Przedawkowanie
Absenor 300 mg

Przedawkowanie sodu walproinianu, przy stężeniach powyżej 100 mg/L, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, manifestujące się szerokim spektrum objawów, takich jak zaburzenia świadomości (stany splątania, śpiączka), osłabienie mięśniowe i arefleksja, mioza, depresja oddechowa, kwasica metaboliczna oraz poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe (niedociśnienie, niewydolność krążenia, wstrząs). Wysokie stężenia walproinianu w surowicy zwiększają ryzyko napadów padaczkowych, zmian zachowania oraz obrzęku mózgu z wtórnym wzrostem ciśnienia śródczaszkowego. Dodatkowo, hipernatremia może wystąpić w związku z zawartością sodu w preparacie, co wymaga uwzględnienia w diagnostyce i terapii. Przedawkowanie może prowadzić do zgonu, zwłaszcza w przypadkach masywnych lub przewlekłych zatruć, a także w sytuacjach zatrucia wielolekowego, szczególnie przy próbach samobójczych.

Przedawkowanie leku

Przedawkowanie sodu walproinianu stanowi poważny stan kliniczny, który może prowadzić do zagrażających życiu konsekwencji. Pomimo, że kwas walproinowy w stężeniach terapeutycznych (40-100 mg/L) charakteryzuje się stosunkowo małą toksycznością, ostre zatrucia zdarzają się przy stężeniach powyżej 100 mg/L zarówno u dorosłych, jak i dzieci.1

Warto podkreślić, że w literaturze medycznej opisywano sporadyczne przypadki przedawkowania, zarówno ostrego jak i przewlekłego, które zakończyły się zgonem pacjenta.2 W przypadkach prób samobójczych należy zawsze brać pod uwagę możliwość zatrucia wielolekowego.3

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie sodu walproinianu prowadzi do wystąpienia szeregu objawów klinicznych, które mogą wystąpić z różnym nasileniem. Do najczęstszych objawów zatrucia należą: stany splątania, uspokojenie polekowe lub śpiączka, osłabienie mięśni, osłabienie odruchów, a nawet całkowity brak odruchów (arefleksja).4

Obserwuje się również inne poważne zaburzenia, takie jak mioza (zwężenie źrenic), zaburzenia oddechowe, kwasica metaboliczna oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe, w tym niedociśnienie tętnicze, mogące prowadzić do niewydolności krążenia i wstrząsu.5 Po masywnym przedawkowaniu odnotowano sporadyczne przypadki zgonów.6

Wysokie stężenie walproinianu w surowicy prowadzi do charakterystycznych zaburzeń neurologicznych, manifestujących się zwiększoną tendencją do napadów padaczkowych oraz zmianami zachowania, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci.7 Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest zwiększone ciśnienie śródczaszkowe związane z obrzękiem mózgu.8

Dodatkową komplikacją może być hipernatremia, wynikająca z zawartości sodu w preparacie Absenor, co należy uwzględnić w postępowaniu diagnostyczno-terapeutycznym.9

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Występowanie zależne od stężenia
Zaburzenia świadomości Stany splątania, uspokojenie polekowe lub śpiączka Nasilenie proporcjonalne do stężenia, śpiączka przy stężeniach >100 mg/L
Zaburzenia nerwowo-mięśniowe Osłabienie mięśni, osłabienie odruchów lub arefleksja Występują przy stężeniach toksycznych
Zaburzenia oczne Mioza (zwężenie źrenic) Przy stężeniach toksycznych
Zaburzenia oddechowe Depresja oddechowa, niewydolność oddechowa Przy stężeniach >100 mg/L
Zaburzenia metaboliczne Kwasica metaboliczna Przy znacznym przedawkowaniu
Zaburzenia sercowo-naczyniowe Niedociśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu, niewydolność krążenia, wstrząs Przy masywnym przedawkowaniu
Zaburzenia neurologiczne Zwiększona tendencja do napadów padaczkowych, zmiany zachowania Przy wysokich stężeniach w surowicy
Zwiększone ciśnienie śródczaszkowe Związane z obrzękiem mózgu Przy ciężkim zatruciu
Zaburzenia elektrolitowe Hipernatremia (związana z zawartością sodu w preparacie) Przy znacznym przedawkowaniu

Postępowanie w przedawkowaniu

Nie istnieje swoiste antidotum dla sodu walproinianu, dlatego postępowanie kliniczne ma charakter objawowy.10 W początkowej fazie leczenia należy rozważyć następujące interwencje:

  • Dekontaminacja przewodu pokarmowego – podanie węgla aktywnego lub płukanie żołądka może być skuteczne do 12 godzin od momentu przedawkowania.11
  • Monitorowanie i wspomaganie funkcji życiowych – w zależności od stanu klinicznego pacjenta.12

W przypadku ciężkiego zatrucia można zastosować metody eliminacji pozaustrojowej. Hemodializa i wymuszona diureza mogą skutecznie usunąć tę część kwasu walproinowego, która nie jest związana z białkami.13 Warto podkreślić, że dializa otrzewnowa ma ograniczoną skuteczność w usuwaniu walproinianu.14

Brakuje wystarczających danych klinicznych dotyczących skuteczności całkowitej wymiany osocza i transfuzji w przypadku przedawkowania walproinianu.15 W związku z tym, zaleca się intensywną terapię medyczną bez specjalnych zabiegów odtruwania, szczególnie u dzieci, połączoną z regularnym monitorowaniem stężeń leku w surowicy.16

Obiecujące wyniki w poprawie stanu świadomości pacjentów z przedawkowaniem walproinianu uzyskano w kilku przypadkach po dożylnym podaniu naloksonu.17 W przypadkach masywnego przedawkowania skutecznie stosowano hemodializę i hemoperfuzję.18

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl