Absenor
Tabletki o przedłużonym uwalnianiu, 300 mg
Produkt leczniczy zawiera substancję czynną sodu walproinian oraz substancje pomocnicze, w tym sód i lecytynę sojową. Jest stosowany w leczeniu różnych rodzajów napadów padaczkowych, takich jak napady uogólnione, ogniskowe oraz ich postaci wtórnie uogólnione. Ponadto znajduje zastosowanie w terapii epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej, szczególnie gdy lit jest przeciwwskazany lub źle tolerowany. Tabletki mają postać o przedłużonym uwalnianiu, co pozwala na stopniowe uwalnianie leku w organizmie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Preparat Absenor w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (300 mg i 500 mg) zawiera sodu walproinian, co umożliwia stabilne stężenie leku w osoczu i zmniejsza ryzyko działań niepożądanych. W leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej dawka początkowa u dorosłych wynosi 750 mg/dobę lub 20 mg/kg masy ciała, a dawka podtrzymująca zwykle mieści się w zakresie 1000-2000 mg/dobę, podawana raz lub dwa razy dziennie. Szczególną ostrożność należy zachować przy dawkach przekraczających 45 mg/kg m.c./dobę. U dzieci poniżej 18 roku życia skuteczność nie została potwierdzona, dlatego lek nie jest zalecany w tej grupie. W terapii padaczki dawkowanie jest indywidualizowane, z celem uzyskania kontroli napadów przy minimalnej skutecznej dawce, szczególnie ważnej w ciąży. Monitorowanie kliniczne i oznaczanie stężenia walproinianu w osoczu (zakres terapeutyczny 40-100 mg/L) są zalecane w przypadku niewystarczającej kontroli lub działań niepożądanych.
Tabletki Absenor należy przyjmować w całości, aby zachować właściwości przedłużonego uwalniania, a ich elastyczność dawkowania (raz lub dwa razy na dobę) sprzyja lepszej adherencji. Każda tabletka zawiera dodatkowo sód (42 mg w tabletce 300 mg i 69 mg w tabletce 500 mg), co jest istotne u pacjentów z chorobami wymagającymi kontroli podaży sodu, np. niewydolnością serca czy nadciśnieniem tętniczym. Preparat zawiera także lecytynę sojową (E 322), co należy uwzględnić u osób z alergią na soję. Dawkowanie powinno być dostosowane do indywidualnej odpowiedzi klinicznej pacjenta, a decyzje terapeutyczne opierać się na ocenie skuteczności i bezpieczeństwa leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Absenor 300 mg
Absenor, choroba afektywna dwubiegunowa, dawka dobowa, dawka początkowa, dawkowanie, działanie niepożądane, epizod maniakalny, lecytyna sojowa, leczenie padaczki, monitorowanie leczenia, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, niewydolność serca, oznaczanie stężenia leku, postać o przedłużonym uwalnianiu, stężenie leku w osoczu, stężenie terapeutyczne, stężenie walproinianu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia podtrzymująca, uczulenie na soję, walproinian sodu -
Działania niepożądane
Sodu walproinian, substancja czynna leku Absenor, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które wymagają szczegółowego monitorowania podczas terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość, trombocytopenia i leukopenia, które zwykle ustępują po odstawieniu leku, oraz bardzo częste drżenia i nudności. Istotne jest ryzyko ciężkich powikłań hematologicznych, w tym niewydolności szpiku kostnego i zespołu mielodysplastycznego, a także hepatotoksyczność, szczególnie u dzieci poniżej 3. roku życia, co wymaga regularnej kontroli funkcji wątroby. Ponadto, lek może powodować zaburzenia neurologiczne (np. encefalopatia, śpiączka), psychiatryczne (agresja, pobudzenie), metaboliczne (hiperamonemia, hiponatremia) oraz dermatologiczne, w tym rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka.
Ważne jest także zwrócenie uwagi na wpływ walproinianu na układ rozrodczy (np. bolesne miesiączkowanie, policystyczne jajniki, bezpłodność u mężczyzn) oraz na zmniejszenie gęstości mineralnej kości przy długotrwałym stosowaniu, co może prowadzić do osteoporozy i złamań patologicznych. U dzieci i młodzieży profil bezpieczeństwa jest podobny do dorosłych, jednak z większą częstością i nasileniem niektórych działań niepożądanych, zwłaszcza neurologicznych i psychiatrycznych. Ze względu na ryzyko poważnych powikłań, personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich instytucji monitorujących, co pozwala na bieżącą ocenę stosunku korzyści do ryzyka terapii sodu walproinianem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Absenor 300 mg
agranulocytoza, aplazja czysto czerwonokrwinkowa, ataksja, bezpłodność, biegunka, ból głowy, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, czas częściowej tromboplastyny, czas krwawienia, czas protrombinowy, czas trombinowy, drgawki, drżenie, encefalopatia, głuchota, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hiponatremia, INR, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, krwawienie, letarg, leukopenia, limfopenia, makrocytoza, nadwrażliwość, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytyczna, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omamy, osteoporoza, otępienie, pancytopenia, parestezje, parkinsonizm, podwójne widzenie, przewlekła encefalopatia, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, sodu walproinian, spastyczność, śpiączka, splątanie, stupor, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, uszkodzenie trzustki, uszkodzenie wątroby, wymioty, wysięk opłucnowy, wysypka, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia pamięci, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół niewłaściwego wydzielania wazopresyny, zespół policystycznych jajników, zespół Stevensa-Johnsona, złamania patologiczne -
Profil bezpieczeństwa leku
Walproinian, stosowany w produkcie Absenor, przenika do mleka matki w zakresie 1-10% stężenia w surowicy, co może prowadzić do zaburzeń hematologicznych u noworodków i niemowląt karmionych piersią. W związku z tym konieczne jest indywidualne rozważenie korzyści z karmienia piersią wobec korzyści terapeutycznych dla pacjentki, z zaleceniem zachowania ostrożności. Ponadto, na początku terapii, przy wyższych dawkach lub w połączeniu z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, mogą wystąpić objawy takie jak senność i dezorientacja, które ograniczają zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, szczególnie przy jednoczesnym spożyciu alkoholu.
Stosowanie walproinianu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby jest przeciwwskazane, zwłaszcza u osób z ciężką niewydolnością wątroby, chorobą wątroby w wywiadzie, porfirią wątrobową lub z historią zgonów w rodzinie związanych z leczeniem kwasem walproinowym. U seniorów oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaleca się ostrożność, monitorowanie stężenia leku i indywidualne dostosowanie dawki ze względu na brak szczegółowych danych oraz potencjalne ryzyko działań niepożądanych. Alkohol może nasilać hepatotoksyczność oraz działania niepożądane ze strony OUN, dlatego jego spożycie powinno być unikanie podczas terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Absenor 300 mg
-
Przeciwwskazania
Absenor, zawierający sodu walproinian w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (300 mg i 500 mg), posiada liczne bezwzględne przeciwwskazania, które lekarz musi skrupulatnie ocenić przed rozpoczęciem terapii. Przeciwwskazany jest u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, orzeszki ziemne, soję (lek zawiera lecytynę sojową E322: 2,1 mg w dawce 300 mg i 2,9 mg w dawce 500 mg) oraz inne substancje pomocnicze. Niewskazane jest stosowanie u osób z chorobami wątroby (w wywiadzie osobistym i rodzinnym), ciężką niewydolnością wątroby i trzustki, porfirią wątrobową, zaburzeniami krzepliwości krwi oraz u pacjentów z zaburzeniami mitochondrialnymi związanymi z mutacjami genu POLG (np. zespół Alpersa-Huttenlochera) i u dzieci poniżej 2 lat z podejrzeniem tych zaburzeń. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznanymi zaburzeniami cyklu mocznikowego. Zawartość sodu w leku (42 mg w dawce 300 mg i 69 mg w dawce 500 mg) wymaga uwagi u pacjentów z koniecznością restrykcji sodu.
W kontekście leczenia padaczki, stosowanie Absenoru w ciąży jest przeciwwskazane, chyba że brak jest alternatywnych opcji terapeutycznych, natomiast u kobiet w wieku rozrodczym dopuszcza się terapię pod warunkiem spełnienia wymogów programu zapobiegania ciąży. W terapii choroby afektywnej dwubiegunowej lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży, a u kobiet w wieku rozrodczym wymaga stosowania programu zapobiegania ciąży. Kluczowe jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu rodzinnego dotyczącego chorób wątroby, zwłaszcza przypadków zgonów z powodu hepatotoksyczności podczas leczenia walproinianem u rodzeństwa, co może wskazywać na zwiększone ryzyko powikłań. Lekarz powinien również uwzględnić ryzyko nasilenia krwawień u pacjentów z zaburzeniami krzepliwości oraz potencjalne interakcje wynikające z obecności lecytyny sojowej i sodu w preparacie.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Absenor 300 mg
choroba afektywna dwubiegunowa, choroba wątroby, hem, hepatotoksyczność, lecytyna sojowa, nadwrażliwość, niewydolność trzustki, niewydolność wątroby, padaczka, polimeraza gamma, porfiria wątrobowa, Program Zapobiegania Ciąży, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, walproinian sodu, zaburzenia cyklu mocznikowego, zaburzenia krzepliwości, zaburzenia mitochondrialne, zespół Alpersa-Huttenlochera -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności sodu walproinianu wykazały, że dawki śmiertelne (LD50) przy podaniu doustnym mieszczą się w zakresie 1200-1600 mg/kg masy ciała, natomiast dożylnie są niższe i wynoszą 750-950 mg/kg. W badaniach toksyczności przewlekłej u szczurów i psów zaobserwowano atrofie jąder oraz zmiany w płucach i prostacie przy dawkach odpowiednio od 250 mg/kg i 90 mg/kg. Wielokrotne podawanie u dorosłych zwierząt (szczury 1250 mg/kg/dobę, psy 150 mg/kg/dobę) prowadziło do zwyrodnień jąder i zaburzeń spermatogenezy. U młodych szczurów zmniejszenie masy jąder występowało tylko przy dawkach toksycznych (≥240 mg/kg i.p./i.v.), natomiast dawki do 90 mg/kg nie wpływały na narządy rozrodcze. W badaniach płodności u szczurów dawki do 350 mg/kg/dobę nie wykazały wpływu na płodność samców, choć u ludzi odnotowano niepłodność męską jako działanie niepożądane.
Ocena mutagenności walproinianu sodu wykazała brak działania mutagennego w testach in vitro (m.in. test Amesa, test na komórkach chłoniaka myszy) oraz brak indukcji aberracji chromosomowych po podaniu doustnym in vivo. Jednak dootrzewnowe podanie zwiększało uszkodzenia DNA i aberracje chromosomowe u gryzoni. Obserwowano także zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych (SCE) u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem, choć znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje niejasne. Walproinian wykazuje działanie teratogenne u myszy, szczurów i królików, powodując wady rozwojowe i zaburzenia behawioralne u potomstwa, także w kolejnych pokoleniach. Dodatkowo, ekspozycja płodu na lek powoduje zmiany morfologiczne i funkcjonalne układu słuchowego u gryzoni. W badaniach in vitro wykazano umiarkowaną stymulację replikacji wirusa HIV, co może mieć znaczenie kliniczne u pacjentów zakażonych HIV leczonych walproinianem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Absenor 300 mg
aberracja chromosomowa, atrofia jąder, badanie toksyczności, dawka śmiertelna, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hepatocyt szczura, LD50, miano wirusa, mikrojądro, naprawa DNA, niepłodność męska, pękanie nici DNA, potencjał mutagenny, replikacja wirusa HIV, spermatogeneza, test Amesa, układ słuchowy, wada rozwojowa, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zwyrodnienie nasieniowodu -
Skład i postać leku
Lek Absenor zawiera substancję czynną sodu walproinian (Natrii valproas) w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, dostępnych w dawkach 300 mg i 500 mg. Tabletki 300 mg zawierają 42 mg sodu i 2,1 mg lecytyny sojowej (E 322), natomiast tabletki 500 mg – 69 mg sodu i 2,9 mg lecytyny sojowej. Preparat zawiera również substancje pomocnicze takie jak kopowidon, hypromeloza, krzemionka koloidalna bezwodna, magnezu stearynian w rdzeniu oraz alkohol poliwinylowy, tytanu dwutlenek (E 171), talk, lecytynę sojową i gumę ksantan w otoczce. Tabletki 300 mg są białe, okrągłe, o średnicy 12,5 mm, natomiast 500 mg mają kształt kapsułki i wymiary 9,8 x 20,7 mm.
Absenor należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, w szczelnie zamkniętej butelce z oranżowego szkła typu III, zabezpieczonej aluminiową zakrętką z pochłaniaczem wilgoci. Okres ważności wynosi 3 lata od daty produkcji, a tabletki mogą być przechowywane w pudełku na tabletki do 7 dni w warunkach zalecanych. Opakowanie zawiera 100 tabletek. Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych ani specjalnych wymagań dotyczących przygotowania i usuwania leku. Przedłużone uwalnianie substancji czynnej zapewnia stabilne i długotrwałe działanie terapeutyczne.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Absenor 300 mg
Absenor, alkohol poliwinylowy, dwutlenek tytanu, guma ksantan, hypromeloza, kopowidon, krzemionka koloidalna, lecytyna sojowa, niezgodność farmaceutyczna, otoczka tabletki, rdzeń tabletki, środek pochłaniający wilgoć, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, walproinian sodu -
Właściwości farmakodynamiczne
Walproinian sodu, substancja czynna leku Absenor, jest unikatowym lekiem o podwójnej klasyfikacji: jako lek przeciwpadaczkowy (kod ATC N03AG01) oraz przeciwpsychotyczny (kod ATC N05AX). Jego mechanizm działania opiera się głównie na wzmocnieniu hamowania za pośrednictwem neuroprzekaźnika GABA, poprzez hamowanie GABA transaminazy, co zwiększa stężenie GABA w szczelinie synaptycznej. Dodatkowo walproinian sodu moduluje kanały jonowe błony neuronalnej, stabilizując pobudliwość neuronów i ograniczając nadmierną aktywność elektryczną mózgu. Te mechanizmy przekładają się na efekty kliniczne takie jak działanie przeciwdrgawkowe, stabilizacja nastroju oraz właściwości przeciwpsychotyczne.
Walproinian sodu wykazuje skuteczność w leczeniu szerokiego spektrum napadów padaczkowych oraz zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, co świadczy o jego uniwersalnym i wielopoziomowym mechanizmie działania. Oprócz wpływu na metabolizm GABA i kanały sodowe, lek moduluje także przekaźnictwo synaptyczne oraz czynniki transkrypcyjne, co może przyczyniać się do neuroprotekcji i stabilizacji nastroju. Właściwości przeciwpsychotyczne walproinianu sodu mogą wynikać z oddziaływania na inne systemy neuroprzekaźnictwa niż GABA-ergiczny, co jest obecnie przedmiotem dalszych badań klinicznych i przedklinicznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Absenor 300 mg
aktywność elektryczna mózgu, błona komórkowa, czynnik transkrypcyjny, efekt przeciwdrgawkowy, kanał sodowy, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, kwas gamma-aminomasłowy, kwas walproinowy, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, mechanizm przeciwpadaczkowy, napad padaczkowy, neuroprzekaźnik hamujący, neurotransmisja hamująca, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, pobudliwość neuronalna, walproinian sodu, właściwości przeciwpsychotyczne, wyładowanie neuronalne, zaburzenia afektywne dwubiegunowe -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Podczas terapii sodu walproinianem (Absenor) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, pacjenci mogą doświadczać działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takich jak senność i dezorientacja, które znacząco obniżają zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Ryzyko to jest szczególnie wysokie w początkowym okresie leczenia, przy dawkach ≥ 500 mg, w politerapii z innymi lekami działającymi na OUN oraz przy jednoczesnym spożyciu alkoholu. Objawy te prowadzą do wydłużonego czasu reakcji, zaburzeń koordynacji wzrokowo-ruchowej, osłabionej koncentracji i ograniczonej zdolności do oceny sytuacji drogowej, co zwiększa ryzyko wypadków.
Lekarz przepisujący Absenor ma obowiązek szczegółowo poinformować pacjenta o potencjalnym wpływie leku na zdolność prowadzenia pojazdów oraz zalecić powstrzymanie się od prowadzenia w początkowym okresie terapii, po zwiększeniu dawki lub w przypadku politerapii. Niezbędne jest także całkowite unikanie alkoholu podczas leczenia. Informacje te powinny być przekazane w sposób jasny i dostosowany do indywidualnych potrzeb pacjenta, uwzględniając dawkę leku, indywidualną wrażliwość, charakter pracy oraz współistniejące schorzenia. Niewywiązanie się z obowiązku informacyjnego może skutkować odpowiedzialnością prawną w przypadku zdarzeń niepożądanych związanych z prowadzeniem pojazdów pod wpływem leku.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Absenor 300 mg
Absenor, adaptacja organizmu, dezorientacja, działanie depresyjne, indywidualna wrażliwość pacjenta, interakcja lekowa, objaw niepożądany, objaw senności, osłabienie koncentracji, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, początkowy okres leczenia, politerapia, senność, sodu walproinian, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, współistniejące schorzenie, wydłużony czas reakcji, zaburzenie koordynacji wzrokowo-ruchowej, zaburzenie orientacji, zaburzenie psychomotoryczne -
Wskazania do stosowania
Absenor, zawierający sodu walproinian w dawkach 300 mg i 500 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest wskazany przede wszystkim w leczeniu różnych typów napadów padaczkowych, w tym uogólnionych (napady nieświadomości, miokloniczne, toniczno-kloniczne), ogniskowych oraz wtórnie uogólnionych. Lek znajduje zastosowanie także w terapii skojarzonej napadów opornych na standardowe leczenie, obejmując napady ogniskowe z objawami prostymi, złożonymi oraz z wtórnym uogólnieniem. Ponadto, Absenor jest stosowany w leczeniu epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej, zwłaszcza gdy lit jest przeciwwskazany lub źle tolerowany. W trakcie zmiany formy farmaceutycznej walproinianu na Absenor konieczne jest monitorowanie stężenia terapeutycznego kwasu walproinowego w surowicy i ewentualna korekta dawkowania.
Stosowanie Absenoru u małych dzieci wymaga szczególnej ostrożności i powinno być rozważane jedynie w wyjątkowych przypadkach, najlepiej jako monoterapia. W okresie ciąży walproinian wiąże się z ryzykiem teratogennym, dlatego decyzja o jego podaniu u kobiet w wieku rozrodczym i ciężarnych musi być poprzedzona dokładną analizą korzyści i ryzyka oraz ścisłym przestrzeganiem programów zapobiegania ciąży. Tabletki Absenor zawierają dodatkowo sód (42 mg w dawce 300 mg i 69 mg w dawce 500 mg) oraz lecytynę sojową (2,1 mg i 2,9 mg odpowiednio), co jest istotne dla pacjentów z ograniczeniami dietetycznymi lub alergią na soję.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Absenor 300 mg
charakterystyka produktu leczniczego, choroba afektywna dwubiegunowa, działanie niepożądane, epizod maniakalny, grand mal, leczenie skojarzone, monoterapia, napad miokloniczny, napad nieświadomości, napad ogniskowy, napad toniczno-kloniczny, napad wtórnie uogólniony, padaczka, Program Zapobiegania Ciąży, ryzyko teratogenne, sodu walproinian, surowica krwi, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, terapia pierwszego wyboru, uogólniony napad padaczkowy