Właściwości farmakodynamiczne
Lamitrin 100 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Lamitrin

Lamitrin, zawierający lamotryginę jako substancję czynną, należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako inne leki przeciwpadaczkowe i jest oznaczony kodem ATC: N03AX09. Dostępny jest w trzech dawkach: 25 mg, 50 mg oraz 100 mg w postaci tabletek o charakterystycznym, wielopłaszczyznowym, kwadratowym kształcie z zaokrąglonymi rogami i jasnożółtobrązowym kolorze.¹

Mechanizm działania

Przeprowadzone badania farmakologiczne wskazują, że lamotrygina działa jako bloker kanałów sodowych bramkowanych napięciem, którego aktywność jest zależna od stosowania i napięcia. Jej działanie polega na hamowaniu powtarzających się z dużą częstością wyładowań neuronów oraz hamowaniu uwalniania glutaminianu – neuroprzekaźnika odgrywającego kluczową rolę w patogenezie napadów padaczkowych. Te mechanizmy najprawdopodobniej odpowiadają za właściwości przeciwpadaczkowe lamotryginy.²

W przypadku zastosowania lamotryginy w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, dokładny mechanizm działania leczniczego nie został jednoznacznie określony. Przypuszcza się jednak, że istotne znaczenie ma interakcja tego leku z kanałami sodowymi bramkowanymi napięciem.³

Działanie farmakodynamiczne

Badania oceniające wpływ lamotryginy na ośrodkowy układ nerwowy wykazały istotne różnice w porównaniu z innymi środkami oddziałującymi na OUN. U zdrowych ochotników dawka 240 mg lamotryginy nie powodowała efektów różniących się od placebo. Dla porównania, podanie 1000 mg fenytoiny lub 10 mg diazepamu skutkowało znacznym zaburzeniem precyzyjnej koordynacji wzrokowo-słuchowej, ruchów gałek ocznych, nasilało zaburzenia równowagi ciała oraz wywoływało subiektywne działanie uspokajające.⁴

Kolejne badanie porównawcze wykazało, że pojedyncze doustne dawki karbamazepiny w wysokości 600 mg znacząco zaburzały precyzyjną koordynację wzrokowo-słuchową i ruchy gałek ocznych, jednocześnie nasilając zaburzenia równowagi oraz zwiększając częstość akcji serca. Tymczasem dawki lamotryginy wynoszące 150 mg i 300 mg nie powodowały efektów różniących się od placebo.⁵

Wpływ na przewodzenie impulsów elektrycznych w sercu

Przeprowadzono również badanie oceniające wpływ powtarzanych dawek lamotryginy (do 400 mg na dobę) na przewodzenie impulsów elektrycznych w sercu u zdrowych dorosłych ochotników przy wykorzystaniu 12-odprowadzeniowego EKG. Wyniki tego badania nie wykazały istotnego klinicznie wpływu lamotryginy na odstęp QT w porównaniu z placebo.⁶

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo

Skuteczność lamotryginy w zapobieganiu występowaniu epizodów zaburzeń nastroju u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi typu I została poddana ocenie w dwóch kluczowych badaniach klinicznych:⁷

• Badanie SCAB2003 – wieloośrodkowe, randomizowane, prowadzone metodą podwójnie ślepej próby, kontrolowane placebo i litem badanie oceniające skuteczność stałej dawki lamotryginy w długotrwałym zapobieganiu nawrotom objawów tego samego epizodu depresji i/lub manii oraz zapobieganiu kolejnym epizodom u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową typu I, u których ostatnio wystąpił lub obecnie występuje ciężki epizod depresyjny. Po stabilizacji nastroju przy użyciu lamotryginy (w monoterapii lub leczeniu skojarzonym), pacjentów losowo przydzielano do jednej z pięciu grup terapeutycznych: otrzymujących lamotryginę (50, 200, 400 mg/dobę), lit (stężenie w surowicy od 0,8 do 1,1 mmol/l) lub placebo, przez okres maksymalnie 76 tygodni (18 miesięcy).⁸
• Badanie SCAB2006 – miało podobny schemat jak SCAB2003, jednak różniło się zastosowaniem zmiennej dawki lamotryginy (100 do 400 mg/dobę) oraz włączeniem pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi typu I, u których ostatnio wystąpił lub obecnie występuje epizod manii.⁹

Głównym punktem końcowym obu badań był „czas do interwencji z powodu wystąpienia epizodu zaburzeń nastroju (TIME)”, gdzie interwencja została zdefiniowana jako zastosowanie dodatkowej farmakoterapii lub leczenia elektrowstrząsami.¹⁰

Wyniki obu badań wskazują na skuteczność lamotryginy w zapobieganiu epizodom zaburzeń nastroju u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi typu I, przy czym w badaniu SCAB2006 wykorzystywano zmienną dawkę leku, co pozwalało na bardziej elastyczne podejście terapeutyczne w zależności od indywidualnej odpowiedzi pacjenta.¹¹

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych

Lamotrygina jest lekiem przeciwpadaczkowym o wielokierunkowym mechanizmie działania, opartym głównie na blokowaniu kanałów sodowych zależnych od napięcia. Charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa w kontekście wpływu na funkcje poznawcze i motoryczne – w dawkach terapeutycznych nie wywołuje efektów sedatywnych ani zaburzeń koordynacji, które są typowe dla innych leków przeciwpadaczkowych jak fenytoina czy karbamazepina. Nie wykazuje również istotnego wpływu na przewodzenie elektryczne w sercu, co jest ważnym aspektem bezpieczeństwa kardiologicznego. Poza zastosowaniem w padaczce, lamotrygina wykazuje skuteczność w zapobieganiu epizodom zaburzeń nastroju u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową typu I, zarówno w schematach ze stałą, jak i zmienną dawką.¹²