Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Hydroksyzyna chlorowodorek (Hydroxyzinum Aflofarm, 2 mg/mL, syrop) jest lekiem, którego stosowanie powinno być bezwzględnie przeciwwskazane w szeregu precyzyjnie określonych sytuacji klinicznych. Znajomość tych przeciwwskazań jest niezbędna do zapewnienia bezpieczeństwa farmakoterapii i uniknięcia potencjalnie groźnych powikłań.¹

Nadwrażliwość na składniki leku

Stosowanie hydroksyzyny jest przeciwwskazane u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na substancję czynną (hydroksyzyny chlorowodorek) lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. W składzie syropu Hydroxyzinum Aflofarm znajdują się m.in. sacharoza, sodu benzoesan (E211), glikol propylenowy (E1520), cytral, geraniol, farnezol, linalol, cytronellol oraz limonen, które mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości u predysponowanych pacjentów.²

Należy również wykluczyć stosowanie leku u osób z nadwrażliwością na:³

• Cetyryzynę – pochodną hydroksyzyny, stosowaną jako lek przeciwhistaminowy
• Inne pochodne piperazyny – grupę związków chemicznych strukturalnie spokrewnionych z hydroksyzyną
• Aminofilinę – lek rozszerzający oskrzela
• Etylenodiaminę – związek chemiczny mogący wywoływać reakcje krzyżowe

Okres ciąży i karmienia piersią

Hydroksyzyna jest bezwzględnie przeciwwskazana u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Ograniczenie to wynika z potencjalnego ryzyka dla rozwijającego się płodu oraz możliwości przenikania leku do mleka matki i negatywnego wpływu na karmione dziecko.⁴

Porfiria

Pacjenci z porfirią, rzadką chorobą metaboliczną polegającą na zaburzeniach biosyntezy hemu, nie powinni przyjmować hydroksyzyny. Lek może nasilać objawy choroby i prowadzić do zaostrzenia ataków porfirii.⁵

Pacjenci z zaburzeniami rytmu serca i czynnikami ryzyka kardiologicznego

Szczególnie istotną grupę przeciwwskazań do stosowania hydroksyzyny stanowią schorzenia związane z zaburzeniami rytmu serca oraz predyspozycje do wystąpienia takich zaburzeń. Lek jest przeciwwskazany u:⁶

• Pacjentów ze znanym nabytym lub wrodzonym wydłużeniem odstępu QT w zapisie elektrokardiograficznym

Ponadto, hydroksyzyny nie należy stosować u pacjentów ze znanymi czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT, takimi jak:⁷

• Stwierdzona choroba układu krążenia – objawowa niewydolność serca, choroba wieńcowa, przebyty zawał mięśnia sercowego
• Znaczące zaburzenia elektrolitowe – w szczególności hipokaliemia (obniżony poziom potasu) oraz hipomagnezemia (obniżony poziom magnezu)
• Nagła śmierć sercowa w wywiadzie rodzinnym – obciążenie genetyczne związane z zespołami wydłużonego QT
• Znacząca bradykardia – zwolnienie rytmu serca poniżej 50 uderzeń na minutę
• Jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT i/lub wywołujących zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes – potencjalnie śmiertelnej arytmii komorowej

Interakcje lekowe przeciwwskazujące stosowanie hydroksyzyny

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu hydroksyzyny z innymi lekami, które mogą wydłużać odstęp QT. W takich przypadkach stosowanie hydroksyzyny jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia kardiologicznych działań niepożądanych i wzrost ryzyka wystąpienia zaburzeń rytmu serca, w szczególności groźnej dla życia arytmii typu torsade de pointes.⁸

Do grupy leków, których jednoczesne stosowanie z hydroksyzyną jest przeciwwskazane, należą m.in.:

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne
• Niektóre antybiotyki (np. makrolidy, fluorochinolony)
• Wybrane leki przeciwdepresyjne
• Leki przeciwmalaryczne