu, hiperamonemia, hipokarnitynemia, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, kanabidiol, karbamazepina, kwas walproinowy, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwdepresyjny, leukopenia, meflochina, metabolizm wątrobowy, metamizol, metotreksat, napad drgawkowy, neuroleptyk, neutropenia, nimodypina, olanzapina, propofol, prymidon, rufinamid, ryfampicyna, sedacja, topiramat, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian sodu, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Absenor 300 mg

Walproinian sodu, substancja czynna leku Absenor, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak fenobarbital, prymidon, fenytoina i karbamazepina, obniżają stężenie kwasu walproinowego w surowicy, co może osłabiać jego działanie przeciwpadaczkowe i wymaga monitorowania stężenia oraz dostosowania dawki. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie karbapenemów, które powodują gwałtowny spadek stężenia walproinianu o 60-100% w ciągu około 2 dni, co może prowadzić do utraty kontroli napadów i jest przeciwwskazane. Z kolei leki takie jak cymetydyna, erytromycyna, fluoksetyna czy felbamat zwiększają stężenie walproinianu, co może wymagać korekty dawkowania. Ponadto, walproinian sodu może nasilać działanie innych leków, np. zwiększając stężenie fenobarbitalu i benzodiazepin, co wiąże się z ryzykiem nadmiernej sedacji i toksyczności, zwłaszcza u dzieci. W terapii skojarzonej z lamotryginą konieczne jest monitorowanie ze względu na ryzyko ciężkich reakcji skórnych, a stosowanie walproinianu z topiramatem lub acetazolamidem wymaga ścisłej kontroli pod kątem encefalopatii hiperamonemicznej.
acetazolamid, antagonista witaminy K, antybiotyk karbapenemowy, barbiturany, benzodiazepina, biodostępność, cholestyramina, cymetydyna, diazepam, encefalopatia hiperamonemiczna, erytromycyna, farmakokinetyka, felbamat, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, glukuronidacja, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, karbamazepina, karbapenem, katatonia, klonazepam, kwas acetylosalicylowy, kwas walproinowy, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lopinawir, lorazepam, meflochina, metamizol, napad padaczkowy, neuroleptyk, neutropenia, nimodypina, olanzapina, parametr krzepliwości, propofol, prymidon, rufinamid, ryfampicyna, rysperydon, rytonawir, sertralina, topiramat, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian sodu, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Karbagen 300 mg

Okskarbazepina, substancja czynna leku Karbagen, wykazuje indukcję enzymatyczną głównie izoenzymów CYP3A4 i CYP3A5 oraz słabą indukcję UDP-glukuronylotransferaz (UGT), co skutkuje przyspieszonym metabolizmem wielu leków, w tym immunosupresantów (cyklosporyna, takrolimus), doustnych środków antykoncepcyjnych oraz niektórych leków przeciwpadaczkowych. Indukcja ta rozwija się i zanika w ciągu 2-3 tygodni od rozpoczęcia lub zakończenia terapii. Okskarbazepina i jej aktywny metabolit (MHD) hamują CYP2C19, co przy dawkach >1200 mg/dobę może zwiększać stężenie fenytoiny w osoczu nawet o 40%. Szczególnie istotne jest zmniejszenie AUC etynyloestradiolu o 48-52% i lewonorgestrelu o 32-52%, co wymaga stosowania alternatywnych metod antykoncepcji. Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi są zróżnicowane: np. karbamazepina zmniejsza stężenie MHD o 40%, fenobarbital zwiększa stężenie okskarbazepiny o 14-15%, a fenytoina wymaga monitorowania stężenia przy dawkach okskarbazepiny >1200 mg/dobę. Nie obserwuje się autoindukcji okskarbazepiny.
cymetydyna, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, epoksyd karbamazepiny, erytromycyna, etynyloestradiol, farmakokinetyka, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hamowanie metabolizmu, immunosupresant, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, metabolizm wątrobowy, monohydroksypochodna, neurotoksyczność, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, sedacja, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna, wiloksazyna
Leksykon leków
Interakcje leku – ValproLEK 500 500 mg

Walproinian sodu, substancja aktywna preparatu ValproLEK 500, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Wśród najważniejszych interakcji znajdują się te z lekami przeciwpadaczkowymi, gdzie walproinian zwiększa stężenia fenobarbitalu i prymidonu, co może nasilać sedację, a także hamuje metabolizm lamotryginy, wydłużając jej okres półtrwania niemal dwukrotnie i zwiększając ryzyko ciężkich wysypek skórnych. Walproinian zmniejsza całkowite stężenie fenytoiny, ale zwiększa jej wolną frakcję, co wymaga monitorowania stężenia wolnej fenytoiny. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie walproinianu z karbapenemami (meropenem, panipenem, imipenem), które obniżają stężenie walproinianu w osoczu o 60-100% w ciągu 2 dni, prowadząc do utraty kontroli napadów padaczkowych i stanowią przeciwwskazanie do ko-terapii. Ponadto, walproinian może nasilać działanie leków psychotropowych (neuroleptyków, inhibitorów MAO, benzodiazepin) oraz zwiększać stężenie propofolu, co wymaga redukcji dawki tego anestetyku o 25-35%.
acetazolamid, antagonista witaminy K, białko osocza, bupropion, cholestyramina, cymetydyna, CYP2C9, czas protrombinowy, działanie hepatotoksyczne, działanie sedatywne, encefalopatia, encefalopatia hiperamonemiczna, erytromycyna, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, hiperamonemia, induktor enzymatyczny, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, interakcja z alkoholem, karbamazepina, karbapenem, kwas acetylosalicylowy, kwas walproinowy, kwetiapina, lamotrygina, leczenie skojarzone, lek przeciwpadaczkowy, lek psychotropowy, meflochina, metabolizm wątrobowy, napad padaczkowy, nimodypina, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, propofol, rufinamid, ryfampicyna, topiramat, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian, walproinian sodu, zydowudyna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lamilept 25 mg

Lamotrygina, substancja czynna Lamileptu, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po około 2,5 godzinach. Lek wiąże się z białkami osocza w 55%, a jego objętość dystrybucji wynosi 0,92-1,22 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Metabolizm lamotryginy odbywa się głównie przez glukuronidację z udziałem UDP-glukuronylotransferaz, a eliminacja zachodzi głównie przez wydalanie metabolitów z moczem. Średni okres półtrwania u osób zdrowych wynosi około 33 godziny (zakres 14-103 godz.), a klirens około 30 ml/min. Wpływ leków indukujących glukuronidację (karbamazepina, fenytoina) skraca okres półtrwania do około 14 godzin, natomiast walproinian wydłuża go do około 70 godzin. Farmakokinetyka lamotryginy jest liniowa do dawki 450 mg.
cytochrom P450, farmakokinetyka lamotryginy, glukuronidacja, hemodializa, induktor enzymatyczny, klasyfikacja Child-Pugh, klirens lamotryginy, lamotrygina, leki przeciwpadaczkowe, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, padaczka, pochodna glukuronidowa, przewlekła niewydolność nerek, stężenie maksymalne, stężenie osoczowe, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian, zespół Gilberta
Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzinum Espefa 10 mg/5 ml

Hydroksyzyna chlorowodorek (Hydroxyzinum Espefa, 10 mg/5 ml, syrop) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście ryzyka wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami przeciwarytmicznymi klasy IA (chinidyna, dyzopiramid) i III (amiodaron, sotalol), niektórymi lekami przeciwhistaminowymi, przeciwpsychotycznymi (np. haloperydol), przeciwdepresyjnymi (cytalopram, escytalopram), przeciwmalarycznymi (meflochina), antybiotykami (erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna), lekami przeciwgrzybiczymi (pentamidyna), gastroenterologicznymi (prukalopryd), przeciwnowotworowymi (toremifen, wandetanib) oraz metadonem, ze względu na addytywne wydłużenie odstępu QT i zwiększone ryzyko arytmii. Ponadto, należy unikać łączenia hydroksyzyny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) z powodu ryzyka nasilenia działań niepożądanych. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie hydroksyzyny z lekami wywołującymi bradykardię, powodującymi hipokaliemię, działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) oraz o działaniu przeciwcholinergicznym, co może wymagać dostosowania dawkowania i monitorowania pacjenta.
adrenalina, alkohol etylowy, amiodaron, betahistyna, bradykardia, cetyryzyna, chinidyna, cymetydyna, CYP2C9, CYP3A4, cytalopram, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, depresja oddechowa, dyzopiramid, działanie przeciwcholinergiczne, działanie sedatywne, erytromycyna, escytalopram, fenytoina, haloperydol, hipokaliemia, hydroksyzyna chlorowodorek, Hydroxyzinum Espefa, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, lek gastroenterologiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpsychotyczny, leki przeciwarytmiczne klasy Ia, leki przeciwarytmiczne klasy III, lewofloksacyna, meflochina, metadon, moksyfloksacyna, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, pentamidyna, prukalopryd, receptor alfa-adrenergiczny, repolaryzacja komór serca, sotalol, toremifen, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, układ GABA-ergiczny, układ sercowo-naczyniowy, wandetanib
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Palexia 100 mg

Tapentadol, substancja czynna w tabletkach powlekanych Palexia, charakteryzuje się biodostępnością bezwzględną około 32% po podaniu doustnym na czczo, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym w około 1,25 godziny. Farmakokinetyka tapentadolu jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a współczynnik akumulacji wynosi 1,4-1,7 dla substancji macierzystej i 1,7-2,0 dla głównego metabolitu O-glukuronidu. Stan stacjonarny osiągany jest po 2 dniach terapii. Pokarm zwiększa AUC o 25% i Cmax o 16%, jednak nie wpływa klinicznie istotnie na działanie leku. Objętość dystrybucji wynosi 540 ± 98 l, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (~20%), co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Metabolizm tapentadolu odbywa się głównie przez glukuronidację (enzymy UGT1A6, UGT1A9, UGT2B7), z wydalaniem 70% dawki z moczem w postaci sprzężonej (55% glukuronid, 15% siarczan), a klirens całkowity po podaniu dożylnym wynosi 1530 ± 177 ml/min. Okres półtrwania to około 4 godziny.
biodostępność bezwzględna, dystrybucja leku, działanie przeciwbólowe, farmakokinetyka, glukuronidacja, hydroksytapentadol, klirens całkowity, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm tapentadolu, N-desmetylotapentadol, O-glukuronid tapentadolu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenie-czas, stężenie maksymalne, tapentadol, UDP-glukuronylotransferaza, wiązanie z białkami osocza, współczynnik akumulacji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon chorób i schorzeń
Żółtaczka – Diagnostyka i diagnoza

Żółtaczka to objaw kliniczny manifestujący się żółtym zabarwieniem skóry, twardówek i błon śluzowych, wynikający z hiperbilirubinemii, gdy stężenie bilirubiny przekracza 2-3 mg/dl (34-51 μmol/l). Wyróżnia się trzy główne typy żółtaczki: przedwątrobową (z przewagą bilirubiny niesprzężonej, bez bilirubiny w moczu, prawidłowymi próbami wątrobowymi), wątrobową (z obecnością bilirubiny sprzężonej w moczu, podwyższonymi enzymami wątrobowymi – ALP, ALT, AST, obniżonym albuminem) oraz pozawątrobową (z przeszkodą w odpływie żółci, obecnością bilirubiny w moczu, bladym stolcem, podwyższonym ALP i aminotransferazami oraz często świądem skóry). Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym, oznaczeniu bilirubiny całkowitej i frakcji, próbach wątrobowych, badaniu moczu oraz obrazowaniu (USG, TK, MRCP, ERCP), a w wybranych przypadkach biopsji wątroby. W diagnostyce różnicowej uwzględnia się przyczyny hemolityczne, choroby wątroby, zaburzenia odpływu żółci oraz choroby genetyczne i metaboliczne.
alkoholowe zapalenie wątroby, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, bilirubina, bilirubina niesprzężona, bilirubina sprzężona, bilirubinometr przezskórny, biopsja wątroby, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, cholangioskopia, cholestaza, cholestaza ciążowa, czerwona krwinka, encefalopatia wątrobowa, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, endoskopowa ultrasonografia, enzym wątrobowy, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, hemoglobina, hepatocyt, hiperbilirubinemia, hiperbilirubinemia niesprzężona, hiperbilirubinemia sprzężona, kamica dróg żółciowych, marskość wątroby, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość hemolityczna, polekowe uszkodzenie wątroby, stwardniające zapalenie dróg żółciowych, triada Charcota, twardówka oka, UDP-glukuronylotransferaza, ultrasonografia jamy brzusznej, wirusowe zapalenie wątroby, wstępujące zapalenie dróg żółciowych, zespół Criglera-Najjara, zespół Dubina-Johnsona, zespół Gilberta, żółtaczka, żółtaczka pozawątrobowa, żółtaczka przedwątrobowa, żółtaczka wątrobowa
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Palexia retard 150 mg

Tapentadol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Palexia retard) charakteryzuje się biodostępnością około 32% z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) osiągane jest między 3 a 6 godziną po podaniu, a pole pod krzywą stężenia (AUC) rośnie proporcjonalnie do dawki. W stanie stacjonarnym, osiąganym drugiego dnia terapii, współczynnik akumulacji wynosi około 1,5 przy dawkach 86 mg i 172 mg podawanych dwa razy na dobę. Pokarm nie wpływa klinicznie istotnie na farmakokinetykę leku, co umożliwia podawanie go niezależnie od posiłków. Tapentadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (540 ± 98 l) i niskie wiązanie z białkami surowicy (~20%), co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Metabolizm zachodzi głównie przez glukuronidację (ok. 97%), z udziałem UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7, a metabolity nie wykazują aktywności przeciwbólowej. Lek i metabolity są wydalane głównie przez nerki (99%), z klirensem całkowitym 1530 ± 177 ml/min i okresem półtrwania 5-6 godzin.
AUC, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, Cmax, cytochrom P450, ekspozycja na lek, glukuronid tapentadolu, glukuronidacja, hydroksytapentadol, interakcje farmakokinetyczne, klirens całkowity, metabolizm pierwszego przejścia, N-desmetylotapentadol, O-glukuronid tapentadolu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pozorna objętość dystrybucji, pozorny klirens doustny, stan stacjonarny, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, UDP-glukuronylotransferaza, wiązanie z białkami surowicy, współczynnik akumulacji, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Lamilept 100 mg

Lamotrygina, metabolizowana głównie przez enzymy UDP-glukuronylotransferaz (UGT), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami, które mają istotne znaczenie kliniczne. Hamowanie glukuronidacji przez walproinian niemal podwaja okres półtrwania lamotryginy, co wymaga dostosowania dawkowania. Induktory enzymów UGT i CYP450, takie jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, prymidon, ryfampicyna oraz inhibitory proteaz (atazanawir/rytonawir, lopinawir/rytonawir) znacząco przyspieszają metabolizm lamotryginy, obniżając jej stężenia (np. zmniejszenie AUC o 32% przy atazanawirze/rytonawirze, o 50% przy lopinawirze/rytonawirze) i wymagając korekty dawkowania. Doustne środki antykoncepcyjne zawierające 30 μg etynyloestradiolu i 150 μg lewonorgestrelu podwajają klirens lamotryginy, zmniejszając AUC o 52% i Cmax o 39%, co również wymaga modyfikacji dawki. Wśród leków psychotropowych olanzapina (15 mg) obniża AUC i Cmax lamotryginy odpowiednio o 24% i 20%, natomiast aripiprazol zmniejsza te parametry o około 10%. Paracetamol (1 g cztery razy dziennie) redukuje AUC i Cmin lamotryginy o 20% i 25%. Warto podkreślić, że lamotrygina nie wykazuje klinicznie istotnej indukcji ani hamowania enzymów CYP450, a jej autoindukcja jest minimalna.
ataksja, atazanawir, cytochrom P450, cytochrom P450 3A4, depresja OUN, doustna antykoncepcja hormonalna, etynyloestradiol, farmakokinetyka lamotryginy, felbamat, fenobarbital, fenytoina, gabapentyna, glukuronid, glukuronidacja lamotryginy, indukcja enzymatyczna, karbamazepina, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, lopinawir, metabolit lamotryginy, metabolizm lamotryginy, okskarbazepina, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, perampanel, pregabalina, prymidon, ryfampicyna, terapia skojarzona, topiramat, transporter kationów organicznych 2, UDP-glukuronylotransferaza, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zonisamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Trileptal 600 mg

Okskarbazepina, zawarta w preparacie Trileptal, oraz jej aktywny metabolit monohydroksypochodna (MHD) wykazują zdolność do indukcji i inhibicji enzymów metabolizujących leki, co prowadzi do istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych. Okskarbazepina i MHD są słabymi induktorami CYP3A4 i CYP3A5, co skutkuje obniżeniem stężeń leków metabolizowanych przez te enzymy, w tym immunosupresyjnych (np. cyklosporyna, takrolimus), doustnych środków antykoncepcyjnych oraz innych leków przeciwpadaczkowych. Indukcja enzymatyczna rozwija się i zanika stopniowo w ciągu 2-3 tygodni od rozpoczęcia lub zakończenia terapii. Ponadto, okskarbazepina i MHD hamują CYP2C19, co może zwiększać stężenia leków takich jak fenytoina (do 40% przy dawkach Trileptalu >1200 mg/dobę), wymagając dostosowania dawki. Znaczące jest także obniżenie AUC etynyloestradiolu o 48-52% i lewonorgestrelu o 32-52%, co zmniejsza skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych i wymaga stosowania alternatywnych metod antykoncepcji.
CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, depresja ośrodkowego układu nerwowego, etynyloestradiol, farmakokinetyka, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymatyczna, inhibicja enzymatyczna, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja lekowa, karbamazepina, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, lewonorgestrel, monohydroksypochodna, napad padaczkowy, neurotoksyczność, okskarbazepina, próg drgawkowy, silny induktor enzymatyczny, terapia skojarzona, Trileptal, UDP-glukuronylotransferaza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Binatta 100 mg

Tapentadol w preparacie BINATTA (tabletki o przedłużonym uwalnianiu) charakteryzuje się biodostępnością około 32% po podaniu doustnym na czczo, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym w 3–6 godzin. W zakresie dawek terapeutycznych obserwuje się proporcjonalny wzrost AUC, a współczynnik akumulacji przy dawkowaniu 86 mg i 172 mg dwa razy na dobę wynosi 1,5. Stan stacjonarny osiągany jest drugiego dnia terapii. Pokarm nie wpływa klinicznie istotnie na farmakokinetykę leku (wzrost AUC o 8%, Cmax o 18%). Tapentadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (540 ± 98 l) i niskie wiązanie z białkami osocza (~20%). Metabolizm jest intensywny (97% leku ulega biotransformacji), głównie przez glukuronidację (UGT1A6, UGT1A9, UGT2B7) oraz oksydację przez CYP2C9, CYP2C19 i CYP2D6. Eliminacja odbywa się niemal wyłącznie przez nerki (99%), z okresem półtrwania 5–6 godzin. Metabolity nie wykazują aktywności przeciwbólowej.
AUC, biodostępność bezwzględna, Cmax, CYP2C9, CYP2D6, cytochrom P450, farmakokinetyka tapentadolu, glukuronidacja, hydroksytapentadol, indukcja enzymów, interakcja farmakokinetyczna, klirens całkowity, maksymalne stężenie w surowicy, metabolizm pierwszego przejścia, metoklopramid, N-desmetylotapentadol, O-glukuronid tapentadolu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, omeprazol, pole pod krzywą stężenia leku, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stan stacjonarny stężenia leku, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, UDP-glukuronylotransferaza, układ enzymatyczny, wiązanie z białkami surowicy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Lamotrygina – Interakcje

Lamotrygina jest metabolizowana głównie przez enzymy urydyno-5′-difosforo-glukuronylotransferazy (UGT), co czyni jej farmakokinetykę podatną na interakcje z lekami wpływającymi na glukuronidację. Kluczowe klinicznie interakcje obserwuje się z walproinianem, który hamuje glukuronidację i niemal dwukrotnie wydłuża okres półtrwania lamotryginy, oraz z induktorami enzymów cytochromu P450 i UGT, takimi jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital i prymidon, które znacząco obniżają stężenia lamotryginy. Doustne środki antykoncepcyjne zawierające 30 µg etynyloestradiolu i 150 µg lewonorgestrelu zwiększają klirens lamotryginy, redukując jej AUC o 52% i Cmax o 39%, co wymaga dostosowania dawki lamotryginy przy rozpoczęciu lub zakończeniu terapii antykoncepcyjnej. Podobnie, inhibitory glukuronidacji i induktory enzymów, takie jak lopinawir/rytonawir czy ryfampicyna, wpływają na obniżenie stężeń lamotryginy, co ma istotne znaczenie terapeutyczne i wymaga modyfikacji dawkowania.
2-N-glukuronid, aktywność owulacyjna jajników, cytochrom P450 3A4, dawka podtrzymująca, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie niepożądane leku, farmakokinetyka lamotryginy, glukuronidacja lamotryginy, hormon płciowy, indukcja enzymów wątrobowych, indukcja UGT, induktor cytochromu P450, inhibitor OCT2, klirens lamotryginy, lek przeciwpadaczkowy, metabolit lamotryginy, metabolizm lamotryginy, napad padaczkowy, okres półtrwania lamotryginy, próg drgawkowy, sprawność psychomotoryczna, stężenie lamotryginy, stężenie terapeutyczne, terapia skojarzona, toksyczność, transporter kationów organicznych 2, UDP-glukuronylotransferaza
Leksykon chorób i schorzeń
Żółtaczka noworodkowa – Etiologia i przyczyny

Żółtaczka noworodkowa, występująca u około 60% noworodków donoszonych i 80% wcześniaków, jest spowodowana hiperbilirubinemią, najczęściej w formie żółtaczki fizjologicznej. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują zwiększoną produkcję bilirubiny z powodu przyspieszonego rozpadu erytrocytów, zmniejszoną zdolność sprzęgania bilirubiny przez niedojrzałą wątrobę (niedobór UDP-glukuronylotransferazy) oraz ograniczone wydzielanie bilirubiny. Żółtaczka fizjologiczna pojawia się zwykle między 2-3 dobą życia, osiąga szczyt około 4-5 dnia u noworodków donoszonych i 7 dnia u wcześniaków, ustępując w ciągu 1-2 tygodni. Wskazania do rozpoznania żółtaczki patologicznej obejmują pojawienie się żółtaczki w pierwszych 24 godzinach życia, utrzymywanie się powyżej 2 tygodni, szybki wzrost bilirubiny >5 mg/dl (86 μmol/l) na dobę lub przekroczenie poziomu 17 mg/dl (290 μmol/l), a także objawy sugerujące poważną chorobę.
atrezja dróg żółciowych, bariera krew-mózg, cytomegalowirus, galaktozemia, hemoliza, hiperbilirubinemia, hiperbilirubinemia niesprzężona, kernicterus, kiła wrodzona, konflikt serologiczny, krwiak podokostnowy, mózgowe porażenie dziecięce, mukowiscydoza, niedobór alfa-1-antytrypsyny, niedobór G6PD, niezgodność ABO, policytemia, posocznica, poziom bilirubiny, różyczka, sferocytoza dziedziczna, sprzęganie bilirubiny, toksoplazmoza, UDP-glukuronylotransferaza, zakażenie układu moczowego, zespół Alagille’a, zespół Criglera-Najjara, zespół Gilberta, żółtaczka fizjologiczna, żółtaczka noworodkowa, żółtaczka patologiczna, żółtaczka z karmienia piersią, żółtaczka z mleka matki
Leksykon substancji czynnych
Lamotrygina – Właściwości farmakokinetyczne

Lamotrygina wykazuje szybkie i całkowite wchłanianie z przewodu pokarmowego, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po około 2,5 godziny od podania doustnego. Wiązanie z białkami osocza wynosi około 55%, a objętość dystrybucji mieści się w zakresie 0,92–1,22 l/kg, co świadczy o dobrej penetracji do tkanek, w tym OUN. Metabolizm odbywa się głównie przez UDP-glukuronylotransferazy, a eliminacja następuje głównie przez wydalanie metabolitów glukuronidowych z moczem; mniej niż 10% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej. Średni klirens u osób zdrowych wynosi około 30 ml/min, a okres półtrwania około 33 godziny (zakres 14–103 h), z istotnym wpływem leków indukujących (np. karbamazepina, fenytoina skracają okres do ~14 h) oraz walproinianu (wydłużenie do ~70 h). Farmakokinetyka jest liniowa do dawki 450 mg. U dzieci klirens jest wyższy, a okres półtrwania krótszy (ok. 7 h z induktorami enzymów), natomiast u niemowląt (2–26 miesięcy) klirens jest zmniejszony, a okres półtrwania waha się od 23 h (z induktorami) do 136 h (z walproinianem), z dużą zmiennością międzyosobniczą (47%).
biodostępność, cytochrom P450, dysfagia, farmakokinetyka, farmakokinetyka liniowa, hemodializa, indukcja glukuronidacji, karbamazepina, klirens, klirens substancji, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm pierwszego przejścia, niemowlę, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna glukuronidowa, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zespół Gilberta, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Interakcje leku – Atarax 2 mg/ml

Hydroksyzyna chlorowodorek (Atarax syrop 2 mg/ml) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Mechanizmy obejmują antagonizm wobec betahistyny i inhibitorów cholinoesterazy, hamowanie izoenzymów cytochromu P450 (szczególnie CYP2D6) oraz UDP-glukuronylotransferazy, a także wpływ na przewodnictwo sercowe z ryzykiem wydłużenia odstępu QT. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami wydłużającymi QT (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, citalopram, erytromycyna), co jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko torsade de pointes. Hydroksyzyna nasila działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) w połączeniu z benzodiazepinami, opioidami czy alkoholem etylowym, co wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania i bezwzględnego unikania alkoholu. Ponadto, hydroksyzyna osłabia działanie adrenaliny na ciśnienie krwi oraz może zmniejszać skuteczność fenytoiny i betahistyny. Cymetydyna (600 mg 2x/dobę) zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36% i zmniejsza metabolit cetyryzynę o 20%, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki.
adrenalina, alkohol etylowy, beta-bloker, betahistyna, bradykardia, cetyryzyna, cymetydyna, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, depresja OUN, diuretyk, fenytoina, hipokaliemia, hydroksyzyna, hydroksyzyna chlorowodorek, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor MAO, inhibitory cholinoesterazy, inhibitory MAO, izoenzym CYP2D6, koordynacja psychoruchowa, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwdrgawkowy, leki antyarytmiczne, leki przeciwgrzybicze, leki sedatywne, metabolizm wątrobowy, metacholina, objawy przeciwcholinergiczne, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, rytonawir, sedacja, test alergiczny, test prowokacji oskrzelowej, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza
Leksykon substancji czynnych
Dapagliflozyna – Właściwości farmakokinetyczne

Dapagliflozyna wykazuje szybkie i efektywne wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) około 158 ng/ml w ciągu 2 godzin po dawce 10 mg. Całkowita biodostępność wynosi 78%, a podanie leku z wysokotłuszczowym posiłkiem zmniejsza Cmax o 50% i wydłuża Tmax o około 1 godzinę, nie wpływając jednak na AUC (628 ng·h/ml), co nie jest klinicznie istotne. Substancja wiąże się z białkami osocza w 91%, a jej objętość dystrybucji wynosi 118 litrów. Metabolizm zachodzi głównie przez UGT1A9 do nieaktywnego 3-O-glukuronidu, z minimalnym udziałem enzymów CYP. Okres półtrwania wynosi średnio 12,9 godziny, a klirens układowy 207 ml/min. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (75% dawki w moczu, <2% w postaci niezmienionej) oraz częściowo przez kał (21%, z czego 15% niezmienionej substancji). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 0,1-500 mg i stabilna przy stosowaniu przewlekłym do 24 tygodni.
AUC, biodostępność, cytochrom P450, dapagliflozyna 3-O-glukuronid, farmakokinetyka liniowa, glukozuria, hemodializa, klirens leku, maksymalne stężenie, metabolizm leku, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewlekła choroba nerek, skala Child-Pugh, UDP-glukuronylotransferaza, UGT1A9, wchłanianie doustne
Leksykon chorób i schorzeń
Żółtaczka noworodkowa – Etiologia i przyczyny

Żółtaczka noworodkowa, występująca u około 60% noworodków donoszonych i 80% wcześniaków, jest wynikiem podwyższonego stężenia bilirubiny we krwi, manifestującego się żółtym zabarwieniem skóry i białkówek. Etiologia obejmuje zarówno przyczyny fizjologiczne, jak i patologiczne. Fizjologiczna żółtaczka, stanowiąca około 75% przypadków, pojawia się między 2. a 4. dniem życia, osiąga szczyt około 7. dnia i ustępuje w ciągu 10-14 dni. Mechanizmy obejmują zwiększoną produkcję bilirubiny z powodu przyspieszonego rozpadu erytrocytów, niedojrzałość enzymu UDP-glukuronylotransferazy (UDPGT), zmniejszone stężenie ligandyny oraz zwiększony obieg jelitowo-wątrobowy bilirubiny. Karmienie piersią może nasilać żółtaczkę poprzez mechanizmy niedostatecznego karmienia (odwodnienie i zmniejszone wydalanie bilirubiny) oraz obecność substancji hamujących metabolizm bilirubiny w mleku matki (żółtaczka z mleka matki). Patologiczne przyczyny obejmują hemolizę (konflikty serologiczne ABO i Rh, defekty erytrocytów jak niedobór G6PD, sferocytoza), zaburzenia metabolizmu bilirubiny (zespoły Gilberta, Criglera-Najjara, Dubina-Johnsona, Rotora), infekcje (sepsa, TORCH, wirusowe zapalenie wątroby), cholestazę (atrezja dróg żółciowych, torbiel przewodu żółciowego, zespół Alagille’a), zaburzenia endokrynologiczne (wrodzona niedoczynność tarczycy, hipopituitaryzm), urazy porodowe (krwiaki, siniaki, krwawienia) oraz czynniki genetyczne i rasowe (wyższe ryzyko u noworodków azjatyckich i śródziemnomorskich). Kluczowe czynniki ryzyka ciężkiej hiperbilirubinemii to wcześniactwo, karmienie piersią z trudnościami, konflikt serologiczny, urazy porodowe, cukrzyca matki, płeć męska oraz hipoksja.
atrezja dróg żółciowych, bilirubina, cholestaza, encefalopatia bilirubinowa, fizjologiczna żółtaczka, galaktozemia, hemoliza, hiperbilirubinemia niesprzężona, hiperbilirubinemia noworodkowa, hiperbilirubinemia sprzężona, karmienie piersią, kernicterus, konflikt serologiczny, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwiak podokostnowy, mukowiscydoza, niedobór alfa-1-antytrypsyny, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedoczynność przysadki, niedoczynność tarczycy, niezgodność w układzie ABO, policytemia, posocznica, sepsa noworodkowa, sferocytoza wrodzona, torbiel przewodu żółciowego, UDP-glukuronylotransferaza, wcześniactwo, wirusowe zapalenie wątroby, zakażenie układu moczowego, zakażenie wewnątrzmaciczne, zespół Alagille’a, zespół Criglera-Najjara, zespół Dubina-Johnsona, zespół Gilberta, żółtaczka noworodkowa, żółtaczka z mleka matki, zwężenie odźwiernika
Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzinum Aflofarm 100 mg

Hydroksyzyna wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Nasilenie działania przeciwzakrzepowego leków kumarynowych zwiększa ryzyko krwawień, a jednoczesne stosowanie z meperydyną oraz lekami hamującymi OUN (opioidy, barbiturany, leki uspokajające i nasenne) może prowadzić do nasilenia depresji ośrodkowego układu nerwowego. Hydroksyzyna osłabia działanie fenytoiny (przeciwdrgawkowe), leków adrenergicznych (podwyższających ciśnienie krwi) oraz betahistyny. Farmakokinetycznie, cymetydyna w dawce 600 mg zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36%, jednocześnie zmniejszając stężenie jej metabolitu cetyryzyny o 20%. Hydroksyzyna jest inhibitorem cytochromu P450 2D6 (Ki: 3,9 µM; 1,7 µg/mL) oraz hamuje izoenzymy 2C9/C10, 2C19 i 3A4 przy stężeniach IC50 19-140 µM (7-52 µg/mL), co może prowadzić do interakcji z lekami metabolizowanymi przez te enzymy.
17-hydroksysteroid, antybiotyk, betahistyna, bradykardia, ciśnienie krwi, cymetydyna, cytochrom P450, działanie niepożądane, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwdrgawkowe, działanie sedatywne, farmakokinetyka, fenytoina, hipokaliemia, inhibitor dehydrogenazy alkoholowej, inhibitor enzymu wątrobowego, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, koordynacja psychoruchowa, krwawienie, lek adrenergiczny, lek opioidowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwzakrzepowy, lek trójpierścieniowy, meperydyna, metabolit leku, metadon, neuroleptyk, ośrodkowy układ nerwowy, stężenie leku, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, uszkodzenie mięśnia sercowego, zaburzenie oddychania, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lamilept 100 mg

Lamotrygina, substancja czynna produktu leczniczego Lamilept (tabletki 100 mg), charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z Tmax około 2,5 godziny i wiązaniem z białkami osocza na poziomie około 55%. Objętość dystrybucji wynosi 0,92-1,22 l/kg, co wskazuje na dobre przenikanie do tkanek. Metabolizm odbywa się głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, z udziałem UDP-glukuronylotransferaz, a eliminacja następuje głównie przez wydalanie metabolitów z moczem (<10% w postaci niezmienionej). Średni okres półtrwania u osób zdrowych wynosi około 33 godziny (zakres 14-103 godz.), a klirens około 30 ml/min, przy czym farmakokinetyka jest liniowa do dawki 450 mg. Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450 są mało prawdopodobne, natomiast istotny wpływ na okres półtrwania mają leki indukujące glukuronidację (np. karbamazepina, fenytoina skracają do ~14 godz.) oraz walproinian (wydłuża do ~70 godz.).
cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, farmakokinetyka lamotryginy, farmakokinetyka liniowa, glukuronidacja, hemodializa, induktory enzymatyczne, klasyfikacja Child-Pugh, klirens lamotryginy, klirens osoczowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, leki przeciwpadaczkowe, metabolity glukuronidowe, niewydolność wątroby, padaczka, przewlekła niewydolność nerek, stężenie w osoczu, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian, zespół Gilberta
Leksykon leków
Interakcje leku – Abacavir Accord 300 mg

Abakawir wykazuje niski potencjał interakcji lekowych, co potwierdzają badania in vitro i kliniczne. Metabolizm abakawiru nie jest głównie zależny od enzymów cytochromu P450, choć wykazuje on hamowanie CYP 1A1 oraz ograniczone działanie na CYP 3A4, bez istotnego wpływu na CYP 2C9 i CYP 2D6. W badaniach klinicznych nie stwierdzono znaczącego pobudzenia metabolizmu wątrobowego, co minimalizuje ryzyko interakcji z inhibitorami proteazy HIV oraz lekami metabolizowanymi przez główne enzymy P450. Jednoczesne stosowanie abakawiru z zydowudyną i lamiwudyną nie wykazuje klinicznie istotnych interakcji. Silne induktory enzymów (ryfampicyna, fenobarbital, fenytoina) mogą nieznacznie obniżać stężenia abakawiru w osoczu, a metadon obniża Cmax abakawiru o 35% i wydłuża tmax o 1 godzinę, przy niezmienionym AUC, natomiast abakawir zwiększa klirens metadonu o 22%, co wymaga monitorowania pacjentów pod kątem objawów odstawienia i ewentualnej korekty dawki metadonu.
abakawir, alkohol etylowy, CYP 2C9, CYP 2D6, CYP 3A4, cytochrom P450 1A1, dehydrogenaza alkoholowa, działanie niepożądane, etanol, farmakokinetyka, fenobarbital, fenytoina, induktor enzymu metabolicznego, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV, klirens metadonu, lamiwudyna, metadon, objaw odstawienia, pole pod krzywą stężenia, retinoid, riocyguat, ryfampicyna, UDP-glukuronylotransferaza, zaburzenie czynności wątroby, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Depakine Chrono 500 333 mg + 145 mg

Walproinian sodu (Depakine Chrono) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii skojarzonej. Istotne jest monitorowanie stężeń leków takich jak fenobarbital (zwiększenie stężenia i ryzyko sedacji, szczególnie u dzieci), fenytoina (wzrost frakcji wolnej, ryzyko toksyczności), lamotrygina (wydłużenie okresu półtrwania o 100%, zwiększone ryzyko ciężkiej wysypki) oraz karbamazepina (nasilenie toksyczności). Walproinian może także zwiększać stężenia rufinamidu i zydowudyny, a zmniejszać stężenia olanzapiny i propofolu, co wymaga dostosowania dawek i ścisłej obserwacji klinicznej. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie walproinianu z meflochiną, które jest przeciwwskazane ze względu na obniżenie progu drgawkowego i zwiększenie częstości napadów. Ponadto, antybiotyki typu karbapenemu mogą obniżać stężenie walproinianu nawet o 60-100% w ciągu 2 dni, co wymaga monitorowania poziomu leku w osoczu.
acetazolamid, adefowir dipiwoksylu, aktywność aminotransferaz, antybiotyk karbapenemowy, benzodiazepina, biodostępność nimodypiny, cholestyramina, ciśnienie tętnicze, cymetydyna, czas protrombinowy, Depakine Chrono, działanie sedatywne, encefalopatia, erytromycyna, estrogen, felbamat, fenobarbital, fenytoina, funkcja psychomotoryczna, glukuronidacja walproinianu, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hipokarnitynemii, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja metaboliczna, kanabidiol, karbamazepina, klirens walproinianu, kwas acetylosalicylowy, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lopinawir, meflochina, metabolizm wątrobowy, metamizol, metotreksat, neutropenia, niedobór karnityny, nimodypina, okres półtrwania, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, piwampicylina, piwmecylinam, próg drgawkowy, propofol, prymidon, rufinamid, ryfampicyna, rytonawir, salicylan, środek przeciwzakrzepowy, stężenie litu w surowicy, topiramat, UDP-glukuronylotransferaza, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Atarax 25 mg

Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna Ataraxu, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) oraz z produktami o działaniu przeciwcholinergicznym, ze względu na ryzyko nasilenia sedacji i działań niepożądanych, co wymaga indywidualnej modyfikacji dawki. Hydroksyzyna antagonizuje betahistynę i inhibitory cholinoesterazy, zmniejszając ich skuteczność, a także powinna być odstawiona co najmniej 5 dni przed testami alergicznymi lub prowokacją oskrzelową z metacholiną. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO jest przeciwwskazane, a hydroksyzyna osłabia działanie adrenaliny na ciśnienie tętnicze. W badaniach na zwierzętach wykazano zmniejszenie działania przeciwdrgawkowego fenytoiny, co sugeruje konieczność monitorowania skuteczności terapii u pacjentów. Interakcje farmakokinetyczne obejmują m.in. zwiększenie stężenia hydroksyzyny o 36% i zmniejszenie cetyryzyny o 20% pod wpływem cymetydyny (600 mg 2x/dobę), a także potencjalne hamowanie metabolizmu substratów CYP2D6 przy dużych dawkach hydroksyzyny. Hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5, co wymaga ostrożności przy stosowaniu inhibitorów tych enzymów.
antagonista, bradykardia, cetyryzyna, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdrgawkowe, enzym CYP2D6, hipokaliemia, hydroksyzyna, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, mikrosom wątrobowy, ośrodkowy układ nerwowy, sedacja, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca