Przedawkowanie
Absenor 300 mg
Przedawkowanie sodu walproinianu, przy stężeniach powyżej 100 mg/L, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, manifestujące się szerokim spektrum objawów, takich jak zaburzenia świadomości (stany splątania, śpiączka), osłabienie mięśniowe i arefleksja, mioza, depresja oddechowa, kwasica metaboliczna oraz poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe (niedociśnienie, niewydolność krążenia, wstrząs). Wysokie stężenia walproinianu w surowicy zwiększają ryzyko napadów padaczkowych, zmian zachowania oraz obrzęku mózgu z wtórnym wzrostem ciśnienia śródczaszkowego. Dodatkowo, hipernatremia może wystąpić w związku z zawartością sodu w preparacie, co wymaga uwzględnienia w diagnostyce i terapii. Przedawkowanie może prowadzić do zgonu, zwłaszcza w przypadkach masywnych lub przewlekłych zatruć, a także w sytuacjach zatrucia wielolekowego, szczególnie przy próbach samobójczych.
Przedawkowanie leku
Przedawkowanie sodu walproinianu stanowi poważny stan kliniczny, który może prowadzić do zagrażających życiu konsekwencji. Pomimo, że kwas walproinowy w stężeniach terapeutycznych (40-100 mg/L) charakteryzuje się stosunkowo małą toksycznością, ostre zatrucia zdarzają się przy stężeniach powyżej 100 mg/L zarówno u dorosłych, jak i dzieci.1
Warto podkreślić, że w literaturze medycznej opisywano sporadyczne przypadki przedawkowania, zarówno ostrego jak i przewlekłego, które zakończyły się zgonem pacjenta.2 W przypadkach prób samobójczych należy zawsze brać pod uwagę możliwość zatrucia wielolekowego.3
Objawy przedawkowania
Przedawkowanie sodu walproinianu prowadzi do wystąpienia szeregu objawów klinicznych, które mogą wystąpić z różnym nasileniem. Do najczęstszych objawów zatrucia należą: stany splątania, uspokojenie polekowe lub śpiączka, osłabienie mięśni, osłabienie odruchów, a nawet całkowity brak odruchów (arefleksja).4
Obserwuje się również inne poważne zaburzenia, takie jak mioza (zwężenie źrenic), zaburzenia oddechowe, kwasica metaboliczna oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe, w tym niedociśnienie tętnicze, mogące prowadzić do niewydolności krążenia i wstrząsu.5 Po masywnym przedawkowaniu odnotowano sporadyczne przypadki zgonów.6
Wysokie stężenie walproinianu w surowicy prowadzi do charakterystycznych zaburzeń neurologicznych, manifestujących się zwiększoną tendencją do napadów padaczkowych oraz zmianami zachowania, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci.7 Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest zwiększone ciśnienie śródczaszkowe związane z obrzękiem mózgu.8
Dodatkową komplikacją może być hipernatremia, wynikająca z zawartości sodu w preparacie Absenor, co należy uwzględnić w postępowaniu diagnostyczno-terapeutycznym.9
| Objaw przedawkowania | Opis kliniczny | Występowanie zależne od stężenia |
|---|---|---|
| Zaburzenia świadomości | Stany splątania, uspokojenie polekowe lub śpiączka | Nasilenie proporcjonalne do stężenia, śpiączka przy stężeniach >100 mg/L |
| Zaburzenia nerwowo-mięśniowe | Osłabienie mięśni, osłabienie odruchów lub arefleksja | Występują przy stężeniach toksycznych |
| Zaburzenia oczne | Mioza (zwężenie źrenic) | Przy stężeniach toksycznych |
| Zaburzenia oddechowe | Depresja oddechowa, niewydolność oddechowa | Przy stężeniach >100 mg/L |
| Zaburzenia metaboliczne | Kwasica metaboliczna | Przy znacznym przedawkowaniu |
| Zaburzenia sercowo-naczyniowe | Niedociśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu, niewydolność krążenia, wstrząs | Przy masywnym przedawkowaniu |
| Zaburzenia neurologiczne | Zwiększona tendencja do napadów padaczkowych, zmiany zachowania | Przy wysokich stężeniach w surowicy |
| Zwiększone ciśnienie śródczaszkowe | Związane z obrzękiem mózgu | Przy ciężkim zatruciu |
| Zaburzenia elektrolitowe | Hipernatremia (związana z zawartością sodu w preparacie) | Przy znacznym przedawkowaniu |
Postępowanie w przedawkowaniu
Nie istnieje swoiste antidotum dla sodu walproinianu, dlatego postępowanie kliniczne ma charakter objawowy.10 W początkowej fazie leczenia należy rozważyć następujące interwencje:
- Dekontaminacja przewodu pokarmowego – podanie węgla aktywnego lub płukanie żołądka może być skuteczne do 12 godzin od momentu przedawkowania.11
- Monitorowanie i wspomaganie funkcji życiowych – w zależności od stanu klinicznego pacjenta.12
W przypadku ciężkiego zatrucia można zastosować metody eliminacji pozaustrojowej. Hemodializa i wymuszona diureza mogą skutecznie usunąć tę część kwasu walproinowego, która nie jest związana z białkami.13 Warto podkreślić, że dializa otrzewnowa ma ograniczoną skuteczność w usuwaniu walproinianu.14
Brakuje wystarczających danych klinicznych dotyczących skuteczności całkowitej wymiany osocza i transfuzji w przypadku przedawkowania walproinianu.15 W związku z tym, zaleca się intensywną terapię medyczną bez specjalnych zabiegów odtruwania, szczególnie u dzieci, połączoną z regularnym monitorowaniem stężeń leku w surowicy.16
Obiecujące wyniki w poprawie stanu świadomości pacjentów z przedawkowaniem walproinianu uzyskano w kilku przypadkach po dożylnym podaniu naloksonu.17 W przypadkach masywnego przedawkowania skutecznie stosowano hemodializę i hemoperfuzję.18
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania