Interakcje
Acebutolol

Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Acebutolol, jako lek z grupy beta-adrenolityków, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Znajomość tych interakcji jest niezbędna dla zapewnienia bezpieczeństwa farmakoterapii, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących jednocześnie wiele leków. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę interakcji acebutololu z różnymi grupami leków.¹

Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy

Antagoniści wapnia

Werapamil i diltiazem – jednoczesne stosowanie acebutololu z werapamilem jest przeciwwskazane. Nie należy stosować acebutololu podczas leczenia werapamilem oraz w ciągu kilku dni po jego zakończeniu (to samo odnosi się do stosowania werapamilu u pacjentów leczonych acebutololem). Połączenie to może powodować zaburzenia automatyzmu (nadmierna bradykardia, zhamowanie zatokowe), zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz niewydolność serca. Takie połączenie powinno być wykonywane tylko pod ścisłym nadzorem klinicznym i elektrokardiograficznym, szczególnie u osób w podeszłym wieku lub na początku leczenia.^{2 3}

W przypadku diltiazemu należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z acebutololem. Zgłaszano zwiększone ryzyko depresji w przypadku jednoczesnego stosowania beta-adrenolityków i diltiazemu.⁴

Pochodne dihydropirydyny (np. nifedypina) – występuje zwiększone ryzyko niedociśnienia i niewyrównanej niewydolności krążenia podczas jednoczesnego stosowania z acebutololem. Beta-adrenolityk może dodatkowo zminimalizować odruchową reakcję współczulną związaną z nadmiernymi reakcjami hemodynamicznymi.^{5 6}

Leki przeciwarytmiczne

Amiodaron – jednoczesne stosowanie acebutololu i amiodaronu może prowadzić do zaburzeń automatyzmu i przewodzenia (tłumienie kompensacyjnych mechanizmów współczulnych). Połączenie to nasila działanie dromotropowo-ujemne obu leków, powodując zaburzenia automatyzmu i przewodnictwa w układzie bodźcoprzewodzącym serca; może wystąpić zatrzymanie czynności serca. Nie zaleca się stosowania amiodaronu w skojarzeniu z acebutololem. Konieczne jest monitorowanie EKG i obserwacja kliniczna.^{7 8}

Leki przeciwarytmiczne klasy I (np. dizopiramid, flekainid) – stosowane jednocześnie z beta-adrenolitykami zwiększają czas przewodnictwa przedsionkowo-komorowego i nasilają ujemne działanie chronotropowe. Należy monitorować EKG i stan kliniczny pacjenta. Szczególnie niebezpieczne jest połączenie acebutololu z flekainidem ze względu na synergizm inotropowo-ujemny działania obu leków. Nie należy stosować jednocześnie acebutololu i flekainidu.^{9 10 11}

Lidokaina stosowana dożylnie – beta-adrenolityki powodują wzrost stężenia lidokainy we krwi na skutek spowolnienia jej metabolizmu w wątrobie. Zwiększone stężenie lidokainy w osoczu może prowadzić do neurologicznych i sercowych działań niepożądanych. Zalecane jest monitorowanie kliniczne, EKG i ewentualnie kontrola stężenia lidokainy w osoczu podczas stosowania łącznie i po odstawieniu beta-adrenolityków. W razie potrzeby konieczne jest dostosowanie dawki lidokainy.^{12 13}

Digoksyna

Digoksyna stosowana w skojarzeniu z acebutololem zwiększa ryzyko wystąpienia ciężkiej bradykardii. Jednoczesne stosowanie tych leków wymaga ścisłego monitorowania pacjenta.^{14 15}

Inne leki wpływające na układ sercowo-naczyniowy

Fingolimod – jednoczesne stosowanie fingolimodu z beta-adrenolitykami może nasilać działania niepożądane i nie jest zalecane. Jeżeli konieczne jest jednoczesne podawanie, zaleca się odpowiednie monitorowanie podczas rozpoczynania leczenia, w tym co najmniej monitorowanie nocą (przez całą noc).^{16 17}

Floktafenina i sultopryd – jednoczesne stosowanie z acebutololem jest przeciwwskazane.¹⁸

Klonidyna i inne ośrodkowe leki przeciwnadciśnieniowe – może wystąpić znaczny wzrost ciśnienia krwi w przypadku nagłego odstawienia leku przeciwnadciśnieniowego. Jeśli stosuje się beta-adrenolityki w połączeniu z klonidyną, przed wycofaniem klonidyny należy najpierw rozważyć stopniowe wycofanie beta-adrenolityków. Zakończenie leczenia klonidyną stosowaną jednocześnie z lekiem blokującym receptory beta-adrenergiczne może nastąpić po upływie co najmniej kilku dni od zakończenia leczenia beta-adrenolitykiem.^{19 20 21}

Alfa-adrenolityki do celów urologicznych oraz leki hipotensyjne alfa-adrenolityczne – zwiększenie działania hipotensyjnego i zwiększone ryzyko niedociśnienia ortostatycznego.²²

Dipirydamol (droga dożylna) – zwiększone działanie przeciwnadciśnieniowe.²³

Leki powodujące niedociśnienie ortostatyczne (w tym leki przeciwnadciśnieniowe, azotany, inhibitory fosfodiesterazy typu 5, alfa-adrenolityki urologiczne, imipramina, neuroleptyki fenotiazynowe, agoniści dopaminergiczni, lewodopa) – ryzyko nasilenia niedociśnienia, w tym ortostatycznego.²⁴

Interakcje z lekami stosowanymi w cukrzycy

Acebutolol może wchodzić w interakcje z insuliną i doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi. U pacjentów z cukrzycą chwiejną lub zależną od insuliny może zajść konieczność zmniejszenia dawki insuliny lub doustnego leku hipoglikemizującego podczas jednoczesnego stosowania z acebutololem. Beta-adrenolityki mogą osłabiać działanie hipoglikemizujące glibenklamidu.^{25 26 27}

Wszystkie beta-adrenolityki, w tym acebutolol, mogą maskować pewne objawy hipoglikemii, takie jak tachykardia i kołatanie serca. Dlatego należy poinformować pacjenta o konieczności wzmożonej samokontroli glikemii, szczególnie na początku leczenia. Zablokowanie receptorów beta-adrenergicznych może także zapobiec wystąpieniu objawów hipoglikemii.^{28 29}

Interakcje z lekami anestezjologicznymi

Wziewne środki znieczulenia ogólnego (halogenowane anestetyki lotne, cyklopropan, trichloroetylen) – wystąpić może zmniejszenie reakcji kompensacji sercowo-naczyniowej przez beta-adrenolityki. Hamowanie beta-adrenergiczne może zostać zniesione za pomocą beta-mimetyków podczas operacji. Występuje zwiększone ryzyko hipotonii i niewydolności krążenia przy zastosowaniu tych związków u pacjenta leczonego acebutololem. Należy poinformować anestezjologa o przyjmowaniu beta-adrenolityku przez pacjenta. Zasadą jest, że nie należy przerywać leczenia beta-adrenolitykami i unikać nagłego przerwania ich stosowania.^{30 31 32}

Interakcje z innymi grupami leków

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – zmniejszone działanie przeciwnadciśnieniowe acebutololu (hamowanie prostaglandyn rozszerzających naczynia krwionośne przez NLPZ i zatrzymanie płynów). NLPZ osłabiają pośrednio działanie hipotensyjne acebutololu poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn rozszerzających naczynia obwodowe.^{33 34 35}

Baklofen – nasila działanie acebutololu i może prowadzić do nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego.³⁶

Takryna – przy jednoczesnym stosowaniu takryny z acebutololem należy się liczyć ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia bradykardii.³⁷

Pilokarpina – zwiększone ryzyko wystąpienia nadmiernej bradykardii (działania addytywne).³⁸

Leki przeciwdepresyjne typu imipraminy, barbiturany i leki przeciwpsychotyczne pochodne fenotiazyny – leki te powodują obniżenie ciśnienia tętniczego. Stosowane jednocześnie z acebutololem zwiększają ryzyko wystąpienia hipotonii ortostatycznej.^{39 40}

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) – jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy i dużych dawek beta-adrenolityków może skutkować wystąpieniem podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi.^{41 42}

Dapoksetyna – ryzyko wystąpienia zwiększonych działań niepożądanych, takich jak zawroty głowy lub omdlenia.⁴³

Metyloksantyny i β2-adrenomimetyki – acebutolol działa antagonistycznie w stosunku do stosowanych w stanach skurczowych oskrzeli pochodnych ksantynowych i β2-adrenomimetyków.^{44 45}

Kortykosteroidy o działaniu ogólnoustrojowym – zmniejszają działanie przeciwnadciśnieniowe acebutololu poprzez zatrzymywanie wody i sodu oraz zwiększenie objętości krwi krążącej.⁴⁶

Środki kontrastujące zawierające jod – nie zaleca się stosowania środków kontrastujących zawierających jod u pacjentów przyjmujących beta-adrenolityki z uwagi na zwiększone ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości.⁴⁷

Warto podkreślić, że reakcje krzyżowe związane z wyparciem innych leków z miejsc wiązania na białkach osocza są mało prawdopodobne w przypadku acebutololu, ze względu na wykazywany niski stopień wiązania z białkami osocza acebutololu i jego głównego metabolitu – diacetololu.^{48 49}

Interakcje z alkoholem

Acebutolol, podobnie jak inne beta-adrenolityki, może wchodzić w interakcje z alkoholem. Alkohol etylowy może nasilać działanie hipotensyjne acebutololu, co prowadzi do nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego i zwiększonego ryzyka niedociśnienia ortostatycznego. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne spożywanie alkoholu i przyjmowanie acebutololu u pacjentów z już istniejącą hipotensją lub skłonnością do hipotonii ortostatycznej.

Ponadto, alkohol może nasilać działanie depresyjne beta-adrenolityków na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka zawrotów głowy, senności i zaburzeń świadomości. U pacjentów przyjmujących jednocześnie acebutolol i spożywających alkohol może dochodzić do osłabienia funkcji poznawczych i psychomotorycznych w większym stopniu niż przy stosowaniu samego acebutololu.

Z powodu tych interakcji pacjentom przyjmującym acebutolol zaleca się ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu. Jeśli spożycie alkoholu jest nieuniknione, pacjent powinien być świadomy możliwych konsekwencji i zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza przy zmianie pozycji ciała (np. z leżącej na stojącą) oraz podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.

Tabela interakcji