fingolimod
Fingolimod to doustny lek immunomodulujący stosowany w leczeniu rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego (RRMS). Jest to pierwszy lek z grupy modulatorów receptora fosforanu sfingozyny-1 (S1P), który po fosforylacji wiąże się z receptorami S1P na limfocytach, prowadząc do ich sekwestracji w węzłach chłonnych.
Mechanizm działania fingolimodu polega na zmniejszeniu liczby krążących limfocytów, w tym autoreaktywnych komórek T, które mogłyby przedostać się do ośrodkowego układu nerwowego i powodować uszkodzenia. Lek nie powoduje niszczenia limfocytów, a jedynie ich redystrybucję, co jest odwracalne po zakończeniu terapii.
W praktyce klinicznej fingolimod wykazuje skuteczność w redukcji częstości rzutów choroby oraz spowolnieniu progresji niepełnosprawności. Wymaga monitorowania pacjentów pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, takich jak bradykardia po pierwszej dawce, wzrost aktywności enzymów wątrobowych, obrzęk plamki żółtej czy zakażenia oportunistyczne, związane z jego immunosupresyjnym działaniem.
Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z istotnymi chorobami serca, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz w ciąży. Ze względu na długi okres półtrwania (6-9 dni), efekty immunosupresyjne mogą utrzymywać się przez kilka tygodni po zaprzestaniu leczenia, co jest istotne przy planowaniu zmiany terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fenoxa 0,5 mg
Leczenie produktem leczniczym Fenoxa, zawierającym fingolimod, powinno być inicjowane i monitorowane przez lekarza z doświadczeniem w terapii stwardnienia rozsianego. U dorosłych zalecana dawka wynosi 0,5 mg doustnie raz na dobę, podawana regularnie o stałej porze. U dzieci i młodzieży od 10 roku życia dawkowanie jest zależne od masy ciała: 0,25 mg raz na dobę dla pacjentów <40 kg (należy stosować preparaty o niższej mocy dostępne od innych producentów) oraz 0,5 mg raz na dobę dla pacjentów ≥40 kg. W przypadku przekroczenia masy ciała 40 kg u młodszych pacjentów konieczna jest zmiana dawki na 0,5 mg oraz powtórne monitorowanie, analogiczne do procedury przy pierwszej dawce. Przerwanie terapii wymaga powtórnego monitorowania, jeśli przerwa wynosi ≥1 dzień w pierwszych 2 tygodniach, >7 dni w 3. i 4. tygodniu lub >2 tygodnie po miesiącu leczenia. U pacjentów ≥65 lat zaleca się ostrożność ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
bezpieczeństwo i skuteczność leku, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, dawkowanie fingolimodu, fingolimod, harmonogram dawkowania, klasyfikacja Child-Pugh, łagodne zaburzenia czynności wątroby, monitorowanie pacjenta, pierwsza dawka leku, populacja pediatryczna, przerwa w terapii, SM, stężenie terapeutyczne, stężenie terapeutyczne leku, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Chantico 0,5 mg
Fingolimod w dawce 0,5 mg, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami występującymi u ≥10% pacjentów, takimi jak ból głowy (24,5%), podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunka (12,6%), kaszel (12,3%), grypa (11,4%), zapalenie zatok (10,9%) oraz ból pleców (10,0%). Do poważniejszych działań należą zakażenia oportunistyczne (m.in. PML, zakażenia herpeswirusami, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych), nowotwory skóry (rak podstawnokomórkowy, czerniak złośliwy), zaburzenia hematologiczne (limfopenia, trombocytopenia), a także obrzęk plamki żółtej (0,5% przy dawce 0,5 mg). Terapia wiąże się również z ryzykiem bradykardii i bloków przedsionkowo-komorowych, szczególnie w pierwszych 6 godzinach po podaniu pierwszej dawki, ze średnim spadkiem częstości akcji serca o 12-13 uderzeń/min. Ponadto obserwuje się wzrost ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego po miesiącu leczenia.
atypowe mykobakterie, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, chłoniak, czerniak złośliwy, drgawki, duszność, egzema, enzymy wątrobowe, fingolimod, herpeswirus, inwersja załamka T, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, łupież pstry, łysienie, mięsak Kaposiego, nadciśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, stwardnienie rozsiane, świąd, trombocytopenia, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus JC, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie kryptokokowe, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gaxenim 0,5 mg
Przedkliniczne badania fingolimodu przeprowadzone na myszach, szczurach, psach i małpach wykazały istotne efekty na układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich), serce (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego) oraz naczynia krwionośne (waskulopatia u szczurów przy dawkach ≥0,15 mg/kg mc., odpowiadających 4-krotności ekspozycji AUC u ludzi przy dawce 0,5 mg/dobę). W badaniach rakotwórczości nie stwierdzono działania u szczurów przy dawkach do 2,5 mg/kg mc. (50-krotność ekspozycji AUC u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg mc. (6-krotność ekspozycji AUC). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego. W zakresie reprodukcji, lek nie wpływał na płodność szczurów nawet przy dawce 10 mg/kg mc. (150-krotność ekspozycji AUC), jednak wykazywał działanie teratogenne już od 0,1 mg/kg mc., co odpowiada ekspozycji terapeutycznej u ludzi, powodując wady wrodzone takie jak przetrwały pień tętniczy i wada przegrody komorowej.
chłoniak złośliwy, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt chronotropowy ujemny, ekspozycja układowa, fingolimod, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, maksymalna tolerowana dawka, mineralna gęstość kości, opóźnione dojrzewanie płciowe, osłabiona odpowiedź immunologiczna, potencjał rakotwórczy, przerost tkanki mięśniowej, przetrwały pień tętniczy, śmiertelność zarodka, toksyczność matczyna, wada przegrody komorowej, waskulopatia, węzeł chłonny, zaburzenie neurobehawioralne, zanik tkanki limfoidalnej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fampridine Zentiva 10 mg
Famprydyna, klasyfikowana pod kodem ATC N07XX07, jest lekiem działającym na układ nerwowy poprzez blokadę kanałów potasowych, co prowadzi do przedłużenia repolaryzacji błony komórkowej i wzmocnienia powstawania potencjałów czynnościowych w demielinizowanych aksonach u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (SM). W trzech randomizowanych, podwójnie ślepych badaniach fazy III (MS-F203, MS-F204, 218MS305) stosowano dawkę 10 mg famprydyny dwa razy na dobę, wykazując istotną poprawę funkcji chodu. W badaniach MS-F203 i MS-F204 odsetek pacjentów odpowiadających na leczenie wyniósł odpowiednio 34,8% i 42,9% w grupie famprydyny versus 8,3% i 9,3% w grupie placebo (p<0,001). U pacjentów odpowiadających na terapię zaobserwowano wzrost szybkości chodu o 25-26% w porównaniu do 5-8% w grupie placebo (p<0,001), a poprawa pojawiała się w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia leczenia. Dodatkowo, w badaniu 218MS305, 43% pacjentów leczonych famprydyną osiągnęło średnią poprawę o ≥8 punktów w skali MSWS-12 w ciągu 24 tygodni, w porównaniu do 34% w grupie placebo (p=0,006), co potwierdza skuteczność leku w poprawie zdolności chodzenia.
famprydyna, fingolimod, impuls nerwowy, interferon, kanał potasowy, natalizumab, octan glatirameru, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał czynnościowy, przewodnictwo nerwowe, repolaryzacja błony komórkowej, skala Ashwortha, skala MSWS-12, skala równowagi Berga, skala wpływu stwardnienia rozsianego, spastyczność, stwardnienie rozsiane, terapia immunomodulacyjna, test szybkości chodu, test TUG, test wstań i idź - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Teriflunomide +pharma
Przed rozpoczęciem i w trakcie terapii teriflunomidem konieczne jest systematyczne monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych, w tym ciśnienia tętniczego, aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT/SGPT) co 4 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie regularnie, oraz pełnej morfologii krwi w przypadku objawów klinicznych. Terapia wymaga przerwania, gdy aktywność enzymów wątrobowych przekracza 3-krotnie górną granicę normy (GGN) lub przy ciężkich zaburzeniach hematologicznych. Ze względu na długi okres półtrwania teriflunomidu (średnio 8 miesięcy, do 2 lat u niektórych pacjentów), w razie konieczności szybkiego usunięcia leku stosuje się procedurę przyspieszonej eliminacji z cholestyraminą lub węglem aktywowanym. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, hipoproteinemią, nadciśnieniem tętniczym, ciężkimi zakażeniami oraz w przypadku współistniejących leków hepatotoksycznych lub immunosupresyjnych.
aminotransferaza alaninowa, działanie immunosupresyjne, dziedziczna nietolerancja galaktozy, fingolimod, hepatotoksyczność, hipoproteinemia, interferon beta, klirens, leukopenia, łuszczyca krostkowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, natalizumab, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, octan glatirameru, okres półtrwania, pancytopenia, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja polekowa z eozynofilią, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, transaminaza pirogronianowo-glutaminowa, zapalenie trzustki, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Mitoksantron – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Mitoksantron jest lekiem przeciwnowotworowym o wysokim ryzyku działań niepożądanych, w tym kardiotoksyczności i mielosupresji. Podawanie leku wymaga ścisłego przestrzegania zasad, w tym powolnego dodawania do infuzji dożylnej oraz bezwzględnego unikania podania podskórnego, domięśniowego, dotętniczego i dokanałowego, ze względu na ryzyko ciężkich uszkodzeń tkanek i neuropatii. Kardiotoksyczność, manifestująca się zastoinową niewydolnością serca (CHF), może wystąpić zarówno w trakcie terapii, jak i po jej zakończeniu, szczególnie przy dawce skumulowanej ≥140 mg/m² pc., z ryzykiem CHF wynoszącym 2,6% i umiarkowanego lub ciężkiego spadku LVEF u 13% pacjentów. Zaleca się monitorowanie LVEF przed i w trakcie leczenia, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia, wcześniejszą radioterapią śródpiersia, wcześniejszym leczeniem antracyklinami lub stosowaniem innych leków kardiotoksycznych. U chorych na stwardnienie rozsiane dawka skumulowana nie powinna przekraczać 72 mg/m² pc., a LVEF musi być ≥50% przed rozpoczęciem terapii.
alemtuzumab, dysfunkcja jelit, fingolimod, frakcja wyrzutowa lewej komory, fumaran dimetylu, genotoksyczność, infuzja dożylna, inhibitor topoizomerazy, kardiotoksyczność, martwica, mielosupresja, mitoksantron, morfologia krwi, napad padaczkowy, natalizumab, neuropatia regionalna, neutrofil, ostra białaczka szpikowa, podanie dokanałowe, radioterapia śródpiersia, stwardnienie rozsiane, supresja szpiku, teratogen, teriflunomid, wentrykulografia radioizotopowa, wynaczynienie, zastoinowa niewydolność serca, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fingolimod Solinea 0,5 mg
Fingolimod Solinea to preparat zawierający fingolimod chlorowodorek, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego, dostępny w kapsułkach twardych o dawce 0,5 mg. Leczenie powinno być inicjowane i nadzorowane przez specjalistę z doświadczeniem w terapii SM, ze względu na konieczność monitorowania pacjenta, zwłaszcza przy pierwszej dawce oraz po przerwach w terapii przekraczających określone limity (≥1 dzień w pierwszych 2 tygodniach, >7 dni w 3. i 4. tygodniu, >2 tygodnie po 1 miesiącu leczenia). Dawkowanie u dorosłych wynosi 0,5 mg raz na dobę, niezależnie od posiłku. U dzieci i młodzieży od 10 roku życia dawkowanie jest uzależnione od masy ciała: ≤40 kg – 0,25 mg, >40 kg – 0,5 mg; dla pacjentów ≤40 kg zalecane są kapsułki o mniejszej dawce (0,25 mg). Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 10 lat z powodu braku danych.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Celiprolol Vitabalans 400 mg
Celiprolol Vitabalans wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście układu sercowo-naczyniowego. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z antagonistami wapnia (werapamil, diltiazem), lekami przeciwarytmicznymi klasy I oraz amiodaronem, co może prowadzić do wydłużenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego i nasilenia ujemnego efektu inotropowego. Zaleca się unikanie takich połączeń u pacjentów z zaburzeniami serca. Ponadto, celiprolol może nasilać działanie hipoglikemiczne insuliny i doustnych leków przeciwcukrzycowych, co wymaga monitorowania glikemii i ewentualnej korekty dawkowania. Interakcje z lekami hamującymi P-gp (np. werapamil, itrakonazol) mogą zwiększać stężenie celiprololu w osoczu nawet o 80% (AUC), natomiast induktory P-gp (np. ryfampicyna) mogą obniżać jego stężenie o około 40%, co wymaga dostosowania dawki.
amiodaron, antagonista wapnia, biodostępność celiprololu, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, celiprolol, działanie hipotensyjne, fingolimod, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, hydrochlorotiazyd, induktor P-gp, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor P-gp, insulina i doustny lek przeciwcukrzycowy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP450, kurczliwość mięśnia sercowego, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny klasy I, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatomimetyczny, maskowanie hipoglikemii, nadciśnienie z odbicia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodna dihydropirydyny, pole pod krzywą stężenia leku, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, teofilina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, ujemny efekt inotropowy, werapamil i diltiazem, zahamowanie zatokowe, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fingolimod Solinea 0,5 mg
Fingolimod Solinea 0,5 mg jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji, ze względu na istotne ryzyko teratogenne. Przed rozpoczęciem terapii należy uzyskać negatywny wynik testu ciążowego oraz przeprowadzić szczegółową konsultację dotyczącą ryzyka dla płodu. Konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas leczenia oraz przez 2 miesiące po jego zakończeniu, co wynika z czasu eliminacji leku z organizmu. Dane postmarketingowe wskazują na dwukrotnie zwiększone ryzyko ciężkich wad rozwojowych (w tym wrodzonych chorób serca, takich jak ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej i międzykomorowej, tetralogia Fallota, oraz anomalii nerek i układu mięśniowo-szkieletowego) u dzieci narażonych na fingolimod w okresie ciąży. Brak jest danych dotyczących wpływu leku na przebieg porodu.
anomalia rozwojowa układu mięśniowo-szkieletowego, antykoncepcja, działanie niepożądane, eliminacja fingolimodu, embriogeneza, fingolimod, laktacja, nawrót choroby, osłabienie płodności, przetrwały pień tętniczy, receptor fosforanu sfingozyny, ryzyko teratogenne, teratogenny, test ciążowy, tetralogia Fallota, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wada przegrody komorowej, wiek rozrodczy, wrodzona choroba serca, wrodzona wada rozwojowa - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Fingolimod Bluefish 0,5 mg
Fingolimod Bluefish (0,5 mg, kapsułki twarde) zasadniczo nie wpływa lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługiwania maszyn. Jednakże, w początkowym okresie terapii mogą wystąpić objawy niepożądane, takie jak zawroty głowy czy senność, które tymczasowo ograniczają zdolność pacjenta do bezpiecznego prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Ze względu na ryzyko bradyarytmii po podaniu pierwszej dawki, pacjent powinien pozostawać pod obserwacją medyczną przez 6 godzin, w trakcie których nie zaleca się prowadzenia pojazdów ani obsługiwania maszyn.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fingolimod Aurovitas 0,5 mg
Produkt leczniczy Fingolimod Aurovitas w dawce 0,5 mg, zawierający fingolimod chlorowodorek, jest wskazany do leczenia stwardnienia rozsianego i powinien być stosowany wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza specjalisty. U dorosłych zalecana dawka to 0,5 mg raz na dobę, podawana doustnie, niezależnie od posiłków. U dzieci i młodzieży powyżej 10 lat dawkowanie jest uzależnione od masy ciała: ≤ 40 kg – 0,25 mg raz na dobę (dawka dostępna w innych preparatach), > 40 kg – 0,5 mg raz na dobę. W przypadku zmiany dawki z 0,25 mg na 0,5 mg konieczne jest monitorowanie pacjenta analogiczne do tego przy pierwszej dawce. Przerwy w terapii wymagają ponownego monitorowania, jeśli przekraczają określone progi czasowe (np. ≥ 1 dzień w pierwszych 2 tygodniach leczenia, > 7 dni w 3. i 4. tygodniu, > 2 tygodnie po miesiącu terapii).
bezpieczeństwo stosowania leku, dawkowanie fingolimodu, farmakologia kliniczna, fingolimod, kapsułki twarde, klasyfikacja Child-Pugh, lekarz specjalista, monitorowanie pacjenta, nadzór medyczny, pacjent w podeszłym wieku, przerwanie leczenia, rozpoczęcie terapii, sposób podawania leku, stwardnienie rozsiane, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia wątroby - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Efigalo 0,5 mg
Fingolimod (Efigalo 0,5 mg) jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji, ze względu na wysokie ryzyko teratogenności. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie testu ciążowego z wynikiem negatywnym oraz edukacja pacjentki o konieczności stosowania antykoncepcji przez cały okres leczenia i przez 2 miesiące po jego zakończeniu, co wynika z farmakokinetyki leku. W przypadku planowania ciąży, leczenie należy przerwać co najmniej 2 miesiące przed poczęciem, aby umożliwić całkowitą eliminację fingolimodu. Dane kliniczne wskazują na dwukrotnie zwiększone ryzyko ciężkich wad wrodzonych (w populacji ogólnej ryzyko wynosi 2-3%), w tym wrodzonych wad serca (np. ubytki w przegrodzie międzyprzedsionkowej i międzykomorowej, tetralogia Fallota), anomalii nerek oraz nieprawidłowości układu mięśniowo-szkieletowego. Mechanizm teratogenności wiąże się z działaniem na receptor S1P, kluczowy w embriogenezie naczyń.
anomalie nerek, antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, działania niepożądane, farmakokinetyka leku, fingolimod, karmienie piersią, opieka prenatalna, perinatologia, przegroda międzykomorowa, przegroda międzyprzedsionkowa, przetrwały pień tętniczy, receptor fosforanu sfingozyny, stwardnienie rozsiane, test ciążowy, tetralogia Fallota, toksyczność fingolimodu, ubytek przegrody, układ mięśniowo-szkieletowy, wada przegrody komorowej, wady serca, wady wrodzone - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – INZOLFI 0,25 mg
Produkt leczniczy INZOLFI zawierający fingolimod w dawce 0,25 mg, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, zasadniczo nie wpływa istotnie na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn. Dane kliniczne wskazują na brak znaczącego wpływu na funkcje psychomotoryczne, jednak w początkowym okresie leczenia mogą wystąpić sporadyczne epizody zawrotów głowy i senności, które tymczasowo upośledzają zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Ze względu na ryzyko bradyarytmii po pierwszej dawce, zaleca się co najmniej 6-godzinną obserwację pacjenta, podczas której nie powinien on prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Fingolimod SUN 0,5 mg
Fingolimod SUN wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne w terapii stwardnienia rozsianego. Ze względu na addycyjne działanie immunosupresyjne, jednoczesne stosowanie fingolimodu z innymi lekami immunomodulującymi, immunosupresyjnymi (w tym przeciwnowotworowymi) oraz podczas przejścia z natalizumabu, teriflunomidu czy mitoksantronu wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania ryzyka zakażeń. Szczepionki żywe atenuowane są przeciwwskazane podczas terapii i do 2 miesięcy po jej zakończeniu, natomiast skuteczność szczepień inaktywowanych może być obniżona. Ponadto, fingolimod może nasilać bradykardię w połączeniu z beta-adrenolitykami (np. atenolol, zmniejszenie HR o 15%), antagonistami kanału wapniowego, lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III, iwabradyną, digoksyną oraz innymi lekami wpływającymi na rytm serca, co wymaga konsultacji kardiologicznej i odpowiedniego monitorowania, zwłaszcza przy niemożności odstawienia tych leków.
antagonista cholinesterazy, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, beta-adrenolityk, bradykardia, cyklosporyna, CYP3A4, CYP4F2, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec, etynyloestradiol, farmakokinetyka, fingolimod, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, iwabradyna, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kortykosteroid, lek immunomodulujący, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwnowotworowy, natalizumab, pilokarpina, ryfampicyna, stwardnienie rozsiane, szczepionka żywa atenuowana, układ immunologiczny, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fingolimod Richter 0,5 mg
Fingolimod Richter to preparat zawierający 0,5 mg fingolimodu w kapsułkach twardych, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego. Zalecana dawka u dorosłych to 0,5 mg raz na dobę doustnie. U dzieci i młodzieży powyżej 10 lat dawka jest dostosowana do masy ciała: 0,25 mg raz na dobę dla pacjentów ≤40 kg oraz 0,5 mg raz na dobę dla pacjentów >40 kg. W przypadku zmiany dawki z 0,25 mg na 0,5 mg konieczne jest powtórzenie monitorowania po pierwszej dawce, analogicznie jak przy rozpoczęciu terapii. Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci poniżej 10 lat oraz ograniczone dane dla grupy wiekowej 10-12 lat. Kapsułki należy przyjmować doustnie, w całości, z posiłkiem lub między posiłkami.
badanie rejestracyjne, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, farmakologia kliniczna, fingolimod, fingolimodu chlorowodorek, kapsułka twarda, łagodne zaburzenie czynności wątroby, przerwa w leczeniu, skala Child-Pugh, stwardnienie rozsiane, terapia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gaxenim
Produkt leczniczy Gaxenim (fingolimod) wiąże się z ryzykiem wystąpienia przemijającego bradyarytmii i zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego, szczególnie po podaniu pierwszej dawki. Charakterystyczny profil zmian obejmuje spowolnienie akcji serca rozpoczynające się w ciągu pierwszej godziny, osiągające maksimum do 6 godzin i stopniowo ustępujące w ciągu kolejnych tygodni, z powrotem do wartości wyjściowych zwykle w ciągu miesiąca. Zaburzenia przewodzenia są zazwyczaj przemijające i bezobjawowe. Wszyscy pacjenci wymagają ścisłego monitorowania kardiologicznego, obejmującego EKG i pomiar ciśnienia krwi przed podaniem leku oraz w 6 godzinie po podaniu, wraz z ciągłym monitorowaniem EKG i pomiarami tętna i ciśnienia co godzinę przez 6 godzin. W przypadku zmiany dawki z 0,25 mg na 0,5 mg/dobę lub wznowienia terapii po przerwie, procedury monitorowania należy powtórzyć. Przedłużone monitorowanie (do następnego dnia) jest wskazane, gdy po 6 godzinach częstość akcji serca jest najniższa od początku podania, wynosi <45 uderzeń/min u dorosłych, <55 uderzeń/min u dzieci i młodzieży ≥12 lat lub <60 uderzeń/min u dzieci 10-<12 lat, występuje nowy blok przedsionkowo-komorowy II stopnia lub wyższy, odstęp QTc ≥500 ms lub w historii bloku III stopnia.
atropina, badanie EKG, bezdech senny, blok przedsionkowo-komorowy, blok serca, blok zatokowo-przedsionkowy, bloker kanału wapniowego, bradyarytmia, bradykardia, ciężka bradykardia, ciśnienie krwi, digoksyna, fingolimod, inhibitor cholinesterazy, inwersja załamka T, iwabradyna, izoprenalina, lek antyarytmiczny klasy IA, lek antyarytmiczny klasy III, lek beta-adrenolityczny, niedokrwienie mięśnia sercowego, niekontrolowane nadciśnienie, odstęp QTc, pilokarpina, spowolnienie akcji serca, torsades de pointes, wydłużenie QT, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Gaxenim 0,5 mg
Gaxenim (fingolimod 0,5 mg) jest wskazany jako monoterapia modyfikująca przebieg choroby u pacjentów z wysoce aktywną postacią rzutowo-remisyjnego stwardnienia rozsianego (RRMS), zarówno u dorosłych, jak i u dzieci i młodzieży od 10 roku życia. Lek jest zalecany u pacjentów z wysoką aktywnością choroby pomimo pełnego cyklu leczenia innym lekiem modyfikującym przebieg SM, po odpowiednim okresie wypłukiwania poprzedniego preparatu. Ponadto, Gaxenim może być stosowany jako terapia pierwszego rzutu u pacjentów z szybko rozwijającą się, ciężką postacią RRMS, definiowaną klinicznie przez ≥2 rzuty powodujące niesprawność w ciągu roku oraz radiologicznie przez obecność ≥1 zmian wzmacniających się po gadolinie lub znaczący wzrost liczby zmian T2 w MRI mózgu.
działania niepożądane, fingolimod, kapsułki twarde, leczenie modyfikujące przebieg choroby, lek immunomodulujący, monoterapia, MRI mózgu, RRMS, rzut choroby, rzutowo-remisyjne stwardnienie rozsiane, szybko rozwijająca się postać stwardnienia rozsianego, wysoce aktywna postać choroby, wzmocnienie po gadolinie, zmiany T2-zależne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fingolimod Adamed 0,5 mg
Fingolimod Adamed jest lekiem stosowanym w terapii stwardnienia rozsianego, którego dawkowanie wymaga ścisłego nadzoru specjalistycznego. U dorosłych zalecana dawka wynosi 0,5 mg raz na dobę, podawana doustnie w formie kapsułki twardej. U dzieci i młodzieży powyżej 10 roku życia dawkowanie jest uzależnione od masy ciała: pacjenci ≤40 kg powinni otrzymywać 0,25 mg (należy stosować preparaty innych producentów, gdyż Fingolimod Adamed nie jest dostępny w tej dawce), natomiast pacjenci >40 kg – 0,5 mg raz na dobę. W przypadku wzrostu masy ciała powyżej 40 kg u dzieci rozpoczynających terapię od dawki 0,25 mg, konieczna jest zmiana dawki na 0,5 mg oraz powtórne monitorowanie zgodne z procedurami stosowanymi przy inicjacji leczenia. Kapsułki można przyjmować niezależnie od posiłków, połykać w całości, bez otwierania. Przerwanie terapii wymaga ponownego monitorowania, jeśli trwało ono odpowiednio długo (≥1 dzień w pierwszych 2 tygodniach, >7 dni w 3.-4. tygodniu lub >2 tygodnie po pierwszym miesiącu). Pacjenci w wieku ≥65 lat powinni być leczeni z zachowaniem szczególnej ostrożności ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności.
badanie rejestracyjne, bezpieczeństwo stosowania, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, dawkowanie fingolimodu, decyzja terapeutyczna, fingolimod, kapsułka twarda, klasyfikacja Child-Pugh, lekarz specjalista, monitorowanie pacjenta, podawanie doustne, podeszły wiek, skuteczność fingolimodu, stwardnienie rozsiane, terapia stwardnienia rozsianego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fimodigo 0,5 mg
Fingolimod (0,5 mg) w postaci kapsułek twardych jest przeciwwskazany u pacjentów z zespołem niedoboru odporności, aktywnymi zakażeniami (w tym przewlekłymi jak zapalenie wątroby czy gruźlica), aktywnymi nowotworami złośliwymi oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (stopień C wg Child-Pugh) ze względu na ryzyko immunosupresji, progresji choroby nowotworowej oraz akumulacji leku. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z poważnymi schorzeniami kardiologicznymi, takimi jak niedawne incydenty sercowo-naczyniowe (zawał mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, udar mózgu, TIA, zaostrzenie niewydolności serca), zaawansowana niewydolność serca (klasy III/IV wg NYHA), ciężkie zaburzenia rytmu serca wymagające leków przeciwarytmicznych klasy Ia lub III, zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego (blok II stopnia typu Mobitz II, blok III stopnia, zespół chorego węzła zatokowego bez rozrusznika) oraz wydłużony odstęp QTc > 500 msec w EKG.
badanie EKG, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba autoimmunologiczna, ciężkie aktywne zakażenie, fingolimod, gruźlica, klasyfikacja Child-Pugh, klasyfikacja NYHA, leczenie immunosupresyjne, lek immunomodulujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, nadwrażliwość na substancję czynną, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, przejściowy atak niedokrwienny, przewlekłe zakażenie, reakcja anafilaktyczna, ryzyko teratogenne, stwardnienie rozsiane, TIA, udar mózgu, wydłużony odstęp QT, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, zaburzenie rytmu serca, zakażenie oportunistyczne, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół niedoboru odporności, złośliwa choroba nowotworowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – INZOLFI 0,5 mg
INZOLFI 0,5 mg to preparat zawierający 0,5 mg fingolimodu chlorowodorku w postaci twardych kapsułek o wielkości 16 mm, z jasnożółtym wieczkiem i białym korpusem. Substancją pomocniczą w rdzeniu jest mannitol (wypełniacz) oraz magnezu stearynian (substancja poślizgowa). Otoczka kapsułki składa się z żelatyny, dwutlenku tytanu (E171) oraz tlenku żelaza żółtego (E172). Nadruk zawiera szelak, glikol propylenowy, potas wodorotlenek, tlenki żelaza (czarny i żółty), dwutlenek tytanu oraz dimetykon. Produkt dostępny jest w różnych opakowaniach: standardowe blistry (7, 28, 98 kapsułek), blistry typu „portfelik” oraz jednodawkowe blistry perforowane (7×1 kapsułka), co pozwala na elastyczne dostosowanie terapii.
blister jednodawkowy perforowany, blister PVC/PVDC/Aluminium, dimetykon, dwutlenek tytanu, fingolimod, fingolimod chlorowodorek, glikol propylenowy, kapsułka twarda, mannitol, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, szelak, tlenek żelaza czarny, tlenek żelaza żółty, wodorotlenek potasu, żelatyna - Leksykon leków
Interakcje leku – Carteol LP 2% 20 mg/ml
Karteolol chlorowodorek, stosowany miejscowo w preparacie Carteol LP 2%, może wchodzić w liczne interakcje farmakologiczne, mimo ograniczonego przenikania do krwiobiegu. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu innych leków okulistycznych, zwłaszcza adrenaliny, ze względu na ryzyko rozszerzenia źrenicy. W przypadku stosowania kilku preparatów okulistycznych zaleca się zachowanie co najmniej 15-minutowych odstępów między aplikacjami, a maści aplikować na końcu. Karteolol może nasilać bradykardię w połączeniu z lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III, beta-blokerami, antagonistami wapnia, digoksyną, pilokarpiną oraz lekami antycholinesterazowymi. Szczególnie niebezpieczne są kombinacje z diltiazem, werapamilem, fingolimodem i ozanimodem, które mogą prowadzić do ciężkich zaburzeń rytmu serca i niewydolności, wymagając ścisłego monitorowania klinicznego i EKG.
amiodaron, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, bradykardia, digoksyna, diltiazem, dipirydamol, działanie hipotensyjne, efekt bradykardyzujący, fingolimod, glinid, gliptyna, hipoglikemia, karteolol chlorowodorek, komorowe zaburzenia rytmu, lek alfa-adrenolityczny, lek antycholinesterazowy, lek beta-mimetyczny, lek hipoglikemizujący, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwnadciśnieniowy, lidokaina, lotny środek znieczulający chlorowcowany, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, ozanimod, pilokarpina, pochodna dihydropirydyny, pochodna sulfonylomocznika, propafenon, prostaglandyna, rozszerzenie źrenicy, torsade de pointes, werapamil, zaburzenie automatyzmu, zaburzenie przewodzenia zatokowo-przedsionkowe, zatrzymanie zatoki