Działania niepożądane
Darunavir Synoptis 75 mg

Darunavir Synoptis, dostępny w dawkach 75 mg, 150 mg, 300 mg oraz 600 mg, jest stosowany w terapii przeciwretrowirusowej, najczęściej w skojarzeniu z rytonawirem. W badaniach klinicznych obejmujących 2613 pacjentów wcześniej leczonych, przy dawce 600/100 mg dwa razy na dobę, odnotowano działania niepożądane u 51,3% pacjentów podczas średniego czasu terapii wynoszącego 95,3 tygodnia. Najczęstsze działania niepożądane to biegunka, nudności, wysypka, ból głowy i wymioty. Ciężkie działania niepożądane obejmowały ostrą niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość oraz martwicę kości. Profil bezpieczeństwa przy dawce 800/100 mg raz na dobę u pacjentów nieleczonych wcześniej był podobny, z wyjątkiem częstszych, głównie łagodnych nudności. Występują również zaburzenia metaboliczne, takie jak cukrzyca, hipertriglicerydemia i hiperlipidemia, a także zaburzenia psychiczne i neurologiczne, w tym bezsenność, ból głowy i neuropatie obwodowe.

Działania niepożądane leku Darunavir Synoptis

Darunavir Synoptis to produkt leczniczy zawierający darunawir w postaci tabletek powlekanych, dostępny w dawkach 75 mg, 150 mg, 300 mg oraz 600 mg. Niniejszy artykuł przedstawia szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa leku, ze szczególnym uwzględnieniem działań niepożądanych odnotowanych podczas badań klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu.1

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

Badania kliniczne przeprowadzone z udziałem 2613 pacjentów leczonych wcześniej przeciwretrowirusowo, którzy rozpoczęli przyjmowanie darunawiru z rytonawirem w dawce 600/100 mg dwa razy na dobę, wykazały, że u ponad połowy (51,3%) wystąpiło przynajmniej jedno działanie niepożądane. Średni czas trwania terapii u tych pacjentów wyniósł 95,3 tygodnia.2

Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmowały:3

  • Biegunkę
  • Nudności
  • Wysypkę
  • Ból głowy
  • Wymioty

Do najczęstszych ciężkich działań niepożądanych zaliczono:4

  • Ostrą niewydolność nerek
  • Zawał mięśnia sercowego
  • Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej
  • Małopłytkowość
  • Martwicę kości
  • Biegunkę
  • Zapalenie wątroby
  • Gorączkę

Warto podkreślić, że profil bezpieczeństwa darunawiru z rytonawirem w dawce 800/100 mg stosowanego raz na dobę u pacjentów wcześniej nieleczonych był podobny do profilu bezpieczeństwa darunawiru z rytonawirem w dawce 600/100 mg podawanego dwa razy na dobę u pacjentów leczonych wcześniej. Jedyną różnicą były częściej występujące nudności u pacjentów nieleczonych wcześniej, przy czym dolegliwości te miały głównie łagodne nasilenie.5

Klasyfikacja działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę działań niepożądanych, sklasyfikowanych według układów i narządów oraz częstości występowania. Zastosowano następujące kategorie częstości:<sup data-drug="Darunavir Synoptis" data-section="Działania niepożądane" title="Kategorie częstości występowania określono następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do 6

  • Bardzo często: ≥ 1/10 (występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów)
  • Często: ≥ 1/100 do < 1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
  • Niezbyt często: ≥ 1/1000 do < 1/100 (występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentów)
  • Rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Klasyfikacja układów i narządów Częstość występowania Działania niepożądane
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Niezbyt często Wirus opryszczki
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niezbyt często Małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, leukopenia
Rzadko Zwiększenie liczby eozynofili we krwi
Zaburzenia układu immunologicznego Niezbyt często Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, nadwrażliwość (na lek)
Zaburzenia endokrynologiczne Niezbyt często Niedoczynność tarczycy, zwiększone stężenie tyreotropiny (TSH)
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często Cukrzyca, hipertriglicerydemia, hipercholesterolemia, hiperlipidemia
Niezbyt często Dna moczanowa, jadłowstręt, zmniejszony apetyt, zmniejszenie masy ciała, zwiększenie masy ciała, hiperglikemia, insulinooporność, zmniejszone stężenie HDL, zwiększony apetyt, polidypsja (nadmierne pragnienie), zwiększona aktywność dehydrogenazy mleczanowej we krwi
Zaburzenia psychiczne Często Bezsenność
Niezbyt często Depresja, dezorientacja, niepokój, zaburzenia snu
Rzadko Sny patologiczne, koszmary nocne, osłabiony popęd płciowy, stan splątania, zmiany nastroju, niepokój ruchowy
Zaburzenia układu nerwowego Często Ból głowy, neuropatie obwodowe, zawroty głowy
Niezbyt często Letarg, parestezje, niedoczulica, zaburzenia smaku, zaburzenia koncentracji, zaburzenia pamięci, ospałość
Rzadko Omdlenia, drgawki, utrata smaku, zaburzenia rytmu aktywności dobowej
Zaburzenia oka Niezbyt często Przekrwienie spojówek, suchość oka
Rzadko Zaburzenia widzenia
Zaburzenia ucha i błędnika Niezbyt często Zawroty głowy
Zaburzenia serca Niezbyt często Zawał mięśnia sercowego, dławica piersiowa, wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, częstoskurcz
Rzadko Ostry zawał mięśnia sercowego, bradykardia zatokowa, palpitacje
Zaburzenia naczyniowe Niezbyt często Nadciśnienie tętnicze, nagłe zaczerwienienie skóry twarzy
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Niezbyt często Duszność, kaszel, krwawienie z nosa, podrażnienie gardła
Rzadko Wyciek wodnisty z nosa
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Biegunka
Często Wymioty, nudności, ból brzucha, zwiększona aktywność amylazy we krwi, niestrawność, wzdęcia i oddawanie wiatrów
Niezbyt często Zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, aftowe zapalenie jamy ustnej, odruchy wymiotne (bez wymiotów), suchość błony śluzowej jamy ustnej, dyskomfort w jamie brzusznej, zaparcia, zwiększona aktywność lipazy we krwi, odbijanie, upośledzenie czucia w jamie ustnej
Rzadko Zapalenie jamy ustnej, wymioty krwawe, zapalenie czerwieni warg, język obłożony
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Często Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej
Niezbyt często Zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, stłuszczenie wątroby, powiększenie wątroby, zwiększenie aktywności transaminaz, zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginowej, zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Często Wysypka (w tym grudkowa, grudkowo-plamista, plamista, rumieniowa i świądowa), świąd
Niezbyt często Obrzęk naczynioruchowy, wysypka uogólniona, alergiczne zapalenie skóry, pokrzywka, egzema, rumień, nadmierne pocenie się, nocne poty, łysienie, trądzik, suchość skóry, odkładanie się pigmentu w paznokciach
Rzadko Zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, patologiczne zmiany skórne, skóra pergaminowata
Nieznana Martwica toksyczno-rozpływna naskórka, ostra uogólniona osutka krostkowa
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Niezbyt często Bóle mięśni, martwica kości, skurcze mięśni, osłabienie mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, osteoporoza, zwiększona aktywność fosfokinazy kreatynowej we krwi
Rzadko Sztywność mięśniowo-szkieletowa, zapalenie stawów, sztywność stawów
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często Ostra niewydolność nerek, niewydolność nerek, kamica nerkowa, zwiększone stężenie kreatyniny we krwi, białkomocz, obecność bilirubiny w moczu, trudności w oddawaniu moczu, oddawanie moczu w nocy, częstomocz
Rzadko Zmniejszony klirens nerkowy kreatyniny
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Niezbyt często Zaburzenia erekcji, ginekomastia
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często Astenia, zmęczenie
Niezbyt często Gorączka, ból w klatce piersiowej, obrzęki obwodowe, złe samopoczucie, uczucia gorąca, drażliwość, ból
Rzadko Dreszcze, zaburzenia czucia, suchość skóry

Szczegółowa charakterystyka wybranych działań niepożądanych

Wysypka

Wysypka jest jednym z najczęściej obserwowanych działań niepożądanych podczas stosowania darunawiru. W badaniach klinicznych wysypka miała przeważnie łagodne lub umiarkowane nasilenie, często pojawiała się w ciągu pierwszych czterech tygodni leczenia i ustępowała podczas dalszej terapii.7

W przypadku stosowania skojarzenia darunawir/rytonawir z raltegrawirem u pacjentów wcześniej leczonych, częstość występowania wysypki była wyższa w porównaniu do schematów zawierających sam darunawir/rytonawir lub sam raltegrawir.8

Częstość występowania wysypki dostosowanej do ekspozycji (wszystkie przyczyny) wynosiła odpowiednio 10,9, 4,2 i 3,8 na 100 pacjento-lat dla schematów: darunawir/rytonawir + raltegrawir, darunawir/rytonawir bez raltegrawiru oraz raltegrawir bez darunawiru.9

Parametry metaboliczne

Podczas stosowania darunawiru w ramach leczenia przeciwretrowirusowego może dojść do zwiększenia masy ciała oraz podwyższenia stężenia lipidów i glukozy we krwi.10

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Przy stosowaniu inhibitorów proteazy, szczególnie w połączeniu z lekami z grupy NRTI (nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy), zgłaszano:11

  • Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CPK)
  • Mialgię (bóle mięśni)
  • Zapalenie mięśni
  • Rzadko rabdomiolizę (rozpad włókien mięśniowych)

Opisywano również przypadki martwicy kości, szczególnie u pacjentów z innymi powszechnie znanymi czynnikami ryzyka, zaawansowanym zakażeniem HIV lub długotrwałą ekspozycją na leki stosowane w złożonej terapii przeciwretrowirusowej (CART).12

Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej

U pacjentów z ciężkim niedoborem odporności w momencie rozpoczęcia skojarzonego leczenia przeciwretrowirusowego (CART) może wystąpić zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej. Objawia się on reakcją zapalną na bezobjawowe lub szczątkowe patogeny oportunistyczne.13

Obserwowano również przypadki chorób autoimmunologicznych (takich jak choroba Gravesa-Basedowa i autoimmunologiczne zapalenie wątroby). Czas do ich wystąpienia jest zmienny – mogą one pojawić się nawet wiele miesięcy po rozpoczęciu leczenia.14

Krwawienia u pacjentów chorych na hemofilię

U pacjentów z hemofilią otrzymujących leki przeciwretrowirusowe z grupy inhibitorów proteazy zgłaszano przypadki nasilonego samoistnego krwawienia.15

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Ocena profilu bezpieczeństwa stosowania darunawiru u dzieci i młodzieży została przeprowadzona na podstawie analizy 48-tygodniowych danych z trzech badań II fazy, obejmujących:16

  • 80 dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 17 lat i masie ciała wynoszącej co najmniej 20 kg, zakażonych wirusem HIV-1 i poddawanych wcześniej terapii przeciwretrowirusowej, którym podawano darunawir w postaci tabletek w skojarzeniu z małą dawką rytonawiru dwa razy na dobę oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi17
  • 21 dzieci w wieku od 3 do < 6 lat i masie ciała wynoszącej od 10 kg do < 20 kg, zakażonych wirusem HIV-1 i poddawanych wcześniej terapii przeciwretrowirusowej, które otrzymywały darunawir w postaci zawiesiny doustnej w skojarzeniu z małą dawką rytonawiru dwa razy na dobę oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi<sup data-drug="Darunavir Synoptis" data-section="Działania niepożądane" title="21 dzieci w wieku od 3 do < 6 lat i masie ciała wynoszącej od 10 kg do < 20 kg (16 uczestników z masą od 15 do 18
  • 12 pacjentów w wieku od 12 do 17 lat i masie ciała co najmniej 40 kg niepoddawanych wcześniej terapii przeciwretrowirusowej, którzy otrzymywali darunawir raz na dobę w postaci tabletek w skojarzeniu z małą dawką rytonawiru oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi19

Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży był ogólnie podobny do obserwowanego u dorosłych pacjentów.20

Pacjenci ze współistniejącym zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu B i/lub C

Wśród 1968 pacjentów leczonych uprzednio, otrzymujących darunawir w skojarzeniu z rytonawirem w dawce 600/100 mg dwa razy na dobę, u 236 stwierdzono współistniejące wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C.21

U tych pacjentów ze współistniejącym zakażeniem częściej obserwowano podwyższone wartości wątrobowych enzymów aminotransferaz, zarówno wyjściowo, jak i w trakcie leczenia, w porównaniu do pacjentów bez przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby.22

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.23

Przedstawiciele fachowego personelu medycznego powinni zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Tel.: + 48 22 49-21-301
  • Fax: +48 22 49-21-309
  • E-mail: [email protected]

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.24

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl