Interakcje leku
Ondansetron B. Braun 0,16 mg/ml

Ondansetron, metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4, CYP2D6 i CYP1A2, wykazuje ograniczoną liczbę istotnych interakcji farmakokinetycznych, choć silni induktorzy CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna) mogą zwiększać jego klirens, obniżając stężenia leku i potencjalnie wymagając dostosowania dawki. Farmakodynamicznie, ondansetron może osłabiać działanie przeciwbólowe tramadolu poprzez antagonizm receptorów 5-HT3, co wymaga monitorowania skuteczności analgezji. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT (antracykliny, erytromycyna, ketokonazol, amiodaron, beta-blokery) zwiększa ryzyko arytmii, co wskazuje na konieczność unikania kojarzenia lub ścisłego monitorowania EKG. Interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) niosą ryzyko zespołu serotoninowego, manifestującego się zaburzeniami neurologicznymi i autonomicznymi, co wymaga ostrożności i monitorowania klinicznego.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Ondansetron, substancja czynna produktu leczniczego Ondansetron B. Braun, zasadniczo charakteryzuje się ograniczoną liczbą istotnych interakcji z innymi lekami. Specyficzne badania nie wykazały klinicznie znaczących interakcji ondansetronu z wieloma powszechnie stosowanymi produktami leczniczymi, takimi jak temazepam, furosemid, alfentanil, lidokaina, propofol czy tiopental.1

Niemniej jednak, istnieją pewne istotne interakcje, które należy uwzględnić podczas stosowania ondansetronu, szczególnie z substancjami wpływającymi na metabolizm wątrobowy oraz z lekami serotoninergicznymi.

Interakcje z tramadolem

Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu ondansetronu z tramadolem. Przeciwbólowe działanie tramadolu zachodzi częściowo poprzez mechanizmy zależne od serotoniny. Ponieważ ondansetron jest antagonistą receptora 5-HT3, może zmniejszać działanie przeciwbólowe tramadolu. Potwierdzają to dane z niewielkich badań klinicznych, które wskazują na potencjalne osłabienie efektu analgetycznego tramadolu przy jednoczesnym stosowaniu ondansetronu.2

Interakcje z induktorami CYP450

Ondansetron jest metabolizowany przez kilka enzymów wątrobowych cytochromu P-450, głównie: CYP3A4, CYP2D6 i CYP1A2. Ze względu na zaangażowanie wielu enzymów w metabolizm ondansetronu, inhibicja jednego z nich lub zmniejszona aktywność (np. związana z polimorfizmem genetycznym CYP2D6) zazwyczaj nie prowadzi do istotnych klinicznie zmian w całkowitym klirensie leku.3

Jednakże, silne induktory enzymu CYP3A4, takie jak fenytoina, karbamazepina i ryfampicyna, mogą znacząco zwiększać klirens ondansetronu po podaniu doustnym, co prowadzi do zmniejszenia stężenia leku we krwi. W takich przypadkach może być konieczne dostosowanie dawkowania ondansetronu.4

Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT

Szczególnie istotne są interakcje ondansetronu z substancjami czynnymi wydłużającymi odstęp QT. Jednoczesne stosowanie ondansetronu z takimi lekami może prowadzić do addytywnego wydłużenia odstępu QT, zwiększając ryzyko zaburzeń rytmu serca. Do substancji tych należą:5

Interakcje z lekami serotoninergicznymi

Dane postmarketingowe wskazują na możliwość wystąpienia zespołu serotoninowego po jednoczesnym stosowaniu ondansetronu z lekami serotoninergicznymi, w tym selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI). Objawy zespołu serotoninowego mogą obejmować zmieniony stan psychiczny, niestabilność układu autonomicznego oraz zaburzenia nerwowo-mięśniowe.6

Interakcje z apomorfiną

Ze względu na zgłoszenia przypadków głębokiego niedociśnienia i utraty świadomości przy jednoczesnym podawaniu ondansetronu z chlorowodorkiem apomorfiny, przeciwwskazane jest łączne stosowanie tych leków.7

Interakcje ondansetronu z alkoholem

Przeprowadzone badania specyficzne nie wykazały istotnych klinicznie interakcji między ondansetronem a alkoholem etylowym. Nie stwierdzono, aby ondansetron wpływał na psychomotoryczne działanie alkoholu lub by alkohol modyfikował działanie przeciwwymiotne ondansetronu.8

Niemniej jednak, należy zachować ostrożność, ponieważ zarówno ondansetron, jak i alkohol mogą wywoływać pewne działania w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Ponadto, alkohol może nasilać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami mogącymi być podawanymi wraz z ondansetronem, szczególnie podczas chemioterapii lub znieczulenia ogólnego.

Chociaż ondansetron sam w sobie nie wykazuje istotnych interakcji z alkoholem, pacjentom powinno się zalecać unikanie spożywania alkoholu w trakcie leczenia, zwłaszcza gdy ondansetron jest stosowany w kontekście terapii onkologicznej, gdzie może być podawany jednocześnie z innymi lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy.

Tabela interakcji ondansetronu z innymi lekami

Lek/Grupa leków Rodzaj interakcji Opis interakcji Poziom istotności Zalecenia
Tramadol Farmakodynamiczna Ondansetron może zmniejszać działanie przeciwbólowe tramadolu poprzez antagonizm wobec receptora 5-HT3 Umiarkowany Monitorowanie skuteczności przeciwbólowej, rozważenie alternatywnych leków przeciwbólowych
Fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna Farmakokinetyczna Zwiększenie klirensu ondansetronu, zmniejszenie stężenia we krwi Umiarkowany Może być konieczne zwiększenie dawki ondansetronu
Antracykliny (doksorubicyna, daunorubicyna, trastuzumab) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu serca Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania, jeśli to możliwe; gdy konieczne – ścisłe monitorowanie EKG
Antybiotyki (erytromycyna, ketokonazol) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT Wysoki Ostrożne stosowanie, rozważenie alternatywnych leków, monitorowanie EKG
Leki przeciwarytmiczne (amiodaron) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu serca Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania, jeśli to możliwe; gdy konieczne – ścisłe monitorowanie EKG
Beta-blokery (atenolol, tymolol) Farmakodynamiczna Potencjalne zwiększenie ryzyka zaburzeń rytmu serca Umiarkowany Monitorowanie EKG
Leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI) Farmakodynamiczna Ryzyko zespołu serotoninowego (zmieniony stan psychiczny, niestabilność autonomiczna, zaburzenia nerwowo-mięśniowe) Wysoki Ostrożne stosowanie, monitorowanie objawów zespołu serotoninowego
Apomorfina Farmakodynamiczna Głębokie niedociśnienie, utrata świadomości Bardzo wysoki Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
Alkohol Brak istotnej interakcji Nie stwierdzono istotnych interakcji w badaniach specyficznych Niski Ostrożność zalecana, szczególnie w kontekście jednoczesnego stosowania innych leków działających depresyjnie na OUN
Temazepam, furosemid, alfentanil, lidokaina, propofol, tiopental, morfina Brak istotnej interakcji Nie stwierdzono istotnych interakcji w badaniach specyficznych Niski Standardowe postępowanie

Przedstawiona tabela zawiera najważniejsze interakcje ondansetronu z innymi lekami, z uwzględnieniem mechanizmu interakcji, jej opisu, poziomu istotności klinicznej oraz zaleceń dotyczących postępowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje oznaczone jako wysokiego i bardzo wysokiego poziomu istotności, które mogą wymagać modyfikacji terapii lub ścisłego monitorowania stanu pacjenta.9

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl