Interakcje leku
Atarax 25 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Atarax, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi oraz substancjami. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznej farmakoterapii i zapobiegania potencjalnym działaniom niepożądanym.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Hydroksyzyna może wykazywać istotne interakcje farmakodynamiczne z wieloma grupami leków. Podczas jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) lub z produktami o działaniu przeciwcholinergicznym należy uwzględnić możliwość nasilenia efektów terapeutycznych i niepożądanych. W takich przypadkach dawkowanie hydroksyzyny należy dostosować indywidualnie, uwzględniając stan kliniczny pacjenta.²

Hydroksyzyna wykazuje działanie antagonistyczne w stosunku do betahistyny oraz inhibitorów cholinoesterazy, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności tych leków. Warto podkreślić, że leczenie hydroksyzyną należy przerwać na co najmniej 5 dni przed przeprowadzeniem testów alergicznych lub testu prowokacji oskrzelowej z metacholiną, aby uniknąć wpływu na wyniki tych badań diagnostycznych.³

Jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) powinno być unikane ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych interakcji.⁴

W przypadku jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z adrenaliną należy pamiętać, że hydroksyzyna osłabia działanie adrenaliny zwiększające ciśnienie krwi, co może mieć istotne znaczenie kliniczne w stanach wymagających stabilizacji ciśnienia tętniczego.⁵

Badania na modelu zwierzęcym wykazały, że hydroksyzyna zmniejsza działanie przeciwdrgawkowe fenytoiny u szczurów, co sugeruje potencjalne ryzyko interakcji również u ludzi.⁶

Interakcje farmakokinetyczne

Istotne interakcje farmakokinetyczne hydroksyzyny obejmują wpływ na metabolizm innych leków oraz wpływ innych leków na metabolizm hydroksyzyny. Wykazano, że cymetydyna w dawce 600 mg podawanej dwa razy na dobę zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36% oraz zmniejsza stężenie jej metabolitu, cetyryzyny, o 20%. Mechanizm tej interakcji prawdopodobnie związany jest z hamowaniem metabolizmu wątrobowego hydroksyzyny.⁷

Hydroksyzyna jest inhibitorem enzymu CYP2D6 i może w dużych dawkach powodować interakcje z substratami tego enzymu. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami metabolizowanymi przez CYP2D6.⁸

W badaniach in vitro wykazano, że hydroksyzyna w stężeniu 100 µM nie hamuje izoenzymów 1A1 i 1A6 UDP-glukuronylotransferazy w ludzkich mikrosomach wątrobowych. Hamuje natomiast izoenzymy 2C9, 2C19 i 3A4 cytochromu P450, ale dopiero w stężeniach znacznie większych niż stężenia maksymalne osiągane w osoczu (IC50: 103 do 140 µM; 46 do 52 µg/ml). Dlatego jest mało prawdopodobne, aby hydroksyzyna w dawkach terapeutycznych wpływała niekorzystnie na metabolizm leków będących substratami tych enzymów.⁹

Warto podkreślić, że metabolit hydroksyzyny – cetyryzyna, w stężeniu 100 µM nie wykazuje działania hamującego na cytochrom P450 (izoenzymy: 1A2, 2A6, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4) ani na izoenzymy UDP–glukuronylotransferazy, co zmniejsza ryzyko interakcji lekowych związanych z tym metabolitem.¹⁰

Hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5. Podczas jednoczesnego stosowania leków będących silnymi inhibitorami tych enzymów można spodziewać się zwiększenia stężenia hydroksyzyny we krwi. W przypadku, gdy hamowany jest tylko jeden ze szlaków metabolicznych, inny może częściowo go kompensować, ale należy zachować ostrożność i rozważyć modyfikację dawkowania.¹¹

Połączenia przeciwwskazane wymagające szczególnej uwagi

Szczególnie niebezpieczne są interakcje związane z wpływem hydroksyzyny na układ sercowo-naczyniowy. Jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT i/lub wywołują zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes, jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca. Do tej grupy leków należą:¹²

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopiramid)
• Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. haloperydol)
• Niektóre leki przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram)
• Niektóre leki przeciwmalaryczne (np. meflochina i hydroksychlorochina)
• Niektóre antybiotyki (np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna)
• Niektóre leki przeciwgrzybicze (np. pentamidyna)
• Niektóre leki stosowane w chorobach układu pokarmowego (np. prukalopryd)
• Niektóre leki stosowane w leczeniu raka (np. toremifen, wandetanib)
• Metadon

Należy również zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami wywołującymi bradykardię i hipokaliemię, które mogą nasilać ryzyko zaburzeń rytmu serca.¹³

Interakcje z alkoholem

Hydroksyzyna wchodzi w istotne interakcje z alkoholem, który nasila jej działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. Jednoczesne spożywanie alkoholu i przyjmowanie hydroksyzyny może prowadzić do nasilenia sedacji, zaburzenia koordynacji ruchowej, wydłużenia czasu reakcji i pogorszenia funkcji poznawczych.¹⁴

Alkohol etylowy może również wpływać na metabolizm hydroksyzyny, ponieważ konkuruje o te same enzymy metabolizujące – głównie dehydrogenazę alkoholową. Mechanizm interakcji polega na kompetycyjnym hamowaniu metabolizmu hydroksyzyny, co prowadzi do zwiększenia jej stężenia w osoczu i nasilenia działania terapeutycznego oraz niepożądanego.

Pacjenci stosujący hydroksyzynę powinni być wyraźnie poinformowani o zakazie spożywania napojów alkoholowych i produktów zawierających alkohol. Należy również przestrzec pacjentów, że prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn podczas jednoczesnego stosowania hydroksyzyny i alkoholu jest absolutnie przeciwwskazane.

Tabela interakcji hydroksyzyny z innymi produktami leczniczymi

Powyższa tabela przedstawia najważniejsze interakcje hydroksyzyny z innymi produktami leczniczymi. Poziom ważności interakcji został określony na podstawie potencjalnego ryzyka klinicznego i konieczności modyfikacji terapii. Należy pamiętać, że w przypadku leczenia skojarzonego zawsze konieczna jest indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka oraz dostosowanie dawkowania.¹⁵