Interakcje leku
Absenor 300 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Walproinian sodu, będący aktywnym składnikiem leku Absenor, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, co może prowadzić do konieczności dostosowania dawkowania lub ścisłego monitorowania pacjenta. Interakcje te mają istotne znaczenie kliniczne i wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego podczas prowadzenia terapii.¹

Wpływ innych produktów leczniczych na stężenie kwasu walproinowego

Liczne substancje lecznicze mogą wpływać na stężenie kwasu walproinowego w surowicy, zarówno zmniejszając, jak i zwiększając jego poziom, co może prowadzić do zmiany skuteczności terapii lub zwiększenia ryzyka działań niepożądanych.²

Leki przeciwpadaczkowe indukujące enzymy (fenobarbital, prymidon, fenytoina, karbamazepina) zmniejszają stężenie kwasu walproinowego w surowicy i osłabiają jego działanie terapeutyczne. W przypadku stosowania terapii skojarzonej konieczne jest monitorowanie stężenia walproinianu i dostosowanie dawki w zależności od odpowiedzi klinicznej.³

Jednoczesne stosowanie fenytoiny lub fenobarbitalu może zwiększać produkcję metabolitów kwasu walproinowego, co wymaga monitorowania pacjentów pod kątem objawów hiperamonemii.⁴

Meflochina zwiększa wydalanie kwasu walproinowego i może powodować napady padaczkowe u pacjentów stosujących terapię skojarzoną.⁵

Karbapenemy mogą powodować gwałtowny i znaczący spadek stężenia kwasu walproinowego w surowicy (o 60-100% w ciągu około dwóch dni). Ze względu na trudności w kontrolowaniu tej interakcji, należy unikać jednoczesnego stosowania karbapenemów u pacjentów leczonych walproinianem. Jeśli zastosowanie antybiotyku karbapenemowego jest konieczne, należy ściśle monitorować stężenie kwasu walproinowego we krwi.⁶

Leki zwiększające stężenie kwasu walproinowego w surowicy to:

• Cymetydyna – hamuje metabolizm wątrobowy walproinianu⁷
• Erytromycyna – zmniejsza metabolizm wątrobowy walproinianu⁸
• Fluoksetyna – może zwiększać stężenie walproinianu, choć notowano również przypadki zmniejszenia stężenia⁹
• Felbamat – zmniejsza klirens kwasu walproinowego o 22-50%, zwiększając jego stężenie w sposób zależny od dawki¹⁰

Produkty lecznicze silnie wiążące się z białkami osocza, takie jak kwas acetylosalicylowy, mogą kompetytywnie wypierać kwas walproinowy z miejsc wiązania, zwiększając stężenie jego wolnej frakcji w surowicy. U niemowląt, dzieci z chorobami gorączkowymi oraz młodzieży nie należy jednocześnie stosować kwasu walproinowego i kwasu acetylosalicylowego – takie połączenie dopuszcza się wyłącznie na specjalne zalecenie lekarza.¹¹

Podczas jednoczesnego stosowania produktów będących antagonistami witaminy K zaleca się monitorowanie wartości INR.¹²

Ryfampicyna może zmniejszać stężenie kwasu walproinowego w surowicy, prowadząc do braku efektu terapeutycznego, co może wymagać dostosowania dawki walproinianu.¹³

Inhibitory proteazy (lopinawir, rytonawir) mogą zmniejszać stężenie walproinianu w osoczu.¹⁴

Cholestyramina może powodować zmniejszenie stężenia walproinianu w osoczu.¹⁵

Produkty zawierające estrogeny, w tym hormonalne środki antykoncepcyjne, są induktorami izoform enzymu UDP-glukuronylotransferazy (UGT) uczestniczących w procesie glukuronidacji walproinianu. Mogą zwiększać klirens walproinianu, prowadząc do zmniejszenia jego stężenia w osoczu i potencjalnie osłabienia skuteczności. Zaleca się monitorowanie stężenia walproinianu.¹⁶

Metamizol, jako induktor enzymów metabolizujących (w tym CYP2B6 i CYP3A4), może zmniejszać stężenie walproinianu sodu w osoczu, potencjalnie osłabiając jego skuteczność kliniczną. Zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego podawania tych leków oraz monitorowanie odpowiedzi klinicznej i/lub stężenia leków w stosownych przypadkach.¹⁷

Wpływ kwasu walproinowego na inne produkty lecznicze

Kwas walproinowy może wpływać na stężenie i działanie innych leków, co wymaga odpowiedniego monitorowania i modyfikacji dawkowania.¹⁸

Kwas walproinowy zwiększa stężenie fenobarbitalu, co ma szczególne znaczenie kliniczne ze względu na ryzyko nasilonego działania uspokajającego (zwłaszcza u dzieci). W takim przypadku należy zmniejszyć dawkę fenobarbitalu lub prymidonu (który jest częściowo metabolizowany do fenobarbitalu). Zaleca się uważne monitorowanie pacjenta, szczególnie w pierwszych 15 dniach terapii skojarzonej.¹⁹

U pacjentów leczonych fenytoiną dodatkowe podanie lub zwiększenie dawki kwasu walproinowego może zwiększać stężenie wolnej (aktywnej, niezwiązanej z białkami) fenytoiny bez zwiększenia jej całkowitego stężenia w surowicy. Może to zwiększyć ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza uszkodzenia mózgu. Zaleca się monitorowanie kliniczne pacjenta i oznaczanie stężenia niezwiązanej formy fenytoiny, gdy rośnie jej ilość w osoczu.²⁰

Zgłaszano objawy toksyczności w związku z terapią skojarzoną karbamazepiną i kwasem walproinowym, prawdopodobnie z powodu nasilenia toksycznego działania karbamazepiny przez kwas walproinowy. Zaleca się monitorowanie kliniczne pacjenta, szczególnie w przypadku rozpoczęcia terapii skojarzonej, i dostosowanie dawkowania w razie konieczności.²¹

Kwas walproinowy hamuje metabolizm lamotryginy, niemal podwajając jej czas półtrwania. W przypadku jednoczesnego podawania lamotryginy i kwasu walproinowego może wzrosnąć ryzyko reakcji skórnych. Opisywano pojedyncze przypadki ciężkich reakcji skórnych, które wystąpiły w ciągu 6 tygodni od rozpoczęcia terapii skojarzonej i ustępowały częściowo po zaprzestaniu podawania leku lub podjęciu odpowiedniego leczenia. Zaleca się monitorowanie kliniczne pacjenta i dostosowanie (zmniejszenie) dawki lamotryginy w stosownych przypadkach.²²

Kwas walproinowy może zmniejszać średni klirens felbamatu o maksymalnie 16%.²³

Kwas walproinowy podawany razem z benzodiazepinami, barbituranami, neuroleptykami, inhibitorami MAO i lekami przeciwdepresyjnymi może nasilać ich hamujące działanie na OUN. Pacjenci stosujący te połączenia leków powinni być ściśle monitorowani, a dawkowanie odpowiednio dostosowane.²⁴

Kwas walproinowy może wpływać na metabolizm i wiązanie z białkami innych substancji czynnych, takich jak kodeina.²⁵

Kwas walproinowy może zwiększać stężenie zydowudyny w surowicy, co może prowadzić do zwiększenia jej toksyczności.²⁶

Jednoczesne stosowanie kwasu walproinowego oraz leków przeciwzakrzepowych lub przeciwpłytkowych może zwiększać tendencję do krwawienia. Zaleca się regularne monitorowanie parametrów krzepliwości krwi.²⁷

Walproinian wypiera diazepam z miejsca wiązania albumin osocza i hamuje jego metabolizm u zdrowych osób. W leczeniu skojarzonym stężenie niezwiązanego diazepamu może się zwiększyć, a wielkość klirensu i dystrybucji wolnej frakcji diazepamu w osoczu (około 25%; 20%) może się zmniejszyć. Jednak czas półtrwania pozostaje niezmieniony.²⁸

U osób zdrowych klirens lorazepamu w osoczu zmniejsza się do maksymalnie 40% po jednoczesnym podawaniu walproinianu i lorazepamu.²⁹

Stężenie fenytoiny w surowicy u dzieci może się zwiększać po jednoczesnym podaniu klonazepamu i kwasu walproinowego.³⁰

Kwas walproinowy może zmniejszać stężenie olanzapiny w osoczu.³¹

Kwas walproinowy może zwiększać stężenie rufinamidu w osoczu. Wzrost ten zależy od stężenia kwasu walproinowego. Należy zachować ostrożność zwłaszcza u dzieci, ponieważ u nich ten efekt jest silniejszy.³²

Kwas walproinowy może powodować zwiększenie stężenia propofolu we krwi. Podczas jednoczesnego stosowania walproinianu należy rozważyć zmniejszenie dawki propofolu.³³

Jednoczesne przyjmowanie nimodypiny z kwasem walproinowym może zwiększać biodostępność nimodypiny o około 50%. Należy rozważyć zmniejszenie dawki nimodypiny w razie wystąpienia niedociśnienia tętniczego.³⁴

Inne istotne interakcje

Potencjalnie hepatotoksyczne produkty lecznicze oraz alkohol mogą nasilać hepatotoksyczność kwasu walproinowego.³⁵

Zgłaszano przypadki encefalopatii i/lub podwyższonego stężenia amoniaku w surowicy (hiperamonemia) podczas jednoczesnego podawania kwasu walproinowego i topiramatu. Hiperamonemia może wystąpić również w przypadku jednoczesnego stosowania kwasu walproinowego z acetazolamidem, co zwiększa ryzyko encefalopatii. Pacjenci leczeni tymi kombinacjami leków powinni być uważnie monitorowani pod kątem wystąpienia objawów encefalopatii hiperamonemicznej.³⁶

Ryzyko wystąpienia neutropenii/leukopenii może wzrastać przy jednoczesnym stosowaniu kwasu walproinowego i kwetiapiny.³⁷

Kwas walproinowy nie zmniejsza skuteczności działania hormonalnych produktów antykoncepcyjnych, ponieważ nie ma działania indukującego enzymy.³⁸

Kwas walproinowy jest częściowo metabolizowany do ciał ketonowych, dlatego należy rozważyć możliwość wystąpienia fałszywie dodatnich wyników w teście na wydalanie ciał ketonowych w przypadku kwasicy ketonowej u chorych na cukrzycę.³⁹

Przy jednoczesnym stosowaniu kwasu walproinowego i klonazepamu u pacjentów z napadami nieświadomości w wywiadzie mogą wystąpić stany nieświadomości.⁴⁰

Opisano przypadek katatonii u pacjentki z zaburzeniami schizoafektywnymi podczas jednoczesnego stosowania kwasu walproinowego, sertraliny (lek przeciwdepresyjny) i rysperydonu (lek neuroleptyczny).⁴¹

Przyjmowanie leku z pokarmem nie wpływa znacząco na biodostępność walproinianu sodu w produkcie o przedłużonym uwalnianiu.⁴²

Interakcje leku Absenor z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu i przyjmowanie walproinianu sodu (Absenor) wiąże się z istotnym ryzykiem klinicznym i jest przeciwwskazane z kilku ważnych powodów:⁴³

1. Nasilona hepatotoksyczność – alkohol, podobnie jak walproinian, metabolizowany jest w wątrobie. Jednoczesne stosowanie obu substancji zwiększa obciążenie wątroby i może prowadzić do nasilenia hepatotoksyczności walproinianu, zwiększając ryzyko uszkodzenia wątroby.⁴⁴
2. Nasilenie działania depresyjnego na OUN – zarówno alkohol jak i walproinian mają działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. Ich jednoczesne stosowanie może prowadzić do nasilonej sedacji, zaburzeń koordynacji ruchowej, zawrotów głowy i senności.⁴⁵
3. Obniżenie progu drgawkowego – podczas gdy walproinian jest lekiem przeciwpadaczkowym, alkohol może obniżać próg drgawkowy. Ta interakcja może prowadzić do wystąpienia napadów padaczkowych u pacjentów z padaczką, nawet przy kontrolowanych poziomach leku w surowicy.
4. Zaburzenia farmakokinetyki – alkohol może wpływać na wchłanianie, dystrybucję i metabolizm walproinianu, co może prowadzić do nieprzewidywalnych stężeń leku w surowicy i potencjalnie zmniejszyć jego skuteczność terapeutyczną.

Pacjenci przyjmujący walproinian sodu powinni zostać poinformowani o ryzyku związanym z jednoczesnym spożywaniem alkoholu i otrzymać wyraźne zalecenie całkowitej abstynencji alkoholowej podczas leczenia tym lekiem.

Tabela interakcji leku Absenor