ondansetron
Ondansetron jest wysoce selektywnym antagonistą receptora serotoninowego 5-HT3, stosowanym głównie jako lek przeciwwymiotny. Jego mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów 5-HT3 znajdujących się zarówno w ośrodkowym układzie nerwowym (w obszarze chemoreceptorowej strefy wyzwalającej) jak i obwodowo w zakończeniach nerwu błędnego w przewodzie pokarmowym.
Podstawowym wskazaniem do stosowania ondansetronu jest zapobieganie i leczenie nudności i wymiotów indukowanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie pooperacyjnym. Lek wykazuje szczególną skuteczność w przypadku wymiotów wywołanych wysoce emetogennymi cytostatykami, takimi jak cisplatyna. Jest również stosowany w leczeniu uporczywych wymiotów ciężarnych, choć to zastosowanie jest poza wskazaniami rejestracyjnymi.
Ondansetron może być podawany dożylnie, domięśniowo oraz doustnie w postaci tabletek lub syropu. Standardowa dawka dla dorosłych wynosi 8-32 mg na dobę, w zależności od wskazania. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bóle głowy, zaparcia oraz przemijające zaburzenia czynności wątroby. Rzadziej obserwuje się wydłużenie odstępu QT, dlatego należy zachować ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu serca.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zofran
Ondansetron, substancja czynna w tabletkach powlekanych Zofran (4 mg i 8 mg), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na antagonistów receptorów 5-HT3, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym zaburzeń oddechowych. Lek wykazuje dawkozależne wydłużenie odstępu QT, co może prowadzić do torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego QT, zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia), zastoinową niewydolnością serca, bradyarytmią lub stosujących inne leki wydłużające QT. Przed terapią należy skorygować zaburzenia elektrolitowe. Zgłaszano również przypadki niedokrwienia mięśnia sercowego, szczególnie po podaniu dożylnym, dlatego pacjenci powinni być poinformowani o objawach i konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem.
antagonista receptorów 5-HT3, bradyarytmia, chemioterapia hepatotoksyczna, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, dziedziczna nietolerancja galaktozy, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, niedobór laktazy, niedokrwienie mięśnia sercowego, odstęp QT, ondansetron, pasaż jelitowy, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, utajone krwawienie, wrodzony zespół długiego QT, zastoinowa niewydolność serca, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ondansetron Kabi 0,08 mg/ml
Przedawkowanie ondansetronu stanowi poważne zagrożenie kliniczne, charakteryzujące się nasileniem objawów typowych dla standardowego dawkowania, takich jak zaburzenia widzenia (niewyraźne lub podwójne widzenie), ciężkie zaparcia, niedociśnienie tętnicze wymagające interwencji farmakologicznej oraz epizody naczynioruchowe z przemijającym blokiem przedsionkowo-komorowym II stopnia. Szczególnie istotne jest wydłużenie odstępu QT zależne od dawki, które może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. U pacjentów pediatrycznych, zwłaszcza w wieku 12 miesięcy do 2 lat, przedawkowanie doustnej postaci ondansetronu powyżej 4 mg/kg masy ciała może wywołać zespół serotoninowy, manifestujący się zaburzeniami neurologicznymi, autonomicznymi i mięśniowymi.
blok przedsionkowo-komorowy, dysfunkcja wzrokowa, EKG, epizod naczynioruchowy, hipotensja, ipekakuana, niedociśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, ondansetron, podwójne widzenie, przedawkowanie ondansetronu, środek wymiotny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zaparcie, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Ondansetron Accord 2 mg/ml 2 mg/ml
Ondansetron Accord 2 mg/ml, dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, zawiera substancję czynną ondansetron w postaci dwuwodnego chlorowodorku, w dawkach 4 mg (2 ml ampułka) lub 8 mg (4 ml ampułka). Zgodnie z danymi klinicznymi, lek ten nie wywiera istotnego wpływu na zdolności psychomotoryczne, w tym na prowadzenie pojazdów mechanicznych oraz obsługę maszyn. Zawartość sodu w preparacie wynosi 3,62 mg/ml (pochodząca z cytrynianu sodu, chlorku sodu i wodorotlenku sodu), jednak nie wpływa ona na zdolność prowadzenia pojazdów. Lekarz powinien poinformować pacjenta o braku istotnego wpływu ondansetronu na funkcje poznawcze i motoryczne niezbędne do bezpiecznego prowadzenia pojazdów.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Ondansetron Kalceks 2 mg/ml
Ondansetron Kalceks (2 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według układów narządowych i częstości występowania. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym są bóle głowy (bardzo często, ≥ 1/10). Niezbyt często (≥ 1/1 000 do <1/100) występują drgawki i zaburzenia ruchowe, w tym objawy pozapiramidowe, które nie wykazują trwałych następstw klinicznych. Rzadko (≥ 1/10 000 do <1/1 000) pojawiają się reakcje nadwrażliwości typu natychmiastowego, w tym anafilaksja, wymagające natychmiastowej interwencji. Przy zbyt szybkim podaniu dożylnym mogą wystąpić zawroty głowy, przemijające zaburzenia widzenia, a bardzo rzadko ( <1/10 000) przemijający zanik widzenia, z pełnym powrotem widzenia w ciągu 20 minut, szczególnie u pacjentów leczonych chemioterapią cisplatyną. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się bóle w klatce piersiowej, bradykardię, zaburzenia rytmu serca (niezbyt często) oraz rzadkie wydłużenie odstępu QTc i torsade de pointes, a także niedokrwienie mięśnia sercowego o nieznanej częstości.
bradykardia, chemioterapeutyk, chemioterapia cisplatyną, cisplatyna, drgawki, dysfagia, dyskineza, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, hipotensja, martwicze oddzielanie się naskórka, niedokrwienie mięśnia sercowego, ondansetron, reakcja anafilaktyczna, reakcja dystoniczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór do wstrzykiwań, torsade de pointes, układ pozapiramidowy, wydłużenie QTc, wykwit skórny, zaburzenie ruchowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zanik widzenia, zawrót głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Setronon 8 mg
Przedawkowanie ondansetronu, substancji czynnej leku Setronon, wiąże się z nasileniem objawów typowych dla działań niepożądanych stosowania terapeutycznego, w tym zaburzeń widzenia (niewyraźne i podwójne widzenie), ciężkich zaparć, niedociśnienia tętniczego oraz epizodów naczynio-ruchowych zależnych od nerwu błędnego. Szczególnie istotne jest wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, które jest zależne od dawki i zwiększa ryzyko groźnych arytmii, w tym przemijającego bloku przedsionkowo-komorowego II stopnia. U pacjentów pediatrycznych, zwłaszcza niemowląt i dzieci w wieku 12 miesięcy do 2 lat, przedawkowanie doustnej formy ondansetronu powyżej 4 mg/kg masy ciała może manifestować się zespołem serotoninowym, charakteryzującym się triadą objawów: zaburzeniami funkcji psychicznych, nadmierną aktywnością układu autonomicznego oraz zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi.
blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, działanie przeciwwymiotne, elektrokardiogram, epizod naczynio-ruchowy, gospodarka wodno-elektrolitowa, ipekakuana, nerw błędny, niedociśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, odstęp QT, ondansetron, percepcja wzrokowa, podwójne widzenie, układ autonomiczny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji psychicznej, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zaparcie, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ondansetron Kabi 0,08 mg/ml
Ondansetron Kabi, dostępny w postaci roztworu do infuzji o stężeniach 0,08 mg/ml i 0,16 mg/ml, wykazuje profil działań niepożądanych sklasyfikowanych według częstości występowania. Najczęstsze działania obejmują ból głowy (bardzo często, ≥1/10), uczucie gorąca i czkawkę (często, ≥1/100 do <1/10), a także zaparcia i zawroty głowy (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). Rzadkie działania niepożądane (≥1/10 000 do <1/1000) to m.in. reakcje nadwrażliwości, drgawki, przemijające zaburzenia widzenia, arytmie, wydłużenie odstępu QTc oraz niedociśnienie tętnicze. Bardzo rzadkie zdarzenia (<1/10 000) obejmują anafilaksję, przemijającą ślepotę, niedokrwienie mięśnia sercowego oraz toksyczne wykwity skórne, w tym toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które mogą zagrażać życiu. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zgodny z obserwowanym u dorosłych, z uwzględnieniem szczególnej ostrożności w przypadku zaburzeń neurologicznych i reakcji nadwrażliwości.
anafilaksja, antagonista receptora 5-HT3, arytmia, ból głowy, bradykardia, chemioterapia cisplatyną, choroba wieńcowa, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, czkawka, drgawka, dyskineza, działanie niepożądane, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy, ondansetron, parametry czynności wątroby, przemijająca ślepota, reakcja dystoniczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja pozapiramidowa, roztwór do infuzji, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczny wykwit skórny, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie widzenia, zaparcie, zawrót głowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Sugammadex Ranbaxy 100 mg/ml
Sugammadex Ranbaxy to roztwór do wstrzykiwań zawierający 100 mg sugammadeksu sodowego w 1 ml. Dostępny jest w fiolkach 2 ml (200 mg) oraz 5 ml (500 mg). Roztwór ma pH 7-8 i osmolalność 300-500 mOsm/kg, jest przezroczysty, bezbarwny do lekko żółtobrązowego. Zawiera do 9,7 mg sodu/ml, co jest istotne u pacjentów na dietach niskosodowych. Lek podaje się dożylnie, rozcieńczając w razie potrzeby chlorkiem sodu 0,9% do stężenia 10 mg/ml u dzieci. Należy unikać mieszania z werapamilem, ondansetronem i ranitydyną ze względu na niezgodności farmaceutyczne. Kompatybilne roztwory do podania to m.in. NaCl 0,9%, glukoza 5%, roztwór Ringera i ich kombinacje.
dieta niskosodowa, fiolka szklana typu I, korek z gumy bromobutylowej, linia dożylna, niezgodność farmaceutyczna, ondansetron, osmolalność, pacjent pediatryczny, podanie dożylne, ranitydyna, roztwór do wstrzykiwań, roztwór przezroczysty, roztwór Ringera, roztwór Ringera z mleczanem, stabilność roztworu, sugammadeks, sugammadeks sodowy, werapamil - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ondansetron B. Braun 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml
Ondansetron B. Braun 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ondansetron lub jego chlorowodorek dwuwodny, który stanowi 2 mg substancji czynnej w 1 ml roztworu. Ampułki dostępne są w dawkach 4 mg (2 ml) oraz 8 mg (4 ml). Należy również uwzględnić nadwrażliwość na składniki pomocnicze, w tym na sód, którego zawartość wynosi 3,34 mg/ml w postaci sodu cytrynianu dwuwodnego i sodu chlorku, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej. Preparat jest przezroczystym, bezbarwnym roztworem wodnym, podawanym drogą iniekcyjną, co wymaga ostrożności u osób z zaburzeniami krzepnięcia, trombocytopenią lub stosujących leki przeciwzakrzepowe ze względu na ryzyko powikłań związanych z inwazyjną metodą podania.
- Leksykon chorób i schorzeń
Gastropareza – Leczenie
Gastropareza to przewlekłe zaburzenie motoryki żołądka charakteryzujące się opóźnionym opróżnianiem bez mechanicznej przeszkody. Leczenie jest wielokierunkowe i obejmuje modyfikacje dietetyczne (4-6 małych posiłków dziennie, ograniczenie tłuszczów i nierozpuszczalnego błonnika, zwiększenie płynów), kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą (częstsze i dostosowane podawanie insuliny, w tym pompa insulinowa u cukrzycy typu 1), farmakoterapię z zastosowaniem leków prokinetycznych (metoklopramid, domperidon, erytromycyna 250 mg 3x/d przez 1-2 tygodnie) oraz leków przeciwwymiotnych i neuromodulujących. Metoklopramid jest jedynym lekiem zatwierdzonym przez FDA, jednak jego długotrwałe stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych neurologicznych. Domperidon, choć skuteczny i bez efektów neurologicznych, nie jest zatwierdzony przez FDA i może wydłużać odstęp QTc. W terapii uwzględnia się także konsultacje dietetyczne i stopniowe podejście terapeutyczne.
akupunktura, bypass żołądkowy, domperidon, dyspepsja czynnościowa, elektrostymulacja żołądka, erytromycyna, G-POEM, gastropareza, gastropareza cukrzycowa, jejunostomia, lek prokinetyczny, lek przeciwdepresyjny trójcykliczny, lek przeciwwymiotny, metoklopramid, mirtazapina, modyfikacja diety, nagła śmierć sercowa, nudności i wymioty, ondansetron, opóźnione opróżnianie żołądka, pompa insulinowa, późna dyskineza, pyloroplastyka, receptor dopaminowy, toksyna botulinowa, żywienie enteralne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Zofran Zydis 8 mg
Ondansetron, aktywny składnik leku Zofran Zydis, wykazuje korzystny profil interakcji farmakologicznych, nie indukując ani nie hamując metabolizmu innych leków. Metabolizm ondansetronu odbywa się głównie przez enzymy cytochromu P-450: CYP3A4, CYP2D6 i CYP1A2, co zapewnia kompensację w przypadku zmniejszonej aktywności jednego z nich, np. w genetycznie uwarunkowanej niewydolności CYP2D6, bez istotnego wpływu na klirens leku i dawkowanie. Należy jednak zachować szczególną ostrożność u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki wydłużające odstęp QT (np. antracykliny, trastuzumab, erytromycyna, amiodaron, beta-adrenolityki), ze względu na ryzyko addytywnego wydłużenia QT i groźnych zaburzeń rytmu serca, wymagające ścisłego monitorowania kardiologicznego. Ponadto, stosowanie ondansetronu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) może wywołać zespół serotoninowy, co wymaga uważnej obserwacji pacjenta.
amiodaron, antracykliny, apomorfina, atenolol, chemioterapia, CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P-450, daunorubicyna, doksorubicyna, EKG, erytromycyna, fenytoina, induktory CYP3A4, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, karbamazepina, ketokonazol, leki beta-adrenolityczne, leki kardiotoksyczne, liofilizat doustny, niedociśnienie tętnicze, odstęp QT, ondansetron, radioterapia, ryfampicyna, SNRI, SSRI, tramadol, trastuzumab, tymolol, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy, Zofran Zydis - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Zofran 4 mg
Ondansetron (Zofran) w postaci tabletek powlekanych o dawkach 4 mg i 8 mg, będący dwuwodnym chlorowodorkiem ondansetronu, jest wskazany u dorosłych do zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów indukowanych chemioterapią cytotoksyczną, radioterapią (zwłaszcza całego ciała, jamy brzusznej i miednicy) oraz w okresie pooperacyjnym. W populacji pediatrycznej doustna forma leku jest zatwierdzona jedynie do profilaktyki nudności i wymiotów po chemioterapii u dzieci powyżej 6 miesięcy, natomiast w przypadku pooperacyjnych nudności i wymiotów preferowane jest podawanie dożylne. Zaleca się rozpoczęcie terapii przed rozpoczęciem leczenia przeciwnowotworowego, a dawkowanie powinno być dostosowane do wieku, masy ciała oraz rodzaju terapii onkologicznej zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego.
chemioterapia przeciwnowotworowa, chlorowodorek ondansetronu, laktoza bezwodna, leczenie cytotoksyczne, napromienianie całego ciała, nietolerancja laktozy, nudności i wymioty, ondansetron, radioterapia miednicy, radioterapia nowotworów, tabletka powlekana, terapia onkologiczna, terapia przeciwnowotworowa, wstrzyknięcie dożylne, wymioty pooperacyjne, zabieg chirurgiczny - Leksykon chorób i schorzeń
Rotawirus – Leczenie
Rotawirus jest główną przyczyną ostrego zapalenia żołądka i jelit u dzieci poniżej 5 roku życia, prowadząc do ryzyka ciężkiego odwodnienia wymagającego natychmiastowej interwencji. Leczenie jest objawowe i wspierające, z naciskiem na zapobieganie i leczenie odwodnienia. W łagodnych i umiarkowanych przypadkach stosuje się doustne płyny nawadniające (ORS) zawierające wodę, elektrolity i glukozę, a w ciężkich przypadkach konieczne jest dożylne podawanie płynów (bolus 20 ml/kg roztworu soli fizjologicznej lub płynu Ringera). Antybiotyki i leki przeciwbiegunkowe nie są zalecane, a leki przeciwwymiotne, takie jak ondansetron, stosuje się ostrożnie i tylko po konsultacji lekarskiej. Gorączkę można łagodzić paracetamolem, unikając aspiryny ze względu na ryzyko zespołu Reye’a. Probiotyki (Lactobacillus rhamnosus GG, Saccharomyces boulardii) mogą skracać czas trwania biegunki, jednak nie zastępują podstawowego leczenia.
doustny płyn nawadniający, dożylne podawanie płynów, enkefalinaza jelitowa, intussuscepcja, Lactobacillus rhamnosus GG, leczenie objawowe, leczenie przeciwwirusowe, lek przeciwwymiotny, mikrobiota jelitowa, nitazoksanid, odwodnienie, ondansetron, ostre zapalenie żołądka i jelit, perystaltyka jelit, płyn Ringera, racekadotryl, Rotarix, RotaTeq, roztwór soli fizjologicznej, Saccharomyces boulardii, suplementacja cynkiem, szczepionka przeciwko rotawirusowi, szczepionka żywa atenuowana, wgłobienie jelita, wstrząs hipowolemiczny, zaburzenie elektrolitowe, zakażenie rotawirusowe, zespół Reye’a - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ondansetron B. Braun 0,08 mg/ml
Ondansetron B. Braun w stężeniach 0,08 mg/ml oraz 0,16 mg/ml, podawany dożylnie, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których najczęstsze to ból głowy, uczucie uderzenia krwi i zaparcia wynikające z wydłużenia pasażu jelitowego. Najpoważniejszym powikłaniem jest wydłużenie odstępu QT, które może prowadzić do zagrażających życiu arytmii, w tym torsades de pointes, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń przewodzenia. Ponadto, lek może wywoływać reakcje nadwrażliwości typu wczesnego, w tym anafilaksję, oraz zaburzenia neurologiczne, takie jak reakcje pozapiramidowe i napady drgawkowe. U pacjentów poddawanych chemioterapii, zwłaszcza cisplatyną, obserwuje się zwiększone ryzyko przejściowych zaburzeń widzenia, w tym ślepoty, oraz bezobjawowego wzrostu parametrów czynności wątroby.
ból głowy, ból w klatce piersiowej, bradykardia, chemioterapia, cisplatyna, czkawka, depresja, dyskineza, elektrokardiogram, mimowolne zaburzenia ruchowe, napad drgawkowy, napad przymusowego patrzenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, ondansetron, parametr hemodynamiczny, pasaż jelitowy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja dystoniczna, reakcja nadwrażliwości typu wczesnego, reakcja pozapiramidowa, ślepota przejściowa, świąd, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia widzenia, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zaparcie, zawroty głowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Poltram 50 50 mg/ml
Tramadol, składnik preparatu Poltram 50, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie tramadolu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko ciężkich zaburzeń OUN, oddechowych i krążeniowych, wymagające zachowania 14-dniowego odstępu między terapiami. Jednoczesne stosowanie z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), w tym alkoholem, może prowadzić do nasilonej sedacji, depresji oddechowej i zaburzeń świadomości. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu tramadolu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, mirtazapina), gdyż istnieje wysokie ryzyko rozwoju zespołu serotoninowego. Ponadto, tramadol może zwiększać ryzyko napadów drgawek, zwłaszcza w połączeniu z lekami obniżającymi próg drgawkowy, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki tramadolu.
alkohol etylowy, antagonista receptorów 5-HT3, buprenorfina, bupropion, chinidyna, cymetydyna, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, depresja oddechowa, erytromycyna, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, karbamazepina, ketokonazol, mirtazapina, nalbufina, ondansetron, ośrodkowy układ nerwowy, pentazocyna, pochodna kumaryny, pole pod krzywą stężenia, potencjał agonistyczno-antagonistyczny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, sole litu, SSRI, tetrahydrokanabinol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atossa 8 mg
Lek Atossa zawiera 8 mg ondansetronu w postaci dwuwodnego chlorowodorku ondansetronu w tabletkach powlekanych i posiada bezwzględne przeciwwskazania do stosowania. Przede wszystkim nie powinien być podawany pacjentom z nadwrażliwością na ondansetron lub jakikolwiek składnik pomocniczy, w tym laktozę jednowodną (120 mg na tabletkę), ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaktycznych. Ponadto, stosowanie Atossy jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów przyjmujących apomorfinę, ze względu na potencjalnie poważne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do niebezpiecznych działań niepożądanych.
apomorfina, chlorowodorek ondansetronu, działanie niepożądane, farmakokinetyka ondansetronu, historia leczenia, interakcja lekowa, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na ondansetron, nietolerancja laktozy, ondansetron, przeciwwskazanie bezwzględne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ondansetron Kalceks
Ondansetron, będący selektywnym antagonistą receptora 5HT3, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości, w tym potencjalnie zagrażających życiu zaburzeń oddychania. Lek wydłuża odstęp QT w sposób zależny od dawki, co może prowadzić do torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z wrodzonym zespołem wydłużonego QT, zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia), zastoinową niewydolnością serca, bradyarytmią lub przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na przewodnictwo serca. Należy również monitorować pacjentów pod kątem niedokrwienia mięśnia sercowego, które może pojawić się natychmiast po dożylnym podaniu leku. W przypadku jednoczesnego stosowania z lekami serotoninergicznymi istnieje ryzyko zespołu serotoninowego, wymagającego ścisłej obserwacji klinicznej.
antagonista receptora 5HT3, beta-adrenolityk, bradyarytmia, częstoskurcz komorowy torsade de pointes, hipokaliemia i hipomagnezemia, lek przeciwarytmiczny, lek serotoninergiczny, motoryka jelit, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedrożność jelit, nudności i wymioty, odstęp QT, ondansetron, osmolalność, reakcja nadwrażliwości, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zaburzenia oddychania, zaburzenia przewodzenia serca, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zespół serotoninowy, zespół wydłużonego odstępu QT - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atossa 8 mg
Ondansetron, substancja czynna leku Atossa 8 mg tabletki powlekane, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, potwierdzony zarówno badaniami klinicznymi, jak i obserwacjami po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są bóle głowy (bardzo często, >10%), natomiast rzadziej obserwuje się poważne reakcje nadwrażliwości typu natychmiastowego, w tym anafilaksję (rzadko, 0,01-0,1%). W zakresie układu nerwowego odnotowano drgawki i objawy pozapiramidowe (niezbyt często, 0,1-1%), a także zawroty głowy (rzadko, 0,01-0,1%). Do działań sercowych należą arytmie, bóle w klatce piersiowej i bradykardia (niezbyt często), a także rzadkie przypadki wydłużenia odstępu QT, które mogą prowadzić do torsade de pointes. Zgłaszano również niedokrwienie mięśnia sercowego o nieznanej częstości. Wśród działań naczyniowych często występuje uczucie gorąca i zaczerwienienie skóry, a niedociśnienie tętnicze pojawia się niezbyt często i wymaga monitorowania hemodynamicznego.
arytmia, ból głowy, ból w klatce piersiowej, bradykardia, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, czkawka, drgawka, dyskineza, napad dystoniczny, napadowe przymusowe patrzenie w górę, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewyraźne widzenie, objaw pozapiramidowy, ondansetron, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości typu natychmiastowego, ruch mimowolny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczny wykwit skórny, torsade de pointes, uczucie ciepła, uczucie gorąca, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie widzenia, zanik widzenia, zaparcie, zawrót głowy, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie związane z używaniem substancji (uzależnienie od substancji) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zaburzenia związane z używaniem substancji charakteryzują się dużą heterogenicznością kliniczną, co utrudnia przewidywanie wyników leczenia. Kluczowe czynniki prognostyczne niezależne od rodzaju substancji i środowiska terapeutycznego obejmują m.in. nasilenie uzależnienia, współwystępowanie zaburzeń psychicznych (zwłaszcza depresyjnych), motywację do leczenia, długość terapii, cechy osobowości, umiejętności radzenia sobie ze stresem, politoksykomanię, a także czynniki genetyczne i społeczne. Coraz większą rolę w prognozowaniu odgrywają markery biologiczne, takie jak architektura snu i odpowiedź neuroendokrynna. Wczesny początek alkoholizmu może predysponować do gorszej odpowiedzi na leczenie, ale jednocześnie wskazywać na potencjalną skuteczność farmakoterapii ondansetronem. Wprowadzenie klasyfikacji zaburzeń opartych na różnicach biologicznych może umożliwić identyfikację specyficznych predyktorów farmakoterapii.
architektura snu, czynnik genetyczny, farmakoterapia, głód narkotykowy, marker biologiczny, modelowanie predykcyjne, MOUD, myśli samobójcze, nadużywanie substancji psychoaktywnych, neuroobrazowanie, objawy odstawienne, ondansetron, podwójna diagnoza, sieć neuronalna, uczenie maszynowe, uzależnienie od substancji, walidacja krzyżowa, współwystępowanie zaburzeń psychicznych, zaburzenie depresyjne, zaburzenie osobowości, zaburzenie używania opioidów, zaburzenie używania substancji, zespół odstawienny - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie używania alkoholu – Zapobieganie i profilaktyka
Profilaktyka zaburzenia używania alkoholu (AUD) opiera się na wielopoziomowych strategiach obejmujących edukację, wczesną identyfikację, interwencje behawioralne oraz farmakoterapię. Kluczowe jest stosowanie wytycznych NIAAA dotyczących spożycia alkoholu: maksymalnie 1 porcja dziennie dla kobiet i 2 dla mężczyzn, z całkowitą abstynencją u kobiet w ciąży. Wczesne interwencje, takie jak SBIRT (Screening, Brief Intervention, and Referral to Treatment), umożliwiają identyfikację osób z ryzykownym piciem i wdrożenie krótkich, motywujących sesji doradczych, co może skutkować redukcją spożycia alkoholu. Farmakoterapia, z lekami zatwierdzonymi przez FDA (naltrekson, akamprozat, disulfiram), jest rekomendowana zwłaszcza w umiarkowanych i ciężkich przypadkach AUD, wspierając abstynencję i zapobieganie nawrotom. Rola lekarzy POZ jest kluczowa w rutynowym badaniu przesiewowym, oferowaniu leczenia oraz edukacji pacjentów i ich rodzin.
abstynencja alkoholowa, akamprozat, Anonimowi Alkoholicy, badanie przesiewowe, disulfiram, farmakoterapia, lek przeciwdrgawkowy, nadmierne spożycie alkoholu, nadużywanie alkoholu, naltrekson, niedobór tiaminy, ondansetron, picie epizodyczne, płodowe zaburzenie alkoholowe, presja rówieśnicza, SMART Recovery, terapia rodzinna, zaburzenie używania alkoholu, zespół nagłej śmierci niemowląt - Leksykon substancji czynnych
Busulfan – Interakcje
Busulfan, stosowany w protokołach kondycjonujących przed przeszczepieniem komórek macierzystych, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego klirens i stężenie w osoczu, a tym samym na toksyczność i skuteczność terapii. Itrakonazol zmniejsza klirens busulfanu o około 20%, a metronidazol nawet o około 80%, co prowadzi do istotnego wzrostu stężenia busulfanu i ryzyka toksyczności. Deferazyroks zwiększa narażenie na busulfan, choć mechanizm jest niejasny, co wymaga regularnego monitorowania stężenia leku. Fenytoina indukuje S-transferazę glutationową, zwiększając klirens busulfanu i potencjalnie zmniejszając jego efekt mieloablacyjny, podczas gdy benzodiazepiny nie wpływają na farmakokinetykę busulfanu. Flukonazol, fludarabina oraz leki przeciwwymiotne 5-HT3 (ondansetron, granisetron) nie wykazują istotnych interakcji z busulfanem.
benzodiazepina, choroba zarostowa żył wątrobowych, cyklofosfamid, deferazyroks, działanie hepatotoksyczne, efekt mieloablacyjny, farmakokinetyka busulfanu, fenytoina, fludarabina, flukonazol, granisetron, immunosupresja, itrakonazol, ketobemidon, klirens busulfanu, kondycjonowanie przed przeszczepieniem, lek cytostatyczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, melfalan, metronidazol, ondansetron, paracetamol, profilaktyka przeciwgrzybicza, S-transferaza glutationowa, schemat BuCy2, schemat BuMel, stężenie busulfanu w osoczu, szczepionka żywa, toksyczność busulfanu, układ oddechowy, VOD - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ondansetron Kalceks 2 mg/ml
Ondansetron Kalceks w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 2 mg/ml jest przeciwwskazany w pierwszym trymestrze ciąży ze względu na istotne ryzyko rozwoju wad wrodzonych twarzoczaszki, w tym rozszczepu wargi, szczęki i podniebienia. Badanie kohortowe obejmujące 1,8 miliona kobiet wykazało skorygowane ryzyko względne 1,24 (95% CI 1,03-1,48), co odpowiada 3 dodatkowymi przypadkami na 10 000 leczonych. Wpływ na wady serca pozostaje niejednoznaczny. W modelach zwierzęcych nie stwierdzono szkodliwego wpływu na reprodukcję, jednak ze względu na potencjalne ryzyko, stosowanie ondansetronu w pierwszym trymestrze jest zdecydowanie odradzane. Pacjentki powinny być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji, aby zapobiec nieplanowanej ciąży podczas terapii.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zofran 8 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące ondansetronu w formie tabletek powlekanych Zofran, w dawkach 4 mg i 8 mg, nie wykazały objawów o istotnym znaczeniu klinicznym. Dane toksykologiczne dotyczące dwuwodnego chlorowodorku ondansetronu nie wskazują na istotne zagrożenia, które mogłyby negatywnie wpłynąć na bezpieczeństwo stosowania leku w praktyce klinicznej. Ocena przedkliniczna potwierdziła brak negatywnego wpływu substancji czynnej na funkcje organizmu, co eliminuje konieczność szczególnej ostrożności podczas terapii tym preparatem.
- Leksykon chorób i schorzeń
Poranne mdłości – Leczenie
Poranne mdłości, dotykające 70-80% kobiet w ciąży, najczęściej manifestują się w pierwszym trymestrze, ze szczytem około 9. tygodnia i ustępują do 16-20. tygodnia. W leczeniu pierwszego rzutu zaleca się modyfikacje diety i stylu życia, takie jak spożywanie małych, częstych posiłków co 2-3 godziny, unikanie tłustych i pikantnych potraw oraz odpowiednie nawodnienie. Naturalne środki, w tym imbir (250 mg 4x dziennie według ACOG) i witamina B6 (do 100 mg/dobę), wykazują skuteczność w łagodzeniu nudności. W przypadku braku poprawy stosuje się farmakoterapię, zaczynając od witaminy B6 (10-25 mg co 8 godzin) i doksylaminy (12,5 mg 3-4 razy dziennie), a następnie antyhistaminiki, prochlorperazynę, metoklopramid czy ondansetron, mimo że nie wszystkie mają pełną rejestrację do stosowania w ciąży. W ciężkich przypadkach hyperemesis gravidarum, charakteryzujących się odwodnieniem, zaburzeniami elektrolitowymi i utratą masy ciała >5%, konieczna jest hospitalizacja z dożylnym nawodnieniem, podaniem leków przeciwwymiotnych parenteralnie, suplementacją tiaminy oraz ewentualnie kortykosteroidami.
akupresura, American College of Obstetricians and Gynecologists, antyhistaminik, aromaterapia, doksylamina, encefalopatia Wernickego, hormon GDF15, hyperemesis gravidarum, imbir, kortykosteroid, lek przeciwwymiotny, metoklopramid, metyloprednizolon, modyfikacja diety, nawodnienie dożylne, odwodnienie, ondansetron, pierwszy trymestr ciąży, pirydoksyna, poranne mdłości, refluks żołądkowo-przełykowy, tiamina, wsparcie psychologiczne, zaburzenie elektrolitowe, żywienie enteralne - Leksykon leków
Interakcje leku – Ondansetron Kabi 0,08 mg/ml
Ondansetron Kabi w stężeniach 0,08 mg/ml i 0,16 mg/ml jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P-450 (CYP3A4, CYP2D6, CYP1A2), a jego metabolizm jest kompensowany przez różne enzymy, co minimalizuje kliniczne znaczenie zmian klirensu. Badania kliniczne nie wykazały istotnych interakcji z alkoholem, temazepamem, furosemidem, alfentanylem, tramadolem, morfiną, lidokainą, tiopentalem i propofolem. Jednakże, jednoczesne stosowanie ondansetronu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. antracykliny, trastuzumab, erytromycyna, ketokonazol, amiodaron) lub lekami kardiotoksycznymi zwiększa ryzyko arytmii, co wymaga monitorowania EKG i ostrożności. Przeciwwskazane jest łączenie ondansetronu z apomorfiną ze względu na ryzyko głębokiej hipotensji i utraty świadomości.
amiodaron, antracyklina, apomorfina, atenolol, beta-bloker, cytochrom P-450, daunorubicyna, doksorubicyna, EKG, erytromycyna, fenytoina, hipotensja, induktor CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, nudności i wymioty, odstęp QT, ondansetron, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, SNRI, SSRI, terapia przeciwwymiotna, tramadol, trastuzumab, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aprepitant Teva 125 mg; 80 mg
Profil bezpieczeństwa aprepitantu został oceniony na podstawie danych z około 6500 dorosłych i 184 pacjentów pediatrycznych, wykazując specyficzne działania niepożądane związane z jego stosowaniem w profilaktyce nudności i wymiotów po chemioterapii o wysokim (HEC) i umiarkowanym (MEC) ryzyku. U dorosłych z HEC najczęściej obserwowano czkawkę (4,6% vs 2,9%), wzrost aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) (2,8% vs 1,1%), niestrawność (2,6% vs 2,0%), zaparcia (2,4% vs 2,0%), ból głowy (2,0% vs 1,8%) oraz zmniejszenie łaknienia (2,0% vs 0,5%). W populacji pediatrycznej najczęstsze działania to czkawka (3,3% vs 0,0%) i zaczerwienienie twarzy (1,1% vs 0,0%). Profil działań niepożądanych pozostaje stabilny przy wielokrotnym stosowaniu do 6 cykli chemioterapii. W leczeniu nudności i wymiotów pooperacyjnych (PONV) aprepitant wiązał się z wyższą częstością bólu w nadbrzuszu, zaparć i innych objawów ze strony układu pokarmowego oraz neurologicznego w porównaniu do ondansetronu.
aminotransferaza alaninowa, aprepitant, bezsenność, ból głowy, ból nadbrzusza, chemioterapia o umiarkowanym ryzyku wymiotów, chemioterapia o wysokim ryzyku wymiotów, czkawka, duszność, gorączka neutropeniczna, infekcja gronkowcowa, niedoczulica, niedokrwistość, niedrożność przepuszczająca, niestrawność, nudności, nudności i wymioty pooperacyjne, ondansetron, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, upośledzenie wymowy, wrzód dwunastnicy, wymioty, zaczerwienienie twarzy, zakażenie drożdżakowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie okrężnicy neutropeniczne, zapalenie spojówek, zaparcie, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszenie łaknienia, zwężenie źrenicy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Ondansetron B. Braun 0,16 mg/ml
Stosowanie Ondansetronu B. Braun w dawkach 0,08 mg/ml lub 0,16 mg/ml w postaci roztworu do infuzji nie wpływa istotnie na zdolności psychomotoryczne pacjenta, w tym na prowadzenie pojazdów mechanicznych oraz obsługę maszyn. Badania psychomotoryczne potwierdzają brak działania uspokajającego i upośledzającego sprawność psychofizyczną, co jest zgodne z farmakologicznym profilem leku. Pacjent po podaniu ondansetronu może bezpiecznie powrócić do codziennych aktywności, co stanowi istotną przewagę nad innymi lekami przeciwwymiotnymi, które często wymagają ograniczenia aktywności.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Dacepton 5 mg/ml
Apomorfina w postaci chlorowodorku półwodnego, stosowana u pacjentów z chorobą Parkinsona, wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne potencjalne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne. Leki neuroleptyczne, zwłaszcza te blokujące receptory dopaminowe, wykazują antagonizm wobec apomorfiny, co może wymagać stopniowej redukcji dawki apomorfiny, aby uniknąć ryzyka złośliwego zespołu neuroleptycznego. Klozapina, mimo potencjalnej interakcji, może być stosowana pod ścisłym nadzorem w celu łagodzenia powikłań neuropsychicznych. Apomorfina nasila działanie hipotensyjne leków obniżających ciśnienie tętnicze, co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego, zwłaszcza podczas jednoczesnego stosowania z domperydonem. Ponadto, ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i poważnych zaburzeń rytmu serca, należy unikać łączenia apomorfiny z lekami wydłużającymi QT oraz antagonistami receptorów 5-HT3, takimi jak ondansetron, których jednoczesne podawanie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka ciężkiego niedociśnienia i utraty przytomności.
agonista receptorów dopaminowych, alkohol etylowy, antagonista receptorów 5-HT3, apomorfina, choroba Parkinsona, domperidon, działanie przeciwnadciśnieniowe, interakcja lekowa, klozapina, lek neuroleptyczny, niedociśnienie tętnicze, odstęp QT, ondansetron, powikłanie neuropsychiczne, receptor dopaminowy, wąski indeks terapeutyczny, zaburzenie poznawcze, zaburzenie rytmu serca, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka i wymioty – Zapobieganie i profilaktyka
Biegunka i wymioty mają wieloczynnikowe etiologie, w tym infekcje wirusowe, bakteryjne oraz zatrucia pokarmowe. Kluczową rolę w profilaktyce odgrywa higiena rąk – mycie ciepłą wodą z mydłem przez minimum 20 sekund, zwłaszcza po kontakcie z potencjalnie zakaźnymi materiałami, gdyż środki na bazie alkoholu nie są skuteczne przeciwko norowirusom. Bezpieczne obchodzenie się z żywnością obejmuje mycie warzyw i owoców, odpowiednie gotowanie mięsa, przechowywanie produktów w temperaturach poniżej 5°C lub powyżej 60°C oraz unikanie krzyżowego zanieczyszczenia. W profilaktyce biegunki podróżnych rekomenduje się spożywanie wyłącznie butelkowanej lub przegotowanej wody, unikanie surowych produktów i żywności od ulicznych sprzedawców. Subsalicylan bizmutu (BSS) w dawce 2 tabletki 4 razy dziennie redukuje ryzyko biegunki podróżnych o około 50%, natomiast rutynowe stosowanie antybiotyków nie jest zalecane ze względu na ryzyko oporności i ograniczoną skuteczność wobec wirusów i pasożytów; wyjątkiem są pacjenci z grup wysokiego ryzyka, gdzie preferowana jest rifaksymina.
antybiotykoterapia, biegunka i wymioty, biegunka podróżnych, dezynfekcja powierzchni, dieta BRAT, doustny płyn nawadniający, enterotoksyczna E. coli, higiena rąk, infekcja wirusowa i bakteryjna, karmienie piersią, Lactobacillus GG, Lactobacillus rhamnosus GG, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwwymiotny, loperamid, norowirus, ondansetron, probiotyk, Saccharomyces boulardii, subsalicylan bizmutu, szczepionka przeciwko cholerze, szczepionka przeciwko durowi brzusznemu, szczepionka przeciwko rotawirusom, toksyna cholery, Vibrio cholerae, zanieczyszczenie krzyżowe, zapalenie żołądka i jelit, zatrucie pokarmowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vinorelbine Zentiva
Vinorelbine Zentiva w postaci kapsułek miękkich wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na drażniące właściwości zawartości kapsułki oraz ryzyko działań niepożądanych, takich jak nudności i wymioty, które występują częściej niż przy podawaniu dożylnym. Zaleca się stosowanie profilaktyki przeciwwymiotnej, np. metoklopramidu lub antagonistów 5HT3 (ondansetron, granisetron). W przypadku uszkodzenia kapsułki należy unikać połknięcia zawartości i natychmiast przepłukać jamę ustną lub miejsce kontaktu z wodą bądź roztworem fizjologicznym. Kluczowa jest kontrola morfologii krwi przed każdym podaniem leku, ze szczególnym uwzględnieniem liczby neutrofilów i płytek krwi. Podanie leku należy odroczyć, jeśli neutrofile <1500/mm³ lub płytki <100 000/mm³, a w przypadku ciężkiej neutropenii (neutrofile <500/mm³) przy dawce 80 mg/m² pc. wskazana jest redukcja dawki do 60 mg/m² pc. na tydzień z możliwością późniejszego stopniowego zwiększenia dawki.
alkaloid Vinca, ALT, antagonista 5HT3, AST, bilirubina, biodostępność, choroba niedokrwienna serca, ciężka neutropenia, ciężka niewydolność wątroby, cytostatyk, działanie drażniące, fenytoina, fruktoza, granisetron, hemoglobina, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, łagodne zaburzenie czynności wątroby, leukocyt, małopłytkowość, metoklopramid, morfologia krwi, neutrofil, neutropenia, nudności i wymioty, ondansetron, płytka krwi, profilaktyka przeciwwymiotna, radioterapia, roztwór fizjologiczny soli, sorbitol, szczepionka przeciwko żółtej febrze, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, winorelbina, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, żywa atenuowana szczepionka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Zofran 8 mg
Lek Zofran, zawierający ondansetron w dawce 4 mg lub 8 mg (dwuwodny chlorowodorek), jest wskazany u dorosłych do profilaktyki i leczenia nudności oraz wymiotów związanych z chemioterapią przeciwnowotworową (szczególnie przy lekach o wysokim potencjale emetogennym, takich jak cisplatyna, karboplatyna, cyklofosfamid w wysokich dawkach, dakarbazyna, antracykliny) oraz radioterapią (zwłaszcza napromienianie całego ciała, górnej części jamy brzusznej lub frakcjonowanie dawki). Ponadto, Zofran jest stosowany w profilaktyce nudności i wymiotów pooperacyjnych u pacjentów poddawanych zabiegom o wysokim ryzyku, takim jak operacje ginekologiczne, jamy brzusznej, laryngologiczne oraz u osób z historią pooperacyjnych nudności i wymiotów. Tabletki zawierają laktozę bezwodną (81,875 mg w dawce 4 mg i 163,75 mg w dawce 8 mg), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
antracykliny, chemioterapia przeciwnowotworowa, chlorowodorek ondansetronu, cisplatyna, cyklofosfamid, dakarbazyna, hospitalizacja, karboplatyna, laktoza bezwodna, napromienianie całego ciała, nietolerancja laktozy, nudności i wymioty, nudności i wymioty pooperacyjne, ondansetron, operacja ginekologiczna, operacja jamy brzusznej, potencjał emetogenny, radioterapia nowotworów, wstrzyknięcie dożylne, wymioty pooperacyjne - Leksykon substancji czynnych
Ondansetron – Przedawkowanie
Ondansetron, stosowany w profilaktyce i leczeniu nudności oraz wymiotów związanych z chemioterapią, radioterapią i okresem pooperacyjnym, może w przypadku przedawkowania wywołać objawy podobne do działań niepożądanych przy dawkach terapeutycznych. Najczęściej obserwowane symptomy to zaburzenia widzenia, ciężkie zaparcia, niedociśnienie tętnicze, epizody naczynioruchowe zależne od nerwu błędnego oraz przemijający blok przedsionkowo-komorowy II stopnia. Istotnym zagrożeniem jest dawkozależne wydłużenie odstępu QT, co wymaga monitorowania EKG w celu zapobiegania groźnym arytmiom. U dzieci, zwłaszcza w wieku 12 miesięcy do 2 lat, przy dawkach przekraczających 4 mg/kg masy ciała, istnieje ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, objawiającego się zaburzeniami świadomości, hipertermią, drżeniami i innymi objawami neurologicznymi i autonomicznymi.
antidotum, blok przedsionkowo-komorowy, chemioterapia przeciwnowotworowa, ciężkie zaparcia, drżenie mięśniowe, działanie przeciwwymiotne, epizod naczynioruchowy, hipertermia, ipekakuana, leczenie objawowe, leczenie przeciwarytmiczne, mioklonie, monitorowanie EKG, niedociśnienie tętnicze, nudności i wymioty, ondansetron, ośrodek toksykologiczny, ośrodkowy układ nerwowy, radioterapia, środek wymiotny, wydłużenie odstępu QT, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Zofran 8 mg
Zofran to lek w postaci tabletek powlekanych dostępny w dawkach 4 mg i 8 mg, zawierający substancję czynną ondansetron w formie dwuwodnego chlorowodorku ondansetronu. Tabletki o dawce 4 mg zawierają 4 mg ondansetronu oraz 81,875 mg laktozy bezwodnej, natomiast tabletki 8 mg zawierają 8 mg ondansetronu i 163,75 mg laktozy bezwodnej. Substancje pomocnicze w rdzeniu tabletki to m.in. laktoza bezwodna, celuloza mikrokrystaliczna, skrobia kukurydziana żelowana oraz magnezu stearynian, natomiast otoczka zawiera hypromelozę, dwutlenek tytanu (E 171) i tlenek żelaza żółty (E 172). Tabletki mają owalny kształt i żółty kolor, z oznaczeniami „GXET3” dla dawki 4 mg oraz „GXET5” dla dawki 8 mg.
celuloza mikrokrystaliczna, chlorowodorek ondansetronu, dwutlenek tytanu, hypromeloza, laktoza bezwodna, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, ondansetron, skrobia kukurydziana, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, tabletka powlekana, tlenek żelaza - Leksykon leków
Interakcje leku – Ondansetron B. Braun 0,16 mg/ml
Ondansetron, metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4, CYP2D6 i CYP1A2, wykazuje ograniczoną liczbę istotnych interakcji farmakokinetycznych, choć silni induktorzy CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna) mogą zwiększać jego klirens, obniżając stężenia leku i potencjalnie wymagając dostosowania dawki. Farmakodynamicznie, ondansetron może osłabiać działanie przeciwbólowe tramadolu poprzez antagonizm receptorów 5-HT3, co wymaga monitorowania skuteczności analgezji. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT (antracykliny, erytromycyna, ketokonazol, amiodaron, beta-blokery) zwiększa ryzyko arytmii, co wskazuje na konieczność unikania kojarzenia lub ścisłego monitorowania EKG. Interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) niosą ryzyko zespołu serotoninowego, manifestującego się zaburzeniami neurologicznymi i autonomicznymi, co wymaga ostrożności i monitorowania klinicznego.
amiodaron, antagonista receptora 5-HT3, antracykliny, atenolol, beta-bloker, chlorowodorek apomorfiny, CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4, daunorubicyna, depresja ośrodkowego układu nerwowego, doksorubicyna, erytromycyna, fenytoina, induktor CYP450, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, karbamazepina, ketokonazol, lek przeciwarytmiczny, lek serotoninergiczny, ondansetron, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tramadol, trastuzumab, tymolol, utrata świadomości, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ondansetron Accord 4 mg
Podczas przepisywania Ondansetronu Accord należy zwrócić szczególną uwagę na przeciwwskazania, które wykluczają jego stosowanie. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na ondansetron lub inne selektywne antagoniści receptora 5HT3, takie jak granisetron czy dolasetron, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Ponadto, lek nie powinien być podawany pacjentom uczulonym na substancje pomocnicze zawarte w preparacie, w tym sodu cytrynian, sodu chlorek i sodu wodorotlenek, które dostarczają 3,60 mg sodu w 1 ml roztworu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także jednoczesne stosowanie ondansetronu z apomorfiną, co wymaga szczegółowego wywiadu farmakologicznego przed rozpoczęciem terapii.
ampułko-strzykawka, antagonista receptora 5HT3, apomorfina, chlorek sodu, cytrynian sodu, dolasetron, granisetron, interakcja ondansetronu z apomorfiną, leczenie przeciwwymiotne, lek przeciwwymiotny, nadwrażliwość na substancję czynną, ondansetron, osmolalność, parametr fizykochemiczny, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, roztwór do wstrzykiwań, substancja pomocnicza, terapia ondansetronem, wodorotlenek sodu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ondansetron B. Braun 0,08 mg/ml
Przedawkowanie ondansetronu wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań, zwłaszcza kardiologicznych, takich jak wydłużenie odstępu QT zależne od dawki, co może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, w tym przejściowego bloku przedsionkowo-komorowego II stopnia oraz epizodów naczynioruchowych związanych z czynnością nerwu błędnego. Objawy kliniczne obejmują również zaburzenia widzenia (niewyraźne widzenie, zaburzenia akomodacji), ciężkie zaparcia oraz niedociśnienie tętnicze manifestujące się zawrotami głowy i omdleniami. W przypadku przedawkowania u dorosłych, objawy ustępują po wdrożeniu leczenia objawowego i podtrzymującego, które obejmuje monitorowanie EKG, ciśnienia tętniczego, tętna oraz częstości oddechów.
blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, diplopia, dysfunkcja nerwu błędnego, EKG, funkcje życiowe, gorączka, nadpobudliwość nerwowo-mięśniowa, nerw błędny, niedociśnienie tętnicze, niestabilność autonomiczna, niewyraźne widzenie, odstęp QT, omdlenie, ondansetron, wzdęcia, zaburzenia akomodacji oka, zaburzenia przewodnictwa serca, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zaparcia, zapis EKG, zawroty głowy, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Setronon 8 mg
Ondansetron, metabolizowany przez enzymy cytochromu P-450 (CYP3A4, CYP2D6, CYP1A2), wykazuje wieloenzymową metabolizację, co minimalizuje kliniczne znaczenie pojedynczych defektów enzymatycznych. Nie stwierdzono indukcji ani hamowania metabolizmu innych leków przez ondansetron. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących jednocześnie leki wydłużające odstęp QT (np. antracykliny, trastuzumab, erytromycyna, ketokonazol) lub kardiotoksyczne (amiodaron, beta-adrenolityki), ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca. U pacjentów przyjmujących silne induktory CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna) obserwuje się zwiększony klirens ondansetronu i obniżone stężenia leku, co może wymagać korekty dawki. Ponadto, jednoczesne stosowanie z tramadolem może osłabiać jego działanie przeciwbólowe, a z apomorfiną jest przeciwwskazane z powodu ryzyka głębokiego niedociśnienia tętniczego i utraty przytomności.
amiodaron, antracykliny, apomorfina, beta-adrenolityki, błona śluzowa przewodu pokarmowego, cytochrom P-450, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, działania niepożądane OUN, enzymy CYP, induktory CYP3A4, induktory enzymatyczne, klirens ondansetronu, leczenie onkologiczne, leki kardiotoksyczne, leki przeciwarytmiczne, leki serotoninergiczne, niedociśnienie tętnicze, nudności i wymioty, ondansetron, SNRI, SSRI, terapia przeciwwymiotna, trastuzumab, utrata przytomności, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wegetatywne, zespół serotoninowy - Leksykon substancji czynnych
Ondansetron – Przeciwwskazania stosowania
Ondansetron, selektywny antagonista receptora 5-HT3, jest skutecznym lekiem przeciwwymiotnym, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub inne leki z tej grupy (granisetron, dolasetron), a także na substancje pomocnicze zawarte w preparatach (np. laktoza 163,75 mg w tabletkach powlekanych, aspartam, sorbitol, dwutlenek siarki, etanol, benzoesan sodu). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne podawanie ondansetronu z apomorfiną, ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego i utraty przytomności. Lekarze powinni szczegółowo zbierać wywiad farmakologiczny, zwłaszcza u pacjentów z chorobą Parkinsona, aby uniknąć tych poważnych interakcji.
agonista dopaminy, antagonista receptora 5-HT3, apomorfina, aspartam, bradyarytmia, choroba Parkinsona, dolasetron, fenyloketonuria, granisetron, hipokaliemia, hipomagnezemia, leczenie przeciwwymiotne, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja fruktozy, nietolerancja laktozy, nudności i wymioty, ondansetron, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, sorbitol, utrata przytomności, wrodzony zespół wydłużonego QT, wydłużony odstęp QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Skład i postać leku – Sugammadex Zentiva 100 mg/ml
Sugammadex Zentiva jest dostępny jako roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 100 mg/ml, zawierający 100 mg sugammadeksu sodowego na mililitr. Produkt występuje w fiolkach o pojemności 2 ml (200 mg) oraz 5 ml (500 mg). Roztwór ma pH w zakresie 7-8 oraz osmolarność 300-500 mOsm/kg, jest przezroczysty, od bezbarwnego do lekko żółtobrązowego, i praktycznie wolny od cząstek stałych. Każdy mililitr zawiera do 9,7 mg sodu, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej. Sugammadex Zentiva jest przeznaczony do podawania dożylnego, kompatybilny z roztworami chlorku sodu 0,9% i 0,45%, glukozy 5% i 2,5%, roztworem mleczanu Ringera oraz roztworem Ringera, jednak nie należy mieszać go z innymi lekami, zwłaszcza werapamilem, ondansetronem i ranitydyną, ze względu na ryzyko niezgodności fizycznych.
chlorek sodu, dieta niskosodowa, fiolka, glukoza, guma bromobutylowa, linia dożylna, mleczan Ringera, niezgodność farmaceutyczna, ondansetron, podanie dożylne, populacja pediatryczna, ranitydyna, roztwór do wstrzykiwań, roztwór Ringera, sód, stabilność leku, sugammadeks sodowy, utylizacja leków, warunki jałowe, werapamil - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zofran 8 mg
Lek Zofran (ondansetron dwuwodny chlorowodorek) w dawkach 4 mg i 8 mg wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej zgłaszanym działaniem jest ból głowy (bardzo często, ≥1/10). Niezbyt często obserwuje się drgawki i zaburzenia ruchowe o charakterze pozapiramidowym, a rzadko zawroty głowy i przemijające zaburzenia widzenia, zwłaszcza przy podaniu dożylnym. Bardzo rzadko może wystąpić przemijający zanik widzenia wymagający pilnej konsultacji okulistycznej. W zakresie układu sercowo-naczyniowego odnotowano niezbyt często zaburzenia rytmu serca, bóle w klatce piersiowej i bradykardię, a rzadko wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem torsade de pointes. Często występują uczucie gorąca i zaczerwienienie (rozszerzenie naczyń), a niezbyt często hipotensja, szczególnie po podaniu dożylnym. Zaparcia są częstym działaniem niepożądanym, wymagającym odpowiedniego postępowania dietetycznego i farmakologicznego. Niezbyt często obserwuje się bezobjawowe podwyższenie enzymów wątrobowych, co wymaga monitorowania funkcji wątroby u pacjentów z ryzykiem. Bardzo rzadko występują ciężkie reakcje skórne, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), które stanowią wskazanie do natychmiastowego odstawienia leku.
arytmia, ból głowy, ból w klatce piersiowej, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, czkawka, drgawki, dyskineza, dystonia, enzymy wątrobowe, hipotensja, lek presyjny, niedokrwienie mięśnia sercowego, obniżenie odcinka ST, obrzęk naczynioruchowy, ondansetron, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, środek przeczyszczający, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, układ pozapiramidowy, wydłużenie odstępu QT, wykwit skórny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia widzenia, zanik widzenia, zaparcie, zawroty głowy, zespół długiego QT