Interakcje leku
Bonaxon 0,5 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Fingolimod, substancja czynna zawarta w produkcie Bonaxon, wchodzi w istotne interakcje z różnymi grupami leków, co wymaga szczególnej uwagi podczas planowania terapii. Ze względu na mechanizm działania i profil farmakokinetyczny fingolimodu, należy uwzględnić potencjalne interakcje lekowe mogące wpływać na skuteczność leczenia oraz bezpieczeństwo pacjenta.¹

Leki immunomodulujące i immunosupresyjne

Przeciwnowotworowe, immunomodulujące i immunosupresyjne produkty lecznicze nie powinny być stosowane jednocześnie z fingolimodem, ponieważ istnieje ryzyko addycyjnego działania na układ immunologiczny. Takie połączenie może prowadzić do nadmiernej supresji układu odpornościowego i zwiększonego ryzyka wystąpienia infekcji.²

Szczególnej ostrożności wymaga przejście z długotrwałego leczenia środkami wpływającymi na układ immunologiczny, takimi jak:

• Natalizumab – przeciwciało monoklonalne stosowane w leczeniu stwardnienia rozsianego
• Teriflunomid – lek immunomodulujący stosowany w SM
• Mitoksantron – lek przeciwnowotworowy i immunosupresyjny

Należy zaznaczyć, że w badaniach klinicznych w stwardnieniu rozsianym jednoczesne leczenie rzutów choroby krótkimi kuracjami kortykosteroidami nie było związane ze zwiększoną częstością występowania zakażeń.³

Wpływ na szczepienia

Podczas leczenia fingolimodem i przez okres do dwóch miesięcy po jego zakończeniu, skuteczność szczepień może być istotnie obniżona. Jest to związane z immunosupresyjnym działaniem leku, które może ograniczać zdolność organizmu do wytworzenia odpowiedniej odpowiedzi immunologicznej na antygeny szczepionkowe.⁴

Szczególnie ważne jest, aby unikać stosowania żywych szczepionek atenuowanych u pacjentów leczonych fingolimodem, ponieważ takie szczepienia mogą nieść ze sobą ryzyko wystąpienia zakażeń w wyniku obniżonej odporności.⁵

Substancje wywołujące bradykardię

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje fingolimodu z lekami wpływającymi na częstość akcji serca. Fingolimod może sam powodować bradykardię, szczególnie na początku terapii, a jego działanie może się nasilać przy jednoczesnym stosowaniu innych substancji o podobnym wpływie na czynność serca.⁶

W badaniach klinicznych podczas stosowania fingolimodu z atenololem (lek beta-adrenolityczny) zaobserwowano dodatkowe obniżenie częstości akcji serca o 15% na początku leczenia. Takiego efektu nie obserwowano po zastosowaniu diltiazemu.⁷

Nie zaleca się rozpoczynania leczenia fingolimodem u pacjentów przyjmujących:

• Leki beta-adrenolityczne (np. atenolol, metoprolol)
• Leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III (np. chinidyna, amiodaron)
• Antagoniści kanału wapniowego (np. werapamil, diltiazem)
• Iwabradyna
• Digoksyna
• Antagoniści cholinesterazy (np. neostygmina)
• Pilokarpina

Wymienione substancje mogą potęgować bradykardyczne działanie fingolimodu, co może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca.⁸

Jeśli zachodzi konieczność leczenia fingolimodem u pacjenta przyjmującego leki bradykardyzujące, zaleca się konsultację kardiologiczną w celu ewentualnej zmiany leczenia na produkty niepowodujące zmniejszenia częstości akcji serca. W przypadku, gdy odstawienie tych leków nie jest możliwe, należy zastosować co najmniej przedłużoną obserwację pacjenta do następnego dnia po rozpoczęciu terapii fingolimodem.⁹

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych substancji na farmakokinetykę fingolimodu

Fingolimod jest metabolizowany głównie przez enzym CYP4F2, ale inne enzymy takie jak CYP3A4 mogą również uczestniczyć w jego metabolizmie, szczególnie w przypadku silnej indukcji CYP3A4. Inhibitory białek transportowych prawdopodobnie nie wpływają znacząco na usuwanie fingolimodu.¹⁰

Jednoczesne stosowanie ketokonazolu (silny inhibitor CYP4F2) z fingolimodem powodowało 1,7-krotne zwiększenie ekspozycji (AUC) na fingolimod i fosforan fingolimodu. Należy zachować ostrożność stosując leki mogące hamować CYP3A4, takie jak:¹¹

• Inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir, atazanawir)
• Azolowe leki przeciwgrzybicze (np. ketokonazol, itrakonazol)
• Niektóre antybiotyki makrolidowe (np. klarytromycyna, telitromycyna)

Z drugiej strony, silne induktory enzymu CYP3A4 mogą zmniejszać stężenie fingolimodu we krwi. Karbamazepina w dawce 600 mg dwa razy na dobę zmniejszała pole AUC fingolimodu i jego metabolitu o około 40%. Podobny wpływ mogą mieć inne silne induktory CYP3A4, takie jak:¹²

• Ryfampicyna – lek przeciwgruźliczy
• Fenobarbital – lek przeciwpadaczkowy
• Fenytoina – lek przeciwpadaczkowy
• Efawirenz – lek przeciwwirusowy stosowany w leczeniu HIV
• Ziele dziurawca – preparat ziołowy o działaniu przeciwdepresyjnym

Zmniejszenie ekspozycji na fingolimod może negatywnie wpływać na skuteczność leczenia, dlatego jednoczesne podawanie tych substancji należy prowadzić z zachowaniem szczególnej ostrożności. Nie zaleca się leczenia skojarzonego z preparatami zawierającymi ziele dziurawca.¹³

Wpływ fingolimodu na farmakokinetykę innych substancji

Istnieje małe prawdopodobieństwo, aby fingolimod wchodził w istotne interakcje z lekami metabolizowanymi głównie za pośrednictwem enzymów CYP450 lub będącymi substratami głównych białek transportowych.¹⁴

Badania wykazały, że jednoczesne stosowanie fingolimodu i cyklosporyny nie powodowało zmian w ekspozycji na żaden z tych leków. Podobnie, fingolimod nie zmieniał farmakokinetyki doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających etynyloestradiolu lub lewonorgestrel. Można oczekiwać, że fingolimod nie będzie miał istotnego wpływu na ekspozycję na inne progestageny zawarte w doustnych środkach antykoncepcyjnych.¹⁵

Interakcje z alkoholem

Mimo że w charakterystyce produktu leczniczego Bonaxon nie ma bezpośrednich informacji dotyczących interakcji fingolimodu z alkoholem, należy uwzględnić potencjalne zagrożenia wynikające z takiego połączenia. Alkohol może wykazywać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy i potencjalnie nasilać niektóre działania niepożądane fingolimodu.

Należy mieć na uwadze, że:

• Alkohol może dodatkowo obciążać wątrobę, która uczestniczy w metabolizmie fingolimodu
• Spożywanie alkoholu może nasilać ogólne działanie immunosupresyjne, zwiększając ryzyko infekcji
• Alkohol może potęgować niektóre działania niepożądane fingolimodu, takie jak zmęczenie czy zawroty głowy

Ze względu na brak szczegółowych badań dotyczących interakcji fingolimodu z alkoholem, zaleca się ostrożność i najlepiej unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia produktem Bonaxon.

Tabela interakcji lekowych fingolimodu