Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Acebutolol

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania acebutololu

Acebutolol, jako selektywny beta-adrenolityk, wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas stosowania u pacjentów z określonymi schorzeniami. Prawidłowe monitorowanie pacjenta oraz dostosowanie dawkowania jest niezbędne dla zapewnienia bezpiecznej i skutecznej terapii. Poniżej przedstawiono najważniejsze środki ostrożności dotyczące stosowania acebutololu.¹

Zaburzenia czynności nerek

Niewydolność nerek nie stanowi bezwzględnego przeciwwskazania do stosowania acebutololu, ponieważ substancja ta ma zarówno nerkowe, jak i nienerkowe (wątrobowe) szlaki wydalnicze. Należy jednak zachować szczególną ostrożność przy podawaniu wysokich dawek pacjentom z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, gdyż może dojść do kumulacji leku w organizmie.^{2 3}

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, częstość dawkowania nie powinna przekraczać jednej dawki na dobę. Dawkowanie należy dostosować według następujących wytycznych:^{4 5} <sup data-drug="Acecor" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="U pacjentów z niewydolnością nerek produkt Acecor podaje się w dawce pojedynczej, którą należy zmniejszyć o 50% (jeśli współczynnik przesączania kłębuszkowego (GFR) wynosi 25-50 ml/min) lub o 75% (jeśli GFR 6

• Gdy GFR (wskaźnik przesączania kłębuszkowego) wynosi 25-50 ml/min – dawkę należy zmniejszyć o 50%
• Gdy GFR jest poniżej 25 ml/min – dawkę należy zmniejszyć o 75%

⁷

Choroby układu oddechowego

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami obturacyjnymi dróg oddechowych, takimi jak astma oskrzelowa oraz przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). Pomimo że kardiowybiórcze beta-adrenolityki, do których należy acebutolol, wywierają mniejsze działanie spastyczne na drzewo oskrzelowe niż leki nieselektywne, należy ich unikać u pacjentów z obturacyjnymi chorobami dróg oddechowych. Wyjątkiem są sytuacje, w których istnieją istotne kliniczne wskazania do ich zastosowania.^{8 9 10}

Warto zauważyć, że skurcz oskrzeli wywołany acebutololem jest zazwyczaj co najmniej częściowo odwracalny po zastosowaniu odpowiedniego agonisty receptorów beta-2-adrenergicznych.^{11 12 13}

Wpływ na czynność układu krążenia

Bradykardia

Stosowanie acebutololu może spowodować bradykardię (zwolnienie czynności serca). W takich przypadkach należy zmniejszyć dawkę leku. Dawkę dobową acebutololu należy zmniejszyć, gdy częstość akcji serca u pacjenta w spoczynku jest mniejsza niż 45-50 uderzeń na minutę i występują objawy bradykardii.^{14 15 16}

Blok przedsionkowo-komorowy

Należy zachować ostrożność przy stosowaniu acebutololu u pacjentów z blokiem przedsionkowo-komorowym pierwszego stopnia, ze względu na jego ujemne działanie dromotropowe (zwalniające przewodzenie impulsów w układzie bodźcoprzewodzącym serca).^{17 18}

Niewydolność serca

Acebutolol może być ostrożnie stosowany u pacjentów z wyrównaną niewydolnością serca, pod ścisłą kontrolą lekarską.^{19 20}

Dusznica Prinzmetala

Beta-adrenolityki, w tym acebutolol, mogą zwiększać liczbę i czas trwania napadów dławicowych u pacjentów z dusznicą bolesną typu Prinzmetala (dusznica odmienna). Należy zachować ostrożność stosując acebutolol u tych pacjentów.^{21 22}

Zaburzenia krążenia obwodowego

U pacjentów z zaburzeniami tętnic obwodowych (choroba lub zespół Raynauda, zapalenie tętnic, choroba Bürgera lub przewlekła choroba tętnic kończyn dolnych), acebutolol i inne beta-adrenolityki mogą powodować nasilenie tych zaburzeń. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu acebutololu u takich pacjentów.^{23 24 25}

Choroba niedokrwienna serca

Odstawianie leczenia acebutololem u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca należy przeprowadzać poprzez stopniowe zmniejszanie dawki przez okres 1-2 tygodni. Nagłe odstawienie leku, szczególnie u tych pacjentów, może prowadzić do zaostrzenia objawów choroby wieńcowej.^{26 27 28}

Guz chromochłonny rdzenia nadnerczy

Zastosowanie acebutololu w leczeniu nadciśnienia tętniczego spowodowanego guzem chromochłonnym (phaeochromocytoma) wymaga ścisłego monitorowania ciśnienia krwi. Acebutolol powinien być stosowany tylko u pacjentów z guzem chromochłonnym, u których wcześniej zastosowano farmakologiczne zablokowanie receptorów alfa-adrenergicznych.^{29 30 31}

Zaburzenia endokrynologiczne

Cukrzyca

Acebutolol, podobnie jak inne beta-adrenolityki, może maskować objawy hipoglikemii (niskiego poziomu glukozy we krwi), szczególnie tachykardię, kołatanie serca i nadmierne pocenie się. Na początku leczenia acebutololem należy poinformować pacjenta z cukrzycą o tej możliwości i zalecić mu częstszą kontrolę stężenia glukozy we krwi.^{32 33 34}

Tyreotoksykoza

Acebutolol może maskować objawy nadczynności tarczycy (tyreotoksykozy). Należy zachować ostrożność przy stosowaniu acebutololu u pacjentów z tym schorzeniem.^{35 36 37}

Inne specjalne ostrzeżenia

Łuszczyca

U pacjentów z łuszczycą acebutolol można stosować jedynie po dokładnym rozważeniu korzyści i ryzyka takiego leczenia. Zgłaszano przypadki zaostrzenia choroby i występowania skórnych objawów łuszczycopodobnych po zastosowaniu beta-adrenolityków.^{38 39 40}

Znieczulenie ogólne

Pacjenci przyjmujący acebutolol, którzy mają być poddani znieczuleniu ogólnemu, wymagają szczególnej uwagi, ponieważ beta-adrenolityki mogą osłabiać odruchowy częstoskurcz oraz zwiększać ryzyko niedociśnienia tętniczego w trakcie znieczulenia. Należy poinformować anestezjologa o przyjmowaniu przez pacjenta acebutololu.^{41 42 43}

Jeśli konieczne jest przerwanie leczenia przed operacją, należy odstawić acebutolol na co najmniej 24-48 godzin przed znieczuleniem, co pozwoli na ponowne pojawienie się wrażliwości na katecholaminy. W niektórych przypadkach, szczególnie u pacjentów z niewydolnością wieńcową, nie można przerwać leczenia beta-adrenolitykami ze względu na ryzyko związane z nagłym odstawieniem leku.⁴⁴

Reakcje nadwrażliwości

U pacjentów podatnych na ciężkie reakcje anafilaktyczne, niezależnie od ich pochodzenia, szczególnie po zastosowaniu produktów kontrastowych zawierających jod, flektafeninę lub podczas leczenia odczulającego, zastosowanie acebutololu może prowadzić do pogorszenia reakcji i oporności na standardowe dawki adrenaliny. Beta-adrenolityki mogą nasilać reakcje nadwrażliwości, a acebutolol należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów, u których wcześniej występowały takie reakcje.^{45 46 47}

Osoby w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku konieczne jest bezwzględne przestrzeganie przeciwwskazań do stosowania acebutololu. Należy zachować ostrożność, rozpoczynać leczenie od niskich dawek i ściśle monitorować pacjenta.⁴⁸

Substancje pomocnicze

Produkty zawierające acebutolol mogą zawierać laktoz jednowodną. Pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tych leków.^{49 50 51}

Niektóre preparaty acebutololu (np. Acebutolol Gedeon Richter) zawierają również skrobię pszeniczną z bardzo małą ilością glutenu, co należy wziąć pod uwagę u pacjentów z alergią na pszenicę (inną niż choroba trzewna).⁵²

Sportowcy

Acebutolol zawiera substancję czynną, która może powodować pozytywne wyniki kontroli antydopingowych przeprowadzanych przez niektóre federacje sportowe i odnośne władze. Należy poinformować o tym fakcie pacjentów-sportowców.⁵³

Inne uwagi

U pacjentów z miastenią rzekomoporaźną acebutolol może prowadzić do nasilenia objawów choroby.⁵⁴

Należy zachować ostrożność u pacjentów z depresją.⁵⁵