ginekomastia
Ginekomastia to łagodne powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn, spowodowane najczęściej zaburzeniem równowagi hormonalnej między estrogenami a androgenami. Występuje u około 30-70% zdrowych mężczyzn w różnych okresach życia: u noworodków (wpływ estrogenów matki), w okresie dojrzewania (przejściowa fizjologiczna ginekomastia) oraz u starszych mężczyzn (związana ze spadkiem poziomu testosteronu).
Ginekomastię klasyfikuje się jako fizjologiczną lub patologiczną. Przyczyny patologiczne obejmują zaburzenia endokrynologiczne (m.in. hipogonadyzm, nadczynność tarczycy), nowotwory wydzielające estrogeny, choroby wątroby i nerek, a także stosowanie niektórych leków (m.in. spironolakton, leki przeciwpsychotyczne, inhibitory konwertazy angiotensyny, antagonisty receptora H2).
Diagnostyka ginekomastii obejmuje badanie fizykalne, badania laboratoryjne (m.in. poziomy testosteronu, estradiolu, LH, FSH, TSH), badania obrazowe (USG, mammografia) oraz w wybranych przypadkach biopsję dla wykluczenia raka piersi. Leczenie zależy od przyczyny – może obejmować odstawienie wywołującego lek, leczenie choroby podstawowej, farmakoterapię (tamoksyfen, inhibitory aromatazy) lub w przypadkach długotrwałej ginekomastii – leczenie chirurgiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Decapeptyl Depot 3,75 mg
Profil bezpieczeństwa Decapeptyl Depot (3,75 mg tryptoreliny) opiera się na danych z badań klinicznych i monitoringu po wprowadzeniu do obrotu. U mężczyzn najczęstsze działania niepożądane wynikają z farmakologicznego efektu agonisty GnRH, obejmując zaburzenia wzwodu (44%), uderzenia gorąca (41%) oraz utratę popędu płciowego (40%). Początkowy wzrost testosteronu może wywołać tumor flare u ≤5% pacjentów, manifestujący się nasileniem objawów układu moczowego (<2%) i bólem przerzutów (5%), ustępującym w 1-2 tygodnie. Rzadko obserwuje się niedrożność cewki moczowej lub ucisk przerzutów na rdzeń kręgowy. Długotrwała terapia wiąże się z utratą masy kostnej, potencjalnie prowadzącą do osteoporozy, z odwracalnym zmniejszeniem masy istoty gąbczastej kości w ciągu 6-9 miesięcy po zakończeniu leczenia. Reakcje anafilaktyczne są bardzo rzadkie. U kobiet działania niepożądane wynikają głównie ze spadku estrogenów i obejmują uderzenia gorąca (60%), ból głowy (20%), suchość pochwy (19%) oraz depresję (4%). Początkowo może wystąpić zaostrzenie objawów endometriozy (≥10%) i różne typy krwawień z dróg rodnych w pierwszym miesiącu terapii. Podobnie jak u mężczyzn, obserwuje się odwracalną utratę masy kostnej.
agonista GnRH, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, dyspareunia, endometrioza, estradiol, ginekomastia, hiperandrogenizm, krwawienie międzymiesiączkowe, nadwrażliwość, niedrożność cewki moczowej, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, parestezja, pokrzywka, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, suchość pochwy, supresja hormonalna, testosteron, tryptorelina, tumor flare, ucisk rdzenia kręgowego, uderzenie gorąca, utrata masy kostnej, zaburzenie wzwodu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vilpin 10 mg
Lek Vilpin, zawierający amlodypinę benzenosulfonian w dawkach 5 mg i 10 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek oraz zmęczenie. Rzadziej występują zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość), metaboliczne (hiperglikemia), psychiczne (depresja, zmiany nastroju, bezsenność, splątanie), neurologiczne (drżenie, neuropatia obwodowa, zaburzenia pozapiramidowe), kardiologiczne (zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego), naczyniowe (niedociśnienie, zapalenie naczyń), oddechowe (duszność, kaszel), żołądkowo-jelitowe (wymioty, zapalenie trzustki), wątrobowe (zapalenie wątroby, cholestaza), skórne (łysienie, plamica, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), mięśniowo-szkieletowe (kurcze mięśni, ból stawów), moczowe (zaburzenia mikcji) oraz rozrodcze (impotencja, ginekomastia). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z niektórymi reakcjami o nieznanej częstości.
amlodypiny benzenosulfonian, ból brzucha, cholestaza, cukrzyca, diplopia, dysfagia, działanie niepożądane amlodypiny, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, małopłytkowość, migotanie przedsionków, monitorowanie działań niepożądanych, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezja, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, splątanie, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie mikcji, zaburzenie pozapiramidowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Livazo 2 mg
Pitawastatyna, dostępna w postaci tabletek powlekanych (Livazo), jest statyną stosowaną w leczeniu dyslipidemii. W badaniach klinicznych mniej niż 4% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, z najczęstszym objawem w postaci bólów mięśni. Podwyższone stężenie kinazy keratynowej przekraczające 3-krotnie górną granicę normy (GGN) wystąpiło u 1,8% pacjentów, a wartości ≥10-krotne z towarzyszącymi skurczami mięśni rzadko (0,04% przy dawce 4 mg). Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia neurologiczne (często bóle głowy, niezbyt często zawroty głowy, zaburzenia smaku, senność), pokarmowe (często zaparcia, biegunki, nudności), wątrobowe (niezbyt często podwyższone aminotransferazy, rzadko żółtaczkę cholestatyczną) oraz mięśniowo-szkieletowe (często bóle mięśni i stawów, rzadko miopatię i rabdomiolizę). W populacji pediatrycznej działania niepożądane są podobne do dorosłych, z częstością przerwania leczenia poniżej 3%.
bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból języka, ból mięśni, ból stawu, cukrzyca, częstomocz, dysfunkcja wątroby, dyslipidemia, ginekomastia, hipoestezja, immunozależna miopatia martwicza, jadłowstręt, kinaza keratynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nieprawidłowa czynność wątroby, niestrawność, nudność, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pitawastatyna, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, rabdomioliza, rumień, skurcz mięśnia, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, suchość w ustach, szum w uszach, wymioty, zaburzenie ostrości widzenia, zaburzenie smaku, zaparcie, zawrót głowy, zespół toczniopodobny, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Calipra 20 mg
W badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów stosujących atorwastatynę (n=8755) lub placebo (n=7311) przez średnio 53 tygodnie, odsetek przerwań terapii wyniósł odpowiednio 5,2% i 4,0%. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zaburzenia czynności wątroby (0,8% pacjentów z klinicznie istotnym wzrostem aminotransferaz >3x GGN), podwyższona aktywność kinazy kreatynowej (2,5% z >3x GGN, 0,4% z >10x GGN), bóle mięśniowe, stawowe oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. Wśród rzadkich, ale poważnych działań wymienia się rabdomiolizę, immunozależną miopatię martwiczą oraz ciężkie reakcje alergiczne, w tym anafilaksję. Profil bezpieczeństwa u pacjentów pediatrycznych (10-17 lat) był zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na rozwój i dojrzewanie płciowe.
anafilaksja, atorwastatyna, badanie czynnościowe wątroby, cholestaza, ginekomastia, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie mięśni, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Panzol Pro 20 mg
Produkt leczniczy Panzol Pro zawiera pantoprazol sodowy półtorawodny w dawce 20 mg w formie tabletek dojelitowych. Działania niepożądane pantoprazolu występują u około 5% pacjentów i obejmują szeroki zakres układów i narządów. Wśród hematologicznych działań niepożądanych, o częstości nieznanej, odnotowano agranulocytozę, małopłytkowość, leukopenię oraz pancytopenię. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, również mają częstość nieznaną, wymagając natychmiastowej interwencji. Pantoprazol może powodować hiperlipidemię, zmiany masy ciała oraz zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiponatremia, hipomagnezemia, hipokalcemia i hipokaliemia, z których hipokalcemia i hipokaliemia mogą być powiązane z hipomagnezemią.
agranulocytoza, biegunka, bilirubina, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, dezorientacja, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omamy, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, pokrzywka, polip żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień, rumień wielopostaciowy, splątanie, suchość jamy ustnej, świąd, tabletka dojelitowa, toczeń rumieniowaty, toksyczna nekroliza naskórka, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka skórna, wzdęcie, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zaparcie, zawrót głowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, złamanie kości nadgarstka, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kamiren 2 mg
Lek Kamiren zawierający doksazosynę (dawki 2 mg i 4 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować w trakcie terapii. Do często występujących należą zawroty głowy, ból głowy, senność oraz objawy ze strony układu naczyniowego, takie jak niedociśnienie ortostatyczne i obrzęki. Ponadto obserwuje się dolegliwości ze strony układu oddechowego (zapalenie oskrzeli, kaszel, duszność) i pokarmowego (ból brzucha, niestrawność, suchość błony śluzowej jamy ustnej, nudności). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego, w tym kołatanie serca, tachykardię, dławicę piersiową, zawał mięśnia sercowego oraz omdlenia, a także na ryzyko śródoperacyjnego zespołu wiotkiej tęczówki u pacjentów poddawanych operacji zaćmy. W trakcie leczenia mogą wystąpić także zaburzenia laboratoryjne, takie jak hipokaliemia, hipoglikemia oraz podwyższone enzymy wątrobowe, a bardzo rzadko leukopenia, małopłytkowość i niedokrwistość.
cholestaza, dławica piersiowa, dna moczanowa, doksazosyna mezylan, enzymy wątrobowe, ginekomastia, gospodarka wodna, hipoglikemia, hipokaliemia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, kołatanie serca, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, obrzęk krtani, parestezje, priapizm, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia akomodacji, zaburzenia mikcji, zaburzenia wątroby, zaćma, zakażenie dróg moczowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół wiotkiej tęczówki, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pantoprazol Krka 20 mg
Pantoprazol Krka 20 mg w formie tabletek dojelitowych wykazuje działania niepożądane u około 5% pacjentów. Najczęściej obserwuje się polipy dna żołądka (łagodne) oraz biegunkę, natomiast niezbyt często występują nudności, wymioty, uczucie pełności, wzdęcia, zaparcia, suchość w jamie ustnej oraz ból i dyskomfort w jamie brzusznej. Częstość występowania innych działań niepożądanych klasyfikuje się od rzadkich do bardzo rzadkich, a także o nieznanej częstości, w tym poważne zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia), reakcje anafilaktyczne, hipomagnezemia, hipokalcemia i hipokaliemia, które mogą prowadzić do powikłań takich jak skurcze mięśni. Ponadto, obserwuje się zaburzenia psychiczne (depresja, dezorientacja, omamy), bóle głowy, zawroty głowy, zaburzenia smaku oraz parestezje.
agranulocytoza, biegunka, ból głowy, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, tabletki dojelitowe, toczeń rumieniowaty, uszkodzenie hepatocytów, wstrząs anafilaktyczny, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zawrót głowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gabapentin Teva 100 mg
Gabapentin Teva w dawce 100 mg, stosowany w monoterapii i terapii wspomagającej padaczkę oraz ból neuropatyczny, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do bardzo częstych (≥1/10) należą zakażenia wirusowe, zaburzenia neurologiczne takie jak senność, zawroty głowy, ataksja oraz objawy ogólne jak uczucie zmęczenia i gorączka. Często obserwuje się także leukopenię, zaburzenia psychiczne (wrogość, splątanie, depresja, lęk), zaburzenia widzenia i zawroty głowy, a także objawy ze strony układu oddechowego i przewodu pokarmowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy odstawienia pojawiające się zwykle w ciągu 48 godzin po przerwaniu terapii, takie jak niepokój, bezsenność, nudności, drżenia i depresja, co wskazuje na konieczność stopniowego odstawiania leku przez co najmniej tydzień.
ataksja, ból neuropatyczny, depresja oddechowa, dysfagia, dystonia, fosfokinaza kreatynowa, gabapentyna, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, kinaza kreatynowa, leukopenia, małopłytkowość, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk uogólniony, oczopląs, ostra niewydolność nerek, padaczka, parestezje, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, schyłkowa niewydolność nerek, szum uszny, toksyczna nekroliza naskórka, uzależnienie lekowe, zaburzenia widzenia, zakażenie dróg moczowych, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie ucha środkowego, zespół DRESS, zespół nadwrażliwości, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atrox 80 mg
W badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych atorwastatyną przez średnio 53 tygodnie, 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3 razy GGN u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (>3 razy GGN u 2,5%, a >10 razy GGN u 0,4%). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (wiek 10-17 lat) był zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie. Wśród działań niepożądanych wyróżniono m.in. zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hipoglikemia), neurologiczne (neuropatia obwodowa, miastenia), immunologiczne (reakcje alergiczne, anafilaksja), oraz mięśniowo-szkieletowe (miopatia, rabdomioliza). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko poważnych zaburzeń czynności wątroby oraz rabdomiolizy, które mogą prowadzić do niewydolności narządowej.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, czynność wątroby, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, mioglobina, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, podwyższenie aktywności aminotransferaz, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenie mięśniowe, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramlolan 2,5 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Ramlolan, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (bloker kanałów wapniowych), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Ramipryl może powodować uporczywy suchy kaszel, obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemię, niewydolność nerek i wątroby, zapalenie trzustki, neutropenię/agranulocytozę oraz poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe, takie jak udar mózgu i zawał mięśnia sercowego. Amlodypina najczęściej wywołuje objawy ze strony układu nerwowego i naczyniowego, takie jak senność, zawroty głowy, kołatanie serca, obrzęki obwodowe oraz nagłe zaczerwienienie twarzy. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), co ułatwia ocenę ryzyka u poszczególnych pacjentów.
agranulocytoza, arytmia, astenia, białkomocz, bloker kanałów wapniowych, ból głowy, bradykardia, dławica piersiowa, duszność, eozynofilia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kołatanie serca, leukopenia, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, pancytopenia, parestezja, podwójne widzenie, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, stan splątania, suchy kaszel, szum uszny, tachykardia, trombocytopenia, udar mózgu, uszkodzenie hepatocytów, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Apo-Atorva 20 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Apo-Atorva, wykazuje profil działań niepożądanych potwierdzony badaniami klinicznymi na 16 066 pacjentach, z czego 8755 otrzymywało atorwastatynę przez średnio 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie leczonej, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zapalenia błony śluzowej nosa i gardła, bóle mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, wzdęcia), a także podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy >3x GGN u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (CK >3x GGN u 2,5%, a >10x GGN u 0,4%). Działania te miały przeważnie charakter łagodny i odwracalny. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują rabdomiolizę (<1/1000), zagrażającą życiu miopatię z objawami bólu mięśni, osłabienia, podwyższonej CK (>10x GGN) i mioglobinurii, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mioglobinuria, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kandesar 8 mg
Lek Kandesar, zawierający kandesartan cyleksetylu w dawkach 8 mg i 16 mg, jest wskazany do leczenia samoistnego nadciśnienia tętniczego u dorosłych oraz dzieci i młodzieży w wieku 6-18 lat. Ponadto znajduje zastosowanie w terapii niewydolności serca z frakcją wyrzutową lewej komory ≤ 40%, szczególnie u pacjentów nietolerujących inhibitorów ACE lub jako terapia uzupełniająca u osób z utrzymującymi się objawami niewydolności serca, które nie tolerują antagonistów receptora mineralokortykoidowego. Tabletki są dostępne w formie podzielnej, co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki. Lek zawiera laktozę jednowodną (105,85 mg w dawce 8 mg i 74,155 mg w dawce 16 mg), co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy.
antagonista receptora angiotensyny II, antagonista receptora mineralokortykoidowego, dysfagia, frakcja wyrzutowa lewej komory, ginekomastia, gospodarka potasowa, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kandesartan cyleksetylu, kaszel, kreatynina, laktoza jednowodna, leczenie skojarzone, lek hipotensyjny, lek przeciwnadciśnieniowy, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, potas w surowicy, przewlekła choroba nerek, samoistne nadciśnienie tętnicze, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności skurczowej lewej komory - Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi u mężczyzn – Patofizjologia i mechanizm
Rak piersi u mężczyzn (MBC) stanowi około 0,5-1% wszystkich przypadków raka piersi i typowo diagnozowany jest u pacjentów w wieku 60-70 lat. Patogeneza MBC różni się od raka piersi u kobiet, obejmując mutacje genów naprawy DNA (BRCA1/2, CHEK2, PTEN, PALB2), zaburzenia hormonalne z przewagą estrogenów nad androgenami oraz specyficzne zmiany genetyczne, takie jak mutacje somatyczne w PIK3CA (36%) i GATA3 (15%) oraz amplifikacje MDM2 (13%). Zespół Klinefeltera znacząco zwiększa ryzyko MBC (20-60-krotnie), podobnie jak choroby wątroby, jąder, otyłość i ekspozycja na estrogeny. Histologicznie dominującym typem jest inwazyjny rak przewodowy (85-90%), z wysoką ekspresją receptorów hormonalnych: ER (90%) i PR (81%), co ma kluczowe znaczenie dla terapii hormonalnej. W przeciwieństwie do kobiet, nadekspresja HER2 jest rzadsza, a rola receptora androgenowego (AR) i czynnika GATA3 wskazuje na unikalne mechanizmy molekularne MBC.
agonista GnRH, amplifikacja MDM2, aromatyzacja androgenów, fibroblasty związane z rakiem, geny naprawy DNA, ginekomastia, hiperplazja przewodowa, inhibitor aromatazy, inhibitor PARP, inwazyjny rak przewodowy, inwazyjny rak zrazikowy, macierz pozakomórkowa, marskość wątroby, mutacja BRCA, mutacja PIK3CA, nadekspresja HER2, naprawa DNA, orchidektomia, rak piersi u mężczyzn, rak przerzutowy, receptor androgenowy, receptor estrogenowy, receptor glikokortykoidowy, receptor progesteronowy, ryzyko raka piersi, tamoksyfen, zaburzenia hormonalne, zespół Klinefeltera - Leksykon leków
Działania niepożądane – Darunavir Synoptis 75 mg
Darunavir Synoptis, dostępny w dawkach 75 mg, 150 mg, 300 mg oraz 600 mg, jest stosowany w terapii przeciwretrowirusowej, najczęściej w skojarzeniu z rytonawirem. W badaniach klinicznych obejmujących 2613 pacjentów wcześniej leczonych, przy dawce 600/100 mg dwa razy na dobę, odnotowano działania niepożądane u 51,3% pacjentów podczas średniego czasu terapii wynoszącego 95,3 tygodnia. Najczęstsze działania niepożądane to biegunka, nudności, wysypka, ból głowy i wymioty. Ciężkie działania niepożądane obejmowały ostrą niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość oraz martwicę kości. Profil bezpieczeństwa przy dawce 800/100 mg raz na dobę u pacjentów nieleczonych wcześniej był podobny, z wyjątkiem częstszych, głównie łagodnych nudności. Występują również zaburzenia metaboliczne, takie jak cukrzyca, hipertriglicerydemia i hiperlipidemia, a także zaburzenia psychiczne i neurologiczne, w tym bezsenność, ból głowy i neuropatie obwodowe.
cytolityczne zapalenie wątroby, darunawir z rytonawirem, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, inhibitor proteazy, insulinooporność, lek przeciwretrowirusowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, stłuszczenie wątroby, wirus opryszczki, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gasprid 5 mg
Gasprid (cyzapryd) w dawkach 5 mg i 10 mg, stosowany jako prokinetyk, może wywoływać szereg działań niepożądanych, z których najistotniejsze klinicznie są poważne zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT oraz zagrażające życiu arytmie komorowe, takie jak torsades de pointes, częstoskurcz komorowy i migotanie komór. Ryzyko tych powikłań jest szczególnie wysokie u pacjentów z czynnikami predysponującymi, takimi jak jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4, choroby serca w wywiadzie oraz zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipomagnezemia) czy bradykardia. Poza układem sercowo-naczyniowym, cyzapryd może powodować często występujące objawy żołądkowo-jelitowe (przemijające kurcze brzucha, burczenie, biegunka) oraz reakcje nadwrażliwości skórnej (wysypka, pokrzywka, świąd). Dolegliwości neurologiczne, takie jak bóle i zawroty głowy, są zwykle łagodne i przemijające, a częste oddawanie moczu jest efektem zależnym od dawki.
arytmia, biegunka, ból głowy, bradykardia, burczenie w brzuchu, cholestaza, choroba serca, cyzapryd, częste oddawanie moczu, częstoskurcz komorowy, drgawki, działanie proarytmogenne, działanie prokinetyczne, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP 3A4, komorowe zaburzenia rytmu serca, kurcze brzucha, migotanie komór, mlekotok, objawy pozapiramidowe, perystaltyka przewodu pokarmowego, pokrzywka, skurcz oskrzeli, świąd, torsades de pointes, układ pozapiramidowy, wydłużenie odstępu QT, wysypka skórna, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – ApoSuprid 400 mg
ApoSuprid (amisulpryd) jest lekiem przeciwpsychotycznym, którego działania niepożądane najczęściej dotyczą układu nerwowego, ze szczególnym uwzględnieniem objawów pozapiramidowych występujących bardzo często (≥1/10), takich jak drżenie, sztywność, hipokineza, nadmierne ślinienie, akatyzja i dyskineza. Objawy te są zwykle łagodne przy dawkach 50-300 mg/dobę i mogą ustępować po zastosowaniu leków przeciwparkinsonowskich. Często obserwuje się także ostrą dystonię i senność. Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, agranulocytoza, wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes oraz żylna choroba zakrzepowo-zatorowa. Amisulpryd często powoduje hiperprolaktynemię, co może skutkować mlekotokiem, zaburzeniami miesiączkowania, ginekomastią i zaburzeniami erekcji. Niezbyt często obserwuje się leukopenię, neutropenię, hiperglikemię, hiponatremię, a także zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak bradykardia i niedociśnienie tętnicze.
agranulocytoza, akatyzja, amisulpryd, bradykardia, częstoskurcz komorowy, dyskineza, ginekomastia, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipokineza, hiponatremia, kręcz szyi, lek przeciwparkinsonowski, leukopenia, migotanie komór, mlekotok, nadmierne ślinienie, nadwrażliwość na światło, napad padaczkowy, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, osteopenia, osteoporoza, ostra dystonia, podwyższenie enzymów wątrobowych, pokrzywka, późna dyskineza, prolaktynoma, rabdomioliza, SIADH, szczękościsk, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychotyczne, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatrzymanie moczu, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia, zespół odstawienia u noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Agastin 20 mg 20 mg
Omeprazol, substancja czynna Agastin 20 mg, wykazuje dobrze poznany profil bezpieczeństwa, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi występującymi u 1-10% pacjentów, takimi jak bóle głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia oraz nudności i wymioty. Należy zwrócić szczególną uwagę na rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu ciężkie reakcje skórne (SCAR), w tym zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczną rozpływną martwicę naskórka (TEN), zespół DRESS oraz ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP). Działania niepożądane nie wykazują zależności od dawki i zostały zidentyfikowane zarówno w badaniach klinicznych, jak i w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu. Wśród innych rzadkich działań wymienia się leukopenię, trombocytopenię, agranulocytozę, hiponatremię, hipomagnezemię, zaburzenia psychiczne, zapalenie wątroby, zapalenie nerek oraz zwiększone ryzyko złamań osteoporotycznych.
agranulocytoza, ból brzucha, ból głowy, ciężkie skórne działania niepożądane, encefalopatia wątrobowa, fotowrażliwość, ginekomastia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadżerkowe zapalenie przełyku, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, polip żołądka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty, toksyczna rozpływna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie cewkowo-śródmiąższowe, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tribux 100 mg
Tribux, zawierający 100 mg trimebutyny maleinianu, jest stosowany w leczeniu zaburzeń jelitowych, jednak jego stosowanie wiąże się z występowaniem licznych działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia układu nerwowego, takie jak senność, ospałość, uczucie zmęczenia, zawroty głowy, bóle głowy oraz apatia, występujące u 1-10% pacjentów, co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Ze strony przewodu pokarmowego często pojawiają się suchość w jamie ustnej, zaburzenia smaku, biegunka, niestrawność, bóle nadbrzusza, nudności, wymioty, zaparcia oraz uczucie pragnienia. Rzadziej, ale istotnie, mogą wystąpić reakcje skórne, w tym wysypka (0,1-1%), a bardzo rzadko poważne zmiany, takie jak rumień wielopostaciowy, wymagający natychmiastowego odstawienia leku.
aktywność enzymów wątrobowych, aminotransferaza, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, charakterystyka produktu leczniczego, dysgeuzja, ginekomastia, klasyfikacja MedDRA, mastalgia, monitorowanie działań niepożądanych, niestrawność, nudność, parestezja, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, senność, suchość jamy ustnej, trimebutyna maleinian, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie menstruacji, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie smaku, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądka i jelit, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Helicid Control 10 mg
Omeprazol, substancja czynna leku Helicid Control, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej (1-10%) obserwuje się bóle głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunkę, wzdęcia oraz nudności i wymioty, które zwykle mają charakter przemijający. Rzadkie, ale poważne działania obejmują ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna rozpływna martwica naskórka (TEN), zespół DRESS oraz ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), wymagające natychmiastowego przerwania terapii. Omeprazol może także powodować zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza, pancytopenia), hiponatremię, hipomagnezemię, a także objawy neurologiczne (bezsenność, pobudzenie, splątanie, depresja, agresja, omamy), co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z chorobami współistniejącymi i osób starszych.
agranulocytoza, ciężkie skórne działania niepożądane, encefalopatia, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość na światło, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omeprazol, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie cewkowo-śródmiąższowe, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosufy 40 mg
Rozuwastatyna (Rosufa) wykazuje profil działań niepożądanych głównie łagodnych i przemijających, z mniej niż 4% pacjentów przerywających terapię z powodu niepożądanych efektów. Częstość działań niepożądanych jest dawkozależna, a najczęściej zgłaszane objawy (≥1/100 do <1/10) to ból głowy, zawroty głowy, zaparcia, nudności, ból brzucha, bóle mięśni, osłabienie oraz cukrzyca, której ryzyko wzrasta przy czynnikach ryzyka takich jak glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², podwyższone triglicerydy i nadciśnienie tętnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane mięśniowo-szkieletowe, zwłaszcza przy dawkach powyżej 20 mg, obejmujące bóle mięśni, miopatię, zapalenie mięśni oraz rzadko rabdomiolizę z możliwą ostrą niewydolnością nerek. Wzrost aktywności kinazy kreatynowej, zwykle łagodny i przemijający, wymaga przerwania leczenia przy wartości >5 x GGN.
aminotransferaza, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, choroba ścięgien, cukrzyca, dysfagia, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie, ostra niewydolność nerek, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, stężenie glukozy we krwi, triglicerydy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zerwanie mięśni, zespół podobny do tocznia, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Norvasc 5 mg
Amlodypina, będąca antagonistą kanałów wapniowych, jest szeroko stosowana w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz choroby wieńcowej. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane o różnej częstości występowania, od bardzo częstych (≥ 1/10) do bardzo rzadkich (< 1/10 000). Najczęściej obserwowane objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęki okolicy kostek oraz zmęczenie. Działania niepożądane mogą dotyczyć różnych układów, w tym hematologicznego (leukopenia, małopłytkowość), immunologicznego (reakcje alergiczne), neurologicznego (drżenia, parestezje, zespół pozapiramidowy), sercowo-naczyniowego (arytmie, zawał serca), a także skórnego (wysypki, zespół Stevensa-Johnsona) i wątrobowego (zapalenie wątroby, żółtaczka). Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje skórne, poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe oraz zmiany w parametrach wątrobowych, które mogą wymagać natychmiastowego odstawienia leku i intensywnego leczenia.
antagonista wapnia, arytmia serca, badanie diagnostyczne, choroba wieńcowa, diplopia, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, fotowrażliwość, ginekomastia, hiperglikemia, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, szum uszny, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawał serca, zespół Lyella, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nolpaza 20 mg tabletki dojelitowe 20 mg
Podczas terapii pantoprazolem (Nolpaza 20 mg) działania niepożądane występują u około 5% pacjentów. Najczęściej obserwuje się polipy dna żołądka (bardzo często, ≥1/10), a także zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak biegunka, nudności, wymioty, uczucie pełności, wzdęcia, zaparcia, suchość w jamie ustnej oraz ból brzucha (często, ≥1/100 do <1/10). Niezbyt często występują zaburzenia metaboliczne (hiperlipidemia), zaburzenia snu, bóle głowy, zawroty głowy, wysypki skórne, złamania kości biodrowej, nadgarstka lub kręgosłupa oraz podwyższenie enzymów wątrobowych. Rzadko obserwuje się poważne reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella, zespół DRESS), mikroskopowe zapalenie jelita grubego, uszkodzenie hepatocytów, żółtaczkę, niewydolność wątroby, zaburzenia widzenia oraz agranulocytozę. Częstość nieznana obejmuje m.in. nadwrażliwość, małopłytkowość, leukopenię, pancytopenię, hiponatremię, hipomagnezemię, hipokalemię, hipokalcyemię, dezorientację, omamy, splątanie, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek oraz ginekomastię.
agranulocytoza, badanie kliniczne, biegunka, bilirubina, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, depresja, dezorientacja, enzymy wątrobowe, eozynofilia, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kurcz mięśni, leukopenia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, morfologia krwi, niewydolność hepatocytów, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, osteoporoza, pancytopenia, pantoprazol, parametry wątrobowe, parestezja, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, splątanie, toczeń rumieniowaty, toksyczna nekroliza naskórka, uszkodzenie hepatocytów, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie snu, zaparcia, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Krka 30 mg
Atorvastatin Krka, dostępny w dawkach 30 mg, 60 mg i 80 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie atorwastatyny versus 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, hiperglikemię, bóle mięśniowo-szkieletowe, podwyższone wartości enzymów wątrobowych oraz zwiększoną aktywność kinazy kreatynowej (CK). Istotne klinicznie podwyższenie aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a podwyższenie CK (>3x GGN) u 2,5%, z czego 0,4% miało wartości >10x GGN, co wymaga monitorowania ze względu na ryzyko rabdomiolizy. Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, cukrzyca, dyspepsja, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, płytka krwi, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, szum uszny, tendinopatia, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Torvalipin 20 mg
Na podstawie danych z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych atorwastatyną (Torvalipin) przez średnio 53 tygodnie, 5,2% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, reakcje alergiczne, hiperglikemia, bóle głowy, bóle mięśni i zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Istotne klinicznie podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3 razy GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (>3 razy GGN) u 2,5%, z czego 0,4% miało znaczne podwyższenie (>10 razy GGN). Zmiany te były przeważnie łagodne i odwracalne. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (10-17 lat) był podobny do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe.
anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, cukrzyca, depresja, dyspepsja, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia gravis, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenie seksualne, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cardura XL 8 mg
Cardura XL, zawierająca doksazosynę w dawkach 4 mg i 8 mg, jest lekiem o zmodyfikowanym uwalnianiu, który może wywoływać liczne działania niepożądane, szczególnie w układzie sercowo-naczyniowym, neurologicznym, pokarmowym oraz moczowo-płciowym. Najczęściej obserwuje się niedociśnienie tętnicze i ortostatyczne (≥1/100 do <1/10), kołatanie serca, tachykardię, zawroty głowy, ból głowy, senność, ból brzucha, niestrawność, suchość w jamie ustnej, nudności, zapalenie pęcherza oraz nietrzymanie moczu. Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak dławica piersiowa, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, niedrożność przewodu pokarmowego czy zaburzenia rytmu serca. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko śródoperacyjnego zespołu wiotkiej tęczówki podczas operacji zaćmy u pacjentów leczonych antagonistami receptorów α1-adrenergicznych, w tym doksazosyną.
antagonista receptorów alfa-adrenergicznych, arytmia serca, ból brzucha, bradykardia, dławica piersiowa, doksazosyna, duszność, dyzuria, ginekomastia, impotencja, kołatanie serca, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedrożność przewodu pokarmowego, niestrawność, nietrzymanie moczu, nocturia, parestezja, priapizm, skurcz oskrzeli, tachykardia, udar naczyniowy mózgu, wielomocz, wsteczna ejakulacja, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherza, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół wiotkiej tęczówki, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvasterol 40 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Atorvasterol, wykazuje dobrze udokumentowany profil działań niepożądanych, potwierdzony badaniami klinicznymi na 16 066 pacjentach przez średnio 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie leczonej atorwastatyną versus 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu mięśniowo-szkieletowego (bóle mięśni, miopatia, rabdomioliza), wątroby (istotne klinicznie wzrosty aktywności aminotransferaz >3x GGN u 0,8% pacjentów) oraz układu immunologicznego (reakcje alergiczne, w tym bardzo rzadkie anafilaksje). Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej >3x GGN wystąpiło u 2,5% pacjentów, a >10x GGN u 0,4%, co wiąże się z ryzykiem rabdomiolizy i uszkodzenia nerek. W populacji pediatrycznej (249 dzieci) profil działań niepożądanych jest zbliżony do dorosłych, jednak dane dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa są ograniczone.
aminotransferaza, Atorvasterol, atorwastatyna, cholestaza, cukrzyca, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Egiramlon 10 mg + 10 mg
Egiramlon, zawierający ramipryl i amlodypinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Ramipryl jest związany z ryzykiem uporczywego suchego kaszlu, niedociśnienia, obrzęku naczynioruchowego, hiperkaliemii, zaburzeń czynności nerek i wątroby, zapalenia trzustki oraz poważnych reakcji hematologicznych, takich jak neutropenia, agranulocytoza i pancytopenia. Amlodypina najczęściej powoduje senność, zawroty głowy, bóle głowy, kołatanie serca, obrzęki obwodowe i zmęczenie. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo często (>1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), co ułatwia ocenę ryzyka u poszczególnych pacjentów. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, oraz na obrzęk naczynioruchowy, który może prowadzić do niedrożności dróg oddechowych i zgonu.
agranulocytoza, dławica piersiowa, eozynofilia, ginekomastia, hiperkaliemia, inhibitor ACE, kołatanie serca, małopłytkowość, neuropatia obwodowa, niedokrwistość hemolityczna, objaw Raynauda, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, ramipryl i amlodypina, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, uderzenie gorąca, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie pozapiramidowe, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby cholestatyczne, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olamide 10 mg
Metoklopramid, substancja czynna preparatu Olamide w dawce 10 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się zaburzenia układu nerwowego, w tym bardzo często senność (>10% pacjentów) oraz często występujące zaburzenia pozapiramidowe, takie jak parkinsonizm i akatyzja, szczególnie u dzieci, młodych dorosłych oraz przy przekroczeniu dawki. Niezbyt często pojawiają się dystonia, dyskineza i obniżony poziom świadomości, a rzadko drgawki, zwłaszcza u pacjentów z padaczką. Z nieznaną częstością mogą wystąpić dyskineza późna oraz złośliwy zespół neuroleptyczny. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się niezbyt często bradykardię, a z nieznaną częstością poważne zaburzenia rytmu, takie jak blok przedsionkowo-komorowy, wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes, szczególnie po podaniu dożylnym. Często występuje niedociśnienie tętnicze, a rzadziej reakcje anafilaktyczne, wstrząs oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak methemoglobinemia i sulfhemoglobinemia.
akatyzja, astenia, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, brak miesiączki, depresja, dezorientacja, drgawki, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, ginekomastia, guz chromochłonny, hiperprolaktynemia, methemoglobinemia, metoklopramid, mlekotok, myśli samobójcze, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, omamy, omdlenie, ostre nadciśnienie tętnicze, padaczka, parkinsonizm, reakcja anafilaktyczna, senność, splątanie, sulfhemoglobinemia, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zahamowanie zatokowe, zatrzymanie akcji serca, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Doxar 1 mg
Mezylan doksazosyny (Doxar) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania i układów narządów. Najczęściej obserwowane działania obejmują zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak niedociśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne oraz tachykardię, a także objawy neurologiczne, w tym zawroty głowy, bóle głowy i senność. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu czy zaburzenia czynności wątroby, które wymagają pilnej diagnostyki i modyfikacji terapii. Dodatkowo, działania niepożądane obejmują infekcje dróg oddechowych i moczowych, reakcje alergiczne, zaburzenia metaboliczne, psychiczne, okulistyczne, ucha i błędnika, a także objawy ze strony układu oddechowego, żołądkowo-jelitowego, mięśniowo-szkieletowego oraz układu rozrodczego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, które może prowadzić do omdleń i upadków, zwłaszcza u osób starszych, oraz na możliwość wystąpienia śródoperacyjnego zespołu wiotkiej tęczówki u pacjentów poddawanych operacji zaćmy.
arytmia serca, ból głowy, częstomocz, dławica piersiowa, dyzuria, ginekomastia, hipoglikemia, hipokaliemia, kołatanie serca, krwiomocz, mezylan doksazosyny, morfologia krwi, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie obwodowe, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, obrzęk krtani, priapizm, reakcja alergiczna, skaza moczanowa, skurcz oskrzeli, szum w uszach, tachykardia, udar naczyniowy mózgu, wielomocz, wsteczna ejakulacja, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia mózgowo-naczyniowe, zakażenie dróg moczowych, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherza, zapalenie wątroby, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zespół wiotkiej tęczówki, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Finpros 5 mg 5 mg
Finpros 5 mg (finasteryd) jest związany z szeregiem działań niepożądanych, które wymagają uważnej obserwacji lekarza. Najczęściej występujące efekty to impotencja oraz zmniejszenie libido, pojawiające się głównie na początku terapii i zwykle ustępujące samoistnie. Częstość działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), z wieloma zdarzeniami o nieznanej częstości. Do istotnych działań należą reakcje nadwrażliwości (w tym obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia psychiczne (depresja, niepokój), palpitacje, podwyższenie enzymów wątrobowych, wysypki, świąd, zaburzenia wytrysku, tkliwość i powiększenie piersi oraz zmniejszona objętość wytrysku. Zgłaszano również przypadki raka piersi u mężczyzn, co wymaga dalszych badań i monitorowania zmian w tkance piersiowej.
antygen PSA, biopsja igłowa, ból jąder, depresja, doksazosyna, enzymy wątrobowe, finasteryd, Finpros, ginekomastia, hematospermia, impotencja, niepłodność męska, obniżone libido, obniżony popęd płciowy, obrzęk naczynioruchowy, palpitacje, pokrzywka, rak gruczołu krokowego, rak piersi u mężczyzn, rak wewnątrztorebkowy, reakcja nadwrażliwości, skala Gleasona, świąd, tkliwość piersi, wysypka, zaburzenia erekcji, zaburzenia wytrysku - Leksykon substancji czynnych
Promazyna – Właściwości farmakodynamiczne
Promazyna, neuroleptyk z grupy alifatycznych pochodnych fenotiazyny (kod ATC N05AA03), wykazuje umiarkowane działanie uspokajające i przeciwpsychotyczne. Jej podstawowy mechanizm polega na antagonizmie receptorów dopaminergicznych, co hamuje przekaźnictwo dopaminergiczne w układzie limbicznym i nigrostriatalnym, skutkując efektami przeciwpsychotycznymi i przeciwwymiotnymi. Dodatkowo, promazyna blokuje receptor 5-HT2, co może przyczyniać się do efektów przeciwlękowych, oraz receptor adrenergiczny α1, co wiąże się z ryzykiem ortostatycznych spadków ciśnienia. Substancja wykazuje także działanie anticholinergiczne (blokada receptorów muskarynowych) i przeciwhistaminowe (antagonizm receptorów H1), co odpowiada za objawy takie jak suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, sedację oraz potencjalny przyrost masy ciała.
działanie anticholinergiczne, działanie przeciwautystyczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwpsychotyczne, działanie przeciwwymiotne, efekt sedatywny, galaktorrhea, ginekomastia, hiperprolaktynemia, neuroleptyk fenotiazynowy, ortostatyczny spadek ciśnienia, pochodna fenotiazyny, profil farmakodynamiczny, przekaźnictwo dopaminergiczne, receptor 5-HT2, receptor adrenergiczny α1, receptor dopaminergiczny, receptor H1, receptor muskarynowy, suchość jamy ustnej, układ limbiczny, układ podwzgórzowo-przysadkowy, wydzielanie prolaktyny, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie widzenia, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tenox 5 mg
Amlodypina, substancja czynna leku Tenox w dawkach 5 mg i 10 mg, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych obejmującym zarówno często występujące objawy, jak senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek oraz zmęczenie, jak i rzadsze, poważniejsze powikłania. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o nieznanej częstości. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia sercowo-naczyniowe (np. kołatanie serca, arytmie, rzadko zawał mięśnia sercowego), neurologiczne (senność, zawroty głowy, bóle głowy, neuropatia obwodowa), psychiczne (depresja, lęk, bezsenność), żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, zapalenie trzustki), wątrobowe (zapalenie wątroby, cholestaza) oraz skórne (wysypki, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Obrzęk, zmęczenie i osłabienie są bardzo często obserwanymi objawami ogólnymi, które mogą wpływać na komfort życia pacjenta.
antagonista wapnia, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, depresja, drżenie, duszność, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, kurcze mięśni, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nagłe zaczerwienienie, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niestrawność, nokturia, nudności, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, omdlenie, parestezja, plamica, pokrzywka, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, senność, świąd, szumy uszne, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramizek Combi 10 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Ramizek Combi łączy ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (bloker kanałów wapniowych), co skutkuje złożonym profilem działań niepożądanych wynikającym z farmakokinetyki i farmakodynamiki obu składników. Ramipryl często wywołuje uporczywy, suchy kaszel, niedociśnienie tętnicze, hiperkaliemię oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak eozynofilia (≥1/1000 do <1/100) i neutropenia/agranulocytoza (≥1/10 000 do <1/1000). Poważne działania niepożądane obejmują udar mózgu, zawał mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy, niewydolność nerek i wątroby oraz ciężkie reakcje skórne. Amlodypina najczęściej powoduje senność, zawroty głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy oraz obrzęki obwodowe, z częstością występowania sięgającą ≥1/10. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
aftowe zapalenie jamy ustnej, agranulocytoza, amlodypina, białkomocz, eozynofilia, fotodermatoza, ginekomastia, hiperkaliemia, hipotonia ortostatyczna, łuszczycopodobne zapalenie skóry, małopłytkowość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, pęcherzyca, ramipryl, reakcja anafilaktyczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, SIADH, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, udar mózgu, zapalenie języka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon substancji czynnych
Dekanian nandrolonu – Działania niepożądane
Dekanian nandrolonu, substancja czynna preparatu Deca-Durabolin (50 mg/ml roztwór do wstrzykiwań), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układy endokrynologiczny, metaboliczny, psychiczny, naczyniowy, oddechowy, pokarmowy, wątrobowy, skórny, mięśniowo-szkieletowy, moczowy oraz rozrodczy. Do najczęstszych należą wirylizacja, hiperlipidemia, nadciśnienie tętnicze, trądzik, świąd, hirsutyzm, przedwczesne kostnienie chrząstek nasadowych, łagodny rozrost gruczołu krokowego, obrzęki oraz reakcje miejscowe w miejscu iniekcji. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się zmniejszenie stężenia cholesterolu HDL oraz zwiększenie hemoglobiny, co może predysponować do poliglobulii i zwiększonego ryzyka zakrzepicy. Działania niepożądane są zależne od dawki, częstości podawania i czasu terapii, a ich utrzymywanie się może trwać długo po zakończeniu leczenia.
amenorrhea, azoospermia, cholestaza, Deca-Durabolin, dekanian nandrolonu, dysfonia, ginekomastia, hiperlipidemia, hirsutyzm, kardiomiopatia, kostnienie chrząstek nasadowych, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność gonad, oligospermia, plamica wątrobowa, poliglobulia, powiększenie łechtaczki, priapizm, przerost mięśnia sercowego, rozrost gruczołu krokowego, sterydy anaboliczno-androgenne, wirylizacja, zakrzepica, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Roswera 5 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Roswera, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu do obrotu. Działania niepożądane są zazwyczaj łagodne i przemijające, a konieczność przerwania terapii dotyczy mniej niż 4% pacjentów. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, z wyższym ryzykiem przy dawkach powyżej 20 mg, szczególnie w odniesieniu do działań mięśniowo-szkieletowych, takich jak bóle mięśni, miopatia czy rabdomioliza. Proteinuria, głównie kanalikowego pochodzenia, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i wzrasta do 3% przy dawce 40 mg, jednak jest zwykle przejściowa i nie poprzedza ostrej choroby nerek. Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 5 x GGN wymaga przerwania leczenia. Ponadto obserwuje się łagodne, bezobjawowe wzrosty aminotransferaz, częściej przy dawce 40 mg.
aminotransferaza, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cukrzyca, duszność, ginekomastia, glukoza we krwi, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia oczna, miopatia, miopatia martwicza, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, polineuropatia, profil bezpieczeństwa, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, triglicerydy, utrata pamięci, zaburzenia funkcji seksualnych, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Torecan 6,5 mg
Produkt leczniczy Torecan (tietyloperazyna dimaleinian, 6,5 mg tabletki powlekane) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Do najistotniejszych należą zaburzenia układu nerwowego, takie jak bóle głowy, zawroty głowy, senność, drgawki (zwłaszcza u pacjentów z obniżonym progiem drgawkowym) oraz objawy pozapiramidowe występujące niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), szczególnie u dzieci i młodzieży. Objawy te mogą manifestować się jako kręcz szyi, tężec tylni, napad przymusowego patrzenia z rotacją gałek ocznych, sztywność mięśni i grymas twarzy, a u osób starszych po długotrwałym stosowaniu – opóźniona dyskineza. Długotrwałe stosowanie może również prowadzić do zmian w narządzie wzroku, takich jak zmętnienie soczewki i zamglone widzenie. Ponadto, lek może wywoływać zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, hipotensja, obwodowe obrzęki) oraz działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego (anoreksja, suchość w jamie ustnej) i wątroby (żółtaczka zastoinowa). Ginekomastia, jako zaburzenie endokrynologiczne, występuje niezbyt często po długotrwałym leczeniu.
agranulocytoza, anoreksja, dimaleinian tietyloperazyny, dyskineza późna, działanie antycholinergiczne, fenotiazyny, ginekomastia, hipotensja, kręcz szyi, leukopenia, neuralgia nerwu trójdzielnego, niedokrwistość aplastyczna, niedrożność porażenna jelit, objawy pozapiramidowe, obrzęk obwodowy, pancytopenia, rumień, sztywność mięśni, tachykardia, tężec tylni, tietyloperazyna, trombocytopenia, zaburzenia miesiączkowania, złuszczające zapalenie skóry, zmętnienie soczewki, żółtaczka zastoinowa, zwężenie źrenic - Leksykon substancji czynnych
Metadon – Działania niepożądane
Metadon, stosowany w terapii uzależnień i leczeniu bólu, wykazuje działania niepożądane typowe dla opioidów, z najpoważniejszymi dotyczącymi układu oddechowego i sercowo-naczyniowego. Depresja oddechowa, występująca niezbyt często, może prowadzić do zatrzymania oddechu i śmierci, szczególnie przy wysokich dawkach i w początkowej fazie leczenia. Ryzyko wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes, choć rzadkie, stanowi poważne zagrożenie kardiologiczne, nasilane przez hipokaliemię, hipomagnezemię oraz współistniejące choroby serca. Najczęstsze działania niepożądane to nudności i wymioty (około 20% pacjentów), zaparcia, sedacja, zawroty głowy oraz nadmierne pocenie się. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do uzależnienia fizycznego i zespołu abstynencyjnego o łagodniejszym, lecz dłuższym przebiegu niż przy innych opioidach.
bradykardia, depresja oddechowa, dysforia, działanie antydiuretyczne, euforia, ginekomastia, halucynacje, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, leukoencefalopatia toksyczna, mlekotok, nadmierne pocenie, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, nudności i wymioty, obrzęk płuc, oczopląs, skurcz dróg moczowych, torsade de pointes, trombocytopenia, uzależnienie fizyczne, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenia endokrynologiczne, zaparcia, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddechu, zatrzymanie płynów, zawroty głowy, zespół abstynencyjny, zespół ośrodkowego bezdechu sennego, zespół serotoninowy, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simvachol 40 mg
Profil bezpieczeństwa symwastatyny został oceniony w dużych, długoterminowych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4444). W badaniu HPS, pacjenci otrzymujący symwastatynę 40 mg/dobę (n=10 269) wykazywali porównywalny profil bezpieczeństwa do grupy placebo (n=10 267) podczas średnio 5-letniej obserwacji. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 4,8% w grupie symwastatyny i 5,1% w grupie placebo. Częstość miopatii była <0,1%, a podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x ULN) wystąpiło u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną, w porównaniu do 0,09% w grupie placebo. Najpoważniejszym działaniem niepożądanym była miopatia, która w rzadkich przypadkach prowadziła do rabdomiolizy z ryzykiem ostrej niewydolności nerek. Hepatotoksyczność objawiała się rzadko zapaleniem wątroby i bardzo rzadko niewydolnością wątroby, potencjalnie śmiertelną.
aminotransferazy, anafilaksja, bezsenność, cukrzyca, depresja, ginekomastia, hemoglobina glikowana, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, kinaza kreatynowa, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, parestezje, personel medyczny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zaburzenia endokrynologiczne, zaburzenia erekcji, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zmiany liszajowate - Leksykon leków
Działania niepożądane – Linefor 100 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Linefor, była badana klinicznie u ponad 8900 pacjentów, z czego ponad 5600 uczestniczyło w kontrolowanych badaniach placebo metodą podwójnie ślepej próby. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zawroty głowy i senność, występujące bardzo często (≥1/10), które również stanowiły główną przyczynę przerwania terapii (12% w grupie pregabaliny vs. 5% placebo). Inne często występujące objawy obejmowały ataksję, zaburzenia koordynacji, drżenia, zaburzenia mowy, niepamięć, parestezje oraz zaburzenia równowagi (≥1/100 do <1/10). Rzadziej notowano poważniejsze objawy neurologiczne, takie jak drgawki, omdlenia czy zaburzenia poznawcze (≥1/1000 do <1/1000). W terapii bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego odnotowano zwiększoną częstość działań niepożądanych ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza senności. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży był zbliżony do dorosłych, z dominującą sennością i infekcjami górnych dróg oddechowych.
anorgazmia, ataksja, bezsenność, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki kloniczne, dyskineza, ginekomastia, jaskrawe widzenie, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, nieostre widzenie, niewydolność wątroby, objawy odstawienia, obrzęk płuc, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, parestezje, podwójne widzenie, pregabalina, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, uraz rdzenia kręgowego, zaburzenia erekcji, zaburzenia wątroby, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół parkinsonowski, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib Krka
Dazatynib, będący substratem i inhibitorem CYP3A4, wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne interakcje lekowe, zwłaszcza z silnymi inhibitorami (np. ketokonazol, erytromycyna) oraz induktorami CYP3A4 (np. deksametazon, fenytoina), które mogą odpowiednio zwiększać lub zmniejszać ekspozycję na lek. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania antagonistów receptorów H2, inhibitorów pompy protonowej oraz preparatów zawierających wodorotlenek glinu/magnezu, które obniżają biodostępność dazatynibu. Monitorowanie morfologii krwi jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z CML w fazie zaawansowanej lub Ph+ ALL, ze względu na ryzyko niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości; zalecane jest wykonywanie badań CBC co tydzień przez pierwsze 2 miesiące, a następnie co miesiąc lub zgodnie ze wskazaniami klinicznymi. Zahamowanie czynności szpiku jest zwykle odwracalne po modyfikacji dawkowania.
aktywność ADAMTS13, antagonista receptora histaminowego H2, badanie echokardiograficzne, brak laktazy, cewnikowanie prawej komory, cytochrom P450, dazatynib, ginekomastia, hipokalemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, krwawienie w ośrodkowym układzie nerwowym, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi z rozmazem, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, obrzęk płuc, odma opłucnowa, odstęp QT, opóźnienie zrastania nasad kości, osteopenia, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, przewlekła białaczka szpikowa, repolaryzacja komór serca, retencja płynów, substrat CYP3A4, tętnicze nadciśnienie płucne, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu, wysięk osierdziowy, wysięk w jamie opłucnej, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zespół wydłużonego odstępu QT, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Darunavir Synoptis 150 mg
Darunavir Synoptis (darunawir) jest inhibitorem proteazy stosowanym w terapii zakażeń HIV, często w skojarzeniu z rytonawirem. W badaniach klinicznych u 2613 pacjentów uprzednio leczonych dawką 600/100 mg dwa razy na dobę, działania niepożądane wystąpiły u 51,3% pacjentów przy średnim czasie terapii 95,3 tygodni. Najczęstsze objawy to biegunka (≥ 1/10), nudności, wysypka, ból głowy i wymioty. Ciężkie działania niepożądane obejmują ostrą niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość, martwicę kości, zapalenie wątroby i gorączkę. Profil bezpieczeństwa przy dawce 800/100 mg raz na dobę u pacjentów wcześniej nieleczonych był podobny, z wyjątkiem częstszych, lecz łagodnych nudności. Długoterminowa analiza (do 192 tygodni) nie wykazała nowych zagrożeń. W trakcie terapii obserwuje się także ryzyko wzrostu masy ciała, hiperlipidemii i hiperglikemii, co wymaga monitorowania parametrów metabolicznych.
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, białkomocz, choroba Gravesa-Basedowa, cytolityczne zapalenie wątroby, dna moczanowa, dysuria, ginekomastia, hemofilia, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, insulinooporność, kamica nerkowa, lek przeciwretrowirusowy, leukopenia, łojotokowe zapalenie skóry, małopłytkowość, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, stłuszczenie wątroby, wirus opryszczki, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zakażenie HIV, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej - Leksykon chorób i schorzeń
Prolaktynoma – Objawy
Prolaktynoma to najczęstszy hormonalnie czynny, łagodny guz przysadki mózgowej, charakteryzujący się nadmiernym wydzielaniem prolaktyny, co prowadzi do hiperprolaktynemii. Objawy kliniczne różnią się w zależności od płci i wielkości guza: mikroprolaktynoma (<10 mm) zwykle manifestuje się zaburzeniami miesiączkowania i mlekotokiem u kobiet, natomiast makroprolaktynoma (>10 mm) może powodować objawy ucisku, takie jak bóle głowy, zaburzenia widzenia (utrata pola widzenia, podwójne widzenie) oraz hipopituitarizm. Hiperprolaktynemia skutkuje u kobiet nieregularnymi miesiączkami (około 90%), mlekotokiem (około 80%), suchością pochwy, zmniejszonym libido i niepłodnością, natomiast u mężczyzn dominują zaburzenia erekcji, ginekomastia, osłabienie mięśni i niepłodność. Poziom prolaktyny powyżej 150-200 ng/ml jest niemal patognomoniczny dla prolaktynomy. Nieleczona prolaktynoma może prowadzić do osteopenii/osteoporozy, całkowitej utraty widzenia oraz niedoczynności innych osi hormonalnych przysadki.
agonista dopaminy, amenorrhea, apopleksja przysadki, atrofia mięśniowa, ból głowy, efekt masy guza, galaktoria, ginekomastia, guz przysadki mózgowej, hiperprolaktynemia, hipopituitaryzm, impotencja, makroprolaktynoma, mikroprolaktynoma, mlekotok, niedobór kortyzolu, niedoczynność tarczycy, niepłodność, obniżone libido, osteopenia, osteoporoza, podwójne widzenie, prolaktyna, prolaktynoma, ptoza powieki, siodło tureckie, suchość pochwy, trądzik, udar przysadki, utrata widzenia obwodowego, zaburzenia erekcji, zaburzenia miesiączkowania, zespół MEN1