Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Lamotrygina, będąca substancją czynną produktu Lamitrin, podlega złożonym interakcjom z innymi produktami leczniczymi, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Metabolizm lamotryginy zachodzi głównie za pośrednictwem enzymów urydyno-5′-difosforo (UDP)-glukuronylotransferaz (UGT). Produkty lecznicze, które są induktorami lub inhibitorami tych enzymów, mogą znacząco wpływać na stężenie lamotryginy w organizmie, co może wymagać dostosowania dawkowania.¹

Warto zauważyć, że silne lub umiarkowane induktory cytochromu P450 3A4 (CYP3A4), które często indukują również UGT, mogą przyspieszać metabolizm lamotryginy. Sama lamotrygina nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na aktywność enzymów cytochromu P450, choć może w niewielkim stopniu indukować własny metabolizm, ale efekt ten ma minimalne znaczenie kliniczne.²

Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi

Walproinian hamuje proces glukuronidacji lamotryginy, co prowadzi do zmniejszenia metabolizmu lamotryginy i niemal dwukrotnego wydłużenia średniego okresu półtrwania. W przypadku jednoczesnego stosowania walproinianu konieczne jest wdrożenie odpowiedniego schematu dawkowania lamotryginy.³

Z kolei leki przeciwpadaczkowe będące induktorami enzymów, takie jak fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i prymidon, aktywują zarówno cytochrom P450, jak i UGT, powodując przyspieszenie metabolizmu lamotryginy. U pacjentów stosujących te leki wymagane jest dostosowanie schematu dawkowania lamotryginy.⁴

Po dodaniu lamotryginy do terapii karbamazepiną u pacjentów obserwowano objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, w tym zawroty głowy, ataksję, podwójne widzenie, zaburzenia ostrości wzroku i nudności. Objawy te zwykle ustępowały po zmniejszeniu dawki karbamazepiny. Podobne działanie zaobserwowano w badaniu z udziałem zdrowych ochotników otrzymujących lamotryginę i okskarbazepinę.⁵

Istnieją doniesienia o zmniejszeniu stężenia lamotryginy podczas jednoczesnego stosowania z okskarbazepiną. Jednak w badaniu prospektywnym z udziałem zdrowych dorosłych ochotników, którym podawano 200 mg lamotryginy i 1200 mg okskarbazepiny, nie wykazano wzajemnego wpływu na metabolizm tych leków. W przypadku leczenia skojarzonego z okskarbazepiną należy stosować schemat dawkowania dla terapii bez walproinianu i bez induktorów glukuronidacji lamotryginy.⁶

Badania wykazały, że felbamat w dawce 1200 mg dwa razy na dobę nie ma istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lamotryginy (100 mg dwa razy na dobę, przez 10 dni).⁷

Inne leki przeciwpadaczkowe, które nie wykazują istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lamotryginy, to gabapentyna, lewetiracetam, pregabalina, topiramat i zonisamid.⁸

Także lakozamid w dawkach 200, 400 lub 600 mg/dobę oraz perampanel nie wykazują istotnego klinicznie wpływu na stężenie lamotryginy w osoczu. Należy jednak zauważyć, że największa oceniana dawka perampanelu (12 mg/dobę) zwiększała klirens lamotryginy o mniej niż 10%.⁹

Interakcje z lekami psychotropowymi

Badania wykazały brak istotnych interakcji farmakokinetycznych między lamotryginą a litem (po podaniu 2 g bezwodnego glukonianu litu dwa razy na dobę).¹⁰

Wielokrotne podawanie bupropionu nie miało statystycznie istotnego wpływu na farmakokinetykę pojedynczej dawki lamotryginy, powodując jedynie nieznaczne zwiększenie wartości AUC dla glukuronidu lamotryginy.¹¹

Olanzapina w dawce 15 mg powodowała zmniejszenie wartości AUC i Cmax lamotryginy średnio o odpowiednio 24% i 20%. Z kolei lamotrygina w dawce 200 mg nie wpływała na farmakokinetykę olanzapiny.¹²

Lamotrygina nie wpływała w sposób klinicznie istotny na farmakokinetykę rysperydonu. Należy jednak zachować ostrożność, ponieważ po jednoczesnym podaniu 2 mg rysperydonu z lamotryginą u 12 z 14 ochotników wystąpiła senność, podczas gdy po przyjęciu samego rysperydonu tylko u 1 z 20 badanych, a po podawaniu samej lamotryginy nie obserwowano tego objawu.¹³

W badaniu z udziałem pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi typu I, przyjmujących ustaloną dawkę lamotryginy (100-400 mg na dobę), aripiprazol zwiększony do dawki 30 mg na dobę powodował zmniejszenie Cmax i AUC lamotryginy przeciętnie o około 10%.¹⁴

Badania in vitro wskazują, że tworzenie głównego metabolitu lamotryginy, 2-N-glukuronidu, było w minimalnym stopniu hamowane przez amitryptylinę, bupropion, klonazepam, haloperydol lub lorazepam. Ponadto mało prawdopodobne jest hamowanie metabolizmu lamotryginy przez klozapinę, fluoksetynę, fenelzynę, rysperydon, sertralinę i trazodon.¹⁵

Interakcje z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi

Wpływ hormonalnych produktów antykoncepcyjnych na farmakokinetykę lamotryginy: Doustne tabletki antykoncepcyjne zawierające połączenie etynyloestradiolu (30 µg) i lewonorgestrelu (150 µg) powodują około dwukrotne zwiększenie klirensu lamotryginy po podaniu doustnym, co prowadzi do zmniejszenia AUC i Cmax lamotryginy średnio odpowiednio o 52% i 39%. W tygodniu przerwy w stosowaniu tabletek antykoncepcyjnych (tydzień „bez tabletki”) stężenie lamotryginy wzrasta i może być nawet dwukrotnie wyższe niż podczas przyjmowania tabletek.¹⁶

Wpływ lamotryginy na farmakokinetykę hormonalnych produktów antykoncepcyjnych: Lamotrygina w dawce 300 mg po osiągnięciu stanu stacjonarnego nie wpływała na farmakokinetykę etynyloestradiolu w złożonej doustnej tabletce antykoncepcyjnej. Obserwowano jedynie niewielki wzrost klirensu lewonorgestrelu, powodujący zmniejszenie AUC i Cmax o odpowiednio 19% i 12%. Pomiary FSH, LH i estradiolu w surowicy wskazywały na pewne osłabienie hamowania czynności hormonalnej jajników u niektórych kobiet, chociaż pomiary stężenia progesteronu nie wykazywały hormonalnych dowodów owulacji. Nie jest znany wpływ niewielkiego zwiększenia klirensu lewonorgestrelu oraz zmian stężenia FSH i LH w surowicy na aktywność owulacyjną jajników.¹⁷

Interakcje z innymi produktami leczniczymi

Ryfampicyna, silny induktor enzymów wątrobowych, powoduje zwiększenie klirensu lamotryginy i skraca jej okres półtrwania. U pacjentów stosujących jednocześnie ryfampicynę należy wdrożyć odpowiedni schemat dawkowania lamotryginy.¹⁸

Połączenie lopinawiru/rytonawiru powoduje zmniejszenie stężenia lamotryginy w osoczu mniej więcej o połowę, prawdopodobnie w wyniku indukcji glukuronidacji. Podobnie połączenie atazanawiru/rytonawiru (300 mg/100 mg) podawane przez 9 dni powoduje zmniejszenie osoczowych AUC i Cmax lamotryginy odpowiednio o około 32% i 6%. W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków należy wdrożyć odpowiedni schemat dawkowania lamotryginy.¹⁹

Paracetamol w dawce 1 g cztery razy na dobę zmniejsza osoczowe AUC i Cmax lamotryginy średnio o odpowiednio 20% i 25%.²⁰

Interakcje związane z hamowaniem transportera OCT2

Badania in vitro wskazują, że lamotrygina (ale nie jej metabolit N(2)-glukuronidowy) jest inhibitorem transportera kationów organicznych 2 (OCT 2) w stężeniach potencjalnie istotnych klinicznie (wartość IC50 wynosi 53,8 μM). Jednoczesne podawanie lamotryginy z produktami leczniczymi wydalanymi przez nerki i będącymi substratami OCT 2 (np. metformina, gabapentyna, wareniklina) może prowadzić do zwiększenia stężenia tych leków w osoczu. Chociaż kliniczne znaczenie tego zjawiska nie zostało jednoznacznie określone, podczas jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się zachowanie ostrożności.²¹

Interakcje lamotryginy z alkoholem

Interakcje lamotryginy z alkoholem nie zostały szczegółowo przebadane i opisane w przedstawionych danych z charakterystyki produktu leczniczego. Jednak należy pamiętać, że zarówno lamotrygina, jak i alkohol mogą wywoływać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), a ich jednoczesne stosowanie może prowadzić do nasilenia tego efektu.

Alkohol może nasilać działania niepożądane lamotryginy związane z OUN, takie jak zawroty głowy, senność, zaburzenia koordynacji i ataksja. Ponadto alkohol może wpływać na funkcje poznawcze i psychomotoryczne, co w połączeniu z podobnymi efektami lamotryginy może znacząco upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Chociaż nie ma bezpośrednich danych o wpływie alkoholu na farmakokinetykę lamotryginy, alkohol może teoretycznie wpływać na metabolizm wątrobowy leków, w tym lamotryginy, szczególnie przy długotrwałym spożywaniu alkoholu, które może indukować enzymy wątrobowe.

Z uwagi na brak konkretnych badań klinicznych dotyczących interakcji lamotryginy z alkoholem, zaleca się ostrożność i najlepiej unikanie spożywania alkoholu podczas stosowania lamotryginy.

Tabela interakcji z lamotryginą