Interakcje leku
Hydroxyzinum Aflofarm 100 mg
Hydroksyzyna wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Nasilenie działania przeciwzakrzepowego leków kumarynowych zwiększa ryzyko krwawień, a jednoczesne stosowanie z meperydyną oraz lekami hamującymi OUN (opioidy, barbiturany, leki uspokajające i nasenne) może prowadzić do nasilenia depresji ośrodkowego układu nerwowego. Hydroksyzyna osłabia działanie fenytoiny (przeciwdrgawkowe), leków adrenergicznych (podwyższających ciśnienie krwi) oraz betahistyny. Farmakokinetycznie, cymetydyna w dawce 600 mg zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36%, jednocześnie zmniejszając stężenie jej metabolitu cetyryzyny o 20%. Hydroksyzyna jest inhibitorem cytochromu P450 2D6 (Ki: 3,9 µM; 1,7 µg/mL) oraz hamuje izoenzymy 2C9/C10, 2C19 i 3A4 przy stężeniach IC50 19-140 µM (7-52 µg/mL), co może prowadzić do interakcji z lekami metabolizowanymi przez te enzymy.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Hydroksyzyna może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, które należy brać pod uwagę podczas planowania terapii. Interakcje te mogą zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych lub zmieniać skuteczność stosowanych preparatów.1
Interakcje nasilające działanie innych leków
Hydroksyzyna nasila działanie wielu grup leków, co może prowadzić do potencjalnie niebezpiecznych skutków klinicznych:
- Leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny – zwiększone ryzyko krwawień
- Meperydyna – nasilenie działania przeciwbólowego i depresyjnego na OUN
- Leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy, w tym:
- Opioidowe leki przeciwbólowe
- Nieopioidowe leki przeciwbólowe
- Barbiturany
- Leki uspokajające i nasenne
- Leki o działaniu przeciwcholinergicznym, takie jak:
- Leki przeciwhistaminowe
- Neuroleptyki
- Leki przeciwdepresyjne
2
Interakcje obniżające skuteczność innych leków
Hydroksyzyna może zmniejszać skuteczność terapeutyczną niektórych leków:
- Fenytoina – osłabienie działania przeciwdrgawkowego
- Leki adrenergiczne – osłabienie działania podwyższającego ciśnienie krwi
- Betahistyna – zmniejszenie skuteczności terapeutycznej
3
Interakcje wpływające na stężenie hydroksyzyny
Niektóre leki mogą wpływać na farmakokinetykę hydroksyzyny, zmieniając jej stężenie we krwi:
- Cymetydyna (600 mg) – zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy krwi o 36% i zmniejsza stężenie cetyryzyny (metabolitu hydroksyzyny) o 20%
- Inhibitory enzymów wątrobowych – mogą zwiększać stężenie hydroksyzyny we krwi
- Silne inhibitory dehydrogenazy alkoholowej oraz CYP3A4/5 – mogą prowadzić do zwiększenia stężenia hydroksyzyny we krwi
4
Interakcje związane z enzymami wątrobowymi
Hydroksyzyna wpływa na aktywność enzymów metabolizujących leki:
- Cytochrom P450 2D6 – hydroksyzyna jest inhibitorem (Ki: 3.9 µM; 1.7 µg/mL), co może prowadzić do interakcji z substratami tego enzymu, szczególnie przy wyższych dawkach
- Izoenzymy UDP-glukuronylotransferazy 1A1 i 1A6 – brak efektu hamowania przy stężeniu 100 µM
- Izoenzymy 2C9/C10, 2C19 i 3A4 cytochromu P450 – hydroksyzyna hamuje te enzymy przy stężeniach IC50 19-140 µM (7-52 µg/mL)
5
Cetyryzyna, będąca metabolitem hydroksyzyny, w stężeniu 100 µM nie wykazuje efektu hamującego na cytochrom P450 (izoenzymy 1A2, 2A6, 2C9/C10, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4) oraz izoenzymy UDP-glukuronylotransferazy.6
Interakcje dotyczące badań laboratoryjnych
Hydroksyzyna może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych, powodując zawyżenie oznaczenia 17-hydroksysteroidów w moczu. Należy o tym pamiętać przy interpretacji wyników badań u pacjentów przyjmujących ten lek.7
Potencjalnie niebezpieczne interakcje
Szczególnej uwagi wymagają interakcje mogące prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych:
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – hydroksyzyna nasila ich działanie kardiotoksyczne, co może prowadzić do uszkodzenia mięśnia sercowego i w konsekwencji do kardiomiopatii
- Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) – należy unikać jednoczesnego stosowania
- Inne leki o właściwościach cholinolitycznych – należy unikać jednoczesnego stosowania
8
Połączenia przeciwwskazane
Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami, które wydłużają odstęp QT i/lub wywołują zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Połączenie takie znacząco zwiększa ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca.9
Do leków przeciwwskazanych do stosowania z hydroksyzyną należą:
- Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopiramid)
- Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol)
- Niektóre leki przeciwhistaminowe
- Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. haloperydol)
- Niektóre leki przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram)
- Niektóre leki przeciwmalaryczne (np. meflochina)
- Niektóre antybiotyki (np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna)
- Niektóre leki przeciwgrzybicze (np. pentamidyna)
- Niektóre leki stosowane w chorobach układu pokarmowego (np. prukalopryd)
- Niektóre leki stosowane w leczeniu raka (np. toremifen, wandetanib)
- Metadon
10
Połączenia wymagające zachowania ostrożności
Szczególnej ostrożności wymaga jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami, które mogą nasilić jej działania niepożądane:
- Leki wywołujące bradykardię – mogą nasilać działanie depresyjne na układ krążenia
- Leki wywołujące hipokaliemię – mogą zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca
11
Interakcje z alkoholem
Alkohol nasila działanie hydroksyzyny, szczególnie jej właściwości sedatywne i depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. Jednoczesne stosowanie alkoholu i hydroksyzyny może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych takich jak:
- Zwiększona senność i sedacja
- Wydłużony czas reakcji
- Zaburzenia koordynacji psychoruchowej
- Zaburzenia równowagi
- Nasilenie depresji OUN
- Potencjalne ryzyko zaburzeń oddychania
Z tego powodu nie należy spożywać alkoholu podczas terapii hydroksyzyną. Pacjentów należy wyraźnie poinformować o konieczności całkowitego powstrzymania się od spożywania napojów alkoholowych w trakcie leczenia, nawet w małych ilościach.12
Tabela interakcji
| Nazwa leku/grupa leków | Rodzaj interakcji | Opis interakcji | Poziom istotności |
|---|---|---|---|
| Leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny | Farmakokinetyczna/farmakodynamiczna | Nasilenie działania przeciwzakrzepowego, zwiększone ryzyko krwawień | Wysoki |
| Leki hamujące OUN (opioidy, barbiturany, leki uspokajające i nasenne) | Farmakodynamiczna | Nasilenie depresji OUN, senności, sedacji | Wysoki |
| Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania kardiotoksycznego, ryzyko uszkodzenia mięśnia sercowego i kardiomiopatii | Bardzo wysoki |
| Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania cholinolitycznego, zwiększone ryzyko działań niepożądanych | Wysoki |
| Fenytoina | Farmakodynamiczna | Osłabienie działania przeciwdrgawkowego | Wysoki |
| Leki adrenergiczne | Farmakodynamiczna | Osłabienie działania podwyższającego ciśnienie krwi | Średni |
| Betahistyna | Farmakodynamiczna | Osłabienie działania terapeutycznego | Średni |
| Cymetydyna (600 mg) | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia hydroksyzyny w surowicy o 36%, zmniejszenie stężenia cetyryzyny o 20% | Średni |
| Leki wydłużające odstęp QT i/lub wywołujące torsade de pointes | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Bardzo wysoki – przeciwwskazane |
| Leki wywołujące bradykardię | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki |
| Leki wywołujące hipokaliemię | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki |
| Inhibitory dehydrogenazy alkoholowej i CYP3A4/5 | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia hydroksyzyny we krwi | Wysoki |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania sedatywnego i depresyjnego na OUN | Wysoki |
Przedstawiona tabela stanowi przegląd najważniejszych interakcji hydroksyzyny z innymi substancjami, jednak nie wyczerpuje wszystkich możliwych interakcji. Przed rozpoczęciem leczenia hydroksyzyną należy zawsze przeprowadzić dokładny wywiad lekowy z pacjentem i rozważyć potencjalne interakcje z lekami przyjmowanymi przez pacjenta.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania