Działania niepożądane
Darunavir Synoptis 75 mg
Darunavir Synoptis, dostępny w dawkach 75 mg, 150 mg, 300 mg oraz 600 mg, jest stosowany w terapii przeciwretrowirusowej, najczęściej w skojarzeniu z rytonawirem. W badaniach klinicznych obejmujących 2613 pacjentów wcześniej leczonych, przy dawce 600/100 mg dwa razy na dobę, odnotowano działania niepożądane u 51,3% pacjentów podczas średniego czasu terapii wynoszącego 95,3 tygodnia. Najczęstsze działania niepożądane to biegunka, nudności, wysypka, ból głowy i wymioty. Ciężkie działania niepożądane obejmowały ostrą niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość oraz martwicę kości. Profil bezpieczeństwa przy dawce 800/100 mg raz na dobę u pacjentów nieleczonych wcześniej był podobny, z wyjątkiem częstszych, głównie łagodnych nudności. Występują również zaburzenia metaboliczne, takie jak cukrzyca, hipertriglicerydemia i hiperlipidemia, a także zaburzenia psychiczne i neurologiczne, w tym bezsenność, ból głowy i neuropatie obwodowe.
- Działania niepożądane leku Darunavir Synoptis
- Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
- Klasyfikacja działań niepożądanych
- Szczegółowa charakterystyka wybranych działań niepożądanych
- Wysypka
- Parametry metaboliczne
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
- Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej
- Krwawienia u pacjentów chorych na hemofilię
- Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży
- Pacjenci ze współistniejącym zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu B i/lub C
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Darunavir Synoptis
Darunavir Synoptis to produkt leczniczy zawierający darunawir w postaci tabletek powlekanych, dostępny w dawkach 75 mg, 150 mg, 300 mg oraz 600 mg. Niniejszy artykuł przedstawia szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa leku, ze szczególnym uwzględnieniem działań niepożądanych odnotowanych podczas badań klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu.1
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Badania kliniczne przeprowadzone z udziałem 2613 pacjentów leczonych wcześniej przeciwretrowirusowo, którzy rozpoczęli przyjmowanie darunawiru z rytonawirem w dawce 600/100 mg dwa razy na dobę, wykazały, że u ponad połowy (51,3%) wystąpiło przynajmniej jedno działanie niepożądane. Średni czas trwania terapii u tych pacjentów wyniósł 95,3 tygodnia.2
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmowały:3
- Biegunkę
- Nudności
- Wysypkę
- Ból głowy
- Wymioty
Do najczęstszych ciężkich działań niepożądanych zaliczono:4
- Ostrą niewydolność nerek
- Zawał mięśnia sercowego
- Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej
- Małopłytkowość
- Martwicę kości
- Biegunkę
- Zapalenie wątroby
- Gorączkę
Warto podkreślić, że profil bezpieczeństwa darunawiru z rytonawirem w dawce 800/100 mg stosowanego raz na dobę u pacjentów wcześniej nieleczonych był podobny do profilu bezpieczeństwa darunawiru z rytonawirem w dawce 600/100 mg podawanego dwa razy na dobę u pacjentów leczonych wcześniej. Jedyną różnicą były częściej występujące nudności u pacjentów nieleczonych wcześniej, przy czym dolegliwości te miały głównie łagodne nasilenie.5
Klasyfikacja działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę działań niepożądanych, sklasyfikowanych według układów i narządów oraz częstości występowania. Zastosowano następujące kategorie częstości:<sup data-drug="Darunavir Synoptis" data-section="Działania niepożądane" title="Kategorie częstości występowania określono następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do 6
- Bardzo często: ≥ 1/10 (występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów)
- Często: ≥ 1/100 do < 1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
- Niezbyt często: ≥ 1/1000 do < 1/100 (występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentów)
- Rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działania niepożądane |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Niezbyt często | Wirus opryszczki |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niezbyt często | Małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, leukopenia |
| Rzadko | Zwiększenie liczby eozynofili we krwi | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Niezbyt często | Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, nadwrażliwość (na lek) |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niezbyt często | Niedoczynność tarczycy, zwiększone stężenie tyreotropiny (TSH) |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Cukrzyca, hipertriglicerydemia, hipercholesterolemia, hiperlipidemia |
| Niezbyt często | Dna moczanowa, jadłowstręt, zmniejszony apetyt, zmniejszenie masy ciała, zwiększenie masy ciała, hiperglikemia, insulinooporność, zmniejszone stężenie HDL, zwiększony apetyt, polidypsja (nadmierne pragnienie), zwiększona aktywność dehydrogenazy mleczanowej we krwi | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Bezsenność |
| Niezbyt często | Depresja, dezorientacja, niepokój, zaburzenia snu | |
| Rzadko | Sny patologiczne, koszmary nocne, osłabiony popęd płciowy, stan splątania, zmiany nastroju, niepokój ruchowy | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Ból głowy, neuropatie obwodowe, zawroty głowy |
| Niezbyt często | Letarg, parestezje, niedoczulica, zaburzenia smaku, zaburzenia koncentracji, zaburzenia pamięci, ospałość | |
| Rzadko | Omdlenia, drgawki, utrata smaku, zaburzenia rytmu aktywności dobowej | |
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Przekrwienie spojówek, suchość oka |
| Rzadko | Zaburzenia widzenia | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Niezbyt często | Zawroty głowy |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Zawał mięśnia sercowego, dławica piersiowa, wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, częstoskurcz |
| Rzadko | Ostry zawał mięśnia sercowego, bradykardia zatokowa, palpitacje | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niezbyt często | Nadciśnienie tętnicze, nagłe zaczerwienienie skóry twarzy |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Niezbyt często | Duszność, kaszel, krwawienie z nosa, podrażnienie gardła |
| Rzadko | Wyciek wodnisty z nosa | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Biegunka |
| Często | Wymioty, nudności, ból brzucha, zwiększona aktywność amylazy we krwi, niestrawność, wzdęcia i oddawanie wiatrów | |
| Niezbyt często | Zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, aftowe zapalenie jamy ustnej, odruchy wymiotne (bez wymiotów), suchość błony śluzowej jamy ustnej, dyskomfort w jamie brzusznej, zaparcia, zwiększona aktywność lipazy we krwi, odbijanie, upośledzenie czucia w jamie ustnej | |
| Rzadko | Zapalenie jamy ustnej, wymioty krwawe, zapalenie czerwieni warg, język obłożony | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej |
| Niezbyt często | Zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, stłuszczenie wątroby, powiększenie wątroby, zwiększenie aktywności transaminaz, zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginowej, zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Wysypka (w tym grudkowa, grudkowo-plamista, plamista, rumieniowa i świądowa), świąd |
| Niezbyt często | Obrzęk naczynioruchowy, wysypka uogólniona, alergiczne zapalenie skóry, pokrzywka, egzema, rumień, nadmierne pocenie się, nocne poty, łysienie, trądzik, suchość skóry, odkładanie się pigmentu w paznokciach | |
| Rzadko | Zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, patologiczne zmiany skórne, skóra pergaminowata | |
| Nieznana | Martwica toksyczno-rozpływna naskórka, ostra uogólniona osutka krostkowa | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Niezbyt często | Bóle mięśni, martwica kości, skurcze mięśni, osłabienie mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, osteoporoza, zwiększona aktywność fosfokinazy kreatynowej we krwi |
| Rzadko | Sztywność mięśniowo-szkieletowa, zapalenie stawów, sztywność stawów | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niezbyt często | Ostra niewydolność nerek, niewydolność nerek, kamica nerkowa, zwiększone stężenie kreatyniny we krwi, białkomocz, obecność bilirubiny w moczu, trudności w oddawaniu moczu, oddawanie moczu w nocy, częstomocz |
| Rzadko | Zmniejszony klirens nerkowy kreatyniny | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Niezbyt często | Zaburzenia erekcji, ginekomastia |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Astenia, zmęczenie |
| Niezbyt często | Gorączka, ból w klatce piersiowej, obrzęki obwodowe, złe samopoczucie, uczucia gorąca, drażliwość, ból | |
| Rzadko | Dreszcze, zaburzenia czucia, suchość skóry |
Szczegółowa charakterystyka wybranych działań niepożądanych
Wysypka
Wysypka jest jednym z najczęściej obserwowanych działań niepożądanych podczas stosowania darunawiru. W badaniach klinicznych wysypka miała przeważnie łagodne lub umiarkowane nasilenie, często pojawiała się w ciągu pierwszych czterech tygodni leczenia i ustępowała podczas dalszej terapii.7
W przypadku stosowania skojarzenia darunawir/rytonawir z raltegrawirem u pacjentów wcześniej leczonych, częstość występowania wysypki była wyższa w porównaniu do schematów zawierających sam darunawir/rytonawir lub sam raltegrawir.8
Częstość występowania wysypki dostosowanej do ekspozycji (wszystkie przyczyny) wynosiła odpowiednio 10,9, 4,2 i 3,8 na 100 pacjento-lat dla schematów: darunawir/rytonawir + raltegrawir, darunawir/rytonawir bez raltegrawiru oraz raltegrawir bez darunawiru.9
Parametry metaboliczne
Podczas stosowania darunawiru w ramach leczenia przeciwretrowirusowego może dojść do zwiększenia masy ciała oraz podwyższenia stężenia lipidów i glukozy we krwi.10
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
Przy stosowaniu inhibitorów proteazy, szczególnie w połączeniu z lekami z grupy NRTI (nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy), zgłaszano:11
- Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CPK)
- Mialgię (bóle mięśni)
- Zapalenie mięśni
- Rzadko rabdomiolizę (rozpad włókien mięśniowych)
Opisywano również przypadki martwicy kości, szczególnie u pacjentów z innymi powszechnie znanymi czynnikami ryzyka, zaawansowanym zakażeniem HIV lub długotrwałą ekspozycją na leki stosowane w złożonej terapii przeciwretrowirusowej (CART).12
Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej
U pacjentów z ciężkim niedoborem odporności w momencie rozpoczęcia skojarzonego leczenia przeciwretrowirusowego (CART) może wystąpić zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej. Objawia się on reakcją zapalną na bezobjawowe lub szczątkowe patogeny oportunistyczne.13
Obserwowano również przypadki chorób autoimmunologicznych (takich jak choroba Gravesa-Basedowa i autoimmunologiczne zapalenie wątroby). Czas do ich wystąpienia jest zmienny – mogą one pojawić się nawet wiele miesięcy po rozpoczęciu leczenia.14
Krwawienia u pacjentów chorych na hemofilię
U pacjentów z hemofilią otrzymujących leki przeciwretrowirusowe z grupy inhibitorów proteazy zgłaszano przypadki nasilonego samoistnego krwawienia.15
Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży
Ocena profilu bezpieczeństwa stosowania darunawiru u dzieci i młodzieży została przeprowadzona na podstawie analizy 48-tygodniowych danych z trzech badań II fazy, obejmujących:16
- 80 dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 17 lat i masie ciała wynoszącej co najmniej 20 kg, zakażonych wirusem HIV-1 i poddawanych wcześniej terapii przeciwretrowirusowej, którym podawano darunawir w postaci tabletek w skojarzeniu z małą dawką rytonawiru dwa razy na dobę oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi17
- 21 dzieci w wieku od 3 do < 6 lat i masie ciała wynoszącej od 10 kg do < 20 kg, zakażonych wirusem HIV-1 i poddawanych wcześniej terapii przeciwretrowirusowej, które otrzymywały darunawir w postaci zawiesiny doustnej w skojarzeniu z małą dawką rytonawiru dwa razy na dobę oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi<sup data-drug="Darunavir Synoptis" data-section="Działania niepożądane" title="21 dzieci w wieku od 3 do < 6 lat i masie ciała wynoszącej od 10 kg do < 20 kg (16 uczestników z masą od 15 do 18
- 12 pacjentów w wieku od 12 do 17 lat i masie ciała co najmniej 40 kg niepoddawanych wcześniej terapii przeciwretrowirusowej, którzy otrzymywali darunawir raz na dobę w postaci tabletek w skojarzeniu z małą dawką rytonawiru oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi19
Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży był ogólnie podobny do obserwowanego u dorosłych pacjentów.20
Pacjenci ze współistniejącym zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu B i/lub C
Wśród 1968 pacjentów leczonych uprzednio, otrzymujących darunawir w skojarzeniu z rytonawirem w dawce 600/100 mg dwa razy na dobę, u 236 stwierdzono współistniejące wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C.21
U tych pacjentów ze współistniejącym zakażeniem częściej obserwowano podwyższone wartości wątrobowych enzymów aminotransferaz, zarówno wyjściowo, jak i w trakcie leczenia, w porównaniu do pacjentów bez przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby.22
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.23
Przedstawiciele fachowego personelu medycznego powinni zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49-21-301
- Fax: +48 22 49-21-309
- E-mail: [email protected]
Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.24
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania